II OSK 1882/17

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2019-06-07

Skład orzekający: Andrzej Jurkiewicz, Roman Ciąglewicz, Agnieszka Wilczewska-Rzepecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy umorzenie postępowania administracyjnego w sprawie legalności budowy sieci energetycznej jest zasadne, jeśli sieć została wybudowana na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, mimo potencjalnych zagrożeń związanych z jej usytuowaniem względem innych obiektów budowlanych?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że organy administracji zasadnie umorzyły postępowanie w sprawie legalności sieci energetycznej, ponieważ została ona wybudowana zgodnie z ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę. Kwestia ewentualnych zagrożeń związanych z usytuowaniem linii względem innych obiektów lub stanem technicznym sieci stanowi odrębne zagadnienie, które nie uniemożliwia umorzenia postępowania dotyczącego legalności samej budowy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła postępowania administracyjnego wszczętego z urzędu w sprawie legalności budowy napowietrznej sieci energetycznej wraz ze stacją transformatorową. Organy nadzoru budowlanego umorzyły postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe, ponieważ sieć została wybudowana na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę z 1987 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów, uznając, że organy pominęły kwestie bezpieczeństwa związane z usytuowaniem linii blisko obiektów budowlanych. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargi kasacyjne organów i spółki energetycznej.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i oddalił skargę J.B. Odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz /spr./ Sędziowie sędzia NSA Roman Ciąglewicz sędzia del. WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka Protokolant starszy asystent sędziego Justyna Żurawska po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2019 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skarg kasacyjnych [...] S.A. z siedzibą w L. oraz Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 9 marca 2017 r. sygn. akt II SA/Rz 1017/16 w sprawie ze skargi J.B. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę, 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości. Wyrokiem z dnia 9 marca 2017 r. sygn. akt II SA/Rz 1017/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, w sprawie ze skargi J.B. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia [...] czerwca 2016 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego, uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] z dnia [...] lutego 2016 r. oraz orzekł o kosztach postępowania. Wyrok ten został wydany w następującym stanie sprawy: Decyzją z dnia [...] lutego 2016 r. znak [...], na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2016 r., poz. 23), zwanej dalej "k.p.a.", Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...], po rozpoznaniu wniosku J.B., umorzył w całości postępowanie administracyjne w sprawie sieci energetycznej napowietrznej wraz ze słupem oraz stacją transformatorową na działkach nr [...] obr. [...], od słupa na działce nr [...] obr. [...] do stacji transformatorowej na działce nr [...] obr. [...] w [...] przy ul. [...], jako bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość postępowania w sprawie legalności sieci była następstwem ujawnienia w toku postępowania dokumentów potwierdzających legalność budowy obiektu będącego przedmiotem postępowania. Organ ustalił, że sieć została wybudowana na podstawie decyzji z dnia [...] grudnia 1987 r. znak [...] wydanej przez "Urząd Miejski w [...]", udzielającej [...] Przedsiębiorstwo [...] pozwolenia na budowę ww. inwestycji. Na skutek odwołania wniesionego przez skarżącego Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Zdaniem organu odwoławczego zasadnie organ pierwszej instancji przyjął, że sieć została wybudowana na podstawie ostatecznej decyzji z dnia [...] grudnia 1987 r. obejmującej linię napowietrzną średniego napięcia 30 kV oraz stację transformatorową z nawiązaniem linii niskiego napięcia na terenach położonych w [...] przy ul. [...] oraz mapy projektowanej linii SN 30 kV, stacji trafo STSa 30/250, linii nn. Faktyczny przebieg przedmiotowej linii (od słupa na działce nr [...] do stacji transformatorowej na działce nr [...]) ustalony w stanie faktycznym przez organ pierwszej instancji w trakcie oględzin przeprowadzonych w dniu 28 października 2015 r. jest zgodny z przebiegiem tej linii na wskazanej powyżej mapie. Obiekt będący przedmiotem postępowania został zatem wybudowany legalnie. Linia energetyczna w latach około 1998 r. została przeizolowana na niższe napięcie z 30 kV na 15 kV, co polegało na wymianie transformatora na stacji transformatorowej z 30/0,4kV na 15/0,4kV, przy czym robót tych nie można zakwalifikować jako przebudowy. Zgromadzony w aktach sprawy protokół z dnia 13 listopada 2015 r. sporządzony w wyniku kontroli okresowej linii potwierdza dobry stan techniczny kontrolowanych obiektów, zapewniający bezpieczne użytkowanie. W sprawie mamy do czynienia z bezprzedmiotowością postępowania, bowiem organ w oczywisty sposób stwierdził brak możliwości wydania decyzji merytorycznej, co uzasadnia jego umorzenie na postawie art. 105 § 1 k.p.a. Podstawę działania organów nadzoru budowlanego stanowią przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, zgodnie z art. 81 ust. 1 tej ustawy. I tylko w tym zakresie organy nadzoru budowlanego mogą podejmować działania, a zatem przebieg procesu przekształceń własnościowych właściciela sieci nie ma wpływu na ustalenia w sprawie legalności przedmiotowej sieci energetycznej, a organy nadzoru budowlanego nie są uprawnione do kwestionowania funkcjonującej w obrocie prawnym decyzji Prezydenta Miasta [...]. Jeżeli organ ustalił, że obiekt jest wybudowany zgodnie z pozwoleniem na budowę, to nie miał obowiązku podejmowania innych czynności, w tym dokonywania dodatkowych pomiarów. Skargę na powyższą decyzję wniósł J.B., żądając uchylenia obu wydanych w sprawie decyzji. Decyzjom tym zarzucił naruszenie art. 7, art. 105 § 1 oraz art. 28 w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w sprawie. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniesiona skarga zasługiwała na uwzględnienie. Analiza działań organów obu instancji przez pryzmat obowiązujących przepisów prawa nie pozwoliła Sądowi na stwierdzenie, iż wyjaśniono wszystkie istotne dla sprawy okoliczności dotyczące użytkowania linii energetycznej, a wiążące się z bezpieczeństwem ludzi, mienia i środowiska. W rezultacie, decyzja o umorzeniu postępowania zapadła przedwcześnie, a więc z naruszeniem art. 105 § 1 k.p.a. Dalej Sąd wyjaśnił, że w sprawie wszczęcie postępowania nastąpiło z urzędu na podstawie zawiadomienia organu pierwszej instancji z dnia 1 października 2015 r. Według jego treści, organ pierwszej instancji wszczął postępowanie w sprawie napowietrznej linii energetycznej wraz ze słupem oraz stacją transformatorową, a więc bez dokładnego sprecyzowania zakresu, w jakim będzie realizował swe obowiązki nadzorczo-kontrolne. Wobec tak szeroko ustalonych granic sprawy administracyjnej, zadaniem organów było wyjaśnienie wszystkich istotnych aspektów zarówno legalności budowy jak również warunków bezpieczeństwa ludzi i mienia przy utrzymaniu przedmiotowej budowli. Zdaniem Sądu w sprawie zostało przekonująco wykazane, że linia energetyczna została wybudowana na podstawie ostatecznej decyzji Architekta Miejskiego z dnia [...] grudnia 1987 r. Na jej mocy udzielono inwestorowi pozwolenia na budowę linii napowietrznej średniego napięcia 30 kV oraz stacji transformatorowej z nawiązaniem linii niskiego napięcia. Wbrew opinii skarżącego wymienione pozwolenie jest aktualnie aktem istniejącym, czyli aktem wywołującym określone prawem skutki. Jednakże, w ocenie Sądu, fakt wzniesienia napowietrznej linii energetycznej na podstawie i zgodnie z udzielonym pozwoleniem na budowę, nie stanowił o zaistnieniu podstaw do umorzenia postępowania. Z akt administracyjnych przekazanych Sądowi wynika, iż w pobliżu napowietrznej linii energetycznej w odległości ok. 2 m znajduje się obiekt budowlany usytuowany na działce nr [...]. W nieznacznie większej odległości od linii na działce nr [...], także znajduje się obiekt budowlany. Skarżący w toku rozprawy przed Sądem wyjaśnił, iż obiekt położony na jego działce został przeznaczony do rozbiórki. Natomiast na działce o nr [...] stoi dom mieszkalny. Ten dom znajduje się w odległości ok. 5 m od skrajnej przewodów napowietrznej linii energetycznej. W ocenie Sądu nie trzeba przekonywać, że przedmiotowe obiekty budowlane oraz ich otoczenie stanowią miejsca dostępne dla ludzi, w tym miejsca w których mogą być wykonywane m.in. roboty budowlane (np. przymusowa rozbiórka). Zdaniem Sądu organy obu instancji pominęły w swych działaniach wyjaśniających znaczenie art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane. Do zastosowania tego przepisu wystarczy wystąpienie potwierdzonego przepisami ryzyka dla najważniejszych dla prawodawcy wartości jak życie, zdrowie ludzkie czy mienie bądź środowisko. O takim ryzyku można mówić jeżeli, jak w niniejszej sprawie, zostanie ustalone że napowietrzna linia energetyczna jest usytuowana względem obiektów budowlanych, w takich odległościach, które w myśl przepisów o bezpieczeństwie i higienie pracy przy wykonywaniu robót budowlanych stanowią o występowaniu niebezpieczeństw dla przebywających w otoczeniu linii ludzi. Dlatego skarżący słusznie podkreśla pominięcie przez organy obu instancji zagrożeń związanych z usytuowaniem linii wobec istniejących w jej otoczeniu obiektów budowlanych. W sprawie poddanej kontroli Sądu, ze względu na bliskie i odpowiadające wskazanym wyżej przepisom usytuowanie dwóch obiektów budowlanych (działki nr [...] i nr [...]) względem przedmiotowej linii energetycznej, należało z góry założyć istnienie zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi przebywających w otoczeniu tych budynków. W toku zakończonego umorzeniem postępowania nie ustalono, w odniesieniu do oddziaływania linii na środowisko, czy został przekroczony zakres dopuszczalnych pól elektromagnetycznych określony w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów (Dz.U. z 2003 r. Nr 192, poz. 1883). Dlatego należało przyznać rację stronie skarżącej co do naruszenia przez organy obu instancji przepisów postępowania administracyjnego w postaci art. 105 § 1 k.p.a., w stopniu, który miał wpływ na wynik sprawy. Skargi kasacyjne od powyższego wyroku wywiedli Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego oraz [...] S.A. z siedzibą w [...], zaskarżając wydany wyrok w całości. Zaskarżonemu wyrokowi organ odwoławczy zarzucił naruszenie: I. prawa materialnego, a to: 1/ art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane (Dz.U. z 2016 r., poz. 290 ze zm.) poprzez błędną wykładnię, polegająca na uznaniu, że usytuowanie obiektu budowlanego polegające na "niezachowaniu minimalnej strefy bezpieczeństwa" przez ten obiekt budowlany wobec innych obiektów budowlanych stanowi przypadek, o którym mowa w art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, czyli przypadek, gdy wyniku niewykonywania przez właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego obowiązków przewidzianych w art. 61 ust. 1 ustawy Prawo budowlane - użytkowanie obiektu budowlanego zagraża życiu i zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia i środowiska; 2/ art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane poprzez jego zastosowanie w postępowaniu dotyczącym legalności obiektu budowlanego - sieci energetycznej napowietrznej wraz ze słupem oraz stacją transformatorową na działkach nr [...] obr. [...], od słupa na działce nr [...] obr. [...] do stacji transformatorowej na działce nr [...] obr. [...] w [...] przy ul. [...], wybudowanej na podstawie pozwolenia na budowę z dnia [...] grudnia 1987 r. wydanego przez Architekta Miejskiego w [...] i w sposób zgodny z tym pozwoleniem uznając, że do "(...) zastosowania art. 66 ust. 1 pkt 1 P.b. wystarczy wystąpienie potwierdzonego przepisami ryzyka dla najważniejszych dla prawodawcy wartości jak życie, zdrowie ludzkie czy także mienie bądź środowisko. O takim ryzyku można z całą pewnością mówić jeżeli, jak w niniejszej sprawie, zostanie ustalone, że napowietrzna linia energetyczna jest usytuowana względem obiektów budowlanych, w takich odległościach, które w myśl przepisów o bezpieczeństwie i higienie pracy przy wykonywaniu robót budowlanych stanowią o występowaniu niebezpieczeństw dla przebywających w otoczeniu linii ludzi", 3/ § 55 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z dnia 6 lutego 2003 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonywania robót budowlanych (Dz.U. z 2003 r. Nr 47, poz. 401) poprzez jego zastosowanie w postępowaniu dotyczącym legalności obiektu budowlanego - sieci energetycznej napowietrznej wraz ze słupem oraz stacją transformatorową na działkach nr [...] obr. [...], od słupa na działce nr [...] obr. [...] do stacji transformatorowej na działce nr [...] obr. [...] w [...], który to obiekt budowlany został wybudowany na podstawie pozwolenia na budowę z dnia [...] grudnia 1987 r. i w sposób zgodny z tym pozwoleniem; II. przepisów postępowania, mające wpływ na wynik sprawy, tj.: 1/ art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. poprzez uznanie, że w postępowaniu administracyjnym zakończonym zaskarżoną decyzją naruszono powyższy przepis k.p.a. i to w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2/ art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c. p.p.s.a. poprzez zawarcie w uzasadnieniu wyroku wadliwych wskazań co do dalszego postępowania, które zmierzają do podważenia skutków prawnych wynikających z ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] grudnia 1987 r. wydanej przez Architekta Miejskiego w [...] oraz czynią wyrok w tej sprawie niewykonalnym - co nie daje rękojmi, że kontrola sądowo-administracyjna dokonana została zgodnie z powołanymi przepisami ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Mając na uwadze powyższe organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Natomiast [...] S.A. zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie: I. prawa materialnego, tj.: 1/ art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że stwierdzenie zagrożenia, o którym mowa w art. 66 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, związanego z samą lokalizacją linii elektroenergetycznej, tj. jej odległością od budynków, może prowadzić do wydania nakazu tożsamego z nakazem o jakim mowa w treści art. 48 ustawy Prawo budowlane i podważenia tym samym przebiegu linii zgodnego z ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę, 2/ § 55 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 6 lutego 2003 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonywania robót budowlanych (Dz.U. z 2003 r. Nr 47, poz. 401) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że może on stanowić podstawę oceny zagrożenia, o jakim mowa w treści art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, w sytuacji gdy przepisy ww. rozporządzenia w ogóle nie dotyczą eksploatacji linii elektroenergetycznych i stacji transformatorowych jako budowli i nie są adresowane do użytkownika budowli, lecz do pracodawcy/inwestora organizującego stanowiska pracy, przepisów rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30.10.2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów (Dz.U. z 2003r., Nr 192, poz. 1883) w zw. z art. 122a ust. 1 ustawy z dnia 27 stycznia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2017 r., poz. 519) poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że w przypadku stacji transformatorowej oraz linii elektroenergetycznej o napięciu znamionowym 15 kV należy dokonać pomiaru natężenia pola elektromagnetycznego, w sytuacji, gdy obowiązek dokonywania pomiaru poziomu ww. pola - w świetle przywołanych przepisów - dotyczy wyłącznie urządzeń o napięciu nie niższym niż 110 kV; II. przepisów postępowania, mające wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 105 k.p.a. przez przyjęcie, że w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją został naruszony przepis art. 105 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy; Wskazując na powyższe uczestnik postępowania wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego wg norm przepisanych. W uzupełnieniu skargi kasacyjnej uczestnik postępowania wniósł o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. W uzasadnieniach skarg kasacyjnych wniesionych przez organ i uczestnika postępowania zawarto argumenty na poparcie podniesionych w wywiedzionych środkach odwoławczych podstaw kasacyjnych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organu skarżący wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego na jego rzecz. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę nieważność postępowania. W przedmiotowej sprawie żadna z enumeratywnie wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zaistniała, zatem niniejszą sprawę należało rozpoznać w granicach zakreślonych podniesionymi w złożonych skargach kasacyjnych zarzutami. Zaś tak rozpoznawane skargi kasacyjne organu jak i uczestnika postępowania w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, okazały się zasadne. Przystępując do wyjaśnienia przesłanek uwzględnienia wniesionych skarg kasacyjnych zaznaczyć należy, iż w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego na uwzględnienie zasługiwały, zawarte w obu skargach kasacyjnych, zarzuty naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. poprzez uznanie, że w postępowaniu administracyjnym organy naruszyły przepis art. 105 § 1 k.p.a. Ostatnio wymieniona norma pozwala organom administracji na umorzenie postępowania z powodu bezprzedmiotowości postępowania. Bezprzedmiotowość postępowania o której stanowi ww. artykuł oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, co powoduje niemożność wydania decyzji załatwiającej sprawę co do istoty. Zaś brak podstaw do rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty stwarza obowiązek zakończenia postępowania w danej instancji poprzez jego umorzenie. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zasadnie organy administracji umorzyły przedmiotowe postępowanie w oparciu o przepis art. 105 § 1 k.p.a. z przyczyn przedmiotowych. Jak wynika z akt sprawy postępowanie wyjaśniające w niniejszej sprawie zostało wszczęte z urzędu w zakresie legalności sieci energetycznej napowietrznej wraz ze słupem oraz stacją transformatorową na działkach nr [...] obr. [...], od słupa na działce nr [...] obr. [...] do stacji transformatorowej na działce nr [...] obr. [...] w [...] przy ul. [...]. Jak podano w uzasadnieniu decyzji, a co znajduje potwierdzenie w aktach sprawy, w zawiadomieniu z dnia 1 października 2015 r. wskazano, że wszczęto postępowanie w sprawie opisanej wyżej sieci energetycznej. Powyższe zostało uczynione m.in. w związku z pismem skarżącego opatrzonego datą 29 lipca 2015 r. (data wpływu do organu – 31 lipca 2015 r.), w którym to piśmie skarżący zakwestionował legalność przedmiotowej sieci energetycznej, wskazując że została ona zrealizowana w warunkach samowoli budowlanej. Nie budzi zatem wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż w piśmie z dnia 29 lipca 2015 r. (data wpływ do organu 31 lipca 2015 r.) wyraźnie określono zakres przedmiotowy żądania - zbadanie legalności spornej sieci energetycznej, bowiem zakwestionowano fakt wybudowania jej na podstawie pozwolenia na budowę. Jak ustalono, co zaaprobował także Sąd pierwszej instancji, przedmiotowa sieć energetyczna napowietrzna wraz ze słupem i stacją transformatorową została zrealizowana w oparciu o funkcjonującą w obrocie decyzję Architekta Miejskiego z dnia [...] grudnia 1987 r., zaś dokonane w latach dziewięćdziesiątych przeizolowanie linii energetycznej poprzez wymianę transformatora, na skutek czego nastąpiło obniżenie napięcia na linii z 30 kV do 15 kV, nie stanowi przebudowy. Norma art. 16 § 1 k.p.a. ustanawia ochronę decyzji ostatecznej, przyznając im cechę trwałości, przy równoczesnym określeniu granic tej trwałości. Niewątpliwie ww. decyzja na mocy której zrealizowano przedmiotową sieć wraz ze stacją transformatorową i słupem jest decyzją ostateczną, w więc przysługuje jej ochrona z art. 16 § 1 k.p.a. Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, wbrew stanowisku Sądu pierwszej instancji, że wobec zrealizowania inwestycji w sposób legalny zaszła podstawa do umorzenia postępowania, gdyż to tej kwestii dotyczyło toczące się postępowanie. Odrębnym zagadnieniem jest bowiem to, czy istniejąca linia energetyczna znajduje się w odpowiednim stanie technicznym, względnie czy jest użytkowana w sposób zagrażający dobrom chronionym prawem. Wszczęciu odpowiedniego postępowania w tym przedmiocie nie stało na przeszkodzie wszczęcie postępowania w sprawie legalności przedmiotowej sieci. Nadto, czynności podjęte przez organ w celu ustalenia stanu faktycznego sprawy doprowadziły nie tylko do rezultatu w postaci stwierdzenia, że linia została zrealizowania w oparciu o stosowne pozwolenie na budowę, udzielone ówczesnemu inwestorowi, ale i poczyniono ustalenia co do tego, że przedmiotowy obiekt znajduje się w odpowiednim stanie technicznym, pozwalającym na jego bezpieczne użytkowanie (zobacz: protokół sporządzony w wyniku przeprowadzonej w dniu 13 listopada 2015r. kontroli okresowej obiektu budowlanego). A zatem nie ujawniono przesłanek co do wszczęcia postępowania w oparciu o art. 66 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego obowiązki nakładane w oparciu o art. 66 ustawy Prawo budowlane mają charakter naprawczy, zmierzają bowiem do przywrócenia obiektu do stanu używalności, zachowania obiektu w należytym stanie technicznym odpowiadającym jego funkcjom. Celem tego przepisu nie jest doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem w rozumieniu art. 51 ustawy Prawo budowlane (zobacz: wyrok NSA z dnia 15.12.2017 r. sygn. akt II OSK 695/16). Z powyższego wynika zatem, iż Sąd pierwszej instancji uchybił art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane stwierdzając, że organy administracji w toku postępowania nie uwzględniły jego brzmienia. W tym zakresie zarzuty naruszenia art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, zawarte w obu skargach kasacyjnych, zasługiwały na uwzględnienie. Dodać przy tym trzeba, że Sąd pierwszej instancji zarzucając organom naruszenie ww. przepisu powiązał go z § 55 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z dnia 6 lutego 2003 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonywania robót budowlanych, z którego wynika, że nie jest dopuszczalne sytuowanie stanowisk pracy, składowisk wyrobów i materiałów lub maszyn i urządzeń budowlanych bezpośrednio pod napowietrznymi liniami elektroenergetycznymi lub w odległości liczonej w poziomie od skrajnych przewodów, mniejszej niż: 5 m - dla linii o napięciu znamionowym powyżej 1 kV, lecz nieprzekraczającym 15 kV. Przepisy tego rozporządzenia są przepisami wykonawczymi do Kodeksu pracy i nie mają w sprawie bezpośredniego zastosowania (zobacz: wyrok NSA z 4.04.2017 r. II OSK 1113/16). Tym samym także i zarzut naruszenia § 55 ust. 1 pkt 2 ww. rozporządzenia, podniesiony w obu skargach kasacyjnych, okazał się usprawiedliwiony. Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił także stanowiska Sądu pierwszej instancji co do tego, że w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją obowiązkiem organów było dokonanie pomiaru pól elektromagnetycznych. W tym znaczeniu za zasadny należało uznać także i podniesiony przez skarżącą kasacyjnie Spółkę zarzut naruszenia przepisów rozporządzenia w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych pól. W konsekwencji nieprawidłowej kontroli Sąd pierwszej instancji niezasadnie zastosował przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. oraz dokonał wadliwych wskazań co do dalszego postępowania, czym naruszył także przepis art. 141 § 4 p.p.s.a., co trafnie zarzucił Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego. Reasumując wskazać należy, iż wywiedzione skargi kasacyjne zasługiwały na uwzględnienie, a zaskarżony wyrok jako nieodpowiadający prawu nie mógł się ostać. Mając zaś na uwadze, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona w rozumieniu art. 188 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i rozpoznał skargę. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zaskarżoną do Sądu pierwszej instancji decyzję należy ocenić jako prawidłową. Trafnie bowiem, w tych okolicznościach sprawy, postępowanie administracyjne mające na celu sprawdzenie legalności przedmiotowej sieci energetycznej napowietrznej wraz ze słupem i stacją transformatorową, zostało umorzone jako bezprzedmiotowe, co wynika z zamieszczonych wyżej rozważań. Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 188 w zw. art. 151 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i skargę oddalił. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a., uznając iż w sprawie zaszedł szczególnie uzasadniony przypadek pozwalający odstąpić od zasądzenia od skarżącego na rzecz Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i skarżącej kasacyjnie Spółki zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości. Z tych powodów orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło