II GZ 280/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Sieńczyło - Chlabicz po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia W. N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 9 maja 2012 r., sygn. akt V SA/Wa 1189/11 w sprawie ze skargi W. N. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej w sprawie uznania zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym za niezasadne postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. postanowieniem z dnia 9 maja 2012 r., sygn. akt V SA/Wa 1189/11, odrzucił zażalenie W. N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 9 lutego 2012 r. , sygn. akt V SA/Wa 1189/11 w sprawie ze skargi W. N. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] marca 2011 r., nr [...] w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki. Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia. Postanowieniem z dnia 9 lutego 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odrzucił zażalenie strony skarżącej na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania sądowego. Skarżący wniósł zażalenie z dnia 13 marca 2012 r., nadane w tym samym dniu w polskim urzędzie pocztowym. Zarządzeniem z 19 marca 2012 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia braku formalnego zażalenia poprzez nadesłanie jego odpisu dla strony przeciwnej – w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia zażalenia. W tym celu do wezwania załączono kserokopię nadesłanego zażalenia. W dniu 23 kwietnia 2012 r. (nadana w urzędzie pocztowym w dniu 17 kwietnia 2012 r.) skarżący przedłożył kserokopię zażalenia z dnia 13 marca 2012 r. z dopiskiem odpis. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. postanowieniem z dnia 9 maja 2012 r. na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej: p.p.s.a.) odrzucił zażalenie. W uzasadnieniu wskazał, że skarżący został wezwany do uzupełnienia braku formalnego zażalenia w terminie 7 dni poprzez nadesłanie jego odpisu stronie przeciwnej. Wezwanie wraz z pouczeniem zostało przesłane na wskazany w zażaleniu adres i doręczone do rąk skarżącego w dniu 10 kwietnia 2012 r. W odpowiedzi na wezwanie skarżący nadesłał pismo przewodnie z dnia 17 kwietnia 2012 r., w którym wskazał, że załącza odpis zażalenia z dnia 13 marca 2012 r. – szt. 1, zaś do pisma załączył kserokopię zażalenia. Zdaniem WSA skarżący nie wykonał wezwania do uzupełnienia braku formalnego zażalenia w zakreślonym terminie 7 dni, albowiem załączona do pisma z dnia 17 kwietnia 2012 r. kserokopia zażalenia, nie stanowi "odpisu zażalenia". WSA wyjaśnił, iż istotą odpisu – jak przyjmuje się w doktrynie i praktyce – jest odwzorowanie w dowolnej technice pełnej treści składanego pisma. Bez względu na to, czy jest to egzemplarz pisma zgodny układem treści z oryginałem (fotokopia, wydruk komputerowy), czy też osobno sporządzony dokument, zawsze niezbędne jest poświadczenie jego zgodności z oryginałem. Osoba poświadczająca przyjmuje odpowiedzialność za zgodność pisma z oryginałem. Za takim poglądem przemawia także treść art. 47 § 2 p.p.s.a., który mówiąc o przykładowych odpisach (fotokopiach i wydrukach poczty elektronicznej) wymaga ich uwierzytelnienia. Z powyższego przepisu wynika także i to, że odpisy sporządzane w innej formie muszą również być uwierzytelnione. Uwierzytelnić pismo może strona, która jest jego autorem. Sąd I instancji podkreślił, iż odpis pisma nie jest przeznaczony dla Sądu lecz dla strony przeciwnej, która nie będąc w posiadaniu jego oryginału winna mieć pewność, że egzemplarz odpisu, który otrzymuje, jest zgodny z oryginałem znajdującym się w aktach sądowych. W zażaleniu skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Wskazał, iż wezwanie do usunięcia braków zażalenia z dnia 13 marca 2012 r. nie zawierało w treści pouczenia potwierdzenia odpisu zażalenia za zgodność z oryginałem. Jak wskazał skarżący uchybienie było niezamierzone i nieumyślne, spowodowane brakiem wiedzy skarżącego, a także brakiem precyzyjnego pouczenia Sądu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odrzucił wniesione w niniejszej sprawie zażalenie z uwagi na to, że skarżący nadesłał jedynie jego kserokopię, nie poświadczając ją za zgodność z oryginałem, a tym samym stanął na stanowisku, iż nieuzupełnienie tego braku uniemożliwiało nadanie wniesionemu środkowi zaskarżenia właściwego biegu. Stanowisko to należy uznać za niezasadne. Wprawdzie zgodnie z art. 47 § 1 ustawy p.p.s.a. do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika, zaś z art. 49 § 1 tejże ustawy wynika, iż w wypadku gdy pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba, że ustawa stanowi inaczej (tak chociażby stanowi art. 178 ustawy p.p.s.a., który przewiduje odrzucenie środka zaskarżenia w razie nieuzupełnienia jego braków). Jednakże wyraźnego podkreślenia wymaga, iż obowiązek określony w art. 47 § 1 i art. 49 § 1 powołanej ustawy, polegający na dołączeniu odpisów, obciąża składającego pismo ze skutkami, o których stanowi art. 178 tej ustawy, jeżeli brak w tym zakresie uniemożliwi nadanie pismu procesowemu właściwego biegu. Na gruncie przedmiotowej sprawy uznać jednak należało, że odrzucenie w/w zażalenia tylko z tego powodu, że skarżący nadesłał jego kserokopie, nie poświadczając jej za zgodność z oryginałem nie zasługuje na aprobatę. Naczelny Sąd Administracyjny akceptuje pogląd wyrażony w wyroku tegoż Sądu z dnia 23 listopada 2005 r. sygn. akt I OSK 133/05, gdzie stwierdzono, że w sytuacji gdy wezwanie sądu zostało wykonane, gdyż pełnomocnik nadesłał kserokopie a więc egzemplarze odpowiadające treści skargi kasacyjnej, a jedynie nie poświadczył ich za zgodność - odrzucenie skargi kasacyjnej byłoby dotknięte nadmiernym rygoryzmem. Podobne stanowisko prezentowane jest również w doktrynie, gdzie stwierdzono, że jeżeli strona lub jej pełnomocnik - na wezwanie sądu - nadeśle kserokopie, choć nie poświadczone za ich zgodność, ale odpowiadające treści pisma strony, to odrzucenie tego pisma lub pozostawienie go bez rozpoznania nie znajduje uzasadnienia w treści art. 47 § 1 w związku z art. 49, ponieważ nie ma przeszkód, żeby pismo strony - mimo wspomnianych niedociągnięć - mogło otrzymać prawidłowy bieg (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, s. 136). Odmienna interpretacja jest w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zbyt rygorystyczna. Nie można bowiem uznać, że każde nieuzupełnienie braków formalnych pisma będzie prowadziło do sytuacji pozostawienia go bez rozpoznania, bądź odrzucenia. Podstawą takiego rozstrzygnięcia może być jedynie brak istotny, tzn. taki którego nieusunięcie uniemożliwia nadanie pismu dalszego biegu. Braku jednego odpisu zażalenia nie można, w ocenie Sądu odwoławczego, zakwalifikować jako braku istotnego, ponieważ Sąd jest władny wykonać dodatkową kopię pisma we własnym zakresie, a tym samym nadać prawidłowy bieg (por: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 14 lutego 2012 r. I OZ 84/12, z dnia 14 czerwca 2011 r. sygn. akt II OSK 1168/11). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wezwanie skarżącego do nadesłania odpisu było uzasadnione, jednakże niewykonanie wezwanie w terminie, co miało miejsce w przedmiotowej sprawie, nie może zamykać stronie prawa do sądu. Stanowiłoby to rażące naruszenie zasady wyrażonej w art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2 i art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, które to przepisy gwarantują każdemu prawo do rozpoznania jego sprawy przez niezawisły Sąd i zakazują zamykanie drogi sądowej. Nadmiernie rygorystyczne stanowisko jakie zajął Sąd I instancji, sprzeczne z prokonstytucyjną wykładnią przepisów procesowych, stanowiłoby właśnie takie zamknięcie, a co za tym idzie, naruszałoby podstawowe zasady i swobody obywatelskie. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.