II OSK 1244/13
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2014-12-16
Skład orzekający: Małgorzata Dałkowska-Szary, Jerzy Stelmasiak, Marek Wroczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wprowadzająca wymóg zachowania minimalnego procentu powierzchni biologicznie czynnej na poziomie 80% dla terenów położonych w strefie ochrony hydrologicznej rezerwatu przyrody, narusza prawo własności właściciela nieruchomości?Ratio decidendi
Uchwała rady gminy wprowadzająca wymóg zachowania minimalnego procentu powierzchni biologicznie czynnej na poziomie 80% dla terenów położonych w strefie ochrony hydrologicznej rezerwatu przyrody jest zgodna z prawem, nawet jeśli ogranicza prawo własności. Ograniczenia te mieszczą się w granicach władztwa planistycznego gminy i są uzasadnione potrzebą ochrony środowiska, zdrowia ludzi oraz ładu przestrzennego, zgodnie z przepisami Konstytucji RP i ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.Stan faktyczny
Skarżąca R.W. wniosła skargę na uchwałę Rady W. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, kwestionując ustalenie minimalnego procentu powierzchni biologicznie czynnej na 80% dla jej działki położonej w strefie MU I. Argumentowała, że ograniczenie to narusza jej interes prawny i prawo własności, a także jest nierówne w porównaniu z sąsiednimi działkami. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając ograniczenia za uzasadnione ochroną środowiska i zdrowia. Skarżąca wniosła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego i postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną i zasądzono od R. W. na rzecz Miasta W. kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 16 grudnia 2014 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Dałkowska-Szary /spr./ sędzia NSA Jerzy Stelmasiak sędzia del. WSA Marek Wroczyński Protokolant starszy sekretarz sądowy Mariusz Szufnara po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2014 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 stycznia 2013 r. sygn. akt IV SA/Wa 1857/12 w sprawie ze skargi R.W. na uchwałę Rady W. z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od R. W. na rzecz Miasta W. kwotę 200 (słownie: dwieście) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 29 stycznia 2013r., sygn. akt IV SA/Wa 1857/12, oddalił skargę R. W. na uchwałę Rady W. z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Powyższy wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:
R. W. wniosła do Sądu skargę na uchwałę Rady W. nr [...] z dnia [...] lipca 2010r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu tzw. P., w części obejmującej ustalenie w § 8 ust. 9 pkt. 1 uchwały dla terenu o symbolu MU I, na którym położona jest będąca własnością skarżącej nieruchomość stanowiąca działkę ew. nr [...] z obrębu [...], minimalnego procentu powierzchni biologicznie czynnej na 80% oraz w części obejmującej ustalenie w § 8 ust. 4 uchwały, w którym dopuszcza się budowę garażu wolnostojącego maksymalnie na dwa samochody osobowe przy zachowaniu wymaganego procentu powierzchni biologicznie czynnej.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że zaskarżona uchwała naruszyła interes prawny skarżącej ograniczając znacząco możliwość zabudowy działki ew. nr [...], co stanowi o nadużyciu uprawnień planistycznych przez gminę. Ograniczenie to nie wynika z potrzeby ochrony interesu publicznego ani właścicieli sąsiednich nieruchomości. Ponadto podniesiono, iż działki znajdujące się w sąsiedztwie mają wskaźnik powierzchni biologicznie czynnej na poziomie 40-50%. Zdaniem skarżącej, w związku z ograniczeniami wynikającymi z utworzenia na tym terenie [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu, na jej działce wskaźnik ten mógłby wynosić 70%, bez uwzględnienia garażu. Taki wskaźnik przyjęty jest na sąsiedniej działce ew. nr [...], która powstała - podobnie jak działka skarżącej nr [...] - z podziału dokonanego w dniu [...] kwietnia 2006 r. Poza tym Prezydent W. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla inwestycji polegającej na przebudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego i budowie dojść, dojazdów i miejsc postojowych z urządzeniami budowlanymi na działce ew. nr [...] i nr [...] oraz zezwolił na zmianę sposobu użytkowania tego budynku mieszkalnego na restaurację z galerią sztuki. Powyższe działki znajdują się również w granicach [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu, w strefie ochronnej Lasu K..
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując, że nie nastąpiło naruszenie interesu prawnego skarżącej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w uzasadnieniu przywołanego na wstępie wyroku wskazał, że skarga nie jest zasadna. Sąd podniósł, że stosownie do art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą podjętą przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. W przedmiotowej sprawie wezwanie skarżącej z dnia 15 maja 2012 r. do usunięcia naruszenia prawa okazało się bezzskuteczne. Stroną w postępowaniu toczącym się na podstawie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym może być jedynie podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostało naruszone. W niniejszej sprawie skarżąca wskazała na naruszenie jej interesu prawnego zaskarżoną uchwałą, polegające na ograniczeniu w wykonywaniu prawa własności w odniesieniu do działki ew. nr [...] z obrębu [...], stanowiącej własność skarżącej. Powyższe ograniczenie w wykonywaniu prawa własności działki ew. nr [...] z obrębu [...] polega, zdaniem skarżącej, na ograniczeniu możliwość zabudowy działki nr [...], co stanowi o nadużyciu uprawnień planistycznych przez gminę. Ograniczenie to nie wynika z potrzeby ochrony interesu publicznego ani właścicieli sąsiednich nieruchomości. Ustalenie w § 8 ust. 9 pkt. 1 uchwały dla terenu o symbolu MU I, na którym położona jest będąca własnością skarżącej nieruchomość, minimalnego procentu powierzchni biologicznie czynnej na 80% stanowi, zdaniem skarżącej, nieuzasadnione ograniczenie jej praw. Naruszenie jej interesu prawnego stanowi również ustalenie w § 8 ust. 4 uchwały, w którym dopuszcza się budowę garażu wolnostojącego maksymalnie na dwa samochody osobowe przy zachowaniu wymaganego procentu powierzchni biologicznie czynnej.
Wbrew stanowisku skarżącej Sąd uznał, że ograniczenie w wykonywaniu prawa własności działki nr [...] znajduje uzasadnienie w niniejszej sprawie, nie wychodząc poza tzw. władztwo planistyczne gminy. Mając wyłączną kompetencję do planowania miejscowego gmina może, pod warunkiem że działa w granicach i na podstawie prawa, samodzielnie kształtować sposób zagospodarowania obszaru podlegającego jej władztwu planistycznemu. Ustalenie przeznaczenia terenów w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego należy do wyłącznej kompetencji rady gminy i nie ma podstaw prawnych do uznania, że przeznaczenie w planie zagospodarowania przestrzennego terenu w sposób odbiegający od oczekiwań właściciela gruntu, stanowi naruszenie przepisów prawa. Sąd wskazał za organem, że własność nie jest prawem nieograniczonym. Zgodnie z art. 64 ust. 3 Konstytucji własność może być ograniczona w drodze ustawy i w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności. Działka skarżącej znajduje się w bardzo bliskim sąsiedztwie rezerwatu przyrody "Las K.", a więc formy ochrony przewidzianej w ustawie z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody. Jest to zespół przyrodniczy, będący miejscem bytowania chronionych gatunków roślin i zwierząt. Jest to również największy w południowej części W. kompleks leśny, pełniący ważne funkcje aerosanitarne (oczyszczające powietrze, łagodzące wahania temperatur), ochronne (przed hałasem i nasileniem wiatrów) oraz zdrowotno - rekreacyjne. W sprawie występują więc co najmniej dwie przesłanki z art. 31 Konstytucji: ochrona środowiska oraz zdrowie ludzi.
Zdaniem Sądu, analiza prognozy oddziaływania na środowisko wskazuje również na niekorzystne warunki wodno-glebowe, przez co szczególnie istotne jest ograniczenie zasklepiania powierzchni terenu w sposób uniemożliwiający spływ wód opadowych i roztopowych i podtapianie sąsiednich terenów. Zgodnie z art. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, podstawą działań planistycznych gminy jest zrównoważony rozwój. W zagospodarowaniu przestrzennym uwzględnia się, oprócz innych wartości, również wymagania ładu przestrzennego, krajobrazowe, ochrony środowiska przyrodniczego, zdrowia oraz bezpieczeństwa ludzi i mienia. Natomiast zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 powyższej ustawy w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego ustala się szczegółowe warunki zagospodarowania terenów, w tym zakaz zabudowy, wynikające z potrzeb ochrony środowiska przyrodniczego i kulturowego, prawidłowego gospodarowania zasobami przyrody oraz ochrony gruntów rolnych i leśnych.
Sąd wskazał, że o zgodności z przepisami prawa planu miejscowego przesądza również spełnienie podstawowych przesłanek zawartych w ustawie Prawo ochrony środowiska. Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska w planach miejscowych zapewnia się warunki utrzymania równowagi przyrodniczej i racjonalną gospodarkę zasobami środowiska, w szczególności przez zapewnianie kompleksowego rozwiązania problemów zabudowy miast i wsi, ze szczególnym uwzględnieniem gospodarki wodnej, odprowadzania ścieków, gospodarki odpadami, systemów transportowych i komunikacji publicznej oraz urządzania i kształtowania terenów zieleni.
Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego terenu tzw. P. został opracowany według wytycznych wynikających ze specjalistycznego opracowania fizjograficznego pt: "Uwarunkowania z zakresu ochrony środowiska", obejmującego teren w granicach planu. Sąd podzielił stanowisko organu, że opracowanie to spełnia wymogi opracowania ekofizjograficznego, sporządzanego zgodnie z art. 72 ustawy Prawo ochrony środowiska. W powyższym opracowaniu, uwzględniającym rozporządzenie Wojewody M. w sprawie [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu, odniesiono się również do kwestii dokonywania zmian stosunków wodnych, na podstawie badań wyznaczono granicę zlewni wód podziemnych Lasu K.. W granicach zlewni znalazły się tereny bezpośrednio przylegające do lasu (w tym działka skarżącej), w których przepływ wód skierowany jest w kierunku lasu. Specyfika gruntów na tym terenie (piaski przykrywające gliny zwałowe) oraz płytkie zwierciadło wód gruntowych wskazują, że są one nieodporne na przekształcenia stosunków wodnych. W opracowaniu znalazł się zapis: "Wszelkie działania inżynierskie zmieniające stosunki wodne na tym obszarze będą miały wpływ na stosunki wodne Lasu K.". Wobec powyższego, na terenach pozostających w zasięgu wyznaczonej granicy ochrony hydrogeologicznej (zlewni Lasu K.) zdecydowano o konieczności zachowania 80% powierzchni biologicznie czynnej. Zdaniem Sądu takie ustalenie jest w pełni zasadne.
Sąd podkreślił następnie, że zgodnie z ustawą o zagospodarowaniu przestrzennym z dnia 7 lipca 1994 r. do planu zostało wykonane opracowanie "Prognoza skutków wpływu ustaleń planu na środowisko przyrodnicze", w którym przeanalizowano zapisy planu w odniesieniu do kwestii ochrony środowiska przyrodniczego. Opracowanie to wykazało, że wobec objęcia ochroną stosunków wodnych, w tym określenia minimalnego procentu powierzchni biologicznie czynnej na poziomie 80%, nie powinny one ulec zmianom. Sporządzona prognoza oddziaływania na środowisko została dnia 1 kwietnia 2009r. pozytywnie uzgodniona przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W..
Sąd zauważył też, że ustalenia przyjęte w zaskarżonej uchwale nawiązują do kierunków polityki przestrzennej zawartych w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego W. - uchwała Nr [...] z dnia [...] października 2006r. Kierunkami ochrony środowiska i kształtowania funkcji przyrodniczych, zgodnie z rozdziałem XV, są: utrzymanie ciągłości przestrzennej i funkcjonalnej obszarów o szczególnych wartościach przyrodniczych i krajobrazowych, pełniące ważne funkcje klimatyczne, biologiczne i hydrologiczne (...) oraz zahamowanie degradacji terenów zieleni. Tereny na zachód od Lasu K. zaliczone zostały do obszarów wspomagających system przyrodniczy W..
Sąd jest zdania, że nieuzasadnione jest żądanie skarżącej ograniczenia powierzchni biologicznie czynnej do 70%, bez uwzględnienia garażu. Zadaniem powierzchni biologicznie czynnej jest przede wszystkim umożliwienie przesiąkania wód do gruntu, ale również kształtowanie krajobrazu poprzez zapobieganie zbyt intensywnej zabudowie, szczególnie na terenie położonym w sąsiedztwie rezerwatu “Las K.". Wyłączenie garaży z obowiązku zapewnienia powierzchni biologicznie czynnej byłoby nieracjonalene i miałoby niekorzystny wpływ na środowisko. Ustalenia § 8 pkt 4 uchwały dodatkowo podkreślają konieczność zachowania powierzchni biologicznie czynnej. Żądanie skarżącej w istocie sprowadza się do nieuzasadnionego zmniejszenia powierzchni biologicznie czynnej.
Sąd stwierdził, że ingerencja w prawo własności w odniesieniu do działki skarżącej nie jest nadmierna i nie uniemożliwia racjonalnej zabudowy. 20% powierzchni działki, która ma 886 m², która może być pozbawiona powierzchni biologicznie czynnej, to 177 m². Jest to powierzchnia umożliwiająca budowę domu o powierzchni ok. 170 m² z garażem jednostanowiskowym lub o powierzchni ok. 160 m² z garażem dwustanowiskowym - wraz z niezbędnym utwardzeniem dojazdu do budynku. Nie jest zasadny też zarzut skarżącej nierównego traktowania w porównaniu z właścicielami innych pobliskich działek. Decyzja o pozwoleniu na budowę dla działek ew. nr [...] i nr [...] została wydana zgodnie z planem. Działki te wprawdzie są także położone w granicach [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu, jednak poza strefą ochrony hydrogeologicznej rezerwatu Las K.. W planie przyjęto strefowanie dopuszczalnego przeznaczenia terenu, w myśl zasady, że im bliżej rezerwatu przyrody "Las K." tym większe parametry przyrodnicze powinny zostać zachowane. Dlatego w § 8 uchwały inne są ustalenia dla strefy MU I (gdzie działkę ma skarżąca), a inne dla kolejnej strefy - która zaczyna się po drugiej stronie ulicy P. - MU II, gdyż jest to strefa położona dalej od Lasu K., poza strefą oddziaływania hydrologicznego na rezerwat. Z kolei mniejszy wskaźnik powierzchni biologicznie czynnej, który dotyczy działek sąsiednich, wynika z faktu, iż były one już zabudowane w dacie uchwalania planu miejscowego. Na terenie objętym planem w dacie jego uchwalania istniała już zabudowa i na niektórych działkach powierzchnia biologicznie czynna jest mniejsza niż 80%. Okoliczność ta nie zwalniała jednak gminy z obowiązku kształtowania nowej zabudowy w sposób zapewniający ochronę walorów przyrodniczych i krajobrazowych. Działanie takie, w ocenie Sądu, trzeba uznać za całkowicie uzasadnione dla terenu położonego w sąsiedztwie rezerwatu przyrody.
Sąd podniósł następnie, że proces planistyczny w nieunikniony sposób prowadzi do powstawania konfliktów interesów i nie jest możliwe zagwarantowanie realizacji interesów wszystkich uczestników tego procesu w równym stopniu. W sprawie niniejszej nie można mówić jednak o naruszeniu przez Gminę przysługującego jej władztwa planistycznego. Ponadto, zdaniem Sądu, uchwalenie planu miało miejsce z zachowaniem procedury planistycznej.
Skargą kasacyjną R. W. zaskarżyła powyższy wyrok w całości, zarzucając mu naruszenie:
1) przepisów prawa materialnego, tj.:
- art. 64 Konstytucji, w zw. z art. 75 Konstytucji, poprzez ich błędną interpretację,
- art. 31 ust. 3 Konstytucji poprzez jego niezastosowanie,
- art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym poprzez jego błędne zastosowanie;
- art. 28 o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym;
2) naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 141 § 4 p.p.s.a poprzez dokonanie błędnych ustaleń faktycznych i przyjęcie, że działka skarżącej leży w bezpośrednim sąsiedztwie Lasu K., a nadto przez przyjęcie, iż działka skarżącej jest niezabudowana;
- art. 147 § 1 p.p.s.a, polegające na niedostrzeżeniu przez Sąd, że organ naruszył normy art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., poprzez zaniechanie przeprowadzenia postępowania dowodowego: w celu ustalenia rzeczywistego położenia działki skarżącej i jej sąsiedztwa, w wyniku czego błędnie ustalono, że działka skarżącej o nr ew. [...] znajduje się na terenie pozostającym w zasięgu wyznaczonej granicy ochrony hydrologicznej (zlewni Lasu K.), a nadto iż znajduje się ona w bardzo bliskim sąsiedztwie rezerwatu przyrody - "Las K."; celem ustalenia czy w dacie uchwalania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego działka skarżącej była zabudowana czy też nie. Oba te naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy, a bezpośrednio wpłynęły na treść uchwały w zaskarżonej części, gdyż doprowadziło to do ustalenia nakazu zachowania 80 % powierzchni biologicznie czynnej dla działki skarżącej, co miało bezpośrednie przełożenie treść wyroku.
Z uwagi na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie na rzecz skarżącej od organu kosztów postępowania według norm prawem przepisanych, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono m.in., że przedmiotowa uchwała w zaskarżonej części wprowadza fikcję prawną, gdyż w strefie MUI, dla której wprowadza 80 % wskaźnik powierzchni biologicznie czynnej, z powodu tego że była już zabudowana, nie zachowuje i nie może tego wskaźnika zachować, a jedyną działką do której uchwała w zaskarżonej części będzie miała zastosowanie, będzie działka skarżącej. Sąd nie zajął też stanowiska wobec faktu, że Rada W., zatwierdzając plan wbrew rzeczywistości uznała działkę skarżącej za działkę niezabudowaną, pomimo iż na tej działce znajduje się budynek istniejący tam od wielu lat i obecność tego budynku powinna doprowadzić do tego samego wniosku jak przy innych działkach zabudowanych a położonych w strefie MUI.
Skarżąca podkreśliła ponadto, że jej działka jest ósmą z kolei licząc od ściany lasu, a wszystkie działki leżące pomiędzy ścianą lasu a działką skarżącej są zabudowane i mają co najwyżej zachowany 70 % wskaźnik powierzchni biologicznie czynnej. Stąd rodzi się pytanie, czy rzeczywiście jedna działka będąca własnością skarżącej może mieć jakikolwiek wpływ na ochronę środowiska, w tym zwłaszcza mieć jakiekolwiek znaczenie dla zlewni wód Lasu K..
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Zasadnie Sąd I instancji uznał, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, będący przedmiotem niniejszego postępowania, został sporządzony i uchwalony na zasadach i w trybie określonym w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i jest zgodny z prawem, w tym z konstytucyjną zasadą ochrony własności. Prawo własności w Rzeczypospolitej Polskiej jest prawem chronionym konstytucyjnie (art. 21 ust. 1 Konstytucji RP), lecz nie jest prawem bezwzględnym i w określonych w Konstytucji RP sytuacjach może doznawać ograniczeń. Możliwość tych ograniczeń dopuszcza art. 64 ust. 3 Konstytucji RP stanowiąc, że własność może być ograniczana, jednakże tylko w drodze ustawy i tylko w takim zakresie, w jakim nie narusza to istoty prawa własności, a zatem z poszanowaniem zasady proporcjonalności. Stosownie też do art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, w tym prawa własności, mogą być ustanawiane w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i wolności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ingerencja w sferę prawa własności musi zatem pozostawać w racjonalnej i odpowiedniej proporcji do wskazanych celów, dla osiągnięcia których ustanawia się określone ograniczenia, przy czym ograniczenia te powinny być dokonane wyłącznie w formie przepisów ustawowych (tak m.in. Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 15 listopada 2005 r., sygn. akt II OSK 214/05 i z dnia 9 grudnia 2005 r., sygn. akt II OSK 319/05). W niniejszej sprawie przepisami takimi były regulacje, obowiązującej w dacie podejmowania zaskarżonej uchwały, ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym ( tj. Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm.). Upoważniała ona gminy, jak to zresztą czyni aktualnie obowiązująca ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ( Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm. ), do uchwalania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, w których gminy ustalały przeznaczenie i zasady zagospodarowania terenu ( art. 2 ust. 1 ww ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym ), w konsekwencji ograniczając sposób wykonywania prawa własności. Ograniczenia te mają zatem swa źródło w ustawie, tak jak tego wymaga Konstytucja RP.
Wskazać zatem należy, że plan zagospodarowania przestrzennego może wkraczać w sferę wykonywania prawa własności. Ustalenia planów zagospodarowania przestrzennego zawierają ograniczenia w zakresie władztwa nad gruntem. W tak szacowanych granicach właściciel może korzystać z gruntu, rozporządzać nim i dokonywać jego zabudowy. Podzielić należy zatem stanowisko Sądu I instancji, że wprowadzone w zaskarżonym planie ograniczenia mieszczą się w granicach władztwa planistycznego gminy.
Wskazać także należy, że poszanowanie prawa własności nie jest jedynym elementem podlegającym uwzględnieniu w procesie planowania przestrzennego. Zgodnie z art. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, podstawą działań planistycznych gminy jest zrównoważony rozwój. W zagospodarowaniu przestrzennym uwzględnia się, oprócz innych wartości, również wymagania ładu przestrzennego, krajobrazowe, ochrony środowiska przyrodniczego, zdrowia oraz bezpieczeństwa ludzi i mienia. Natomiast zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 powyższej ustawy w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego ustala się szczegółowe warunki zagospodarowania terenów, w tym zakaz zabudowy, wynikające z potrzeb ochrony środowiska przyrodniczego i kulturowego, prawidłowego gospodarowania zasobami przyrody oraz ochrony gruntów rolnych i leśnych.
Skarżąca nie kwestionuje faktu, że jej działka, oznaczona na rysunku planu symbolem MU I, znajduje się [...] Obszarze Chronionego Krajobrazu ( obszar ochrony hydrologicznej – zlewni Lasu K. - § 5 ust. 1 pkt 2 planu ), w bliskim sąsiedztwie rezerwatu przyrody "Las K.", a więc formy ochrony przewidzianej w ustawie z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody.
Zapisy zaskarżonego przez skarżącą § 8 pkt. 4 i 9 planu zawierające nakaz zachowania minimalnego procentu powierzchni biologicznie czynnej (na terenach MU I – 80 % ) dotyczą wszystkich działek znajdujących się w obszarze zlewni Lasu K.. Podstawą wydzielenia tej strefy była analiza hydrologiczna zlewni a celem tych zapisów jest ochrona środowiska (ograniczenie negatywnego oddziaływania na Las K. ). Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej należy zatem podzielić stanowisko Sądu I instancji, że ograniczenie prawa własności pozostaje w proporcji do celów ustanowienia tego ograniczenia
Podkreślenia wymaga, że skarżąca nie zakwestionowała zapisów § 27 planu ( Rozdział 5 - Zasady ochrony środowiska ) zgodnie z którym na terenie objętym planem ustalono m. innymi ( § 27 ust 15) granice strefy ochronnej Lasu K., znaczoną na rysunku planu odpowiednim symbolem, w której plan ustala ograniczenia dotyczące dopuszczalnych funkcji i zagospodarowania na terenach MU I i MU II, tj obszarach położonych w strefie ochronnej Lasu K. ( § 8 ) oraz obowiązek zachowania określonego w § 8 pkt 9 procentu powierzchni biologicznie czynnej i nakaz odprowadzania wód opadowych do gruntu oraz zasięg zlewni wód podziemnych Lasu K. oznaczony na rysunku planu jako granica strefy hydrogeologicznej ( § 27 ust 16). Wyeliminowanie zapisów § 8 planu doprowadziłoby do wewnętrznej sprzeczności tego aktu prawa miejscowego.
Za niezasadny w związku z tym należało uznać zarzut naruszenia art. 64 w zw. z art. 75 Konstytucji RP, art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 28 o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Chybione są także zarzuty naruszenia przepisów postępowania – art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez dokonanie błędnych ustaleń faktycznych i art. 147 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., gdyż wskazane przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie mają zastosowania w procedurze planistycznej, która jest uregulowana w sposób szczególny w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ( uprzednio w ustawie o zagospodarowaniu przestrzennym). Plan miejscowy jest aktem prawa miejscowego, a tryb postępowania w sprawie sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest określony ustawą normującą materię należącą do planowania i zagospodarowania przestrzennego. Nie mamy tu więc do czynienia z załatwieniem sprawy administracyjnej po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego. Procedura planistyczna jest całkowicie odrębnie uregulowana i nie prowadzi do załatwienia sprawy administracyjnej.
Mając na uwadze powyższe, uznając zarzuty skargi kasacyjnej za nieuzasadnione, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) skargę kasacyjną oddalił.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło