II GZ 495/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Dorota Dąbek po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia [...] od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 30 czerwca 2021 r., sygn. akt III SA/Kr 670/21 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji w sprawie ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia egzaminu państwowego na prawo jazdy postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z 30 czerwca 2021 r., sygn. akt III SA/Kr 670/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpoznaniu wniosku zawartego w skardze [...] (dalej: skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z [...] lutego 2021 r. w przedmiocie unieważnienia egzaminu państwowego na prawo jazdy odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji objętej skargą sąd działa wyłącznie na wniosek strony, zatem to ona jest zobowiązana do uprawdopodobnienia zaistnienia okoliczności wskazanych w art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.). W ocenie WSA wniosek skarżącego jest ogólnikowy i nie poparty szczegółowymi danymi odnośnie sytuacji zawodowej, rodzinnej i majątkowej skarżącego. Skarżący bowiem nie przedstawił bardziej szczegółowo swojej sytuacji rodzinnej i majątkowej, nie określił, jakie ma źródła utrzymania i w jakich kwotach miesięcznie (nawet w przybliżeniu), nie wskazał, czy jest żonaty, czy żona jest czynna zawodowo, a jeśli tak – jakie uposażenie miesięczne pobiera, czy skarżący ma na utrzymaniu nieletnie dzieci czy inne osoby, wobec których posiadałby obowiązek alimentacyjny. Nie posiadając tych informacji, Sąd nie był w stanie zweryfikować twierdzeń skarżącego i ocenić, czy pozbawienie skarżącego prawa jazdy stworzy dla niego niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący wskazał we wniosku kwotę kilkunastu tysięcy złotych, jakie musiałby ponieść w następstwie ponownego przystąpienia do kursu prawa jazdy i zdawania ponownie egzaminu, jednak nie określił, jak oszacował tę kwotę, czy jest to kwota samego kursu prawa jazdy i przystąpienia do egzaminu, czy też składa się na nią kwota ewentualnego utraconego – wskutek utraty prawa jazdy – zarobku. Wszystkie powyższe informacje WSA ocenił jako istotne dla uznania, czy wniosek o wstrzymanie zaskarżonej decyzji jest uzasadniony, zwłaszcza że skarżący podniósł, że w konsekwencji wykonania decyzji zagrożona może być egzystencja jego i rodziny. Sąd zaznaczył także, że czas oczekiwania na rozstrzygnięcie sprawy przed Sądem nie jest długi, a w sytuacji, gdyby kontrola sądowoadministracyjna wykazała, że decyzja o unieważnieniu egzaminu państwowego na prawo jazdy była nieprawidłowa, skarżącemu przysługuje stosowna rekompensata. [...] wniósł zażalenie na postanowienie WSA w Krakowie z 30 czerwca 2021 r., zaskarżając je w całości i zarzucając naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez błędne uznanie przez WSA, że nie zachodzą przesłanki do wstrzymania wykonania skarżonej decyzji. Skarżący na podstawie art. 197 § 2 w zw. z art. 185 § 1 p.p.s.a. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania, a ponadto o rozważenie możliwości uchylenia postanowienia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie we własnym zakresie, w trybie art. 195 § 2 p.p.s.a i ponowne rozpoznanie wniosku. Uzasadniając zażalenie skarżący wskazał, że WSA powinien wiedzieć, że skarżący jest zawodowym kierowcą, bowiem taką informację jego pełnomocnik zawarł już w pismach składanych do akt administracyjnych, zatem Sądowi I instancji było to wiadome z urzędu i nie było konieczności powtarzania tych informacji w treści wniosku. Podkreślił także, że wykonanie zaskarżonej decyzji, której konsekwencją będzie utrata przez skarżącego uprawnień do prowadzenia pojazdów objętych kategorią C+E prawa jazdy, spowoduje jego natychmiastowe zwolnienie z pracy kierowcy zawodowego wykonywanej za granicą. Podniósł ponadto, że na jego utrzymaniu pozostaje żona (bezrobotna) i dwie nieletnie córki. Do zażalenia dołączono kartę kierowcy skarżącego, oświadczenie żony oraz świadectwa szkolne córek. Jednocześnie skarżący wniósł o wstrzymanie przez Sąd I instancji wykonania postanowienia tegoż Sądu z 30 czerwca 2021 r. WSA w Krakowie postanowieniem z 8 października 2021 r. odmówił wstrzymania wykonania postanowienia z 30 czerwca 2021 r. Naczelny Sad Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Z art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika, że katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Sąd uprawniony jest do uwzględnienia wniosku, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Należy przy tym wskazać, że z wnioskowego charakteru powyższej instytucji wynika, że wnioskodawca powinien w taki sposób wykazać okoliczności sprawy, aby uprawdopodobnić, że wykonanie decyzji może skutkować podanymi powyżej konsekwencjami (por. postanowienie NSA z 15 grudnia 2020 r., sygn. akt II GZ 372/20, treść tego i dalej powoływanych orzeczeń dostępna w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Warunkiem udzielenia ochrony tymczasowej jest uprawdopodobnienie przez stronę wystąpienia przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Stwierdzić przy tym należy, że za wyrządzenie znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia ani nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Trudnymi do odwrócenia skutkami są zaś takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe, powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2015, s. 379). W niniejszej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczył decyzji w przedmiocie unieważnienia państwowego egzaminu na prawo jazdy. W zaskarżonym postanowieniu WSA uznał, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie mógł zostać uwzględniony, ponieważ skarżący sformułował go zbyt ogólnikowo i nie poparł szczegółowymi danymi dotyczącymi sytuacji rodzinnej i majątkowej, a zatem nie uprawdopodobnił wystąpienia w tej sprawie którejkolwiek z przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Dokonana przez WSA ocena jest prawidłowa. WSA nie mógł zastosować ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, skoro przed wydaniem zaskarżonego postanowienia skarżący nie przedstawił szczegółowych informacji ani dowodów, które wskazywałyby na wystąpienie w tej sprawie przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów zawartych w zażaleniu należy stwierdzić, że zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia WSA nie może podważyć argumentacja dotycząca okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji podniesiona dopiero w zażaleniu. Nie ma podstaw do czynienia WSA zarzutów, że nie uwzględnił znanych skarżącemu okoliczności, których skarżący nie wskazał przed rozpoznaniem wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. Dokonana w zażaleniu próba uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie może zostać uznana za wystarczającą. Przytoczenie mających zmierzać do wykazania podstaw przyznania tymczasowej ochrony sądowej okoliczności dopiero w zażaleniu nie uzasadnia uwzględnienia tego środka odwoławczego, nawet w przypadku spełnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a., jeżeli wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu nie można – a tak jest w niniejszej sprawie – zarzucić naruszenia prawa (por. m.in. postanowienia NSA: z 30 grudnia 2021 r., sygn. akt II GZ 451/21; z 30 czerwca 2021 r., sygn. akt II GZ 202/21; z 26 kwietnia 2013 r., sygn. akt II FZ 134/13; z 16 czerwca 2011 r., sygn. akt I FZ 168/11; z 15 lipca 2010 r., II OZ 676/10; także J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, str. 191). Przedstawienie zatem okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji na tym etapie postępowania należy uznać za spóźnione, a przez to bezskuteczne dla udzielenia stronie wnioskowanej ochrony. Przyjęcie odmiennego poglądu prowadziłoby bowiem do naruszenia konstytucyjnej zasady dwuinstancyjnego postępowania sądowoadministracyjnego oraz do niedopuszczalnej sytuacji, w której zażalenie ze środka zaskarżenia stałoby się pismem uzupełniającym wcześniejszy, kompletny z punktu widzenia wymogów formalnych, wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji. Postępowanie zażaleniowe ma na celu zweryfikowanie legalności działania sądu pierwszej instancji przy wydawaniu objętego zażaleniem postanowienia, co wynika z art. 194 § 1 p.p.s.a., a nie ponowne rozpoznanie w tym wypadku wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji (por. m.in. postanowienie NSA z 19 grudnia 2018 r., sygn. akt II FZ 763/18). Wskazywane w zażaleniu okoliczności mogą zostać podniesione w kolejnym wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, skierowanym do sądu w trybie art. 61 § 4 p.p.s.a. Należy bowiem wskazać, że zgodnie art. 61 § 4 p.p.s.a., wydane postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Strona może zatem wystąpić z ponownym, prawidłowo uzasadnionym oraz udokumentowanym wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji. Z akt sprawy wynika, że strona z tego prawa skorzystała (k. 50 akt sprawy). Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., oddalił zażalenie.