II OSK 1446/13
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-01-15
Skład orzekający: Maria Czapska - Górnikiewicz, Leszek Kamiński, Anna Żak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy właściciel linii energetycznej, która znajduje się na działce, na której ma być realizowana inwestycja budowlana, posiada interes prawny do żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, mimo że nie posiada tytułu prawnego do tej nieruchomości?Ratio decidendi
Właściciel linii energetycznej przebiegającej przez nieruchomość, na której zaprojektowano inwestycję budowlaną, może posiadać interes prawny do żądania stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, jeśli planowany obiekt budowlany, ze względu na znaczne zbliżenie z siecią, wprowadza ograniczenia w poszanowaniu uzasadnionych interesów właściciela sieci. W takich okolicznościach, mimo braku tytułu prawnego do nieruchomości, może on skutecznie domagać się wszczęcia postępowania nieważnościowego na podstawie art. 28 K.p.a.Stan faktyczny
Spółka [...] S.A. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, argumentując, że projektowany budynek mieszkalny znajduje się w zbyt małej odległości od należącej do niej linii energetycznej. Organy administracji odmówiły wszczęcia postępowania, uznając, że spółka nie posiada przymiotu strony, gdyż nie jest właścicielem nieruchomości ani nie posiada tytułu prawnego do gruntu w obszarze oddziaływania inwestycji, a jedynie jest właścicielem linii energetycznej, która stanowi rzecz ruchomą. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA i postanowienia organów administracji.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2012 r. i postanowienie Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] kwietnia 2012 r. Zasądził od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz [...] S.A. kwotę 1.000 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Czapska - Górnikiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Leszek Kamiński Sędzia del. NSA Anna Żak Protokolant starszy asystent sędziego Paweł Konicki po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej [...] S.A. z siedzibą w L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 marca 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 2625/12 w sprawie ze skargi [...] S.A. z siedzibą w L. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżony wyrok oraz postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] i postanowienie Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...], 2. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz [...] S.A. z siedzibą w L. kwotę 1.000 (słownie: jeden tysiąc) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
II OSK 1446 / 13
UZASADNIENIE
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 6 marca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę [...] S.A. w L. (zwanej dalej również Spółką) na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2012 r., utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji z dnia [...] kwietnia 2012 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego i prawnego sprawy.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. Starosta Pruszkowski na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.- zwanej dalej Prawem budowlanym) oraz art. 104 K.p.a. zatwierdził projekt budowlany i udzielił [...] L. B. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego wolno stojącego i szamba na terenie działki nr ew. [...] obr. [...] przy ul. [...] w P. Następnie decyzją z dnia [...] marca 2010 r. Starosta Pruszkowski na podstawie art. 36a ust. 1 Prawa budowlanego zmienił w zakresie projektu architektoniczno- budowlanego ww. decyzję i zatwierdził dla [...] L. B. zamienny projekt architektoniczno- budowlany.
Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] czerwca 2009 r. zwróciła się [...] S.A. w L. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2012 r. Wojewoda Mazowiecki na podstawie art. 61a § 1 K.p.a. oraz art. 82 ust. 3 Prawa budowlanego odmówił wszczęcia postępowania w sprawie nieważności tejże decyzji.
Na skutek zażalenia wniesionego przez [...] S.A., postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2012 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 K.p.a. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Przywołując treści art. 157 § 2 K.p.a. i art. 61a § 1 K.p.a. oraz art. 28 ust. 2 w związku z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, organ II instancji stwierdził, że strona odwołująca nie brała udziału w postępowaniu zakończonym decyzją Starosty Pruszkowskiego z dnia [...] czerwca 2009 r. Mając na uwadze przedmiot spornego przedsięwzięcia, organ wezwał ją do wykazania interesu prawnego w sprawie, w szczególności poprzez przesłanie dokumentu potwierdzającego tytuł prawny przysługujący jej do nieruchomości, znajdującej się w obszarze oddziaływania spornej inwestycji. Odpowiadając na powyższe wezwanie w piśmie z dnia 3 lipca 2012 r., Spółka nie załączyła żadnego dokumentu, który potwierdzałby jej prawo do jakiejkolwiek nieruchomości. Tym samym, zdaniem organu II instancji Spółka nie wykazała się jakimkolwiek tytułem prawnym do działki inwestycyjnej o nr ewid. [...], której jedynym właścicielem jest L. B. ani też do działki znajdującej się w obszarze oddziaływania zaprojektowanej inwestycji. Powyższe ustalenia potwierdza treść księgi wieczystej nr [...].
Odnosząc się do argumentacji [...] S.A., wywodzącej swoją legitymację w postępowaniu nieważnościowym z faktu bycia właścicielem linii energetycznej średniego napięcia SN 15 kV, znajdującej się na działce nr ewid. [...], organ odwoławczy w oparciu o art. 49 § 1 i 2 K.c. uznał, że sporna linia energetyczna wchodzi w skład przedsiębiorstwa przesyłowego. Z chwilą jej połączenia z siecią należącą do przedsiębiorstwa przestała ona być częścią składową nieruchomości i stała się samoistną rzeczą ruchomą, która może być przedmiotem odrębnej własności i obrotu. W konsekwencji, pomimo że Spółka jest właścicielem linii energetycznej wchodzącej w skład przedsiębiorstwa, to i tak z tego faktu nie może wywodzić legitymacji procesowej do udziału jako strona w sprawach dotyczących pozwolenia na budowę. Aby być stroną w rozumieniu art. 28 K.p.a. w zw. z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego trzeba mieć określony tytuł prawny (własność, użytkowanie wieczyste) do nieruchomości. Natomiast fakt bycia właścicielem rzeczy ruchomej pozostaje, z punktu widzenia przywołanego unormowania, bez znaczenia dla uznania Spółki za stronę w postępowaniu nieważnościowym, nie przemawiają również za tym obowiązki Spółki wobec odbiorców energii.
Skargę na powyższe postanowienie złożyła [...] S.A., wnosząc o jego uchylenie i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji oraz zasądzenia na jej rzecz kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. Postanowieniom tym Spółka zarzuciła naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 K.p.a. oraz art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego w zw. z art. 28 K.p.a. Zdaniem skarżącej projektowany budynek mieszkalny będzie znajdował się w zbyt małej odległości od linii elektroenergetycznej, niedopuszczalnej przez przepisy prawa. Konsekwencją prowadzenia budowy z naruszeniem przepisów prawa dotyczących bezpieczeństwa była konieczność czasowego, awaryjnego wyłączenia przedmiotowej linii elektroenergetycznej. Tym samym skarżąca posiada interes prawny w kwestionowaniu decyzji Starosty Pruszkowskiego z dnia [...] czerwca 2009r.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swe dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. O oddalenie skargi wniósł również inwestor.
Rozpoznając powyższą skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, iż nie zasługiwała ona na uwzględnienie. W ocenie Sądu, błędnie wywodzi skarżąca, że przymiot strony powinien być badany przez pryzmat przepisu art. 28 K.p.a., ponieważ "o statusie strony decyduje treść art. 157 § 2 w zw. z art. 28 K.p.a". Postępowanie nieważnościowe, jako tryb nadzwyczajny postępowania administracyjnego, kiedy dotyczy decyzji o pozwoleniu na budowę jest postępowaniem w przedmiocie pozwolenia na budowę, choć prowadzonym w trybie nadzwyczajnym. Tym samym, dla ustalenia kręgu stron tego postępowania zastosowanie ma przepis szczególny art. 28 Prawa budowlane. Sąd pierwszej instancji podzielił stanowisko organów, które w świetle art. 28 Prawa budowlanego doszły do trafnego poglądu, że skarżąca nie ma przymiotu strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji pozwolenia na budowę. Mimo, że Spółka jest właścicielem linii energetycznej wchodzącej w skład jej przedsiębiorstwa, to nie może być stroną w myśl art. 28 ww. ustawy, gdyż trzeba mieć określony tytuł prawny do nieruchomości, a tytuł własności do rzeczy ruchomej pozostaje z punktu widzenia przywołanego unormowania bez znaczenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny nie podzielił również przytoczonej przez skarżącą na tle art. 157 § 2 K.p.a. argumentacji, podkreślając, że po ostatniej nowelizacji tego przepisu odmowa wszczęcia postępowania nie następuje na podstawie art. 157 K.p.a., ale art. 61 a § 1 K.p.a. W okolicznościach niniejszej sprawy brak u skarżącej Spółki przymiotu strony do dochodzenia stwierdzenia nieważności decyzji pozwolenia na budowę był oczywisty i nie wymagał dokonania oceny w tym zakresie w toku postępowania dowodowego prowadzonego po wszczęciu postępowania.
Z przedstawionych wyżej względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270- zwanej dalej P.p.s.a.) orzekł jak na wstępie.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła [...] S.A. w L., zaskarżając go w całości i zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w związku z art. 28 Prawa budowlanego poprzez oddalenie skargi skarżącej, pomimo zaistnienia w toku badanego postępowania administracyjnego okoliczności, o których mowa w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. oraz przysługiwania skarżącej przymiotu strony postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji dotyczącej pozwolenia na budowę.
Wskazując na powyższe zarzuty, skarżąca Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] kwietnia 2012 r. i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu kasacji podkreślono, że krąg stron biorących udział w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji nie zawsze pokrywa się z kręgiem podmiotów biorących udział w postępowaniu zwykłym, gdyż organy nadzorcze rozpoznają nową sprawę. Badanie legitymacji wnioskodawcy należy przeprowadzić szczególnie, gdy podmiot, który nie brał udziału w postępowaniu zwykłym, uważa się za uprawnionego do kwestionowania decyzji. Art. 28 Prawa budowlanego jako przepis szczególny ma natomiast zastosowanie tylko w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę.
Zdaniem skarżącej Spółki w okolicznościach niniejszej sprawy nie budziło wątpliwości, iż posiada ona interes prawny w żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] czerwca 2009 r. z uwagi na odległość dzielącą linię energetyczną i realizowane zamierzenie budowlane, znajdujące się na jednej działce.
Pismem z dnia 8 maja 2014 r. L. B. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie na jego rzecz od skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna jest zasadna.
Odnosząc się do ujawnionego na tle niniejszej sprawy sporu, kto jest stroną postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, stwierdzić trzeba, iż swoje rozważania na tym tle Sąd pierwszej instancji poprzedził błędnym założeniem, iż przymiot ten nie jest badany w oparciu o art. 28 K.p.a. Także powołane przez ten Sąd orzecznictwo, jak i wysnuta na tym tle konkluzja, iż zastosowanie w postępowaniu nieważnościowym w przedmiocie pozwolenia na budowę, ma jedynie przepis art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego stanowi nadmierne uproszczenie, które poprzez swoje uogólnienie nie pozwala dostrzec specyfiki niniejszej sprawy. Tymczasem dla ustalenia kręgu osób mogących się domagać wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę kluczowa pozostaje wzajemna relacja obu tych przepisów.
Stwierdzić trzeba, iż w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wbrew opinii Sądu pierwszej instancji, nie wykluczono zastosowania w takich jak przedmiotowa sprawa normy art. 28 K.p.a., dostrzegając jej ogólny charakter jako podstawy określenia tego, kto jest stroną w postępowaniu administracyjnym. Zgodnie z art. 28 K.p.a. "Stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek". Pojęcie strony postępowania administracyjnego ma dwie płaszczyzny: procesową, bo uzasadnia wszczęcie postępowania administracyjnego w określonej sprawie oraz materialnoprawną, bo wynika z przepisów prawa materialnego, które dotyczą określonych praw i obowiązków danego podmiotu. Istnienie interesu prawnego podmiotu żądającego wszczęcia postępowania musi być ustalane na tle okoliczności faktycznych podnoszonych we wniosku oraz adekwatnych do tych okoliczności przepisów prawa materialnego. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym dominuje przy tym pogląd, że pojęcie strony, jakim posługuje się art. 28 K.p.a., może być wyprowadzone tylko z przepisów prawa materialnego, czyli normy prawnej, która stanowi podstawę ustalenia uprawnienia lub obowiązku. Wyrażany jest w tym zakresie jednolity pogląd, że interes prawny to osobisty, konkretny i aktualnie, prawnie chroniony interes, który może być realizowany na podstawie określonego przepisu, bezpośrednio wiążący się z indywidualnie i prawnie chronioną sytuacją strony. O istnieniu tego interesu można mówić, gdy istnieje związek o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa administracyjnego, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającą na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu na gruncie administracyjnoprawnym (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 marca 2008 r. sygn. akt I OSK 2016/06; z dnia 9 marca 2013 r. sygn. akt II GSK 330/12- orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem internetowym: orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zasadnicze zmiany w odniesieniu do spraw dotyczących pozwolenia na budowę przyniosło wprowadzenie ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz. 718) katalogu podmiotów, które są stronami w tego typu postępowaniach. Wśród poglądów judykatury nie stanowiło jednak wątpliwości, iż wprowadzenie tego przepisu ustawiło go w relacji przepisu szczególnego (lex specialis) do przepisu ogólnego, jakim pozostał art. 28 K.p.a. Tym samym regulacja ogólna zawarta w K.p.a. doznała ograniczenia (zawężenia) w sprawach o wydanie pozwolenia na budowę do inwestora oraz właściciela, użytkownika wieczystego lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Oznacza to, że w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę stronami w rozumieniu art. 28 K.p.a. są osoby wymienione w art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Tak, więc inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu są stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę, ponieważ postępowanie to dotyczy ich interesu prawnego lub obowiązku. Osoby te są stroną także w postępowaniach nadzwyczajnych, w których kwestionowana jest decyzja o pozwoleniu na budowę. Postępowanie nadzwyczajne w sprawie stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę stanowi jedynie odrębną sprawę procesową, a nie materialnoprawną w stosunku do postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę. Zatem, w obu tych przypadkach podstawę taką stanowi art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 28 marca 2007 r. sygn. akt II OSK 208/06, z dnia 16 marca 2009 r. sygn. akt II OSK 1540/08, z dnia 18 września 2009 r. sygn. akt II OSK 1425/08, z dnia 20 października 2010 r. sygn. akt II OSK 1774/09, z dnia 24 października 2012 r. sygn. akt II OSK 1158/11, z dnia 20 grudnia 2013 r. sygn. akt II OSK 1842/12). Zawężenie to, chodź zasadniczo zredukowało potrzebę odwoływania się do normy art. 28 K.p.a., to jednak nie wyeliminowało możliwości jej stosowania. W judykaturze wskazywano na posiłkowe zastosowanie art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, podkreślając jednocześnie niezależność art. 28 K.p.a. w ustalaniu interesu prawnego w sprawie pozwolenia na budowę (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 września 2009 r. sygn. akt II OSK 1347/08, z dnia 17 listopada 2011 r. sygn. akt II OSK 1657/10, z dnia 17 listopada 2011 r. sygn. akt II OSK 1630/10, z dnia 25 kwietnia 2014 r. sygn. akt II OSK 2872/12). Ma to zresztą swoje głębokie uzasadnienie w sposobie rozumienia pojęcia "interesu prawnego" i specyfiki postępowania nieważnościowego, jako nadzwyczajnego postępowania weryfikacyjnego. W postępowaniu tym ze względu na szczególne okoliczności sprawy może zaistnieć potrzeba szerszego ujęcia legitymacji do żądania wszczęcia takiego postępowania, wychodząc poza krąg podmiotów wymienionych w art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, pozostając jednocześnie w zakresie art. 28 K.p.a. Legitymację do żądania wszczęcia takiego jak przedmiotowe postępowania ma bowiem każdy, kto posiada interes prawny w wyeliminowaniu decyzji z obrotu prawnego, a więc jest podmiotem, którego interesu prawnego lub obowiązku mogą dotyczyć skutki stwierdzenia nieważności decyzji. Z tych też przyczyn przyznać należało rację skarżącej Spółce, iż krąg stron biorących udział w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji nie zawsze pokrywa się z kręgiem podmiotów biorących udział w postępowaniu zwykłym i może okazać się szerszy. Podkreślić przy tym trzeba, iż interes prawny nie jest kategorią abstrakcyjną i nie można wypowiadać się o jego istnieniu bądź nieistnieniu w konkretnej sprawie, bez wszechstronnego zbadania prawdopodobnego wpływu decyzji na sferę praw strony skarżącej - wnioskodawcy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 marca 2013 r. sygn. akt I OSK 326/13). Z tych też przyczyn, w orzecznictwie także przyjmowano, iż interes prawny w żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę może wynikać przykładowo z przepisów prawa cywilnego oraz z art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 listopada 2011 r. i z dnia 13 grudnia 2012 r. sygn. akt II OSK 1126/11).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić trzeba, iż twierdzenia strony skarżącej odnośnie posiadanego interesu prawnego nie doczekały się należytej oceny ani Sądu pierwszej instancji, ani organów administracyjnych, przede wszystkim z uwzględnieniem szczególnego kontekstu niniejszej sprawy. Jego specyfika wynika z tego, że na jednej działce projektowane jest zamierzenie budowy budynku mieszkalnego wielorodzinnego i znajduje się tam również linia elektroenergetyczna, należąca do skarżącej. Stan faktyczny sprawy w tym zakresie nie był sporny.
Wskazując na powyższe, stwierdzić trzeba, że słusznie zwracał uwagę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, iż linia energetyczna znajdująca się m.in. na działce inwestora z mocy art. 49 K.c. nie jest częścią składową nieruchomości i stała się rzeczą ruchomą należącą do przedsiębiorstwa z chwilą ich połączenia. Stanowi to przykład przełamania zasady superficies solo cedit (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 22 stycznia 2010 r. sygn. akt V CSK 206/09, LEX nr 578047 i z dnia 13 kwietnia 2011 r. sygn. akt V CSK 309/10, LEX nr 1001339). Jednakże pomimo "oderwania" linii energetycznej od gruntu w znaczeniu prawnym, nie można pomijać tego, iż faktycznie linia elektroenergetycznej przebiega nad tą nieruchomością. Ponadto jest to grunt (nieruchomość) szczególnego rodzaju, bowiem to na nim planowano realizację przedmiotowego zamierzenia budowlanego. Owo faktyczne zbliżenie linii elektroenergetycznej i planowana budowa domu wprowadza z kolei wzajemne ograniczenia wynikające chociażby z przepisów techniczno- budowlanych (rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.- § 11 ust. 1 i 2 pkt 1), warunków wykonania tego zamierzenia (rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, tekst jedn. Dz. U. z 2003 r. Nr 169, poz. 1650 i rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 6 lutego 2003 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonywania robót budowlanych, Dz. U. Nr 47, poz. 401), obowiązki zapewnienia bezpiecznego użytkowania obu tych obiektów jak również możliwość znacznego ograniczenia zakresu prawa własności skarżącej (art. 140 K.c. w związku z art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji RP) oraz ograniczenia prowadzonej przez nią działalności gospodarczej (art. 20 i 22 Konstytucji RP), w tym bezawaryjnego i ciągłego dostarczania energii elektrycznej do swoich odbiorców.
Mając powyższe na uwadze, stwierdzić trzeba, iż właściciel sieci elektroenergetycznej przebiegającej przez nieruchomość (grunt), na której zaprojektowano określone zamierzenie budowlane może w okolicznościach konkretnej sprawy żądać stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę wydanej dla właściciela gruntu, z uwagi swój interes prawny w wyeliminowaniu tej decyzji z obrotu prawnego (art. 28 K.p.a.). Ma to miejsce szczególnie wtedy, gdy planowany do realizacji obiekt budowlany z uwagi na znaczne zbliżenie z tą siecią wprowadza ograniczenia w poszanowaniu występujących w obszarze oddziaływania uzasadnionych interesów właściciela sieci (art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowanego).
Taka też sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie. Jak zostało powyżej wykazane skarżąca Spółka mogła skutecznie domagać się od organu wszczęcia przedmiotowego postępowania nieważnościowego, co czyniło zasadnym w tym zakresie przedstawiony w kasacji zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w związku z art. 28 Prawa budowlanego.
Wskazując na powyższą wadliwość wniosków wyprowadzonych przez Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku z niebudzącego wątpliwości stanu faktycznego sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, uchylając skarżony wyrok, za zasadną uznał również konieczność rozpoznania wniesionej skargi. Jak wskazuje się bowiem w orzecznictwie, a co Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela, wyprowadzenie wadliwych wniosków z przyjętego stanu faktycznego sprawy przez Sąd pierwszej instancji jest naruszeniem przepisów innym niż naruszenie przepisów postępowania, o którym mowa w art. 188 P.p.s.a. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 marca 2004 r. sygn. akt OSK 81/04 z glosą aprobującą B. Adamiak, OSP 2004 r., z. 11, poz. 135 oraz z dnia 16 lutego 2009 r. sygn. akt II OSK 193/08, niepubl.). Z tych też przyczyn, jak również w odniesieniu się do powyżej zaprezentowanej oceny kontroli przeprowadzonej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, w której całkowicie podzielono pogląd wyrażony przez organ odwoławczy, koniecznym stało się uwzględnienie skargi i uchylenie postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2012 r. i utrzymanego nim w mocy postanowienia Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] kwietnia 2012 r.
Mając powyższe względy na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na mocy art. 203 pkt 1 i art. 200 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło