II OSK 1994/16
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2020-02-20
Skład orzekający: Andrzej Jurkiewicz, Arkadiusz Despot - Mładanowicz, Mirosław Gdesz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy współwłaściciel działki, która nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji budowlanej, ma interes prawny do żądania stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę tej inwestycji?Ratio decidendi
Współwłaściciel działki, która nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji budowlanej, nie posiada interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. w związku z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, aby żądać wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. W związku z tym, organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego od wyroku WSA w Warszawie, który uchylił decyzję GINB o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę sieci elektroenergetycznej. Skarżący P.N. i K.N. domagali się stwierdzenia nieważności decyzji, twierdząc, że inwestor nie posiadał prawa do dysponowania ich działką nr [...]. Organ pierwszej instancji (Wojewoda) odmówił stwierdzenia nieważności, a organ odwoławczy (GINB) uchylił decyzję Wojewody i umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe, ponieważ pozwolenie na budowę nie dotyczyło działki skarżących. WSA uchylił decyzję GINB, uznając, że postępowanie nie było bezprzedmiotowe. NSA uchylił wyrok WSA i oddalił skargi.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i oddalił skargi P. N. i K. N.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędziowie sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz (spr.) sędzia del. WSA Mirosław Gdesz Protokolant starszy inspektor sądowy Dorota Wasiłek po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2020 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 kwietnia 2016 r. sygn. akt VII SA/Wa 1594/14 w sprawie ze skarg P. N. i K. N. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania organu I instancji 1) uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargi, 2) odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.
Wyrokiem z dnia 5 kwietnia 2016 r. sygn. akt VII SA/Wa 1594/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej p.p.s.a.) po rozpoznaniu skarg P. N. i K. N. uchylił decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2014 r.
Powyższy wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
Decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 2012r" nr [...], w części dotyczącej działki nr ewid. [...], którą zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę i przebudowę sieci elektroenergetycznej NN w ulicy [...] w [...] -Etap III- od ulicy [...] do Placu [...] - demontaż linii energetycznej napowietrznej NN 0,4 kV z oświetleniem ulicznym, budowa linii energetycznej kablowej NN 0,4 kV.
W uzasadnieniu decyzji Wojewoda [...] podał, że z wnioskiem o stwierdzenie nieważności ww. decyzji wystąpił K.N. z uwagi na to, że inwestor nie posiadał prawa do dysponowania nieruchomością nr ewid. [...], stanowiącą jego współwłasność. Następnie wskazał, że decyzja o pozwoleniu na budowę z dnia [...] listopada 2012r, nr [...] nie uprawniała do prowadzenia jakichkolwiek robót na działce nr ew. [...]. Zaznaczył także, że pismem z dnia 6 maja 2013r. Prezydent Miasta [...] przyjął zgłoszenie robót budowlanych polegających na przebudowie tymczasowego przyłącza energetycznego napowietrznego do budynku przy ul. [...] - montaż słupa tymczasowego, przewidzianej do realizacji na terenie działki nr ewid. [...] w obrębie [...] w [...] co oznacza, że działka nr ewid. [...] nie zostanie pozbawiona dostępu do energii elektrycznej. Realizacja tymczasowego przyłącza przewidziana została do czasu uzyskania możliwości wejścia (zgody wszystkich współwłaścicieli nieruchomości) z robotami na działkę nr ewid. [...] i wykonanie docelowego przyłącza kablowego. Dodatkowo, pismem z dnia 26 sierpnia 2013 r. Prezydent Miasta [...] wyjaśnił, że działka nr ewid. [...], której współwłaścicielem jest wnioskodawca nie wchodziła w zakres ww. zgłoszenia ani też w zakres pozwolenia na budowę bowiem inwestor nie posiada zgody na przeprowadzenie w obrębie przedmiotowej działki robót budowlanych, zatem nie posiada prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Wojewoda [...] wskazał, że zgodnie z treścią wniosku o pozwolenie na budowę inwestycja objęła działki drogowe nr ewid. [...],[...], obręb [...] oraz działki nr ewid. [...],[...],[...] obręb [...]. Do wniosku inwestor złożył wymagane przepisami oświadczenie o podsiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane na ww. działki drogowe. Zgodnie z sentencją decyzji organ I instancji udzielił pozwolenia na budowę i przebudowę sieci elektroenergetycznej NN w ulicy [...] oraz demontaż linii energetycznej napowietrznej NN 0,4 kV z oświetleniem ulicznym, budowie linii energetycznej kablowej NN 0,4 kV na działkach wskazanych we wniosku. Zaznaczył, że w uzasadnieniu ww. decyzji organ wskazał, że przebudowa istniejących przyłączy kablowych na kablowe naziemne nastąpi według odrębnego opracowania poprzez zgłoszenie.
Dalej organ wojewódzki podkreślił, że projekt zagospodarowania terenu, będący częścią projektu budowlanego wskazuje całość zagospodarowania terenu działek na których realizowana będzie inwestycja wraz z uwzględnieniem projektowanych przyłączy, z którymi obiekt stanowić będzie całość techniczno-użytkową. Pomimo, że realizacja przyłączy może nastąpić w odrębnym trybie nie oznacza to, że projekt budowlany może pomijać te projektowane elementy obiektu liniowego. Projekt zagospodarowania terenu uwzględnia bowiem całość inwestycji, jednak udzielone inwestorowi pozwolenie na budowę dotyczy tylko i wyłącznie działki drogowej a przyłącza nie zostały objęte ani wnioskiem inwestora ani decyzją o pozwoleniu na budowę.
Wojewoda [...] zaznaczył, że inwestor nieprawidłowo zawarł w treści opisowej rysunkowej projektu budowlanego stanowiącego integralną część decyzji także opis robót projektowanych na działce nr ewid. [...]. W ocenie organu wojewódzkiego powyższe nie uprawniało inwestora do rozpoczęcia wskazanych robót bez uprzedniego zgłoszenia odpowiedniemu organowi. Powyższe nie stanowi rażącego naruszenia prawa i nie może być powodem stwierdzenia nieważności decyzji w części dotyczącej działki nr ewid. [...].
Odnosząc się do zarzutów skarżącego dotyczących nieposiadania przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością nr ewid. [...] na cele budowlane Wojewoda [...] wyjaśnił, że zgoda taka w przypadku tak określonego zakresu inwestycji nie była wymagana. Reasumując, organ wojewódzki stwierdził, że inwestor prawidłowo złożył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane a organ I instancji zawiadomił strony postępowania o wszczęciu postępowania. Dalej organ wojewódzki wyjaśnił, że obszar oddziaływania linii elektroenergetycznej z pewnością obejmuje tereny, na których są zlokalizowane urządzenia elektroenergetyczne umożliwiające przesył energii. Żadne z urządzeń elektroenergetycznych umożliwiających przesył energii nie zostało usytuowane na działce skarżącego. Linia kablowa niskiego napięcia znajduje się przy granicy z działką skarżącego na działce będącej drogą, jednak organ uznał, skarżącego za stronę postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności choćby z uwagi na bliskie sąsiedztwo z inwestycją. Zaznaczył, że wskazana przez skarżącego okoliczność nie brania udziału w postępowaniu jest przesłanką do wznowienia postępowania nie zaś do stwierdzenia nieważności decyzji. Zdaniem organu wojewódzkiego okoliczność taka nie może być oceniana w kategoriach przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji.
Odwołanie od ww. decyzji wnieśli K. N., M. N., B. T.- N., P. N.
Po rozpatrzeniu odwołań Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] czerwca 2014r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż z akt postępowania zakończonego decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] wynika, że decyzja ta nie zatwierdza projektu budowlanego i nie udziela pozwolenia na budowę na działce nr [...]. Organ II instancji zaznaczył, że we wniosku o pozwolenie na budowę nie wymieniono działki nr [...] podobnie jak w sentencji decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 2012r., Nr [...]. Ponadto, inwestor nie złożył również oświadczenia o prawie dysponowania działką nr [...] na cele budowlane. Powyższe w ocenie organu odwoławczego jednoznacznie świadczy o tym, że inwestor nie wnioskował o udzielenia pozwolenia na budowę na działce nr [...] oraz że takiego pozwolenia nie otrzymał.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podkreślił, iż okoliczność, że na projekcie zagospodarowania terenu stanowiącym załącznik do decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] naniesiono fragment inwestycji także na działce nr [...] nie oznacza, że działka ta została objęta pozwoleniem na budowę udzielonym tą decyzją. Tym samym przeprowadzone przez Wojewodę [...] postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 2012r., Nr [...] w części dotyczącej działki nr [...] organ odwoławczy uznał za bezprzedmiotowe. Podkreślił, że postępowanie to ma bowiem na celu dokonanie weryfikacji decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 2012 r., Nr [...] w zakresie, który nie jest objęty tą decyzją. Z powyższych względów organ odwoławczy uznał, że zasadnym jest uchylenie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] i umorzenie jako bezprzedmiotowego postępowania organu I instancji w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji w części dotyczącej działki nr [...].
Skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2014 r. wnieśli P. N. i K. N.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wskazał, że zaskarżona decyzja wskazuje, jako podstawę rozstrzygnięcia art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., który stanowi o możliwości uchylenia przez organ odwoławczy decyzji organu pierwszej instancji w całości lub w części i w tym zakresie orzeczenia co do istoty sprawy bądź uchylenia tej decyzji i umorzenia postępowania pierwszej instancji. Z uzasadnienia decyzji wynika, że organ odwoławczy uznał postępowanie prowadzone przez Wojewodę [...] o stwierdzenie nieważności w części dotyczącej działki nr [...] za bezprzedmiotowe, bowiem postępowanie to ma na celu dokonanie weryfikacji decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 2012r. w zakresie, który nie jest objęty tą decyzją. Jednocześnie organ odwoławczy dokonał oceny okoliczności, którą skarżący wskazywali, jako przesłankę rażącego naruszenia prawa. Mianowicie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że z akt postępowania zakończonego decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 2012 r., wynika, iż decyzja ta nie zatwierdza projektu budowlanego i nie udziela pozwolenia na budowę na działce nr [...]. W szczególności organ wskazał, że we wniosku o pozwolenie na budowę nie wymieniono działki nr [...] podobnie jak w sentencji decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 2012 r. Inwestor nie złożył również oświadczenia o prawie dysponowania działką nr [...] na cele budowlane. Zdaniem organu powyższe jednoznacznie świadczy o tym, że inwestor nie wnioskował o udzielenia pozwolenia na budowę na działce nr [...] oraz że takiego pozwolenia nie otrzymał. Z tego względu organ odwoławczy uznał okoliczność, iż na projekcie zagospodarowania terenu stanowiącym załącznik do decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 2012 r. naniesiono fragment inwestycji także na działce nr [...] nie oznacza, że działka to została objęta pozwoleniem na budowę udzielonym tą decyzją.
W ocenie Sądu Wojewódzkiego zastosowanie art. 138 §1 pkt 2 k.p.a. (w zakresie umorzenia postępowania pierwszoinstancyjnego może mieć miejsce wyłącznie wtedy gdy okoliczności sprawy uzasadniały wydanie przez organ pierwszej instancji decyzji umarzającej postępowanie na podstawie art. 105 §1 k.p.a. czyli w sytuacji gdy nastąpił brak któregoś z elementów materialnoprawnego stosunku prawnego powodujący brak podstaw do merytorycznego załatwienia sprawy co do istoty. Z bezprzedmiotowością zaś w rozumieniu art. 105 §1 k.p.a. mamy do czynienia wtedy, gdy brak jest podstaw prawnych lub faktycznych do prowadzenia postępowania administracyjnego i merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, a więc brak jest sprawy administracyjnej mającej być przedmiotem postępowania. W szczególności brak przedmiotu faktycznego do rozpatrywania sprawy może uzasadniać bezprzedmiotowość postępowania. Taka jednak sytuacja nie zachodziła w sprawie. Skarżący P. N. i K. N. wystąpili mając w tym interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. w związku z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę i przebudowę sieci elektroenergetycznej zatwierdzającej projekt zagospodarowania terenu zawierający w części opisowej i rysunkowej także opis robót projektowanych na działce nr ew. [...] stanowiącej współwłasność między innymi skarżących. Organ pierwszej instancji dokonał merytorycznej oceny tego faktu, stwierdzając, że wprawdzie projekt zagospodarowania stanowi integralną część decyzji nr [...] na budowę i przebudowę wydaną przez Prezydenta Miasta [...]z dnia [...] listopada 2012r. to jednak zdaniem organu nie daje to inwestorowi prawa do rozpoczęcia robót bez uprzedniego zgłoszenia odpowiedniemu organowi, a zatem nie stanowi rażącego naruszenia prawa i nie może być powodem stwierdzenia nieważności decyzji w części dotyczącej działki nr ew. [...].
Sąd Wojewódzki podkreślił, że z powyższego wynika, iż istnieje przedmiot postępowania, którym jest ocena decyzji nr [...] w postępowaniu nadzwyczajnym o stwierdzenie nieważności, natomiast brak jest przesłanki bezprzedmiotowości z art. 105 §1 k.p.a. uzasadniającej wydanie przez organ odwoławczy decyzji na podstawie art. 138 §1 pkt 2 k.p.a.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżając wyrok w całości.
W skardze kasacyjnej zaskarżonemu wyrokowi zarzucono na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 i art. 105 § 1 k.p.a przez uwzględnienie skargi w wyniku błędnego uznania, że nie zachodziła w sprawie bezprzedmiotowość postępowania, gdyż w ocenie Sądu przedmiotem postępowania jest ocena decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, podczas gdy postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności tej decyzji dotyczyło działki nr [...], której decyzja ta nie dotyczy, bowiem decyzja ta nie zatwierdza projektu budowlanego i nie udziela pozwolenia na budowę na działce nr [...] co powinno skutkować oddaleniem skargi.
W skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu.
Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skargę należało rozpoznać w granicach przytoczonej w niej podstawy.
Zgodnie z art. 28 k.p.a., stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Przepis art. 28 k.p.a. nie stanowi jednak samoistnej normy prawnej, gdyż ustalenie interesu prawnego lub obowiązku prawnego może nastąpić tylko w związku z normą prawa materialnego. Pojęcie "interes prawny", na którym oparta jest legitymacja procesowa strony w postępowaniu administracyjnym, należy ustalać według norm prawa materialnego, a mieć interes prawny znaczy to samo, co ustalić przepis prawa materialnego powszechnie obowiązującego, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś własnej potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu, sprzecznych z potrzebami danego podmiotu. Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest sytuację, w której dany podmiot (osoba) jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającego stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji.
Należy podkreślić, że przymiot strony w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, jak i w postępowaniach nadzwyczajnych, w których kwestionuje się decyzję o pozwoleniu na budowę, należy stosować art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Jest to przepis szczególny w stosunku do art. 28 k.p.a. Przepis art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego określa kryteria podmiotowe i przedmiotowe, które należy brać pod uwagę przy ustalaniu kto jest stroną w danym postępowaniu. Kryteria te muszą być spełnione łącznie, aby uznać, że w danym postępowaniu określony podmiot ma przymiot strony. Nie wystarczy więc, że dany podmiot jest właścicielem, użytkownikiem wieczystym lub zarządcą nieruchomości, z ustaleniem czego zazwyczaj nie ma problemu, wymagane jednak jeszcze jest, aby ta nieruchomość znajdowała się w obszarze oddziaływania projektowanego obiektu. Obszar oddziaływania obiektu został zdefiniowany natomiast w art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, jako teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Tak więc o obszarze oddziaływania obiektu można mówić jedynie w takim przypadku, w którym przepisy odrębne wprowadzają jakiekolwiek ograniczenia w zagospodarowaniu terenu, położonego w otoczeniu projektowanego obiektu. Przepisy odrębne to przede wszystkim ustawy, jak i rozporządzenia jako akty wykonawcze do ustaw. Ustalenie obszaru oddziaływania obiektu w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego wymaga więc od organu administracji architektoniczno-budowlanej, wszechstronnej analizy przepisów prawa materialnego w celu ustalenia, czy wprowadzają ograniczenia w zagospodarowaniu terenu, w otoczeniu projektowanego obiektu budowlanego.
Brak takich ograniczeń w zagospodarowaniu terenu w konkretnej sprawie, wszczętej wnioskiem inwestora o wydanie pozwolenia na budowę oznacza, że nie ma obszaru oddziaływania w otoczeniu projektowanego obiektu budowlanego, tym samym podmioty wymienione w ust. 2 art. 28 Prawa budowlanego (właściciel, użytkownik wieczysty, zarządca nieruchomości) nie mają przymiotu strony w tym postępowaniu.
Kryteria ustawowe, które należy brać pod uwagę przy ustalaniu obszaru oddziaływania obiektu, wynikające z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, prowadzą zazwyczaj do odmiennych wniosków, niż subiektywne odczucia w kwestii interesu prawnego podmiotów władających nieruchomościami położonymi w otoczeniu projektowanego obiektu.
W orzecznictwie i piśmiennictwie ukształtowano pogląd, że krąg podmiotów uznawanych za strony, ustalony na podstawie art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego powinien być ustalony zasadniczo zarówno w postępowaniu zwykłym w sprawie o udzielenie pozwolenia na budowę, jak też w trybie nadzwyczajnym. Przyjmuje się bowiem, że wobec materialnoprawnej tożsamości spraw prowadzonych w różnych trybach brak jest racjonalnych podstaw do rozszerzenia kręgu stron postępowania nadzwyczajnego w stosunku do postępowania zwykłego. Jednocześnie w sprawach dotyczących stwierdzenia nieważności decyzji wskazuje się, że w konkretnej sprawie stroną mogą być nie tylko podmioty uznane za strony w postępowaniu zwykłym, lecz każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki decyzji, np. w razie pominięcia strony w postępowaniu zwykłym, albo zbycia nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania danej inwestycji (por. wyroki NSA z: 28 marca 2007 r., II OSK 208/06; 17 listopada 2011 r., II OSK 1630/10; 25 kwietnia 2014 r., II OSK 2872/12; 18 marca 2015 r., II OSK 1952/13; 17 listopada 2008 r., II OSK 1387/07; 5 kwietnia 2007 r., II OSK 598/06; 29 września 2008 r., II OSK 1058/07; 15 stycznia 2015 r., II OSK 1446/13; Prawo budowlane. Komentarz, pod red. A. Glinieckiego, wyd. 3, Wolters Kluwer, Warszawa 2016, s. 265; Prawo budowlane. Komentarz, pod red. Z. Niewiadomskiego, wyd. 7, C.H. Beck, Warszawa 2016, s. 298).
Podkreślić należy, że postępowanie nadzwyczajne stanowi jedynie odrębną sprawę procesową, a nie materialną w stosunku do postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę. Krąg podmiotów w sprawie, której przedmiotem jest pozwolenie na budowę, prowadzonej w trybie nadzwyczajnym, powinien być ustalany identycznie jak w sprawie prowadzonej w trybie zwykłym, tzn. na podstawie art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego (por. wyrok NSA z 21 kwietnia 2017 r., II OSK 2117/15).
W niniejszej sprawie skarżący nie mają interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a., by żądać wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt budowlany. Przepis prawa materialnego, jakim jest art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego nie dawał skarżącym przymiotu strony w tym postępowaniu. Jak wynika z akt sprawy, postępowanie zakończone decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 2012 r. którą zatwierdzono projekt budowlany i udzielono pozwolenia na budowę i przebudowę sieci elektroenergetycznej NN w ulicy [...] w [...] -Etap III- od ulicy [...] do Placu [...] - demontaż linii energetycznej napowietrznej NN 0,4 kV z oświetleniem ulicznym, budowa linii energetycznej kablowej NN 0,4 kV nie dotyczyła działki nr [...] (na której własność powołują się skarżący). Zasadnie skarżący kasacyjnie organ odwoławczy wskazuje, że ww. decyzja nie zatwierdziła projektu budowlanego i nie udzieliła pozwolenia na rozbiórkę przyłącza napowietrznego i budowę przyłącza kablowego na działce nr [...]. Wprawdzie projekt budowlano-wykonawczy z listopada 2012 r. wymieniał w opisie lokalizacji inwestycji działkę nr [...], jednakże w projekcie tym znajduje się oświadczenie projektanta, że projektowany wykop w rejonie działki [...] będzie przebiegał w odległości 1,5 m od ogrodzenia tej działki i roboty ziemne nie będą miały wpływu na statykę ogrodzenia. Również z załączonej do projektu mapy wynika, iż działka nr [...] znajduje się poza obszarem przedmiotowej inwestycji.
Należy jednak wskazać, że zarówno wniosek o pozwolenie na budowę z [...] listopada 2012 r., jak również decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 2012 r. nie dotyczyły działki nr [...].
Oznacza to, że P. N. i K. N., jako współwłaściciele działki nr [...], mając na uwadze art. 28 k.p.a. w zw. z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, nie mieli interesu prawnego w przedmiotowej sprawie.
Zasadnie zatem skarga kasacyjna zarzuciła naruszenie art. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 i art. 105 § 1 k.p.a. Natomiast organ odwoławczy prawidłowo uznał, że P. N. i K. N. nie mieli legitymacji procesowej do żądania wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 2012 r. i uchylił decyzję z dnia Wojewody [...] z [...] stycznia 2014 r. oraz umorzył postępowanie pierwszej instancji na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.
Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 188 w zw. z art. 151 p.p.s.a.
Orzeczenie o odstąpieniu od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego oparto na art. 207 § 2 p.p.s.a..
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło