II GZ 177/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Cezary Pryca po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. F. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 października 2021 r. sygn. akt. VI SA/Wa 1933/21 w zakresie odrzucenia skargi oraz zwrotu wpisu sądowego w sprawie ze skargi M. F. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia licencji doradcy restrukturyzacyjnego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. I Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Sprawiedliwości z [...] kwietnia 2021 r. w przedmiocie cofnięcia licencji doradcy restrukturyzacyjnego wniósł M. F. (dalej jako: "skarżący"). Pismem z dnia 24 sierpnia 2021 r. w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału VI Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 sierpnia 2021 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 złotych - w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Postanowieniem z dnia 4 października 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 1933/21 WSA w Warszawie odrzucił skargę. W uzasadnieniu wskazał, że skarżącemu prawidłowo doręczono wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w dniu 31 sierpnia 2021 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenie odbioru. Wyznaczony przez Sąd termin do uiszczenia wpisu upłynął zatem 7 września 2021 r., natomiast skarżący uiścił wpis 8 września 2021 r., a więc z jednodniowym uchybieniem terminu. II Skarżący złożył zażalenie na powyższe postanowienie WSA w Warszawie, wnosząc o jego uchylenie w całości. Skarżący zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie prawa procesowego, tj.: I. art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 329; dalej jako: "p.p.s.a.") poprzez odrzucenie skargi skarżącego na decyzję Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie cofnięcia licencji doradcy restrukturyzacyjnego pomimo uiszczenia przez skarżącego wpisu w zakreślonym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie terminie (zwaną dalej: decyzją Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie cofnięcia licencji doradcy restrukturyzacyjnego); II. art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. poprzez orzeczenie zwrotu w całości uiszczonego przez skarżącego wpisu w kwocie 200 zł pomimo braku podstaw prawnych do odrzucenia skargi na decyzję Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie cofnięcia licencji doradcy restrukturyzacyjnego. Skarżący załączył do zażalenia wyciąg z rachunku bankowego dotyczący operacji pod tytułem "wpis od skargi – sygn. akt VI SA/Wa 1933/21". III Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 219 § 1 p.p.s.a. opłatę sądową należy uiścić przy wniesieniu do sądu pisma podlegającego opłacie. Opłatę sądową uiszcza się gotówką do kasy właściwego sądu administracyjnego lub na rachunek bankowy właściwego sądu (art. 219 § 2 p.p.s.a.) Stosownie zaś do treści art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2 i § 3 przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma do rozpoznania uiścił opłatę w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma do rozpoznania. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego doręczono skarżącej w dniu 31 sierpnia 2021 r., a zatem termin do dokonania czynności upływał z dniem 7 września 2021 r. Sąd pierwszej instancji, odrzucając skargę kasacyjną stwierdził, że wpis w niniejszej sprawie został uiszczony po terminie, tj. w dniu 8 września 2021 r., co wynikało w jego ocenie z dokumentu obrazującego datę księgowania na koncie WSA w Warszawie. W związku powyższym Sąd pierwszej instancji odrzucił wniesioną skargę, jako opłaconą po terminie. WSA nie zbadał bowiem daty zlecenia transakcji, przyjmując jedynie dzień wpływu środków na rachunek Sądu. Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że w aktach sprawy znajduje się załączony do zażalenia wyciąg z rachunku bankowego dotyczący operacji pod tytułem "wpis od skargi – sygn. akt VI SA/Wa 1933/21", z którego wynika, że data złożenia dyspozycji przez stronę skarżącą to 7 września 2021 r. Ugruntowane orzecznictwo sądów administracyjnych wskazuje bowiem, że momentem mającym znaczenie dla oceny daty uiszczenia opłaty sądowej przelewem, jest moment złożenia dyspozycji przez stronę, a nie dzień realizacji przelewu (czyli zaksięgowania wpłaconej kwoty pieniężnej na rachunku bankowym zleceniodawcy). Przy uiszczeniu opłaty przelewem decyduje data złożenia przez stronę zlecenia dokonania przelewu w banku lub instytucji uprawnionej do przyjmowania zleceń, pod warunkiem, że w tej dacie, a przynajmniej przed upływem terminu do wniesienia opłaty istniało pokrycie tej kwoty na rachunku strony. Nie ma wówczas znaczenia to, kiedy bank lub instytucja finansowa faktycznie wykonała polecenie przelewu (por. postanowienia NSA: z dnia 9 kwietnia 2015 r., sygn. akt II GSK 376/15; z dnia 10 września 2013 r., sygn. akt I GSK 117/13; z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt I FZ 617/05; z dnia 18 stycznia 2006 r., sygn. akt II FZ 878/05; z dnia 12 czerwca 2014 r., sygn. akt I FZ 144/14 oraz postanowienie SN z dnia 24 kwietnia 2004 r. sygn. akt II CZ 38/04). Analiza judykatury w omawianym zakresie prowadzi do wniosku, że celem uznania, iż datą istotną dla stwierdzenia, że wpis został uiszczony w terminie, jest data zlecenia przelewu, a nie data jego wykonania przez bank zlecającego, jest uniknięcie zamknięcia drogi sądowej w sytuacji, gdy podmiot dokonał wszystkich zależnych od siebie czynności w celu wykonania wezwania w terminie, zaś faktyczna realizacja płatności nastąpiła po terminie z przyczyn leżących wyłącznie po stronie banku (głównie ze względu na odgórnie określone pory realizacji przelewów). W takim przypadku przyjęło się uważać, że złożenie polecenia przelewu w terminie oznacza wypełnienie wezwania w terminie, jeśli strona posiadała w momencie składania zlecenia (lub najpóźniej przed upływem terminu do wniesienia opłaty) odpowiednie środki na rachunku na pokrycie tej opłaty, a przelew został rzeczywiście zrealizowany. Mając na uwadze powyższe stanowisko, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że Sąd pierwszej instancji przedwcześnie odrzucił skargę z powodu nieuiszczenia wpisu sądowego w terminie, bowiem należało najpierw ustalić datę dokonania zlecenia przelewu realizującego przedmiotowe wezwanie Sądu. W świetle przedstawionych okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.