II OSK 1341/09

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2010-09-08

Skład orzekający: Wiesław Kisiel, Joanna Runge-Lissowska, Janusz Furmanek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej rozbiórkę budynku mieszkalnego może zostać wydana z rażącym naruszeniem prawa, jeśli organ nie ustalił, czy postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych zostało skutecznie doręczone inwestorowi przed wydaniem decyzji nakazującej rozbiórkę?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo uchylił decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności nakazu rozbiórki. Sąd podkreślił, że dla stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. konieczne jest wykazanie rażącego naruszenia prawa. W postępowaniu nieważnościowym organ bada jedynie, czy decyzja jest dotknięta wadą określoną w art. 156 § 1 K.p.a. Błędna wykładnia przepisów, w tym art. 50a Prawa budowlanego, nie stanowi rażącego naruszenia prawa.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej E. T. od wyroku WSA w Warszawie, który uchylił decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymującą w mocy decyzję Małopolskiego WINB odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji PINB nakazującej rozbiórkę budynku mieszkalnego. Decyzja PINB nakazywała rozbiórkę budynku wzniesionego pomimo wstrzymania robót budowlanych. WSA uznał, że organy nie zbadały, czy nie doszło do rażącego naruszenia art. 50a Prawa budowlanego poprzez jego przedwczesne zastosowanie, co wiązało się z brakiem ustalenia skutecznego doręczenia postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych inwestorowi przed wydaniem decyzji o rozbiórce.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wiesław Kisiel Sędziowie Sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska Sędzia del. NSA Janusz Furmanek (spr.) Protokolant asystent sędziego Maciej Stojek po rozpoznaniu w dniu 08 września 2010r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej E. T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 marca 2009 r., sygn. akt VII SA/Wa 974/08 w sprawie ze skargi J. J. i M. G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2008 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej rozbiórkę budynku mieszkalnego oddala skargę kasacyjną WYROKIEM Z DNIA 27 LUTEGO 2009 R. SYGN. AKT VII SA/WA 974/08 WOJEWÓDZKI SĄD ADMINISTRACYJNY W WARSZAWIE, W SPRAWIE ZE SKARGI J. J. I M. G. NA DECYZJĘ GŁÓWNEGO INSPEKTORA NADZORU BUDOWLANEGO Z DNIA [...] MAJA 2008 R. ZNAK [...] UTRZYMUJĄCĄ W MOCY DECYZJĘ MAŁOPOLSKIEGO WOJEWÓDZKIEGO INSPEKTORA NADZORU BUDOWLANEGO Z DNIA [...] STYCZNIA 2008R. ([...]) W PRZEDMIOCIE ODMOWY STWIERDZENIA NIEWAŻNOŚCI DECYZJI NAKAZUJĄCEJ ROZBIÓRKĘ BUDYNKU MIESZKALNEGO, UCHYLIŁ ZASKARŻONĄ DECYZJĘ ORAZ POPRZEDZAJĄCĄ JĄ DECYZJĘ ORGANU PIERWSZEJ INSTANCJI. W NINIEJSZEJ SPRAWIE DECYZJĄ Z DNIA [...] STYCZNIA 2008 R. MAŁOPOLSKI WOJEWÓDZKI INSPEKTOR NADZORU BUDOWLANEGO ODMÓWIŁ STWIERDZENIA NIEWAŻNOŚCI DECYZJI POWIATOWEGO INSPEKTORA NADZORU BUDOWLANEGO W ZAKOPANEM Z DNIA [...] PAŹDZIERNIKA 2004R. (NR [...]) NAKAZUJĄCEJ, W TRYBIE ART. 50 A UST. 2 USTAWY PRAWO BUDOWLANE (T. J. DZ. U. Z 2003 R., NR 207 POZ. 2016 ZE ZM.), ZW. DALEJ PRAWEM BUDOWLANYM, J. J. ROZBIÓRKĘ BUDYNKU MIESZKALNEGO WZNIESIONEGO NA DZIAŁCE NR [...], OBR. 9, W ZAKOPANEM, WYKONANEGO POMIMO WSTRZYMANIA ROBÓT BUDOWLANYCH POSTANOWIENIEM Z DNIA [...] SIERPNIA 2003R. (NR [...]). W POSTĘPOWANIU W SPRAWIE STWIERDZENIA NIEWAŻNOŚCI POWYŻSZEJ DECYZJI, ORGAN ODWOŁAWCZY PODZIELIŁ STANOWISKO ORGANU I INSTANCJI STWIERDZAJĄC, ŻE KONTROLOWANA DECYZJA NIE JEST OBARCZONA WADAMI WYMIENIONYMI W ART. 156 § 1 KPA. WSKAZAŁ BRZMIENIE PRZEPISU ART. 50A PKT 1 PRAWA BUDOWLANEGO, ZGODNIE Z KTÓRYM W PRZYPADKU WYKONYWANIA ROBÓT BUDOWLANYCH POMIMO ICH WSTRZYMANIA POSTANOWIENIEM, O KTÓRYM MOWA W ART. 48 UST. 2 ORAZ ART. 49B UST. 2 - ORGAN NAKAZUJE ROZBIÓRKĘ OBIEKTU BUDOWLANEGO LUB JEGO CZĘŚCI. ZGODNIE Z PKT 2 TEGO PRZEPISU W PRZYPADKACH, O KTÓRYCH MOWA W ART. 50 UST. 1 PRAWA BUDOWLANEGO, NAKAZUJE ROZBIÓRKĘ CZĘŚCI OBIEKTU BUDOWLANEGO WYKONANEGO PO DORĘCZENIU POSTANOWIENIA ALBO DOPROWADZENIE OBIEKTU DO STANU POPRZEDNIEGO. WSKAZAŁ, ŻE PRZED WYDANIEM DECYZJI Z DNIA [...] PAŹDZIERNIKA 2004 R., ORGAN POWIATOWY POSTANOWIENIEM Z DNIA [...] LIPCA 2004R. (NR [...]), NA PODSTAWIE ART. 48 UST. 2 I 3 PRAWA BUDOWLANEGO WSTRZYMAŁ WW. ROBOTY BUDOWLANE I NAŁOŻYŁ OBOWIĄZEK WYKONANIA NIEZBĘDNYCH ZABEZPIECZEŃ I PRZEDŁOŻENIA OKREŚLONYCH DOKUMENTÓW. J. J. JEDNAK NADAL PROWADZIŁA ROBOTY BUDOWLANE. PRAWIDŁOWO ZATEM ORGAN POWIATOWY ZASTOSOWAŁ ART. 50A PRAWA BUDOWLANEGO, NAKAZUJĄC ROZBIÓRKĘ CAŁEGO SAMOWOLNIE WYKONANEGO OBIEKTU BUDOWLANEGO. ORGAN ODWOŁAWCZY PODNIÓSŁ, ŻE DECYZJA Z DNIA [...] PAŹDZIERNIKA 2004R. ZAWIERA WPRAWDZIE WADY, GDYŻ ORGAN POWIATOWY WSKAZAŁ UST. 2 ZAMIAST PKT 1 ART. 50A PRAWA BUDOWLANEGO ORAZ BŁĘDNIE POWOŁAŁ POSTANOWIENIE WSTRZYMUJĄCE ROBOTY BUDOWLANE Z DNIA [...] SIERPNIA 2003R. (NR [...]), ZAMIAST WW. POSTANOWIENIA Z DNIA [...] LIPCA 2004R, JEDNAK UCHYBIENIA TE NIE NARUSZAJĄ PRAWA W STOPNIU MAJĄCYM WPŁYW NA WYNIK SPRAWY. ORGAN WYJAŚNIŁ, ŻE OKOLICZNOŚCI PODNIESIONE PRZEZ SKARŻĄCĄ NIE MOGĄ BYĆ WZIĘTE POD UWAGĘ W NINIEJSZYM POSTĘPOWANIU, GDYŻ WYKRACZAJĄ POZA JEGO RAMY. UZUPEŁNIAJĄCO ORGAN DODAŁ, ŻE ROBOTY PRZY WW. INWESTYCJI ROZPOCZĘTO W SIERPNIU 2003R., O CZYM ŚWIADCZY PISMO I. I E. T. Z DNIA 16 SIERPNIA 2003R. WIZJA LOKALNA Z DNIA 19 SIERPNIA 2003R. POTWIERDZIŁA, ŻE INWESTOR SAMOWOLNIE PROWADZI ROBOTY ZIEMNE ZAGRAŻAJĄCE LUDZIOM I MIENIU. DLATEGO POSTANOWIENIEM Z DNIA [...] SIERPNIA 2003R, W TRYBIE ART. 50 UST. 1 PKT 1 I 2 ORGAN WSTRZYMAŁ ROBOTY BUDOWLANE ORAZ NAŁOŻYŁ OBOWIĄZKI. INWESTOR JEDNAK NADAL KONTYNUOWAŁ ROBOTY BUDOWLANE, CO POTWIERDZA PISMO I. I E. T. Z DNIA 29 SIERPNIA 2003R. ORAZ ZDJĘCIA Z KONTROLI NA MIEJSCU BUDOWY. SKARGĘ NA TO ROZSTRZYGNIĘCIE ZŁOŻYŁA J. J., DZIAŁAJĄC W IMIENIU WŁASNYM ORAZ M. G. PODNOSZĄC, ŻE DOTYCZY ONA RÓWNIEŻ WSZYSTKICH INNYCH DECYZJI, POSTANOWIEŃ, ZAWIADOMIEŃ O PRZESTĘPSTWIE DOTYCZĄCYCH INWESTORÓW WYDANYCH OD 1 STYCZNIA 1999 R. DO 30 CZERWCA 2008 R. SKARŻĄCA WNIOSŁA O UCHYLENIE ZASKARŻONEJ DECYZJI I INNYCH AKTÓW, A W PRZYPADKU NIEUWZGLĘDNIENIA TEGO WNIOSKU O WZNOWIENIE POSTĘPOWANIA Z ART. 145 § 1 I 2 KPA. J. J. WNIOSŁA RÓWNIEŻ O POWOŁANIE PROKURATORA Z ART. 182 KPA, GDYŻ NIE ZOSTAŁO WSZCZĘTE POSTĘPOWANIE ANI NIE WYDANO DECYZJI O SAMOWOLI, A DOPIERO TAKA DECYZJA MOŻE BYĆ PODSTAWĄ DO PRZYGOTOWANIA AKTU OSKARŻENIA. NASTĘPNIE SKARŻĄCA ODNIOSŁA SIĘ OBSZERNIE M.IN. DO ZAWIADOMIEŃ O PRZESTĘPSTWIE PINB - U, AKTÓW OSKARŻENIA, WYDANYCH WYROKÓW, BEZPRZEDMIOTOWOŚCI POSTĘPOWANIA PROKURATORSKIEGO ORAZ DZIAŁAŃ ORGANÓW NA JEJ SZKODĘ. SKARŻĄCA WNIOSŁA TAKŻE, O WYDANIE WYROKU - DECYZJI POZWOLENIA NA BUDOWĘ W ZWIĄZKU Z ART. 163 KPK ORAZ O WYDANIE WYROKU POZWALAJĄCEGO ODLICZYĆ ULGĘ BUDOWLANĄ POD WYNAJEM I WYDATKI PONIESIONE NA BUDOWĘ 14 LOKALI POD WYNAJEM, AŻ DO ZAKOŃCZENIA BUDOWY. NADTO, PRZEDSTAWIŁA OKOLICZNOŚCI TOWARZYSZĄCE PRZEDMIOTOWEJ BUDOWIE, W TYM DZIAŁANIA PRACOWNIKÓW ORGANÓW I FUNKCJONARIUSZY POLICJI. ZDANIEM SKARŻĄCEJ, PO ZŁOŻENIU WNIOSKU W DNIU 14 WRZEŚNIA 1999R. ORGAN WINIEN WYDAĆ DECYZJĘ O POZWOLENIU NA BUDOWĘ, WOBEC BRAKU PODSTAW DO WYDANIA DECYZJI ODMOWNEJ. POWIELANIE BŁĘDÓW SPOWODOWAŁO WYDANIE DECYZJI O ROZBIÓRCE CAŁEGO BUDYNKU, POMIMO MOŻLIWOŚCI ZALEGALIZOWANIA BUDOWY. KOLEJNE WNIOSKI I ZARZUTY SKARŻĄCEJ DOTYCZYŁY OBJĘCIA WYROKIEM SPRAW M.IN. NARUSZANIA GRANICY JEJ DZIAŁKI, WYKONANIA OGRODZENIA, BRAMY WJAZDOWEJ I FURTKI, ŁĄCZNEGO ROZPATRZENIA SPRAWY PRZECIWKO "FUNKCJONARIUSZOM SYGN. AKT VII SO/WA 154/04 WSA W WARSZAWIE", DECYZJI BURMISTRZA MIASTA ZAKOPANE Z DNIA [...] MARCA 2000 R. ODMAWIAJĄCEJ WYDANIA POZWOLENIA NA BUDOWĘ. W ODPOWIEDZI NA SKARGĘ ORGAN PODTRZYMAŁ STANOWISKO PRZEDSTAWIONE W ZASKARŻONEJ DECYZJI I WNIÓSŁ O JEJ ODDALENIE. W UZASADNIENIU WYROKU Z DNIA 5 MARCA 2009 R. WOJEWÓDZKI SĄD ADMINISTRACYJNY W WARSZAWIE OPISUJĄC SPECYFIKĘ POSTĘPOWANIA NIEWAŻNOŚCIOWEGO POWOŁAŁ BRZMIENIE ART. 50A PRAWA BUDOWLANEGO, Z KTÓREGO WYNIKA, ŻE OBOWIĄZKIEM ORGANU NADZORU BUDOWLANEGO JEST ORZECZENIE ROZBIÓRKI OBIEKTU BUDOWLANEGO LUB JEGO CZĘŚCI W PRZYPADKU USTALENIA, ŻE INWESTOR NADAL WYKONUJE ROBOTY BUDOWLANE, POMIMO ICH WSTRZYMANIA POSTANOWIENIAMI WYMIENIONYMI W PUNKCIE 1 LUB 2 POWOŁANEGO PRZEPISU. NIE ULEGA ZATEM WĄTPLIWOŚCI, ŻE POSTANOWIENIE O WSTRZYMANIU ROBÓT BUDOWLANYCH MUSI BYĆ DORĘCZONE INWESTOROWI, GDYŻ DOPIERO W MOMENCIE DORĘCZENIA TAKIEGO POSTANOWIENIA INWESTOR UZYSKUJE INFORMACJĘ, ŻE NIE MOŻE KONTYNUOWAĆ ROBÓT BUDOWLANYCH. Z AKT NINIEJSZEJ SPRAWY WYNIKA, ŻE PRZED WYDANIEM DECYZJI Z DNIA [...] PAŹDZIERNIKA 2004R. POWIATOWY INSPEKTOR NADZORU BUDOWLANEGO W ZAKOPANEM, DZIAŁAJĄC W OPARCIU O PRZEPIS ART. 48 UST. 2 I 3 PRAWA BUDOWLANEGO, WYDAŁ W DNIU [...] LIPCA 2004 R. POSTANOWIENIE (NR [...]), KTÓRYM WSTRZYMAŁ ROBOTY BUDOWLANE PROWADZONE NA DZIAŁCE [...] OBR. [...] PRZY UL. [...] W ZAKOPANEM ORAZ NAŁOŻYŁ NA J. J. OBOWIĄZEK WYKONANIA NIEZBĘDNYCH ZABEZPIECZEŃ ORAZ PRZEDŁOŻENIA OKREŚLONEJ DOKUMENTACJI. POSTANOWIENIE TO ZOSTAŁO DORĘCZONE J. J. W DNIU [...] LIPCA 2004R., ZATEM DOPIERO W TEJ DACIE SKARŻĄCA POWZIĘŁA WIADOMOŚĆ, ŻE OBOWIĄZUJE JĄ ZAKAZ DALSZEGO PROWADZENIA ROBÓT BUDOWLANYCH. NATOMIAST ORGAN POWIATOWY JUŻ DNIA NASTĘPNEGO, TO JEST [...] LIPCA 2004R. DOKONAŁ KOLEJNEJ KONTROLI NA WW. NIERUCHOMOŚCI STWIERDZAJĄC, ŻE INWESTORKA NADAL PROWADZI ROBOTY BUDOWLANE. W OCENIE SĄDU Z MATERIAŁU DOWODOWEGO JEDNOZNACZNIE WYNIKA, ŻE WW. DECYZJA Z DNIA [...] PAŹDZIERNIKA 2004R. ZOSTAŁA WYDANA W KONSEKWENCJI WSTRZYMANIA ROBÓT BUDOWLANYCH POSTANOWIENIEM Z DNIA [...] LIPCA 2004R. POWIATOWY INSPEKTOR NADZORU BUDOWLANEGO W ZAKOPANEM NIE MÓGŁ ZATEM JUŻ W DNIU [...] LIPCA 2009R. - TO JEST PRZED DORĘCZENIEM WW. POSTANOWIENIA SKARŻĄCEJ - DOKONAĆ KOLEJNEJ KONTROLI NA PRZEDMIOTOWEJ POSESJI I NA TEJ PODSTAWIE WYDAĆ DECYZJĘ O ROZBIÓRCE W TRYBIE ART. 50 A PKT 1 PRAWA BUDOWLANEGO. PRZEDSTAWIONE OKOLICZNOŚCI UMKNĘŁY UWADZE ORGANÓW, CO OZNACZA, ŻE ZARÓWNO ZASKARŻONĄ, JAK I POPRZEDZAJĄCA JĄ DECYZJĘ WYDANO Z UCHYBIENIEM ART. 7, 77, 107 § 3 W ZW. Z ART. 156 § 1 PKT 2 KPA. ORGANY NIE ZBADAŁY BOWIEM, CZY NIE DOSZŁO DO RAŻĄCEGO NARUSZENIA ART. 50A PKT 1 PRAWA BUDOWLANEGO, POPRZEZ JEGO PRZEDWCZESNE ZASTOSOWANIE. OD WYROKU WOJEWÓDZKIEGO SĄDU ADMINISTRACYJNEGO W WARSZAWIE SKARGĘ KASACYJNĄ WNIÓSŁ E. T. ZASKARŻAJĄC GO W CAŁOŚCI. SKARGĘ KASACYJNĄ OPARŁ NA: 1. NARUSZENIU PRZEPISÓW POSTĘPOWANIA, KTÓRE MIAŁY ISTOTNY WPŁYW NA WYNIK SPRAWY – ART. 145 § 1 PKT 1 LIT. C W ZW. Z ART. 133 § 1 USTAWY – PRAWO O POSTĘPOWANIU PRZED SĄDAMI ADMINISTRACYJNYMI POPRZEZ POMINIĘCIE PRZY ROZPATRYWANIU SKARGI ISTOTNYCH DOWODÓW ZGROMADZONYCH W AKTACH NIN. SPRAWY W TYM UZASADNIENIA DECYZJI POWIATOWEGO INSPEKTORA NADZORU BUDOWLANEGO Z DNIA [...] PAŹDZIERNIKA 2004 ROKU, NR [...] ORAZ BŁĘDNE PRZYJĘCIE IŻ PRZEPROWADZONA W DNIU [...] LIPCA 2004 ROKU KONTROLA NIERUCHOMOŚCI INWESTORKI STANOWIŁA WYŁĄCZNĄ PODSTAWĘ DLA PRZYJĘCIA PRZEZ ORGAN NADZORU NARUSZENIA ZAKAZU WYKONYWANIA PRAC BUDOWLANYCH BEZ POZWOLENIA NA BUDOWĘ I W KONSEKWENCJI WYDANIE W DNIU [...] PAŹDZIERNIKA 2004 ROKU DECYZJI NR [...] O ROZBIÓRCE CAŁEGO BUDYNKU MIESZKALNEGO NA DZIAŁCE NR [...]; 2. NARUSZENIU PRAWA MATERIALNEGO POPRZEZ BLEDNĄ WYKŁADNIĘ, TJ. NARUSZENIA PRZEPISU ART. 50 A PKT 1 W ZW. Z ART. 48 UST 2 USTAWY Z DNIA 7 LIPCA 1994 ROKU PRAWO BUDOWLANE POPRZEZ PRZEKROCZENIE DOPUSZCZALNEGO ZAKRESU WYKŁADNI WW. PRZEPISÓW PRAWA I NADANIE IM ZNACZENIA INNEGO OD TREŚCI OBJĘTEJ WOLĄ USTAWODAWCY, TJ. POPRZEZ PRZYJĘCIE, IŻ ELEMENTEM JEDYNYM I KONIECZNYM DLA SKUTECZNEGO ZASTOSOWANIA TEGO PRZEPISU JEST PRZEPROWADZENIE KONTROLI ROBÓT BUDOWLANYCH OBJĘTYCH POSTĘPOWANIEM. SKARŻĄCY WNIÓSŁ O UCHYLENIE ZASKARŻONEGO WYROKU W CAŁOŚCI I PRZEKAZANIE SPRAWY WOJEWÓDZKIEMU SĄDOWI ADMINISTRACYJNEMU W WARSZAWIE DO ROZPOZNANIA ORAZ O ZASĄDZENIE OD J. J. ORAZ M. G. NA RZECZ SKARŻĄCEGO E. T. KOSZTÓW POSTĘPOWANIA. ZDANIEM SKARŻĄCEGO W ZASKARŻONYM WYROKU SĄD DOKONAŁ WADLIWEGO PRZYJĘCIA IŻ PRZEPROWADZONA PRZEZ ORGAN PINB W ZAKOPANEM KONTROLA NA NIERUCHOMOŚCI INWESTORKI W DNIU [...] LIPCA 2004 ROKU, JAKO JEDYNA POPRZEDZIŁA USTALENIE OKOLICZNOŚCI NIEZASTOSOWANIA SIĘ DO NAŁOŻONEGO NA J. J. OBOWIĄZKU WSTRZYMANIA ROBÓT BUDOWLANYCH PRZY BUDOWIE BUDYNKU MIESZKALNEGO NA DZIAŁCE NR [...] W ZAKOPANEM, WARUNKUJĄCYCH WYDANIE DECYZJI O ROZBIÓRCE OBIEKTU BUDOWLANEGO LUB JEGO CZĘŚCI, W TRYBIE PRZEPISU ART. 50 A PKT 1 PRAWA BUDOWLANEGO. W SPRAWIE ZDANIEM SKARŻĄCEGO NASTĄPIŁO NARUSZENIE PRZEPISÓW POSTĘPOWANIA, TJ. NARUSZENIE PRZEPISÓW ART. 145 § 1 PKT 1 LIT. C W ZW. Z ART. 133 § 1 USTAWY - PRAWO O POSTĘPOWANIU PRZED SĄDAMI ADMINISTRACYJNYMI MAJĄCE ISTOTNY WPŁYWA NA WYNIK SPRAWY, POLEGAJĄCE NA PRZYJĘCIU PRZEZ SĄD I INSTANCJI, IŻ KONTROLA ORGANU NA NIERUCHOMOŚCI INWESTORKI W ZAKRESIE PRZESTRZEGANIA NAKAZU UTRWALONEGO W POSTANOWIENIU NR [...] PINB W ZAKOPANEM Z DNIA [...] LIPCA 2004 ROKU O WSTRZYMANIU WYKONYWANIA ROBÓT ZWIĄZANYCH Z WYKONYWANIEM BUDYNKU MIESZKALNEGO NA DZIAŁCE NR [...] W ZAKOPANEM, OBLIGUJĄCA ORGAN, W PRZYPADKU NIEWYKONYWANIA WW. NAKAZU DO WYDANIA W TRYBIE ART. 50 A PKT 1 DECYZJI O ROZBIÓRCE, BYŁA OSTATNIĄ KONTROLĄ NA POW. NIERUCHOMOŚCI, STANOWIĄCĄ ZARAZEM PODSTAWĘ DLA PRZYJĘCIA NARUSZENIA ZAKAZU WYKONYWANIA PRAC BUDOWLANYCH BEZ POZWOLENIA NA BUDOWĘ NA PRZEDMIOTOWEJ NIERUCHOMOŚCI I W KONSEKWENCJI WYDANIA W DNIU [...] PAŹDZIERNIKA 2004 ROKU DECYZJI NR [...] O ROZBIÓRCE CAŁEGO BUDYNKU MIESZKALNEGO NA DZIAŁCE NR [...]. NIEZALEŻNIE OD POWYŻSZEGO, SKARŻĄCY ZARZUCIŁ NARUSZENIU PRAWA MATERIALNEGO POPRZEZ BLEDNĄ WYKŁADNIĘ, TJ. NARUSZENIE PRZEPISU ART. 50 A PKT 1 W ZW. Z ART. 48 UST 2 USTAWY PRAWO BUDOWLANE POPRZEZ PRZEKROCZENIE DOPUSZCZALNEGO ZAKRESU WYKŁADNI WW. PRZEPISÓW PRAWA TJ. PRZYJĘCIE, IŻ ELEMENTEM JEDYNYM I KONIECZNYM DLA SKUTECZNEGO ZASTOSOWANIA POW. WYŻ. PRZEPISU JEST PRZEPROWADZENIE KONTROLI NA NIERUCHOMOŚCI OBJĘTEJ POSTĘPOWANIEM. SKARŻĄCY UZNAŁ ZA NIEUZASADNIONE WYRAŻONE W TREŚCI UZASADNIENIA WYROKU Z DNIA 5 MARCA 2009 ROKU TWIERDZENIE O NIEMOŻLIWOŚCI PRZEPROWADZENIA PRZEZ ORGAN KONTROLI NA PRZEDMIOTOWEJ NIERUCHOMOŚCI W DNIU [...] LIPCA 2004 ROKU (OMYŁKOWO PRZEZ WW. SĄD OZNACZONEJ JAKO KONTROLI W DNIU [...] LIPCA 2009 ROKU) I PRAWIDŁOWOŚCI WYDANEJ PO USTALENIU STANU RZECZYWISTEGO DECYZJI O ROZBIÓRCE OBIEKTU BUDOWLANEGO Z DNIA [...] PAŹDZIERNIKA 2004 ROKU. ZDANIEM SKARŻĄCEGO ŻADEN PRZEPIS PRAWA, W TYM PRZEPIS ART. 50 A PKT 1 USTAWY PRAWO BUDOWLANE, NIE NAKAZUJE ORGANOWI WYKONUJĄCEMU ZADANIA NADZORU BUDOWLANEGO PRZEPROWADZENIA OGLĘDZIN W TERENIE LUB KONTROLI. SKARŻĄCY POWOŁAŁ BRZMIENIE ART. 81 UST 4 PRAWA BUDOWLANEGO STWIERDZAJĄC, ŻE CZYNNOŚCI KONTROLNE ORGANU NADZORU POZOSTAJĄ CZYNNOŚCIAMI JEDYNIE FAKULTATYWNYMI, NIEOBOWIĄZKOWYMI, KTÓRYCH WYKONANIE POZOSTAJE UZALEŻNIONE OD OKOLICZNOŚCI KONKRETNEGO PRZYPADKU. JEDNOCZEŚNIE PRZEPIS TEN NIE WYŁĄCZA STOSOWANIA WŁAŚCIWYCH PRZEPISÓW K.P.A. DLA PRZEPROWADZANIA INNYCH DOWODÓW W SPRAWIE (ART. 75. § 1. K.P.A.). W OCENIE SKARŻĄCEGO Z PORÓWNANIA TREŚCI PRZEPISÓW ART. 50 A PKT 1 ORAZ 50 A PKT 2 PRAWA BUDOWLANEGO WYNIKA ODMIENNY CHARAKTER DECYZJI O ROZBIÓRCE OBIEKTU BUDOWLANEGO WYDAWANEJ PRZEZ ORGAN W PRZYPADKU UPRZEDNIEGO WYDANIA POSTANOWIENIA O WSTRZYMANIU WYKONYWANIA ROBÓT O KTÓRYM MOWA W ART. 48 UST. 2 ORAZ W ART. 49 B UST. 2 USTAWY (PKT 1 POW. PRZEPISU) ORAZ O KTÓRYM MOWA W ART. 50 UST. 1 (ART. 50 A PKT 2 POW. USTAWY). TYLKO REALIZACJA DYSPOZYCJI Z ART. 50 A PKT 2 USTAWY, NAKAZUJE ORZECZENIE W DRODZE DECYZJI, ROZBIÓRKI CZĘŚCI OBIEKTU BUDOWLANEGO WYKONANEGO PO UPRZEDNIM DORĘCZENIU POSTANOWIENIA. NATOMIAST Z TREŚCI PRZEPISU ART. 50 A PKT 1 NIE WYNIKA OBOWIĄZEK SKUTECZNEGO DORĘCZENIA INWESTOROWI PRZED WYDANIEM DECYZJI O ROZBIÓRCE POSTANOWIENIA O WSTRZYMANIU ROBÓT. POWOŁANY PRZEPIS OBEJMUJE WIĘC SWOIM ZASTOSOWANIEM TAKŻE PRZYPADKI WYDANIA DECYZJI O ROZBIÓRCE OBIEKTU BUDOWLANEGO PO WYDANIU POSTANOWIENIA WSTRZYMUJĄCEGO WYKONYWANIE ROBÓT A PRZED JEGO DORĘCZENIEM STRONIE. ZDANIEM SKARŻĄCEGO ZRÓŻNICOWANIE DYSPOZYCJI PRZEPISÓW ART. 50 A PKT 1 I 2 OBLIGUJĄCYCH ORGAN DO WYDANIA DECYZJI O ROZBIÓRCE W RÓŻNYM PRZEDZIALE CZASOWYM, PRZY ZAŁOŻENIU RACJONALNEGO USTAWODAWCY NIE JEST PRZYPADKOWE. SKARŻĄCY PODAJE, IŻ W SPRAWIE NASTĄPIŁO SKUTECZNE DORĘCZENIE INWESTOROWI POSTANOWIENIA O WSTRZYMANIU ROBÓT PRZED WYDANIEM DECYZJI O ROZBIÓRCE OBIEKTU BUDOWLANEGO. JEDNOCZEŚNIE WW. DECYZJA O ROZBIÓRCE ZOSTAŁA WYDANA PO DOKONANIU PRZEZ ORGAN SZCZEGÓŁOWYCH USTALEŃ CO DO NIEPRZESTRZEGANIA NAŁOŻONEGO NA INWESTORKĘ OBOWIĄZKU WSTRZYMANIA WYKONYWANIA ROBÓT NA PRZEDMIOTOWEJ NIERUCHOMOŚCI, NA PODSTAWIE STANU FAKTYCZNEGO I PRAWNEGO ISTNIEJĄCEGO W CHWILI ORZEKANIA. PONADTO SKARŻĄCY STWIERDZIŁ, IŻ W SPRAWIE NIE DOSZŁO DO RAŻĄCEGO NARUSZENIA ART. 50 A PKT 1 PRAWA BUDOWLANEGO POPRZEZ JEGO PRZEDWCZESNE ZASTOSOWANIE. ZARÓWNO BOWIEM DECYZJA MAŁOPOLSKIEGO WOJEWÓDZKIEGO INSPEKTORA NADZORU BUDOWLANEGO W KRAKOWIE Z DNIA [...] STYCZNIA 2008 ROKU WARSZAWIE JAK I DECYZJA GŁÓWNEGO INSPEKTORA NADZORU BUDOWLANEGO Z DNIA [...] MAJA 2008 ROKU, UTRZYMUJĄCĄ W MOCY WW. DECYZJĘ POZOSTAJĄ ZGODNE Z PRAWEM. NACZELNY SĄD ADMINISTRACYJNY ZWAŻYŁ, CO NASTĘPUJE: STOSOWNIE DO ART. 183 § 1 USTAWY Z DNIA 30 SIERPNIA 2002 R. PRAWO O POSTĘPOWANIU PRZED SĄDAMI ADMINISTRACYJNYMI (DZ.U. NR 153, POZ. 1270 ZE ZM.; DALEJ POWOŁYWANA JAKO P.P.S.A.) NACZELNY SĄD ADMINISTRACYJNY ROZPOZNAJE SPRAWĘ W GRANICACH SKARGI KASACYJNEJ. Z URZĘDU SĄD BIERZE POD UWAGĘ TYLKO NIEWAŻNOŚĆ POSTĘPOWANIA. W ROZPOZNAWANEJ SPRAWIE NIE ZACHODZI ŻADNA Z PRZESŁANEK NIEWAŻNOŚCI POSTĘPOWANIA, WYMIENIONYCH W ART. 183 § 2 P.P.S.A. SPRAWA TA MOGŁA BYĆ ZATEM ROZPOZNANA PRZEZ NACZELNY SĄD ADMINISTRACYJNY TYLKO W GRANICACH ZAKREŚLONYCH W SKARDZE KASACYJNEJ. Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Przede wszystkim skarga ta pomija tę istotną okoliczność, że zaskarżony wyrok sadu I instancji zapadł w sprawie w której kontrolowana była zgodność z prawem decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności nakazu rozbiórki budynku mieszkalnego, a nie w sprawie w której przedmiotem kontroli sądu poddana byłaby zgodność z prawem nakazu rozbiórki tego budynku. W każdej z tych spraw inny jest przedmiot i zakres postępowania przed organami administracji i inny jest przedmiot i zakres rozstrzygnięć organów administracji. Powyższe podkreślenie jest niezbędne, gdyż zarzuty skargi kasacyjnej odnoszą się w znacznej mierze do postępowania w którym wydana została decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu budowlanego. Zarzuty skargi odnoszą się bowiem do tej właśnie decyzji i poprzedzającego ją postępowania administracyjnego. Obecnie skarżony zaś wyrok sądu I instancji dotyczy kontroli decyzji w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności nakazu rozbiórki obiektu budowlanego. Przed wydaniem decyzji w tym przedmiocie, organy administracji zobowiązane były do ustalenia czy spełnione są przesłanki z art. 156 §1 kpa, a w szczególności – przesłanka wskazana w art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Należy stwierdzić, że zaskarżony wyrok prawidłowo określa, że postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych, wydane w trybie art. 50 a ustawy Prawo budowlane musi być doręczone inwestorowi. Od tej bowiem daty inwestor podejmuje wiadomość, że obowiązuje go zakaz dalszego prowadzenia robót budowlanych. Naruszenie powyższych reguł bez wątpienia może stanowić rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Przechodząc do dalszych rozważań, w pierwszej kolejności należy odnieść się do zawartych w skardze kasacyjnej zarzutów, dotyczących uchybień natury proceduralnej, których w ocenie skarżącego dopuścił się Sąd I instancji. W tym miejscu wskazać należy, iż nie można uznać aby miały miejsce wadliwości zaskarżonego wyroku, w postaci naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 133 § 1 p.p.s.a. Skarżący zarzucił Sądowi pominięcie przy rozpatrywaniu sprawy istotnych dowodów zgromadzonych w aktach sprawy. Należy stwierdzić, iż sąd I instancji wskazał w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku stan faktyczny sprawy przyjęty jako podstawę dokonanych ocen. Zajął również stanowisko co do zarzutów skargi, oraz stanowisko odnoszące się do decyzji w przedmiocie nakazu rozbiórki, a nie do zaskarżonej decyzji, tj. decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności nakazu rozbiórki. W tej sytuacji nie można przyjmować aby miało miejsce zarzucane w skardze kasacyjnej naruszenie przepisów art. 145 §1 pkt 1 lit. c i przepisu art. 133 § 1 p.p.s.a. Zarzuty skargi kasacyjnej, oprócz zarzutu naruszenia przepisów postępowania, odnoszą się do naruszenia prawa materialnego – 50 a w związku 48 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Zarzut ten również nie zasługuje na uwzględnienie. Wnoszący skargę kasacyjną podniósł, że Sąd pierwszej instancji naruszył wspomniany przepis poprzez przyjęcie, że nie tylko kontrola poprzedziła ustalenie, że inwestorka nie zastosowała się do obowiązku wstrzymania robót budowlanych, od którego zależało wydanie decyzji o rozbiórce w trybie art. 50 a ustawy Prawo budowlane. Zdaniem strony wnoszącej skargę kasacyjną kontrola, o której pisał Sąd w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie była ostatnią kontrolą i w jej konsekwencji wydano decyzję o rozbiórce budynku. W ocenie skarżącego tylko kontrola na nieruchomości objętej postępowaniem jest konieczna do zastosowania tego przepisu. Należy ponownie podkreślić, że przedmiotem sprawy nie było zbadanie zgodności z prawem decyzji administracyjnej wydanej w trybie zwykłym, którą na podstawie art. 50 a wskazanej ustawy, lecz decyzji wydanej w trybie nadzwyczajnym - nieważnościowym, w którym organ nadzorczy badał jedynie, czy kwestionowana w tym postępowaniu decyzja jest dotknięta wadą określoną w art. 156 § 1 K.p.a. Zatem Sąd pierwszej instancji kontrolując legalność zaskarżonej decyzji stosował prawo materialne w kontekście przesłanek stwierdzenia nieważności. Dla stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. konieczne jest wykazanie, że została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa. Naruszenie prawa ma cechę rażącego, gdy decyzja nim dotknięta wywołuje skutki niedające się pogodzić ze standardami państwa prawa, a treść decyzji pozostaje najczęściej w wyraźnej sprzeczności z treścią przepisu prawa. Zatem w tego typu postępowaniu nie wystarczy powołanie się na okoliczność naruszenia prawa, jak w zwykłym postępowaniu odwoławczym, a istnieje konieczność wskazania kwalifikowanego naruszenia przepisów prawa. (wyrok NSA z dnia 16 września 2010 r., sygn. akt I OSK 1514/09, Centralna Baza Orzeczeń i Informacji o Sprawach NSA). BŁĘDNA WYKŁADNIA NIE STANOWI PRZY TYM RAŻĄCEGO NARUSZENIA PRAWA (POR. WYROK NSA Z DNIA [...] LIPCA 1999 R. SYGN. AKT II SA 1387/89, LEX NR 46253; WYROK NSA Z 2 LUTEGO 2006 R. II OSK 489/05, LEX NR 196694). A ZATEM ZASTOSOWANIE PRZEPISU BĘDĄCEGO SKUTKIEM WADLIWEJ JEGO WYKŁADNI NIE JEST RAŻĄCYM NARUSZENIEM PRAWA. Należy podkreślić, że organy prowadzące postępowanie w sprawie niniejszej, ze względu na specyfikę postępowania nieważnościowego, jak już wskazano – winny badać sprawę jedynie w zakresie, jaki obejmuje przepis art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Tymczasem organy niezasadnie przekroczyły wskazane ramy, badając również inne okoliczności sprawy. Tym samym wskazane w skardze kasacyjnej wady wykładni art. 50 a, zastosowanego w postępowaniu administracyjnym poprzedzającym nakaz rozbiórki, nie mogą stanowić o rażącym naruszeniu prawa. Wady tego postępowania w postaci niewłaściwie dokonanych przez organy je prowadzące czynności trafnie zostały w ten właśnie sposób sklasyfikowane przez Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku dotyczącym uchylenia decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności. Wada decyzji wymieniona w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., jakim jest rażące naruszenie prawa, wskazuje na naruszenie elementu przedmiotowego normy materialnej, polegające na zastosowaniu normy do stanu faktycznego sprawy, który znajduje się poza zakresem jej unormowania bądź na zanegowaniu treści dyspozycji normy materialnej. Podstawą do zastosowania przesłanki "rażącego naruszenia prawa", jak trafnie wskazał Sąd pierwszej instancji, jest stan prawny nie budzący wątpliwości. Zatem rażące naruszenie prawa to naruszenie oczywiste, wyraźne i bezsporne. Natomiast naruszenie prawa, które polega na nietrafnej wykładni przepisów prawa, które budzą wątpliwości co do ich stosowania, w żadnym wypadku nie może być uznane za rażące naruszenie prawa (wyrok NSA z dnia 20 lipca 2010 r., sygn. akt I OSK 278/10, Centralna Baza Orzeczeń i Informacji o Sprawach NSA). NA MARGINESIE WSKAZAĆ NALEŻY, ŻE ORGAN BUDOWLANY MA PRAWO W KAŻDYM CZASIE DOKONAĆ KONTROLI, RÓWNIEŻ PRZED DORĘCZENIEM INWESTOROWI POSTANOWIENIA O WSTRZYMANIU ROBÓT BUDOWLANYCH. TA OKOLICZNOŚĆ NIE MA JEDNAK ZNACZENIA DLA ROZSTRZYGNIĘCIA NINIEJSZEJ SPRAWY. MAJĄC WSZYSTKO TO NA UWADZE NACZELNY SĄD ADMINISTRACYJNY NA PODSTAWIE ART. 184 P.P.S.A. SKARGĘ KASACYJNĄ ODDALIŁ.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło