II OSK 1102/19
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2019-05-30
Skład orzekający: Sędzia NSA Jacek Chlebny, Sędzia NSA Roman Hauser, Sędzia del. NSA Andrzej Irla
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przystań, składająca się z zatok do postoju łodzi, pomostu i umocnień brzegu, stanowi obiekt budowlany służący kształtowaniu zasobów wodnych i korzystaniu z nich w rozumieniu art. 82 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego, co determinowałoby właściwość rzeczową wojewódzkiego inspektora nadzoru budowlanego jako organu pierwszej instancji w sprawie samowoli budowlanej?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że definicja "obiektów służących kształtowaniu zasobów wodnych i korzystaniu z nich" zawarta w art. 9 ust. 1 pkt 19 lit. h Prawa wodnego, choć szeroka, nie może być automatycznie stosowana do interpretacji Prawa budowlanego w celu ustalenia właściwości rzeczowej organów nadzoru budowlanego. Obiekty wymienione w art. 82 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego charakteryzują się znacznym rozmachem inwestycyjnym i doniosłością dla interesu państwa, czego nie można przypisać zwykłej przystani. W związku z tym, wojewódzki inspektor nadzoru budowlanego nie był organem właściwym do prowadzenia postępowania w pierwszej instancji w sprawie samowolnie wybudowanej przystani.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki przystani (zatok do postoju łodzi, pomostu, umocnień brzegu) wybudowanej samowolnie na jeziorze. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie, uznając, że nie był organem właściwym do jego prowadzenia. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił tę decyzję, stwierdzając, że WINB naruszył przepisy o właściwości rzeczowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję GINB, uznając WINB za właściwy organ. NSA uchylił wyrok WSA, oddalając skargę prokuratora.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę; odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Chlebny Sędziowie Sędzia NSA Roman Hauser Sędzia del. NSA Andrzej Irla (spr.) po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 listopada 2018 r. sygn. akt VII SA/Wa 2215/18 w sprawie ze skargi Prokuratora Rejonowego w ... na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia ... 2017 r. znak: ... w przedmiocie nakazu rozbiórki 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę; 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie objętym skargą kasacyjną wyrokiem z dnia 27 listopada 2018 r. (sygn. akt VII SA/Wa 2215/18) po rozpoznaniu sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Giżycku na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2017 r. (znak: [...]) w przedmiocie nakazu rozbiórki - uchylił zaskarżoną decyzję.
Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej GINB) zaskarżoną do sądu I instancji decyzją z dnia [...] maja 2017 r. (znak [...]), wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uchylił decyzję Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej WINB) z dnia [...] lutego 2017 r. (znak [...]) w przedmiocie nakazu rozbiórki portu i umorzył postępowanie dotyczące samowolnego wybudowania dwóch zatok do postoju łodzi, pomostu drewnianego i drewnianych umocnień brzegu, na jeziorze Niegocin (Boczne) na działkach nr [...] i nr [...], w [...].
Organ odwoławczy wskazał, że Warmińsko-Mazurski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego naruszył przepisy o właściwości rzeczowej. Uznał organ odwoławczy, że nieuzasadnione było zastosowanie w sprawie art. 83 ust. 3 ustawy Prawo budowlane. Przepis ten zawiera odesłanie do art. 82 ust. 3 tej ustawy, który z kolei określa obiekty i roboty budowlane w sprawach, w których wojewódzki inspektor nadzoru budowlanego jest organem I instancji. Do tej kategorii spraw zaliczone zostały także sprawy dotyczące obiektów hydrotechnicznych. Zdaniem GINB, sprawa nie każdej jednak budowli hydrotechnicznej należy do właściwości wojewódzkiego inspektora nadzoru budowlanego. W przypadku hydrotechnicznych obiektów budowlanych, organ ten jest organem pierwszej instancji w sprawach obiektów i robót budowlanych hydrotechnicznych piętrzących, upustowych oraz regulacyjnych. Powołując się na § 3 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 20.04.2007 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle hydrotechniczne i ich usytuowanie (Dz. U. z 2007 r., Nr 86, poz. 579) organ II instancji wyjaśnił jak rozumieć należy pojęcie "budowli hydrotechnicznej", "budowli piętrzącej", "urządzenia upustowego" oraz "budowli hydrotechnicznych regulacyjnych", które są budowlami hydrotechnicznymi służącymi m.in. do regulacji stosunków wodnych. Biorąc pod uwagę definicje wskazanych pojęć, organ II instancji stwierdził, że będące przedmiotem postępowania zatoki, pomost drewniany i drewniane umocnienia brzegu, nie mieszczą się ani w pojęciu budowli hydrotechnicznych piętrzących, ani upustowych, ani regulacyjnych. Ponadto, w załączniku do ustawy Prawo budowlane, przystanie zaliczone zostały do kategorii XXI, jako obiekty związane z transportem wodnym, zaś budowle hydrotechniczne piętrzące, upustowe i regulacyjne zaliczone zostały do kategorii XXVII. GINB uznał, że przystanie nie są budowlami hydrotechnicznymi piętrzącymi, upustowymi lub regulacyjnymi, lecz nie przesądza to jeszcze o tym, że sprawy wszystkich przystani należą do właściwości starosty. GINB zaznaczył też, powołując się na art. 9 ust. 1 pkt 19 lit. h) ustawy z dnia 18.07.2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2015 r., poz. 469, ze zm. - u.p.w.), że wojewoda jest organem I instancji również w sprawach obiektów służących kształtowaniu zasobów wodnych i korzystaniu z nich. Zwrócił uwagę, powołując się na orzecznictwo, że nie zachodzi tożsamość pomiędzy pojęciem "budowla hydrotechniczna", a obiektami i robotami budowlanymi wymienionymi w art. 82 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego. Wskazane w tym przepisie obiekty i roboty budowlane to - w ocenie organu odwoławczego - obiekty wprawdzie hydrotechniczne ale jednocześnie należące do obiektów piętrzących, upustowych, regulacyjnych, obiektów melioracji podstawowych oraz kanałów i innych obiektów służących kształtowaniu zasobów wodnych i korzystaniu z nich, wraz z obiektami towarzyszącymi. Zaznaczył organ odwoławczy, że art. 82 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego ma zastosowanie tylko do tej grupy urządzeń, które w niej wymieniono. Rozszerzanie tej normy prawnej na inne pojęcia urządzeń wodnych w myśl art. 9 ust. 1 pkt 19 p.w., jest nieuzasadnione.
Z uwagi na przedstawione argumenty i stan faktyczny sprawy, a także przewidywanej funkcji przystani służącej do cumowania jednostek pływających, w ocenie organu II instancji brak było podstaw, aby przystań tą przyporządkować któremuś z pojęć z art. 82 ust. 3 pkt 2 w zw. z art. 83 ust. 3 Prawa budowlanego. GINB podkreślił, że zgodnie z art. 19 k.p.a., organy zobowiązane są przestrzegać z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. Za niezgodne zatem z prawem należy uznać wydanie rozstrzygnięć z pominięciem właściwości organów administracji. Warmińsko-Mazurski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie był zatem organem właściwym do prowadzenia w pierwszej instancji postępowania dotyczącego stwierdzonej samowoli budowlanej przystani.
Skargę na opisaną powyżej decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2017 r. (znak: [...]) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł Prokurator Rejonowy w Giżycku. Zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy tj. art. 82 ust. 3 pkt 2 oraz art. 83 ust. 3 Prawa budowlanego a także art. 9 ust. 1 pkt 19 ustawy Prawo wodne, § 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 20 kwietnia 2007r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle hydroteczniczne i ich usytuowanie (Dz. U. 86 poz. 579), poprzez niewłaściwą wykładnię tych przepisów i niezasadne przyjęcie, że WINB nie jest organem właściwym do prowadzenia postępowania z art. 48-51 Prawa budowlanego jako organ pierwszej instancji, a właściwym w tej sprawie jest powiatowy inspektor nadzoru budowlanego. Zaskarżona decyzja, zdaniem skargi, zapadła zatem z naruszeniem przepisów o właściwości rzeczowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazanym na wstępie wyrokiem z dnia 27 listopada 2018 r. uchylił zaskarżoną decyzję organu II instancji. Podał, że istotę sporu w sprawie stanowiło zagadnienie, czy wojewódzki inspektor nadzoru budowlanego był organem właściwym do prowadzenia w pierwszej instancji postępowania odnośnie wzniesionej w warunkach samowoli budowlanej przystani składającej się z dwóch zatok do postoju łodzi, pomostu drewnianego i drewnianych umocnień brzegu. Podał WSA w Warszawie, że zgodnie z art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego do właściwości powiatowego inspektora nadzoru budowlanego, jako organu pierwszej instancji, należą zadania i kompetencje, o których mowa w art. 37 ust. 3, art. 40 ust. 2, art. 41 ust. 4, art. 48-51, art. 54, art. 55, art. 57 ust. 4, 7 i 8, art. 59, art. 59a, art. 59c ust. 1, art. 59d ust. 1, art. 59g ust. 1, art. 62 ust. 1 pkt 3 i ust. 3, art. 65, art. 66, art. 67 ust. 1 i 3, art. 68, art. 69, art. 70 ust. 2, art. 71a, art. 74, art. 75 ust. 1 pkt 3 lit. a, art. 76, art. 78 oraz art. 97 ust. 1. Zgodnie natomiast z ust. 3 art. 83 tej ustawy, do właściwości wojewódzkiego inspektora nadzoru budowlanego jako organu pierwszej instancji należą zadania i kompetencje określone w ust. 1, w sprawach, o których mowa w art. 82 ust. 3 i 4, to jest w sprawach obiektów i robót budowlanych, między innymi określonych w pkt 2 ustępu 3 tego przepisu. Chodzi tu o obiekty budowlane hydrotechniczne piętrzące, upustowe, regulacyjne, melioracji podstawowych oraz kanały i inne obiekty służące kształtowaniu zasobów wodnych i korzystaniu z nich, wraz z obiektami towarzyszącymi. Podkreślił sąd I instancji, iż nie jest sporne, że zatoki, pomost drewniany i drewniane umocnienia brzegu stanowiące w istocie przystań dla postoju łodzi, nie mieszczą się ani w pojęciu budowli hydrotechnicznych piętrzących, upustowych, czy regulacyjnych. Niemniej zasadniczą kwestią dla rozstrzygnięcia tej sprawy jest wyjaśnienie, czy opisaną przystań można zaliczyć do kategorii innych obiektów budowlanych służących kształtowaniu zasobów wodnych i korzystaniu z nich. Z uwagi na fakt, że ustawa Prawo budowlane nie definiuje tego pojęcia, w ocenie sądu I instancji dla wyjaśnienia tej materii koniecznym jest odwołanie się do art. 9 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2005 r., Nr 239, poz. 2019), w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Stosownie do art. 9 ust. 1 pkt 19 lit. h Prawa wodnego, ilekroć w ustawie jest mowa o urządzeniach wodnych - rozumie się przez to urządzenia służące kształtowaniu zasobów wodnych oraz korzystaniu z nich, a w szczególności: mury oporowe, bulwary, nabrzeża, pomosty, przystanie, kąpieliska. Z przytoczonego przepisu wynika zatem, że urządzenia wodne to urządzenia służące kształtowaniu zasobów wodnych oraz korzystaniu z nich, a w szczególności są to także przystanie. Podkreślał WSA w Warszawie, że użycie w tym przepisie zwrotu "w szczególności" oznacza, że odnośnie wymienionych enumeratywnie urządzeń, ustawodawca sam rozstrzygnął, iż są one urządzeniami wodnymi służącymi kształtowaniu zasobów wodnych oraz korzystaniu z nich. Skoro przystań, którą stanowią dwie zatoki do postoju łodzi, pomost drewniany i drewniane umocnienia brzegu, na jeziorze Niegocin ([...]) na ww. działkach jest urządzeniem wodnym służącym kształtowaniu zasobów wodnych, to tym samym zalicza się ona do kategorii innych obiektów budowlanych służących kształtowaniu zasobów wodnych i korzystaniu z nich, o których mowa w art. 82 ust. 3 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. To zaś prowadzi do wniosku, że organem właściwym w pierwszej instancji w sprawie dotyczącej przedmiotowej przystani pozostaje wojewódzki inspektor nadzoru budowlanego, stosownie do art. 83 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, a w tej sprawie będzie to Warmińsko-Mazurski Wojewódzkiego Inspektor Nadzoru Budowlanego. Nakazywało to uchylić zaskarżone w sprawie rozstrzygnięcie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
Skargę kasacyjną od opisanego wyżej wyroku WSA w Warszawie z dnia 27.11.2018 r. wniósł Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego. Zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj. art. 82 ust. 3 pkt 2 w związku z art. 83 ust. 3 Prawa budowlanego w związku z art. 9 ust. 1 pkt 19 lit. h) Prawa wodnego z 2001 r. w związku z art. 19 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że wojewódzki inspektor nadzoru budowlanego był organem właściwym w pierwszej instancji do prowadzenia postępowania, w sprawie wzniesienia w warunkach samowoli budowlanej obiektu portu na jeziorze Niegocin. Takie zapatrywanie, zdaniem skargi kasacyjnej, narusza przepisy o właściwości rzeczowej organu administracji publicznej.
Skarga kasacyjna domagała się uchylenia wyroku sądu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania temu sądowi lub uchylenia wyroku i oddalenia skargi. Żądała też zwrotu kosztów postępowania. Na poparcie tych wniosków, skarga kasacyjna powoływała orzeczenia NSA wydane w sprawach o sygnaturach akt: II OW 36/06 i II OW 3/13. W ocenie skargi kasacyjnej, przystań nie może być zaliczona do grupy obiektów wymienionych w art. 82 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego, z uwagi na jej przeznaczenie i wielkość (wyrok NSA z dnia 30.11.2005 r. sygn. akt OSK 1604/04). W art. 82 ust. 3 Prawa budowlanego wskazano obiekty o znaczeniu strategicznym, w szczególności dla bezpieczeństwa Państwa i obywateli.
Prokurator Rejonowy w Giżycku domagał się oddalenia skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2018 r., poz. 1302; dalej ustawa powoływana jako p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W rozpatrywanej sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego określone w art. 183 par. 2 p.p.s.a., zatem Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Powyższe oznacza, że zakres rozpoznawania sprawy wyznaczyła, przez wskazanie podstaw kasacyjnych, strona wnosząca skargę kasacyjną. Strona, która kwestionuje orzeczenie wojewódzkiego sądu administracyjnego, wnosząc skargę kasacyjną, obowiązana jest wskazać przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania, które jej zdaniem zostały przez sąd naruszone (art. 174 p.p.s.a.), a nadto obowiązana jest uzasadnić przytoczone podstawy kasacyjne (art. 176 par. 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Skarga kasacyjna zawierała usprawiedliwione podstawy. Trafnie zarzucono bowiem orzekającemu sądowi I instancji dokonanie błędnej wykładni art. 82 ust. 3 pkt 2 w związku z art. 83 ust. 3 Prawa budowlanego w związku z art. 9 ust. 1 pkt 19 lit. h) Prawa wodnego z 2001 r.
Zasadniczy spór w ocenianym przypadku dotyczył ustalenia właściwego rzeczowo organu nadzoru budowlanego do rozpoznania w pierwszej instancji sprawy samowolnej budowy przystani, obejmującej dwie zatoki do postoju łodzi, pomost drewniany i drewniane umocnienia brzegu na jeziorze Niegocin [...]). Właściwość rzeczową organów nadzoru budowlanego regulują przepisy art. 83 Prawa budowlanego. Ustęp 1 tego przepisu określa właściwość rzeczową powiatowego inspektora nadzoru budowlanego, wskazując w tym zakresie m.in. na art. 48 Prawa budowlanego będącego podstawą do wydania decyzji o nakazie rozbiórki. Z kolei art. 83 ust. 3 tej ustawy określa właściwość rzeczową wojewódzkiego inspektora nadzoru budowlanego, jako organu pierwszej instancji. Stosownie do tego przepisu, do właściwości wymienionego organu administracji publicznej - jako organu pierwszej instancji - należą zadania i kompetencje określone w ust. 1, z zastrzeżeniem, że odnosi się to wyłącznie do kategorii spraw, o których mowa w art. 82 ust. 3 i 4 ustawy. W dotyczącym tej sprawy zakresie należy zwrócić uwagę na – powołany także w skardze kasacyjnej - pkt 2 wskazanego wyżej przepisu art. 82 ust. 3 Prawa budowlanego. Stosownie do tego przepisu, i w związku z odesłaniem zawartym w art. 83 ust. 3 ustawy, wojewódzki inspektor nadzoru budowlanego jest organem pierwszej instancji w sprawach obiektów i robót budowlanych hydrotechnicznych piętrzących, upustowych, regulacyjnych, melioracji podstawowych oraz kanałów i innych obiektów służących kształtowaniu zasobów wodnych i korzystaniu z nich, wraz z obiektami towarzyszącymi. Sąd I instancji, dla ustalenia rozumienia pojęcia "obiektów służących kształtowaniu zasobów wodnych i korzystania z nich" odwołał się od art. 9 ust. 1 pkt 19 lit. h) ustawy Prawo wodne z 2001 r. Ten bowiem przepis definiując "urządzenia wodne" wskazuje, że są to urządzenia służące kształtowaniu zasobów wodnych oraz korzystaniu z nich, wymieniając m.in. przystanie. Wg sądu I instancji, skoro przystań jest urządzeniem wodnym, a te – wg definicji ustawowej - służą kształtowaniu zasobów wodnych oraz korzystaniu z nich, to tym samym przystań zaliczyć należy do "innych obiektów budowlanych", określonych w art. 82 ust. 3 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, które służą kształtowaniu zasobów wodnych i korzystaniu z tych zasobów. Ta zaś konstatacja była podstawą do przyjęcia, że organem właściwym w pierwszej instancji w sprawie dotyczącej przedmiotowej, samowolnie zbudowanej przystani, jest - stosownie to art. 83 ust. 3 ustawy Prawo budowlane - wojewódzki inspektor nadzoru budowlanego. Stanowisko to jednak nie jest prawidłowe. Opiera się ono wyłącznie na literalnej wykładni przepisów, i przy tym na prostej transpozycji znaczeń wyrażeń ustawowych, zawartych w jednej ustawie (Prawie wodnym) – na potrzeby ustalenia znaczenia zbliżonych pojęć, zawartych w innym akcie prawnym (Prawie budowlanym). Nie uwzględnia zatem autonomiczności i specyfiki różnych reżimów i regulacji, co jest nieodzowne przy dekodowaniu znaczenia norm prawnych zawartych w tych regulacjach. W tym zakresie zwrócić należy uwagę, że zawarta w art. 9 ust. 1 pkt 19 lit. h) ustawy Prawo wodne z 2001 r. otwarta definicja urządzeń wodnych, czyni z tego terminu pojęcie niezwykle szerokie i pojemne. Określa, że wszelkie urządzenia wodne służą kształtowaniu zasobów wodnych oraz korzystaniu z tych zasobów, wymieniając zarazem jedynie przykładowo rodzaje urządzeń służących temu celowi. O ile więc, szerokie zdefiniowanie w ustawie Prawo wodne "urządzeń służących kształtowaniu zasobów wodnych oraz korzystaniu z nich" może być uzasadnione z uwagi na potrzeby i cel regulacji tej ustawy, to brak jest jednak podstaw do bezpośredniego ("automatycznego") rozciągania tak przyjętej, szerokiej i pojemnej definicji urządzeń służących kształtowaniu zasobów wodnych i korzystaniu z nich – na potrzeby rozumienia znaczeń terminów zawartych w innych aktach prawnych, w tym w Prawie budowlanym. W szczególności, brak jest podstaw aby posługiwać się tą otwartą i szeroką definicją zawartą w Prawie wodnym - dla ustalania właściwości rzeczowej organów nadzoru budowlanego. Podkreślić należy, że art. 82 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego, choć – podobnie jak art. 9 ust. 1 pkt 19 lit. h) ustawy Prawo wodne z 2001 r. posługuje się terminem obiektów/urządzeń "służących kształtowaniu zasobów wodnych i korzystaniu z nich", to jednak znaczenie (rozumienie) tego pojęcia, zawarte w pierwszym ze wskazanych przepisów jest zupełnie odmienne i służy innym celom. NSA w postanowieniu z dnia 29.11.2006 r. (sygn. akt II OW 36/06) wskazał już, że uregulowanie art. 82 ust. 3 pkt 2 ustawy Prawo budowlane nie przekazuje do właściwości wojewódzkiego inspektora nadzoru budowlanego - jako organu I instancji - sprawy dotyczącej budowy i wykonywania wszelkich urządzeń wodnych o jakich mowa w art. 9 ust. 1 pkt 19 ustawy Prawo wodne z 2001 r. W szczególności, z treści tego przepisu nie można, zdaniem NSA orzekającego w sprawie wyżej wskazanej, wyprowadzać wniosku, że przepis ten obejmuje każde urządzenie wodne, które pozwala na korzystanie z wód. Przy rozumieniu wskazanego zwrotu zaprezentowanym przez sąd I instancji w zaskarżonym wyroku, należałoby dojść do niemożliwego do akceptacji wniosku, że każde urządzenie wodne (nawet niewymienione w powołanym przepisie) poddane zostałoby właściwości wojewódzkiego inspektora nadzoru budowlanego jako organu I instancji. Dotyczyłoby to wówczas nawet takich drobnych urządzeń, jak np. wyloty kanalizacyjne (lit. f przepisu), kratki ściekowe, czy stawy rybne (lit. c). Tymczasem uwzględnienie systematyki i kontekstu przepisu określającego zakres właściwości rzeczowej wojewódzkiego inspektora nadzoru budowlanego w pierwszej instancji (art. 82 ust. 3 Prawa budowlanego w zw. z art. 83 ust. 3 ustawy) pozwala zauważyć, że obiekty służące kształtowaniu zasobów wodnych i korzystaniu z nich zostały wymienione obok takich obiektów jak: hydrotechniczne piętrzące, upustowe, regulacyjne, kanały, obiekty usytuowane na terenie pasa technicznego, portów i przystani morskich, morskich wód wewnętrznych, morza terytorialnego i wyłącznej strefy ekonomicznej, a także na innych terenach przeznaczonych do utrzymania ruchu i transportu morskiego, czy obiektów lotnisk cywilnych, obiektów usytuowanych na terenach zamkniętych, obiektów dotyczących strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych, elektrowni wiatrowych i obiektów znajdujących się w obszarze kolejowym, a także dróg publicznych krajowych i wojewódzkich. Przy wykładni zatem analizowanego przepisu (art. 82 ust. 3 pkt 2 in fine) uwzględnić należy przede wszystkim siatkę pojęciową zawartą w otoczeniu tego przepisu (art. 83 ust. 3 pkt 1, pkt pkt 3a, pkt 4, pkt 5-5c i pkt 6). Uwzględnienie tego otoczenia i kontekstu, pozwoli dopiero na pełne rozpoznanie aksjologii normy prawnej zawartej we wskazanym przepisie i należytą wykładnię tego przepisu. Podkreślić w związku z tym należy, że wskazane wyżej rodzaje i kategorie obiektów budowlanych wymienionych w przepisie art. 82 ust. 3 Prawa budowlanego, cechuje niewątpliwy rozmach inwestycyjny i doniosłość z punktu widzenia interesów Państwa. Są to bowiem obiekty i roboty budowlane o określonej specyfice, która uwzględnia charakterystyczną lokalizację tych obiektów, specjalne ich przeznaczenie, czy też skalę inwestycyjną. W takim też kontekście, nie sposób przyjmować, że każdy, nawet niewielki obiekt "służący kształtowaniu zasobów wodnych i korzystaniu z nich", który wymieniony został w art. 9 ust. ust. 1 pkt 19 ustawy Prawo wodne z 2001 r. może wypełniać dyspozycję przepisu art. 82 ust. 3 pkt 2 in fine Prawa budowlanego. Mając powyższe na uwadze należało uznać, że skarga kasacyjna zasadnie zarzucała sądowi I instancji naruszenie wskazanych wyżej przepisów prawa materialnego, co nakazywało uchylić zaskarżony wyrok. Jednocześnie, z uwagi na fakt, że istota sprawy była dostatecznie wyjaśniona, NSA na podstawie art. 188 p.p.s.a. i rozpoznał skargę wniesioną przez Prokuratora Rejonowego w Giżycku na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2017 r. (znak: [...]) w przedmiocie nakazu rozbiórki. Skarga ta zaś, z przyczyn powyżej przedstawionych nie zasługiwała na uwzględnienie. Zaprezentowana przez organ odwoławczy wykładania przepisów była zbliżona do ocen powyżej przedstawionych i trafnie wskazywała, że sprawa nie każdej budowli hydrotechnicznej należy – w pierwszej instancji - do właściwości wojewódzkiego inspektora nadzoru budowlanego. Cech powyżej wskazanych, akcentujących konieczny rozmiar inwestycyjny, doniosłość z punktu widzenia interesów Państwa, czy też charakterystyczną lokalizację obiektu – nie można doszukać się przy ocenie spornej samowoli budowlanej polegającej na budowie przystani tj. dwóch zatok do postoju łodzi, pomostu drewnianego i drewnianych umocnień brzegu, na jeziorze Niegocin ([...]). Brak było zatem podstaw, aby przystań tę przyporządkować pojęciu określonemu w art. 82 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego, w znaczeniu powyżej przedstawionym. Prowadzący więc postępowanie administracyjne organ pierwszej instancji tj. Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego - nie był zatem organem właściwym do prowadzenia tego postępowania.
Orzeczenie o kosztach (pkt 2 sentencji wyroku) uwzględnia stanowisko zawarte w uchwale 7 sędziów NSA z dnia 3.07.2017 r. (sygn. akt I OPS 1/17). Wg tej uchwały, prokurator, który działając na prawach strony na podstawie art. 8 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zainicjował postępowanie sądowoadministracyjne lub zgłosił w nim udział w interesie ogólnym - w celu ochrony praworządności, nie może zostać obciążony kosztami postępowania sądowoadministracyjnego. W tej sprawie skargę do sądu I instancji wniósł Prokurator Rejonowego w Giżycku. Mimo, iż w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej wniesionej przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego – uchylony został wyrok sądu I instancji uwzględniający skargę, to – z uwagi na powyższe stanowisko, brak było podstaw do zastosowania art. 203 pkt 2 p.p.s.a. i obciążenia prokuratora kosztami postępowania kasacyjnego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło