II GZ 213/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zbigniew Czarnik po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Z L na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w O z dnia 24 lutego 2015 r. sygn. akt I SA/Ol 924/14 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi Z L na decyzję Dyrektora W-M Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O z dnia [...} października 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przywrócić skarżącemu termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia Wojewódzki Sąd Administracyjny w O zaskarżonym postanowieniem z dnia 24 lutego 2015 r. oddalił wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi Z L na decyzję Dyrektora W –M Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O z dnia [...] października 2014 r., w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. W uzasadnieniu Sąd I instancji podał, że wyrokiem z dnia 28 stycznia 2015 r., sygn. akt I SA/OI 924/14 oddalił skargę Z L na decyzję Dyrektora W – M Oddziału Regionalnego ARiMR w O z dnia [...] października 2014 r. Pismem z dnia 19 lutego 2014 r. skarżący wniósł o sporządzenie uzasadnienia wyroku oraz złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia. W uzasadnieniu pisma wskazał, że był chory, a o treści wyroku dowiedział się 12-13 lutego 2015 r. Dopiero wtedy mógł złożyć pismo do Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że wniosek o przywrócenie terminu nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu. Jego twierdzenia o chorobie są gołosłowne. Na taką okoliczność nie przedłożył żadnego dowodu, zwłaszcza zaświadczenia lekarskiego, historii choroby , itp. Tym samym nie uprawdopodobnił braku zawinienia. Z L złożył zażalenie na postanowienie, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 86 § 1 oraz art. 87 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. przez błędne jego zastosowanie polegające na uznaniu, że skarżący nie bez własnej winy uchybił terminowi do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Nawiązując do podanych przez Sąd I instancji przyczyn odmowy przywrócenia terminu, skarżący przedstawił zaświadczenie lekarskie, z którego wynika, że był chory w czasie kiedy biegł termin na złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Wyjaśnił dodatkowo, że w czasie choroby leżał w domu z wysoką gorączką i nie był nawet w stanie wykonywać niezbędnych czynności gospodarskich. Wszystkie obowiązki wykonywała jego 73 letnia matka. Podał, że posiada 200 sztuk owiec, a w tym czasie miały miejsce skomasowane wykoty tych zwierząt. Wyjaśnił, że mieszka w kolonii oddalonej od wsi o 2 km. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zawiera usprawiedliwione podstawy, więc postanowienie należało uchylić. W pierwszej kolejności należy przypomnieć, że stosownie do art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Zgodnie natomiast z brzmieniem art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Przywrócenie terminu może nastąpić, gdy spełnione zostały łącznie 3 przesłanki: wniosek o przywrócenie terminu został złożony w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu; zainteresowany uprawdopodobnił, że uchybił terminowi bez swojej winy; dopełniona została czynność, dla której określony był termin. Brak jednej z tych przesłanek uniemożliwia przywrócenie terminu. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, s. 270; M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2011, s. 409; postanowienie NSA z dnia 12 czerwca 2008 r., sygn. akt II OZ 580/08, postanowienie NSA z dnia 20 września 2013 r., sygn. akt II GZ 516/13). W przedmiotowej sprawie WSA uznał, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu, ponieważ nie przedłożył żadnego dowodu potwierdzającego chorobę. W związku z taką argumentacją Sądu I instancji skarżący załączył do zażalenia zaświadczenie lekarskie i wyjaśnił, że będąc u lekarza nie brał zwolnienia, ponieważ nie wiedział, że takowe będzie mu potrzebne. Jak wynika z orzecznictwa NSA, choroba żeby mogła być uznana za przesłankę ekskulpacyjną, musi wykluczać możliwość dokonania czynności procesowej bądź zlecenia tego innej osobie (por. postanowienie NSA z dnia 3 lipca 2012 r., sygn. akt II FZ 432/12). Okoliczność taka zachodzi w rozpoznawanej sprawie. O braku winy Z L w nieterminowym złożeniu wniosku o uzasadnienie wyroku przesądziła jego choroba, która uniemożliwiła złożenie wniosku w ustawowym terminie. Wniosek nie mógł zostać nadany przez jego matkę, ponieważ w związku z chorobą syna, mimo podeszłego wieku, musiała przejąć obowiązki w dużym gospodarstwie rolnym (200 sztuk owiec). Poza tym gospodarstwo skarżącego jest oddalone od wsi i przystanku autobusowego o 2 km, co porą zimową jeszcze bardziej utrudnia dotarcie do Urzędu Pocztowego. Wobec przedstawionych okoliczności należy uznać, że skarżący uprawdopodobnił brak winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia. Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188, art. 197 § 2, art. 86 § 1 oraz art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.