II GZ 710/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Janusz Zajda po rozpoznaniu w dniu 27 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 5 kwietnia 2017 r.; sygn. akt III SA/Po 1260/16 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi M. L. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia [...] października 2016 r.; nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniesienia zażalenia postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem z 5 kwietnia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił M. L. wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z [...] października 2016 r. w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniesienia zażalenia. Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu stwierdził niedopuszczalność wniesionego przez M. L. zażalenia na orzeczenia tego organu z 18 sierpnia 2016 r. o połączeniu do łącznego rozpoznania spraw z zażalenia skarżącego na postanowienia Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w O. z [...] czerwca 2016 r. od nr [...] do nr [...] w przedmiocie zarzutów na prowadzone wobec skarżącego postępowanie egzekucyjne. Sąd I instancji powołując się na treść art. 61 § 1 i 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718; dalej: ppsa) wskazał, że przedmiotem wstrzymania wykonania mogą być jedynie takie akty lub czynności organów, które nadają się i wymagają wykonania. Oznacza to, że do wykonania nadają się jedynie takie, które są aktami zobowiązującymi, ustalających dla ich adresatów nakazy zachowania lub zakazy określonego zachowania. Zdaniem tego Sądu akt, którego dotyczył wniosek o wstrzymanie wykonania, stwierdzający niedopuszczalność zażalenia na postanowienie organu, w którym ten połączył sprawy do wspólnego rozpoznania, nie ustanawia dla skarżącego żadnego obowiązku ani prawa. Tym samym nie nosi znamion dopuszczalności. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wskazał, że wykonanie zaskarżonego postanowienia narazi go na poważne konsekwencje w "sposób niejako nieodwracalny". Podkreślił, że sytuacja majątkowa w jakiej się znajduje jest "ekstremalnie" trudna, co obrazuje znajdujący się w aktach wniosek o prawo pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 61 § 1 ppsa, wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. W myśl natomiast art. 61 § 3 ppsa, po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Powyżej wskazane przesłanki - nie zachodzą w niniejszej sprawie przede wszystkim z uwagi na charakter zaskarżonego postanowienia. W orzecznictwie i doktrynie nie budzi wątpliwości, iż przedmiotem udzielenia ochrony tymczasowej, o której mowa w art. 61 § 3 ppsa, mogą być jedynie takie akty i czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy natomiast rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie (por. J. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004, s. 122; postanowienie NSA z dnia 31 stycznia 2006 r., sygn. akt II FZ 882/05, niepubl.). Problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone obowiązki, oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony (por. T. Woś (red.): Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 296; postanowienie NSA z dnia 14 września 2005 r., sygn. akt II FZ 580/05, niepubl.; postanowienie NSA z dnia 17 lipca 2006 r., sygn. akt I FZ 281/06, OSP 2007, Nr 6, poz. 76). Nie każdy akt administracyjny kwalifikuje się do tak rozumianego wykonania i w związku z tym nie każdy wymaga wykonania (por. postanowienie NSA z 30 czerwca 2015 r., sygn. akt II GZ 306/15; dostępne w CBOSA). W rozpoznawanej sprawie, do Sądu I instancji zaskarżone zostało postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z [...] października 2016 r. wydane w przedmiocie niedopuszczalności zażalenia na postanowienie o połączeniu spraw. Takie postanowienie nie powoduje powstania żadnych skutków w sferze interesu prawnego strony, nie nakłada na skarżącego nowych praw lub obowiązków, które mogłyby podlegać wykonaniu. Tym samym wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 61 § 3 ppsa nie jest możliwe. Słusznie zatem Sąd I instancji oddalił wniosek skarżącego. Z wymienionych powodów oraz na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.