II OSK 1812/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zofia Flasińska Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Stahl (spr.) Sędzia del. WSA Marek Wroczyński Protokolant starszy asystent sędziego Elżbieta Granatowska po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2016 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Wojewody Mazowieckiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 kwietnia 2014 r. sygn. akt IV SA/Wa 1605/13 w sprawie ze skargi J. M. na postanowienie Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaskarżonym wyrokiem z dnia 9 kwietnia 2014 r., po rozpoznaniu skargi J.M., uchylił postanowienie Wojewody z dnia [...] maja 2013 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W powyższym wyroku Sąd przedstawił następujący stan faktyczny sprawy: Wojewoda postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2013 r., na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267), zwanej dalej "k.p.a.", stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy G. z [...] grudnia 2012 r., o wymeldowaniu z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. P. [...] w G. W uzasadnieniu wskazał, że nie można uznać jakoby J.M. uchybił termowi bez własnej winy. Wskazywał również, że wniosek o przywrócenie terminu wniesiono z uchybieniem terminu zakreślonego w art. 58 § 2 zd. 1 k.p.a. Następnie postanowieniem z dnia [...] maja 2013 r. Wojewoda odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy G. z dnia [...] grudnia 2012 r. J.M. złożył skargi na ww. postanowienia Wojewody z dnia [...] kwietnia 2013 r. oraz [...] maja 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 7 lutego 2014 r. sygn. akt IV SA/Wa 1153/13 uwzględnił skargę J.M. na postanowienie Wojewody z dnia [...] kwietnia 2013 r. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał m.in.: "Wadliwa ocena organu, jakoby doszło do skutecznego doręczania korespondencji, w myśl art. 44 k.p.a., pod adresem ul. J.[...], skutkowała błędnym uznaniem, że w sprawie zaszły przesłanki do stwierdzenia wniesienia odwołania z uchybieniem terminu w związku z treścią art. 134 Kp.a. W danym przypadku naruszenie przepisów postępowania mogło mieć więc niewątpliwie wpływ na wynik sprawy". Wyrok stał się prawomocny. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 9 kwietnia 2014 r. uchylił postanowienie Wojewody z dnia [...] maja 2013 r. W uzasadnieniu wskazał, że uchylił zaskarżone ww. postanowienie, gdyż w sprawie zaszły przesłanki uzasadniające wznowienie postępowania. Podał, że w realiach niniejszej sprawy postanowienie w przedmiocie uchybienia terminowi zostało uchylone prawomocnym orzeczeniem Sądu. Co od zasady na postanowienie w przedmiocie przywrócenia terminu przysługuje zażalenie (art. 59 § 1 k.p.a.). Reguła ta jest ograniczona wyłącznie w przypadku postanowień wydanych wobec wnoszenia środków odwoławczych - jak w rozpoznawanej sprawie (art. 59 § 2 k.p.a.). Nie można stąd jednak wywodzić jakoby mogło to wyłączać, w stosunku do aktów wydanych wobec wniosków o przywrócenie terminu do wniesienia środków odwoławczych, ogólnej zasady dopuszczalności wznawiania postępowania, w związku z treścią art. 126 k.p.a. Należy mianowicie sięgnąć do reguł wykładni celowościowej, wskazanego art. 126 k.p.a. Nie sposób przypisać racjonalnemu prawodawcy woli wyłączenia możliwości weryfikacji prawidłowości orzeczenia w przedmiocie przywrócenia terminu w trybie nadzwyczajnym, akurat, gdy dotyczą one terminowości wniesienia środków odwoławczych. Stąd w przypadku wyłączenie dopuszczalności zażalenia (w myśl art. 59 § 2 k.p.a.) nie sposób traktować, jako normy skutkującej ograniczeniem ogólnej zasady kontroli - w trybie nadzwyczajnym - postanowień w przedmiocie przywrócenia terminu, wobec objęcia ich generalnie możliwością wnoszenia środków odwoławczych. Przepisy odnośnie do wznowienia postępowania dotyczą natomiast równocześnie expressis verbis art. 134 k.p.a. (tak - wskazany art. 126). Sąd stwierdził, że wobec przywołanych uwarunkowań faktycznych i prawnych w sprawie wystąpiły przesłanki wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., z uwzględnieniem, że - z mocy ww. regulacji - przesłanki wznowienia odnoszące się do decyzji należy stasować zarówno w przypadku postanowienia w przedmiocie przywrócenia termu jak i uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. Skoro stwierdzono wystąpienie przesłanek wznowieniowych, poza oceną pozostaje kwestia, czy w nowo ukształtowanych uwarunkowaniach procesowych zaskarżone postanowienie jest wadliwe, w kontekście zasadności odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Kwestia ta nie może mieć bowiem wpływu na zasadność uchylenia zaskarżonego. W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku Wojewoda wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I. instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie: - art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: "p.p.s.a."); - art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. w zw. z art. 59 § 2 i 126 k.p.a., które to naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy. W odpowiedzi na skargę kasacyjną J.M. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz przyznanie pełnomcnikowi kosztów nieopłaconej, ani w części ani w całości, pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu kasacyjnym wg norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, której przesłanki zostały enumeratywnie wymienione w § 2 powołanego artykułu. W rozpoznawanej sprawie nieważność postępowania sądowoadministracyjnego nie występuje. Jednocześnie zauważyć należy, że zgodnie z art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli nie ma ona usprawiedliwionych podstaw albo jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Z dyspozycji tej normy wynika, że oddalenie skargi kasacyjnej jest następstwem uznania jej przez sąd za bezzasadną. Skarga kasacyjna jest bezzasadna także wówczas, gdy samo orzeczenie jest zgodne z prawem, a błędne jest jedynie jego uzasadnienie w całości lub części - por. wyr. NSA z dnia 20 stycznia 2006 r., sygn. akt I OSK 344/05 (niepubl.) oraz sygn. akt I OSK 345/05 (niepubl.). W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, podjął trafne rozstrzygnięcie uchylając zaskarżone postanowienie, lecz na poparcie swojego stanowiska przedstawił błędne motywy a także naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nie zawarcie wskazań dla organu co do dalszego postępowania. Kwestionowany zatem wyrok mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Zgodnie z treścią art. 105 § 1 k.p.a. gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Stosownie natomiast do art. 126 k.p.a. do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy art. 105, art. 107 § 2-5 oraz art. 109-113, a do postanowień, od których przysługuje zażalenie, oraz do postanowień określonych w art. 134 - również art. 145-152 oraz art. 156-159, z tym że zamiast decyzji, o której mowa w art. 151 § 1 i art. 158 § 1, wydaje się postanowienie. Dla niniejszej sprawy szczególne znaczenie ma okoliczność, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 7 lutego 2014 r. sygn. akt IV SA/Wa 1153/13 uchylił postanowienie Wojewody z dnia [...] kwietnia 2013 r. o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy G. z dnia [...] grudnia 2012 r. W uzasadnieniu powyższego postanowienia wskazał bowiem, że wadliwa ocena organu, jakoby doszło do skutecznego doręczania korespondencji, w myśl art. 44 k.p.a., pod adresem ul. J.[...], skutkowała błędnym uznaniem, że w sprawie zaszły przesłanki do stwierdzenia wniesienia odwołania z uchybieniem terminu w związku z treścią art. 134 k.p.a. Mając zatem na uwadze, że w ww. prawomocnym wyroku Sądu stwierdzono, że w sprawie błędnie uznano, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu do jego złożenia bez znaczenia dla niniejszej sprawy pozostaje badanie zasadności przesłanek jakimi kierował się organ wydając postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Skoro bowiem w niniejszej sprawie nie można uznać, że odwołanie od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy G. z dnia [...] grudnia 2012 r. zostało złożone po terminie, wniosek o przywrócenie terminu stał się bezprzedmiotowy. W związku z powyższym uznać należy, że Sąd I. instancji prawidłowo uchylił w niniejszym postępowaniu postanowienie w sprawie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Organ I. instancji winien bowiem, w zaistniałych nowych okolicznościach niniejszej sprawy tj. z uwagi na wskazania zawarte w prawomocnym wyroku Sądu z dnia 7 lutego 2014 r. sygn. akt IV SA/Wa 1153/13, rozważyć możliwość umorzenia postępowania w sprawie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Z uwagi, iż podnoszone w skardze kasacyjnej zarzuty nie dały podstawy do podważenia prawidłowości zaskarżonego wyroku, mimo wad uzasadnienia nie mających jednak wpływu na wynik sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. Wyjaśnić należy, że Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł w wyroku o przyznaniu pełnomocnikowi J.M. wynagrodzenia za zastępstwo wykonane na zasadzie prawa pomocy, gdyż przepisy art. 209 i art. 210 p.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.), przyznawane jest przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w postępowaniu określonym przepisami art. 258 - 261 p.p.s.a.