II OSK 1745/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 14 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej G.G. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 maja 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 450/11 o odrzuceniu skargi G.G. na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] 2011 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia postanawia: oddalić skargę kasacyjną. Postanowieniem dnia 23 maja 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 450/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę G.G. na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] 2011 r., nr [...], w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia. W uzasadnieniu Sąd przytoczył przepis art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. i podniósł, że przedmiotowa skarga została odrzucona, albowiem nie uzupełniono jej braków formalnych w terminie. Wskazał nadto, że pismo wzywające skarżącą do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie jednego jej egzemplarza zostało doręczone stronie skarżącej w dniu 18 kwietnia 2011 r., zatem termin do jego wykonania upłynął z dniem 26 kwietnia 2011 r. W związku z tym, że brak formalny skargi nie został uzupełniony, Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę odrzucił. Od powyższego postanowienia skargę kasacyjną wywiodła skarżąca G.G. zaskarżając go całości i zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: art. 65 § 1 i § 2, a także art. 47 § 1 i art. 49 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, że skarżąca złożyła nieprawidłową liczbę odpisów skargi kasacyjnej, otrzymała prawidłowo pismo Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 kwietnia 2011 r. sygn. akt I SA/Wa 450/11 i w związku z tym wiedziała o konieczności dostarczenia jednego brakującego egzemplarza skargi z dnia 17 lutego 2011 r., a ponadto uznanie i jednocześnie nieudokumentowanie, że brak jednego załącznika uniemożliwia nadanie skardze właściwego biegu. Jednocześnie autor skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie zakwestionowanego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania zgodnie z obowiązującymi przepisami. W uzasadnieniu przedstawiono stan faktyczny sprawy oraz rozwinięto zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Zdaniem autora skargi kasacyjnej Sąd nie "udokumentował", że pismo zobowiązujące skarżącą do uzupełnienia braku formalnego w postaci odpisu skargi zostało jej prawidłowo doręczone oraz nie wskazał ile jest stron postępowania i jakie, a co za tym idzie nie "udokumentował" że strona nie złożyła prawidłowej liczy jej odpisów. Nadto skarżąca kasacyjnie podniosła, że na k. 19 akt sądowoadministarcyjnych znajduje się potwierdzenie odbioru przesyłki zawierającej wezwanie do uiszczenia wpisu. W przesyłce tej nie było innego wezwania, a w aktach sprawy jest tylko jedno zwrotne poświadczenie odbioru z dnia 18 kwietnia 2011 r. W związku z tym, że powyższe potwierdzenie odbioru Sąd załączył do niewłaściwego pisma, wadliwie uznał, że pismo wzywające skarżącą do uzupełnienia braków formalnych skargi zostało jej doręczone. W dalszej części uzasadnienia wskazano również, że braku odpisu skargi nie można uznać za brak istotny, ponieważ Sąd może wykonać jej kopie we własnym zakresie. W ocenie autora skargi kasacyjnej powyższe argumenty przemawiają za uchyleniem zakwestionowanego postanowienia. Pismem z dnia 5 lipca 2011 r. uczestnik postępowania B.C. wniosła o uwzględnienie wywiedzionej przez G.G. skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosowanie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie żadna z wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zaistniała, wobec czego Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany był rozpoznać skargę przy uwzględnieniu zgłoszonych w jej treści zarzutów. Jednakże skarga kasacyjna rozpoznawana w granicach zakreślonych wskazanymi w jej treści podstawami nie zasługiwała na uwzględnienie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 65 § 1 i § 2, a także art. 47 § 1 i art. 49 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, że skarżąca złożyła nieprawidłową liczbę odpisów skargi kasacyjnej, otrzymała prawidłowo pismo Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 kwietnia 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 450/11, i w związku z tym wiedziała o konieczności dostarczenia jednego brakującego egzemplarza skargi z dnia 17 lutego 2011 r., a ponadto uznanie i jednocześnie nieudokumentowanie, że brak jednego załącznika uniemożliwia nadanie skardze właściwego biegu, nie znajduje usprawiedliwienia. Oprócz wymogów wskazanych w treści art. 46 § 1-3 p.p.s.a., które winno spełniać każde pismo kierowane do sądu, w tym skarga, do pisma tego należy załączyć jego odpisy dla doręczenia ich stronom (art. 47 § 1 p.p.s.a.). Zaś w sytuacji, gdy stwierdzony zostanie brak jakiegokolwiek wskazanego wyżej wymogu, to stosownie do treści art. 49 § 1 p.p.s.a. przewodniczący ma obowiązek wezwania strony, której pismo obarczone jest tym brakiem formalnym, do ich uzupełnienia lub poprawienia w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. W przypadku skargi zastosowanie będzie miał przepis art. 49 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., który stanowi, iż sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie jej braków formalnych. Przy czym zauważyć należy, że przepis art. 49 § 1 p.p.s.a. dotyczy tylko tych braków formalnych pisma z powodu których pismo to nie może otrzymać prawidłowego biegu. Zarówno w doktrynie jak i judykaturze przyjmuje się, że pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu jeżeli nie spełnia wymogów ogólnych przewidzianych dla wszystkich pism, a zawartych w treści art. 46 i 47 p.p.s.a. oraz warunków szczególnych przewidzianych dla niektórych pism, chyba że są to braki niepodlegające usunięciu (porównaj: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Małgorzata Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2009, str. 156, postanowienia NSA: z dn. 20.05.2011 r., sygn. akt I OSK 815/11, Lex nr 795297, z dn. 21.07.2011 r., sygn. akt I OSK 1143/11, niepubl. czy z dn. 29.07.2011 r., sygn. akt I OSK 1291/11, niepubl.). W niniejszej sprawie oprócz skarżącej kasacyjnie i organu bierze udział jeszcze trzech uczestników. Zaś ilekroć jest mowa o stronie, stosownie do treści art. 12 p.p.s.a., rozumie się przez to również uczestników postępowania, co oznacza, że ilekroć przepisy ustawy stanowią o uprawnieniu dla strony, przyjmuje się, iż dotyczy ono i uczestników. Natomiast skarżąca wnosząc skargę załączyła tylko jej dwa odpisy, zatem prawidłowo Przewodniczący Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wezwał jej pełnomocnika do nadesłania jednego egzemplarza skargi w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia wniesionego środka zaskarżenia. Zarządzenie to pełnomocnik skarżącej kasacyjnie odebrał w dniu 18 kwietnia 2011 r., zatem termin do jego wykonania upłynął z dniem 25 kwietnia 2011 r. Mimo upływu terminu strona skarżąca nie wykonała powyższego zarządzenia, zatem prawidłowo Sąd I instancji w oparciu o przepis art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. skargę odrzucił. Tym samym zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 47 § 1, art. 49 § 1 oraz art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. nie zasługuje na uwzględnienie. Ponadto podnieść należy, że Sąd rozpoznający niniejszą sprawę nie podziela poglądu Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonego w orzeczeniu z dnia 22 lipca 2009 r., sygn. akt I OZ 733/09, z którego można wywieść, że braku odpisu skargi nie można zakwalifikować jako braku istotnego, ponieważ sąd jest władny wykonać dodatkowe kopie we własnym zakresie, a tym samym nadać prawidłowy bieg złożonej skardze. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego dla oceny, czy brak jest istotny i tym samym uniemożliwiający nadanie skardze prawidłowego biegu nie ma znaczenia, czy brak jest jednego czy kilku odpisów skargi. W sytuacji, gdy przy wstępnej weryfikacji pisma strony Przewodniczący uzna, że jest ono obarczone istotnym brakiem formalnym, to wzywa stronę do jego uzupełnienia lub poprawienia, a obowiązkiem strony jest wykonanie tego wezwania w terminie i pod rygorem wskazanym w tym wezwaniu. Kwestionowanie prawidłowości ustalenia przez Sąd liczby stron i w efekcie niewykonanie wezwania sądu wiąże się - w sytuacji gdy okaże się, że strona nie ma racji - z powstaniem ryzyka zastosowania rygoru określonego w wezwaniu. Przy czym wzywając do uzupełnienia braku w postaci odpisu skargi, wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej, sąd nie ma obowiązku informowania strony, ani tym bardziej udokumentowania, ilu uczestników bierze udział w postępowaniu. Jeżeli strona chce taką informację uzyskać może to zrobić przeglądając akta sprawy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w tej konkretnej sprawie nie można również przyjąć, że skarżąca nie otrzymała wezwania Sądu do uzupełnienia braku formalnego skargi w postaci jej odpisu. Co do zasady dopuszczalne jest wysłanie kilku wezwań do usunięcia braków formalnych skargi w jednej przesyłce. W takiej sytuacji obowiązkiem sądu jest zamieszczenie informacji o zawartości przesyłki zarówno na kopercie jak i zwrotnym potwierdzeniu odbioru, bowiem strona musi mieć możliwość weryfikacji zawartości tej przesyłki jeszcze przed pokwitowaniem jej odbioru, a sąd w toku postępowania sądowego (porównaj: wskazany wyżej komentarz do ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, str. 156). W niniejszej sprawie zarówno wezwanie do uzupełnienia powyższego braku formalnego skargi jak i wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi zostały wysłane w jednej kopercie, o czym świadczy adnotacja na zwrotnym potwierdzeniu odbioru – w polu rodzaj przesyłki wskazano zarządzenie o wpisie i wezwanie o odpis skargi. Zatem z akt sądowych sprawy wynika, że strona powyższe zarządzenie otrzymała. Skoro skarżąca kasacyjnie nie przedłożyła koperty, w której przesyłkę otrzymała i nie wykazała, że brak było informacji o rodzaju przesyłki, co uniemożliwiło weryfikację jej zawartości, to przyjąć należy, że wezwanie do uzupełnienia braku w postaci nadesłania jednego jej odpisu zostało doręczone. Mając na uwadze powyższe argumenty zasadne jest uznanie, że zarzuty skargi kasacyjnej nie zasługiwały na uwzględnienie, a zakwestionowane postanowienie zostało wydane zgodnie z obowiązującym prawem. Dlatego też na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.