II OSK 2778/16
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-11-07
Skład orzekający: Małgorzata Miron, Maria Czapska-Górnikiewicz, Arkadiusz Blewązka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo ocenił, że skarżąca ponosi koszty opinii biegłego z zakresu fizykochemii, mimo wątpliwości co do jej odpowiedzialności za wprowadzanie do obrotu środków zastępczych?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, uznając, że Sąd ten wadliwie ocenił, iż skarżąca ponosi koszty opinii biegłego. Kluczowe było ustalenie kręgu stron postępowania administracyjnego, a w szczególności odpowiedzialności skarżącej za wprowadzanie do obrotu środków zastępczych, co nie zostało dostatecznie wyjaśnione w postępowaniu przed organami administracji i WSA. Uchylenie przez WSA decyzji nakazującej skarżącej wycofanie produktów z obrotu z powodu niedostatecznego wyjaśnienia odpowiedzialności, podważało prawidłowość obciążenia jej kosztami opinii.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła obciążenia skarżącej kosztami opinii biegłego z zakresu fizykochemii, która wykazała, że zatrzymane produkty zawierały substancje psychoaktywne i mogły być zaklasyfikowane jako środki zastępcze. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę skarżącej na postanowienie organu sanitarnego utrzymujące w mocy postanowienie o obciążeniu jej połową kosztów opinii. Skarżąca kwestionowała swoją odpowiedzialność za wprowadzanie do obrotu tych środków, podnosząc zarzuty dotyczące wadliwej oceny materiału dowodowego i braku czynnego udziału w postępowaniu. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA z powodu wadliwej oceny odpowiedzialności skarżącej za wprowadzanie do obrotu środków zastępczych.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania. Odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Miron Sędziowie Sędzia NSA Maria Czapska-Górnikiewicz Sędzia del. WSA Arkadiusz Blewązka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej A. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 13 lipca 2016 r. sygn. akt IV SA/Wr 63/16 w sprawie ze skargi A. S. na postanowienie Dolnośląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we Wrocławiu z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości kosztów pisemnej opinii biegłego z zakresu fizykochemii oraz obciążenie tymi kosztami 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania, 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 13 lipca 2016r. sygn. akt IV SA/Wr 63/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę A. S. na postanowienie Dolnośląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we Wrocławiu z dnia [...] grudnia 2015r. nr [...]w przedmiocie ustalenia wysokości kosztów pisemnej opinii biegłego z zakresu fizykochemii oraz obciążenia tymi kosztami.
Wspomniany wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2015r. nr [...]Dolnośląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we Wrocławiu, działając na podstawie art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. z 2015r. poz. 1412), dalej powoływanej również jako "u.p.i.s." oraz art. 138 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013r. poz. 267 ze zm.), dalej powoływanej jako "K.p.a.", po rozpatrzeniu zażalenia stron A. S. i M. S., utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] kwietnia 2015r. nr [...] Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w O. wydane na podstawie art. 27c ust. 4 u.p.i.s. w zw. z art. 263 § 1 i art. 264 K.p.a. a także w zw. z przepisami ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz.U. z 2012r. poz. 124 ze zm.), ustalające na kwotę 1.845zł wysokość kosztów pisemnej opinii biegłego z zakresu fizykochemii, przeprowadzonej na okoliczność ustalenia składu chemicznego oraz sposobu oddziaływania na organizm ludzki zatrzymanych produktów i kwotą tą obciążające A. S. w wysokości 922,50zł i M. S. w wysokości 922,50zł. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że w związku ze stwierdzonym przez ten organ wprowadzaniem do obrotu do dnia 14 sierpnia 2012r. w lokalu – salonie gier G. przy ul H. w O. środków zastępczych, działając na podstawie art. 44c ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, wydał decyzję nr [...], którą zakazał wprowadzania do obrotu i nakazał wycofanie z obrotu oraz zniszczenie produktów uznanych za środki zastępcze o nazwie: Kapsel, Kapsel Max, Śruba.
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w O. w dniu 16 sierpnia 2012r. wystąpił o przebadanie tych produktów do Narodowego Instytutu Leków w Warszawie poprzez wydanie opinii z zakresu fizykochemii na okoliczność ustalenia składu chemicznego oraz sposobu oddziaływania na organizm ludzki zatrzymanych produktów podejrzewanych o posiadanie cech środków zastępczych. W wyniku badań ustalono, że w tych produktach zidentyfikowano m.in.: substancje kontrolowane przez ustawę o przeciwdziałaniu narkomanii JWH-122 oraz analogi strukturalne substancji wymienionych w załącznikach do ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii: etkatynon, AM-220L, JWH-022, 2-DPMP. Zgodnie z opinią biegłego wszystkie te substancje wykazują działanie psychoaktywne i produkty je zawierające mogą być zaklasyfikowane jako środki zastępcze oraz mogą stanowić zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi, spełniając tym samym ustawową definicję środka zastępczego określoną w art. 4 pkt 27 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii.
Wskazano dalej, że zgodnie z art. 27c ust 4 u.p.i.s. koszty takich badań, w wyniku których stwierdzono, że zatrzymane produkty są środkami zastępczymi ponosi strona postępowania. Stosownie natomiast do treści art. 263 § 1 K.p.a. koszty opinii biegłych zaliczane są do kosztów postępowania, a zgodnie z art. 264 § 1 K.p.a. wysokość kosztów postępowania, osoby zobowiązane do ich poniesienia oraz termin i sposób ich uiszczenia ustala postanowieniem organ administracji publicznej prowadzący postępowanie. Jednocześnie wyjaśniono, że wysokość kwoty wynika z dołączonej do akt kopii faktury VAT z dnia 21 września 2012r. nr [...] za wykonanie badań. Natomiast termin zapłaty kosztów postępowania ustalony został zgodnie z art. 47 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa.
Wskazane w postanowieniu strony postępowania złożyły w ustawowym terminie zażalenia na powyższe postanowienie zarzucając naruszenie:
- art. 104 § 1 i 2 K.p.a., polegające na braku wydania indywidualnego postanowienia dotyczącego strony, w oparciu o indywidualne i konkretne okoliczności dotyczące tej osoby, a zamiast tego zbiorcze potraktowanie sprawy związanej z przeprowadzoną kontrolą, co skutkowało wydaniem wadliwego postanowienia, nie uwzględniającego indywidulanych aspektów sprawy;
- art. 107 § 3 K.p.a., polegające na braku należytego uzasadnienia faktycznego i prawnego wydanego postanowienia;
- art. 7, art. 11 K.p.a. w zw. z art. 80 K.p.a. i art. 107 § 1 K.p.a., polegające na wadliwej ocenie zebranego w sprawie materiału dowodowego, co doprowadziło do niesłusznego ustalenia, że strona wprowadzała w okresie do dnia 14 sierpnia 2012r. do obrotu w lokalu przy ul H. w O. produkty zagrażające życiu lub zdrowiu ludzi, a tym samym do błędnego ustalenia, że koszty opinii biegłego powinna ponosić strona skarżąca;
- art. 264 § 1 K.p.a. polegające na błędnym określeniu terminu uiszczenia obciążających stronę kosztów opinii biegłego, który upływa przed terminem na złożenie odwołania od decyzji zakazującej wprowadzania do obrotu określonych produktów, z którą postanowienie o kosztach jest związane, a tym samym pozbawia stronę możliwości kwestionowania postanowienia co do zasady;
- art. 264 § 1 K.p.a. w zw. z art. 47 § 1 Ordynacji podatkowej, polegającą na powołaniu się przy wyznaczaniu terminu uiszczenia kosztów opinii biegłego na przepisy prawa podatkowego, które nie mogą mieć zastosowania w sprawie przed Państwową Inspekcją Sanitarną, w szczególności, że art. 47 § 1 Ordynacji podatkowej stanowi o terminie płatności podatku, a koszty opinii biegłego nie sposób uznać za obciążenie równoważne z obciążeniem podatkowym.
Powołanym wyżej postanowieniem z dnia [...] grudnia 2015r. nr [...]Dolnośląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we Wrocławiu, działając na podstawie art. 12 ust. 2 pkt 1 u.p.i.s oraz art. 138 § 1 pkt. 1 w zw. z art. 144 K.p.a., po rozpatrzeniu zażalenia stron, utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji z dnia [...] kwietnia 2015r. nr [...].
Odpowiadając na zarzut strony dotyczący naruszenia art. 104 § 1 i 2 K.p.a. polegający na braku wydania indywidualnego postanowienia wobec poszczególnych stron, w oparciu o indywidualne i konkretne okoliczności dotyczące poszczególnych osób, organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji na podstawie całości zebranego materiału prawidłowo uznał, że zarówno A. S., jak i M. S. byli odpowiedzialni za łamanie zakazu wprowadzania do obrotu środków zastępczych. Mając powyższe na uwadze, każda ze stron została obciążona połową kosztów jakie organ poniósł w związku z koniecznością przeprowadzenia badań mających na celu ustalenie składu jakościowego kwestionowanych produktów. Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 107 § 3 K.p.a. organ wskazał, że organ I instancji przytoczył prawidłową podstawę prawną. Jednocześnie wskazał, że uzasadnienie decyzji zawiera uzasadnienie faktyczne, które w wystarczający sposób tłumaczy podstawę faktyczną decyzji. Dalej w zakresie zarzutu naruszenia art. 7, art. 11, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 K.p.a. stwierdzono, że ustalenie podmiotów wprowadzających do obrotu środki zastępcze nie jest materią postanowienia o kosztach postępowania. Ustalenie takie następuje na etapie wydawania decyzji – w tym przypadku decyzji z art. 44c i art. 52a ustawy. Organ przypomniał, że organ I instancji w dniu [...] marca 2015r. wydał decyzję nr [...]wymierzającą M. S. i A. S. kary pieniężne w wysokości 50.000zł za wprowadzanie w okresie do dnia 14 sierpnia 2012r. do obrotu w lokalu przy ul. H. w O. środków zastępczych w postaci następujących produktów: Kapsel, Kapsel Max, Śruba oraz umarzającą postępowanie administracyjne w części dotyczącej firmy S. Sp. z o.o. wszczęte dnia 16 kwietnia 2013r. w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za wprowadzanie do obrotu środków zastępczych. Organ II instancji po przeanalizowaniu całości akt sprawy wydał decyzję nr [...] utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji. Z kolei decyzją z dnia [...] kwietnia 2015r. nr [...]zakazano wprowadzania do obrotu, a także nakazano wycofanie z obrotu produktów: Kapsel, Kapsel Max, Śruba i zniszczenie ww. produktów na koszt adresatów decyzji. Organ odwoławczy na skutek odwołania wydał decyzję nr [...]uchylającą w części dotyczącej nakazania zniszczenia na koszt stron postępowania produktów Kapsel, Kapsel Max, Śruba i w tej części umorzył postępowanie I instancji, w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W konsekwencji organ wywiódł, że skoro w obu ww. ostatecznych decyzjach za strony postępowania, wprowadzające do obrotu środki zastępcze, uznano A. S. i M. S. to ustalenie to jest wiążące na etapie wydawania postanowienia w sprawie kosztów postępowania, albowiem postanowienie to jest procesową konsekwencją orzeczenia kończącego postępowanie administracyjne.
W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 264 § 1 K.p.a. wskazano, że zgodnie z tym przepisem – jednocześnie z wydaniem decyzji organ administracji publicznej ustalił w drodze postanowienia wysokość kosztów postępowania, osoby zobowiązane do ich poniesienia oraz termin i sposób ich uiszczenia. Organ odwoławczy podkreślił, iż postanowienie wykonalne jest z chwilą wydania, o czym mówi art. 143 K.p.a., nie sposób zatem twierdzić, że organ I instancji nie był władny do określenia terminu płatności począwszy od dnia doręczenia postanowienia.
Dalej wskazano, że zgodnie z art. 2 § 2 Ordynacji podatkowej, jeżeli odrębne przepisy nie stanowią inaczej, przepisy działu III (dotyczącego zobowiązań podatkowych) stosuje się również do opłat oraz niepodatkowych należności budżetu państwa, do których ustalenia lub określenia uprawnione są inne niż wymienione w § 1 pkt 1 organy. Takimi niepodatkowymi należnościami budżetu państwa są natomiast także koszty postępowania administracyjnego ustalane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej jako organy administracji rządowej. Tym samym terminy płatności kosztów postępowania powinny być ustalane zgodnie z odpowiednio stosowanym art. 47 § 1 Ordynacji podatkowej, a zatem w terminie 14 dni od dnia doręczenia postanowienia ustalającego wysokość kosztów postępowania.
Na powyższe postanowienie A. S. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wnosząc o jego uchylenie, a także o uchylenia poprzedzającego je postanowienia organu I instancji i określenie, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości oraz ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. W skardze poza ponowieniem zarzutów odwołania strona podniosła zarzut naruszenia:
- art. 4 pkt 27 i art. 52 ustawy przez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że strona skarżąca wprowadzała do obrotu środki zastępcze w rozumieniu powołanych przepisów;
- art. 8 i art. 11 w zw. z art. 107 § 3 i art. 75 oraz art. 7 i art. 75 § 1 i art. 86 w zw. z art. 77 § 1 i art. 78 § 1 K.p.a. oraz art. 10 § 1 i 2 K.p.a. przez brak ustosunkowania się w uzasadnieniu postanowienia do argumentów strony skarżącej podnoszonych w toku postępowania przed organami obu instancji dotyczących błędnych ustaleń faktycznych, tj. uznania, że strona znajdowała się w posiadaniu ujawnionych środków zastępczych, a następnie wprowadzała je do obrotu; a także przez niesłuszne uznanie, że materiał dowodowy został zebrany i rozpatrzony w sposób wyczerpujący, mimo nieprzeprowadzenia szeregu dowodów oraz oparcia się na hipotezach i domysłach, a także polegające na nieprzeprowadzeniu zgłaszanych przez stronę skarżącą dowodów, mimo ich istotnego znaczenia dla wyjaśnienia sprawy, w tym dowodu z przesłuchania strony oraz uzupełniającego przesłuchania świadków: A. K. i A. R., co pozbawiło stronę prawa do przedstawienia swojego stanowiska w sprawie i doprowadziło w konsekwencji do wydania wadliwego postanowienia;
- oraz 264 § 1 K.p.a. polegającą na łącznym obciążeniu dwóch stron postępowania administracyjnego, całością kosztów opinii biegłego.
W uzasadnieniu skargi przedstawiono argumentację na poparcie przedstawionych zarzutów, sprowadzającą się do konkluzji, że wytwórcą i podmiotem wprowadzającym ujawnione środki zastępcze do obrotu jest firma G., od której S. Spółka z o.o. zakupiła te środki. Nadto wyrażono przypuszczenie, że być może taką odpowiedzialność winna ponosić wskazana Spółka, z pewnością jednak nie mogą za to odpowiadać ani strona skarżąca, ani M. S., który podnajął część wynajmowanego lokalu S. Spółce z o.o.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy, wnosząc o oddalenie skargi podtrzymał dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Odnosząc się do zarzutów skargi wskazał, że ustalenie podmiotów wprowadzających do obrotu środki zastępcze nie jest materią postanowienia o kosztach postępowania. Ustalenie takie następuje na etapie wydawania decyzji – w tym przypadku decyzji z art. 44c oraz art. 52a ustawy. Ponadto wskazano, że wbrew zarzutom strona skarżąca miała zapewniony udział w przedmiotowym postępowaniu, miała możliwość wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, jednak z tego uprawnienia nie skorzystała. Wbrew zarzutom strony skarżącej, A. K. i A. R. w dniu 27 czerwca 2014r. zostały przesłuchane w charakterze świadków.
Powołanym na wstępie wyrokiem z dnia 13 lipca 2016r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę A. S. W ocenie Sądu I instancji skarga nie jest zasadna, gdyż zarówno zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające je postanowienie organu I instancji, nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd przypomniał, że przepis art. 44b ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii zakazuje wytwarzania i wprowadzania do obrotu środków zastępczych. Wskazał, że zgodnie z definicją zawartą w art. 4 pkt 27 ww. ustawy "środek zastępczy", to substancja pochodzenia naturalnego lub syntetycznego używana zamiast środka odurzającego lub substancji psychotropowej lub w takich samych celach jak środek odurzający lub substancja psychotropowa, których wytwarzanie i wprowadzanie do obrotu nie jest regulowane na podstawie przepisów odrębnych. Natomiast "wprowadzanie do obrotu" to, zgodnie z art. 4 pkt 34 tejże ustawy, udostępnianie osobom trzecim, odpłatnie lub nieodpłatnie, środków odurzających, substancji psychotropowych, prekursorów lub środków zastępczych. Zgodnie zaś z art. 44c ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, w przypadku stwierdzenia wytwarzania lub wprowadzania do obrotu środka zastępczego lub produktu, co do którego zachodzi uzasadnione podejrzenie, że jest on środkiem zastępczym lub nową substancją psychoaktywną, właściwy ze względu na miejsce wytwarzania państwowy inspektor sanitarny nakazuje, w drodze decyzji, wstrzymanie wytwarzania tego produktu lub wycofanie z obrotu, na czas niezbędny do przeprowadzenia badań mających na celu ustalenie, czy jest on środkiem zastępczym lub inną substancją psychoaktywną, nie dłuższy jednak niż 18 miesięcy. Stosuje się zatem odpowiednio przepis art. 27c u.p.i.s., który w ust. 1 stanowi, że w przypadku uzasadnionego podejrzenia, iż produkt stwarza zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, właściwy państwowy inspektor sanitarny wstrzymuje, w drodze decyzji, jego wytwarzanie lub wprowadzanie do obrotu lub nakazuje wycofanie produktu z obrotu na czas niezbędny do przeprowadzenia oceny i badań jego bezpieczeństwa, nie dłuższy jednak niż 18 miesięcy. W przypadku wydania takiej decyzji, właściwy państwowy inspektor sanitarny zatrzymuje produkt, a koszty niezbędne do przeprowadzenia oceny i badań ponosi strona postępowania (art. 27c ust. 4 u.p.i.s.).
Następnie Sąd I instancji wskazał, że lokal, w którym strony tego postępowania (A. S. i M. S.) prowadziły działalność gospodarczą (podnajmowały powierzchnię, zatrudniały personel) był lokalem ogólnie dostępnym i w momencie kontroli i zabezpieczania produktów prowadzona była w nim działalność. Charakter tej działalności oraz fakt, że w lokalu tych wprowadzano do obrotu również środki spożywcze dał pełną podstawę do uznania, że także magazynowanie środków zastępczych świadczy o tym, że mogło tam dochodzić do udostępniania tych produktów osobom wchodzącym do tego lokalu w celu zakupu jakichkolwiek produktów. Wobec tego wystąpiła okoliczność określona w art. 44c ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii tj. wprowadzanie do obrotu środka zastępczego lub produktu, co do którego zachodzi podejrzenie, że jest on środkiem zastępczym. Przeprowadzone badania laboratoryjne jednoznacznie zidentyfikowały w badanych próbkach produktów substancje kontrolowane przez ustawę, które wykazują działanie psychoaktywne, a produkty zawierające te substancje mogą być zakwalifikowane jako środki zastępcze mogące stwarzać zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi, tym samym spełniają definicję określoną w art. 4 pkt 34 ustawy. Za przeprowadzone badania Narodowy Instytut Leków wystawił fakturę VAT z dnia 21 września 2012r. nr [...]na kwotę 1.845zł.
W ocenie Sądu I instancji powyższe okoliczności uprawniały zatem Powiatowego Państwowego Inspektora Sanitarnego w O. do wydania dnia 20 kwietnia 2015r. decyzji nr [...], którą nakazano wycofanie z obrotu produktów: Kapsel, Kapsel Max, Śruba oraz nakazano zniszczenie tych produktów na koszt adresatów decyzji. W następstwie złożenia odwołania przez A. S. i M. S. organ II instancji decyzją nr [...]uchylił w części decyzję poprzedzającą, tj. w zakresie nakazu zniszczenia na koszt stron postępowania ww. produktów i w tej części umorzył postępowanie, w pozostałym zaś zakresie utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Zdaniem Sądu wskazana decyzja uprawniła organ I instancji do wydania postanowienia z dnia [...] kwietnia 2015r. ustalającego wysokość kosztów pisemnej opinii biegłego z zakresu fizykochemii, przeprowadzonej na okoliczność ustalenia składu chemicznego oraz sposobu oddziaływania na organizm ludzki zatrzymanych produktów, na kwotę 1.845zł i kwotą tą zasadnie organ obciążył strony postępowania (adresatów decyzji nakazującej wycofanie z obrotu określonych w niej produktów) w równych częściach po 922,50zł i ustalającej obowiązek ich uiszczenia w terminie 14 dni od dnia doręczenia tego postanowienia. Również postanowienie wydane przez organ II instancji dnia [...] grudnia 2015r. było niewadliwe.
W ocenie Sądu nie można zarzutów skargi uznać za zasadne, bowiem nie sposób podzielić poglądu strony skarżącej o naruszeniu art. 7, art. 75, art. 77 § 1, art. 78, art. 86 i art. 107 § 1 K.p.a. skoro dokonana ocena stanu faktycznego sprawy znajduje potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym zgodnie z zasadami wyrażonymi w K.p.a. Została ona w sposób spójny, logiczny i zgodny z wiedzą z zakresu działalności gospodarczej wywiedziona w uzasadnieniu postanowień organów obu instancji. Dokonana ocena mieści się również w granicach swobodnej oceny dowodów. W przekonaniu Sądu I instancji niezasadny jest również zarzut strony skarżącej, odnoszący się do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, także i z tego względu, że zaskarżone postanowienie zawiera w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności. Uzasadnienie prawne zaś zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej postanowienia z przytoczeniem przepisów prawa.
Sąd nie stwierdził również istotnego naruszenia przez organy przepisów postępowania w postaci art. 10 § 1 oraz art. 78 K.p.a. poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania, w postaci braku zawiadomienia strony o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Zgodnie z art. 10 § 1 K.p.a. strona była informowana zawiadomieniem z dnia 29 października 2015r. o zakończeniu zbierania materiału dowodowego w sprawie, natomiast zawiadomieniami z dnia 12 czerwca 2014r., 30 lipca 2014r. i 27 sierpnia 2014r. o wyznaczonym terminie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadków. Wbrew zarzutom strony skarżącej, A. K. i A. R. zostały przesłuchane w charakterze świadków. Do przesłuchania doszło w dniu 27 czerwca 2014r. Zarówno z treści wezwania z dnia 12 czerwca 2014r., jak i z treści protokołu przesłuchania świadka z dnia 27 czerwca 2014r. jednoznacznie wynika, że ww. dowód następuje w toku prowadzonego postępowania administracyjnego w przedmiocie obciążenia opłatą za przeprowadzone badania składu jakościowego produktów o nazwach Kapsel Max, Śruba oraz Kapsel.
W zaskarżonym postanowieniu Sąd I instancji nie dopatrzył się również naruszenia art. 264 § 1 K.p.a. w zw. z art. 27c ust. 4 u.p.i.s., wskazując że bezspornym jest, że w razie stwierdzenia uzasadnionego podejrzenia wprowadzania przez stronę skarżącą do obrotu produktów zawierających substancje psychoaktywne organ zobowiązany był zlecić stosowne badania, których kosztami należało obciążyć m.in. stronę skarżącą jako stronę postępowania administracyjnego. Powyższe uczyniono właśnie wydając postanowienie w zakresie ustalenia kosztów postępowania, stosownie do treści art. 264 § 1 K.p.a.
Odnośnie zarzutów dotyczących przebiegu samej kontroli czy też ustalenia stron niniejszego postępowania Sąd wskazał, że przedmiotem postępowania nie była merytoryczna decyzja organu I instancji z dnia [...] kwietnia 2015r. nr [...]utrzymana w mocy, w kwestionowanym przez stronę zakresie, decyzją organu II instancji nr [...], ani też kwestia prawidłowości i legalności przeprowadzonych działań kontrolnych w związku z działalnością prowadzoną w S. przy ul. H. w O., a jedynie rozstrzygnięcie wydane na podstawie art. 27c ust. 4 u.p.i.s., który nie zawiera jakichkolwiek innych warunków, od których uzależnia obciążenie strony przedmiotowymi kosztami. Wskazane zarzuty nie mogą być zatem rozpatrywane w niniejszej sprawie. Dodatkowo Sąd zauważył, że w przypadku gdyby przy badaniu samego meritum kwestii wprowadzania do obrotu środków zastępczych doszło do wyeliminowania z obrotu prawnego rozstrzygnięć poprzedzających wydanie przedmiotowego postanowienia, to strona będzie mała możliwość wyeliminowania kontrolowanego w tym postępowaniu postanowienia w jednym z trybów nadzwyczajnych przewidzianych w przepisach K.p.a.
W kwestii naruszenia art. 264 § 1 K.p.a. w zw. z art. 47 § 1 Ordynacji podatkowej Sąd I instancji wskazał, że zgodnie z treścią art. 2 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015r. poz. 613 ze zm.), jeżeli odrębne przepisy nie stanowią inaczej, przepisy działu III tej ustawy stosuje się również do opłat oraz niepodatkowych należności budżetu państwa, do których ustalenia lub określenia uprawnione są inne niż wymienione w § 1 pkt 1 organy. Ordynacja podatkowa, normując w art. 2 § 2 zakres przedmiotowy stosowania, stanowi lex genaralis w stosunku do innych przepisów regulujących problematykę należności budżetowych, jako przepisów stanowiących lex specialis. Sąd podkreślił, że ponieważ nie ma przepisu prawa, który wykluczałby wyraźnie stosowanie przepisów Ordynacji podatkowej do opłaty, o której mowa w art. 27c ust. 4 u.p.i.s., należy zatem przyjąć, iż zgodnie z dyspozycją art. 2 § 2 Ordynacji podatkowej, przepisy działu III tej ustawy stosuje się do przedmiotowej opłaty, która nie jest świadczeniem pieniężnym wynikającym ze stosunków cywilnoprawnych. W konsekwencji zastosowania do przedmiotowych kosztów wynikających z u.p.i.s. przepisów działu III Ordynacji podatkowej, rozwiązana zostaje kwestia wymiaru, poboru oraz wygasania zobowiązania z tytułu przedmiotowej opłaty. Ponadto, zgodnie z art. 47 § 1 Ordynacji podatkowej termin płatności podatku (opłaty) wynosi 14 dni od dnia doręczenia decyzji ustalającej jej wysokość (wysokość zobowiązania podatkowego), zasadnie zatem wskazano w postanowieniu na 14 – dniowy termin płatności.
Od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę kasacyjną wywiodła A. S. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła:
I. naruszenie prawa materialnego, a to art. 4 pkt 27, art. 44c ust. 1 oraz art. 52a ustawy oraz art. 36 ust. 1 u.p.i.s. przez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że skarżąca A. S. wprowadzała do obrotu środki zastępcze w dniach 9 sierpnia 2012r. i 12 sierpnia 2012r. w rozumieniu powołanych przepisów, podczas gdy skarżąca nie prowadziła działalności w lokalu G. przy ul. H. w O., jak również nie zlecała żadnych czynności jako pracodawca obecnej tam dnia 9 sierpnia 2012r. A. K.;
II. naruszenie przepisów postępowania, co miało wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, a to:
- art. 7 i art. 75 § 1 i art. 86 w zw. z art. 77 § 1 i art. 78 § 1 K.p.a. oraz art. 10 § 1 i 2 K.p.a., polegające na niesłusznym uznaniu, że materiał dowodowy został zebrany i rozpatrzony w sposób wyczerpujący, mimo nieprzeprowadzenia szeregu dowodów w tym w szczególności dowodu z przesłuchania skarżącej A. S. w charakterze strony, co pozbawiło skarżącą prawa do przedstawienia swojego stanowiska w sprawie i doprowadziło w konsekwencji do wydania wadliwej decyzji;
- art. 106 § 3 i 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r. poz. 718 ze zm., obecnie Dz.U. z 2017r. poz. 1369 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", w zw. z art. 78 § 1 i 2 K.p.a., polegające na braku rozstrzygnięcia i ustosunkowania się do wniosków dowodowych z dokumentów skarżącej, zawartych w pisemnej skardze do Sądu I instancji.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz uchylenie postanowienia Dolnośląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] grudnia 2015r. oraz poprzedzającego go postanowienia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w O. z dnia [...] kwietnia 2015r. wobec skarżącej A. S., oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Jednocześnie autorka skargi kasacyjnej zrzekła się rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej A. S. podniosła, że nie prowadziła działalności gospodarczej w lokalu przy ul. H. w O., polegającej na udostępnianiu środków zastępczych. Nie podnajmowała tam żadnej powierzchni w związku z ujawnionymi środkami zastępczymi, a środki te ujawniono w części powierzchni najmowanej przez S. Spółkę z o.o. Nadto nie zatrudniała tam żadnych pracowników do sprzedaży środków zastępczych. Zdaniem A. S. Sąd I instancji wadliwie uznał, że organy administracyjne dokonały w niniejszej sprawie prawidłowej i pełnej oceny dowodów. Powyższe wynika choćby z analizy jednego z fragmentów zeznań świadka A. K. z dnia 27 czerwca 2014r. Aby móc ustalić powiazanie A. K. ze skarżącą należało przesłuchać stronę – A. S. Skarżąca kasacyjnie podkreśliła również, że nie zna A. R. i nie miała z nią żadnego kontaktu.
W skardze kasacyjnej podkreślono następnie, że uznanie przez Sąd I instancji, w ślad za organem administracyjnym, iż dotychczasowe czynności przesłuchania są wystarczające, świadczy o niezrozumieniu istoty czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym. Dopuszczenie i zrealizowanie dowodu z przesłuchania skarżącej A. S. i M. S. w charakterze stron, w szczególności na okoliczność ich wiedzy i świadomości, odnośnie ujawnionych w lokalu środków zastępczych, na okoliczność umów zlecenia zawartych ze świadkami A. R. (z M. S.) i A. K. (z A. S.) i faktycznych miejsc pracy tych osób, na podstawie wskazanych umów, na okoliczność czynności, do których osoby te były zobligowane na podstawie umów zlecenia, obowiązujących w 2012r. w tym lokalu, było konieczne i istotne w sprawie. Podobnie konieczne było dopuszczenie i zrealizowanie dowodu z uzupełniającego przesłuchania J. M., B. S., A. K. i A. R. na okoliczność ustalenia, co wchodziło w zakres ich obowiązków jako pracownic, czy zleceniobiorczyń, na podstawie jakiej umowy i z kim zawartej wykonywały one czynności pracownicze w lokalu położonym w O. przy ul. H., a także w celu wyjaśnienia sprzeczności w protokołach ich przesłuchań. Podobne uwagi dotyczą konieczności dopuszczenia i zrealizowania dowodu z przesłuchania w charakterze świadka A. D., pełniącej w sierpniu 2012r. funkcję Prezesa Zarządu S. Spółki z o.o. na okoliczność, czy Spółka ta dysponowała w 2012r. lokalem położonym w O. przy ul. H., na okoliczność zakupu środków zastępczych ujawnionych w sierpniu w lokalu położonym w O. przy ul. H.; na okoliczność, czy środki te zostały następnie odsprzedane innemu podmiotowi, jak również, czy Spółka ta zatrudniała pracowników w lokalu położonym w O. przy ul. H. – w tym J. M., B. S., A. K. i A. R., a jeżeli tak to na podstawie jakich umów. Kwestie te nie zostały wyjaśnione. Zdaniem autorki skargi kasacyjnej w celu wszechstronnego wyjaśnienia sprawy należało przeprowadzić ww. czynności dowodowe, tym bardziej, że środki zastępcze ujawnione w lokalu położonym w O. przy ul. H., zostały zakupione przez S. Spółkę z.o.o. i były jej wyłączną własnością, co potwierdził pełnomocnik tej Spółki adw. G. M., który dołączył do akt sprawy faktury zakupu tych środków. Skarżąca podkreśliła, iż trudno uznać, aby adwokat załączył do akt fałszywe dokumenty i dowody, albo żeby S. Spółka z o.o. wprowadzała organ w błąd w tym zakresie. Skoro jest to jedna z niewielu bezspornych okoliczności to należy ustalić, w drodze prowadzenia stosownych dowodów, co S. Spółka z o.o. uczyniła dalej z zakupionymi środkami. Skarżąca kasacyjnie dodała jednocześnie, że w niniejszej sprawie doszło do takiej sytuacji, że jedna ze stron postępowania – S. Spółka z o.o. przyznała się do zakupu środków zastępczych ujawnionych w trakcie dwóch kontroli, przedstawiając na dowód tego dwie faktury VAT potwierdzające fakt zakupu tychże środków od G. Sp. z o.o. z L.. Towar został zaksięgowany i przyjęty na stan S. Spółki z o.o., która od dnia 1 sierpnia 2012r. podnajęła część powierzchni w lokalu przy ul. H. w O. i pozostawiła zakupiony towar w wynajętej części lokalu. Organy administracyjne podważyły powyższe dokumenty tylko dlatego, że przedłożone faktury zawierały nr NIP, którego zdaniem organu w dniu wystawienia nie było. Skarżąca kasacyjnie podkreśliła, że nr NIP dla S. Spółki z o.o. wydano dnia 17 sierpnia 2012r., tak więc w dacie wystawienia faktury VAT z dnia 20 sierpnia 2012r. Spółka ta posiadała już nr NIP. Jednocześnie skarżąca kasacyjnie zaznaczyła, że oczywisty fakt nierzetelności przy opisywaniu faktury VAT z dnia 5 sierpnia 2012r. nie świadczy o tym, że S. Spółka z o.o. nie była właścicielem i jedynym dysponentem środków zastępczych w dacie kontroli i wcześniej.
Zdaniem skarżącej Sąd I instancji naruszył także przepisy postępowania, co miało wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, a to art. 106 § 3 i 5 P.p.s.a. w zw. z art. 78 § 1 i 2 K.p.a., albowiem nie rozstrzygnął i nie ustosunkował się do wniosków dowodowych z dokumentów skarżącej, zawartych w pisemnej skardze do Sądu I instancji w postaci decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w O. z dnia [...] kwietnia 2014r. nr [...],[...], decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w O. z dnia [...] kwietnia 2014r. nr [...],[...], oświadczenia o rozwiązaniu umowy podnajmu z dnia [...] kwietnia 2014r., jak również oświadczeń notarialnych A. K. oraz A. R. Tymczasem decyzje te potwierdzają związek S. Spółki z o.o. ze środkami zastępczymi w tym lokalu, podobnie jak oświadczenia potwierdzają brak jakiegokolwiek związku z nimi skarżącej A. S.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dolnośląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w wydanej decyzji i odpowiedzi na skargę, zgadzając się z oceną Sądu I instancji prezentowaną w kwestionowanym wyroku. Ponadto organ wniósł o zasądzenie od skarżącej zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu jedynie pod rozwagę nieważność postępowania. W rozpatrywanej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził występowania przesłanek nieważności postępowania, co oznacza, że zobligowany był rozpoznać sprawę w granicach podstaw i wniosków skargi kasacyjnej.
Przedmiotową skargę kasacyjną oparto na obu podstawach kasacyjnych, przewidzianych w art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a., zarzucając Sądowi I instancji naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe jego zastosowanie oraz naruszenie przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W sytuacji podniesienia obu podstaw kasacyjnych, zasadą jest w pierwszej kolejności rozpoznanie zarzutów procesowych, ponieważ dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd I instancji przepis prawa materialnego (vide: wyrok NSA z dnia 9 marca 2005r. sygn. akt FSK 618/04, www.orzeczenia.nsa.gov.pl ).
Oceniając zasadność skargi kasacyjnej wypada potwierdzić trafność zarzutu naruszenia przez Sąd I instancji przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.) w następstwie przyjęcia, iż materiał dowodowy w toku postępowania administracyjnego został zebrany i rozpatrzony w całości (art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1 K.p.a.). Przy czym w okolicznościach niniejszej sprawy, z uwagi na charakter i zakres kontrolowanego postępowania, trafność tego zarzut wypada odnieść wyłącznie do prawidłowości ustalenia kręgu stron postępowania, bowiem przepis stanowiący podstawę prawną zakwestionowanego postanowienia (art. 27c ust. 4 u.p.i.s.) stanowi, że koszty związane z przeprowadzeniem oceny i badań bezpieczeństwa produkt stwarzającego zagrożenie życia lub zdrowia ludzi ponosi strona postępowania.
Sąd I instancji potwierdzając legalność zaskarżonego postanowienia nakładającego na stronę skarżącą obowiązek pokrycia kosztów opinii przeprowadzonej na okoliczność ustalenia składu chemicznego oraz sposobu oddziaływania na organizm ludzki produktów wprowadzanych do obrotu, wskazał wyłącznie na fakt obciążenia tym obowiązkiem stron postępowania, tj. adresatów decyzji nakazującej wycofanie z obrotu tych produktów. Powyższą konstatację w okolicznościach niniejszej sprawy uznać wypada za wadliwą bowiem skarżąca i M. S. nie byli w toku postępowania administracyjnego jedynymi podmiotami, wobec których orzeczono obowiązek wycofania z obrotu produktów zastępczych wprowadzanych do obrotu w lokalu przy ul. H. w O. w sierpniu 2012r. Na powyższe okoliczności zwrócił uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznając skargi skarżącej i M. S., wniesione na decyzję zakazującą ww. osobom wprowadzania do obrotu przedmiotowych środków zastępczych (vide: wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 8 września 2016r. sygn. akt IV SA/Wr 61/16, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Uchylając powyższą decyzję – z uwagi na niedostateczne wyjaśnienie tego kto jest odpowiedzialny za wprowadzanie przedmiotowych produktów do obrotu, a tym samym kto jest adresatem obowiązków, o których mowa w art. 44c ustawy – Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wskazał na potrzebę dokonania przez organ jednoznacznych ustaleń w tym zakresie, a w szczególności wyjaśnienia czy poza skarżącą i M. S. są jeszcze inne podmioty, które organ uznaje odpowiedzialnymi za wprowadzanie do obrotu przedmiotowych środków zastępczych. Powyższe okoliczności jasno wskazują na istotne wątpliwości tyczące tego kto jest stroną postępowania w sprawie wprowadzania do obrotu środków zastępczych, co nie pozwala uznać prawidłowości konkluzji zaskarżonego wyroku, iż to skarżąca i M. S. – jako strony postępowania – winni ponieść koszty przeprowadzonych ocen i badań, o których mowa w art. 27c ust. 4 u.p.i.s. Natomiast prawomocne uchylenie ww. wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu decyzji nakładającej na skarżącą i M. S. obowiązki, o których mowa w art. 44c ustawy, zupełnie deprecjonuje zapatrywanie Sądu I instancji o tym, iż brak jest wątpliwości co do tego, że to skarżąca winna być obciążona kosztami, o których mowa w art. 27c ust. 4 u.p.i.s.
Jakkolwiek wypada zgodzić się ze stanowiskiem Sądu I instancji, że obciążenie kosztami przeprowadzonych ocen i badań w trybie art. 27c ust. 4 u.p.i.s. jest jedynie refleksem uznania określonego podmiotu za stronę postępowania w sprawie, o której mowa w art. 27c ust. 1 u.p.i.s., to jednak nie zwalnia to Sądu z obowiązku weryfikacji tego czy obowiązek ów nałożony jest na prawidłowo oznaczoną stronę postępowania. Dyspozycja art. 27c ust. 4 u.p.i.s. nie pozostawia w tym zakresie wątpliwości. Natomiast zaniechanie wszechstronnego rozważenia tej kwestii przez Sąd I instancji w zaskarżonym kasacyjnie wyroku, w sytuacji gdy jednocześnie przed tym Sądem zawisła także sprawa legalności decyzji nakazującej skarżącej i M. S. – w trybie art. 44c ustawy – wycofanie z obrotu środków zastępczych, która to sprawa nie została rozstrzygnięta do czasu wydania kontrolowanego aktualnie orzeczenia, stwarza niebezpieczeństwo formułowania w postępowaniu sądowoadministracyjnym różnych ocen tego kto jest stroną konkretnego postępowania administracyjnego. Z sytuacją taką – niemożliwą do zaakceptowania na gruncie art. 3 § 1 P.p.s.a. – mamy do czynienia w niniejszej sprawie.
Nie jest natomiast trafny – uwzględniając zakres i charakter niniejszej sprawy – zarzut tyczący wadliwości stanowiska Sądu I instancji o kompletnym zabraniu i wyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego w toku postępowania administracyjnego w takim zakresie, który nie jest wyznaczony treścią art. 27c ust. 4 u.p.i.s. a więc, który wykracza poza uznanie skarżącej za stronę postępowania. Ustalenia faktyczne tyczące wprowadzania przez stronę do obrotu środków zastępczych są domeną m.in. postępowania uregulowanego art. 44c ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, dla którego niniejsze postanowienie ma jedynie charakter incydentalny. Tym samym wyjaśnienie kwestii wprowadzania do obrotu środków zastępczych lub nowych substancji psychoaktywnych winno nastąpić w sprawie rozstrzyganej decyzją wydaną chociażby na podstawie art. 44c ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, w oparciu o wszechstronne rozważenie okoliczności sprawy ustalonych na podstawie wszelkich niesprzecznych z prawem dowodów mogących przyczynić się do wyjaśnienia sprawy (art. 75 § 1 K.p.a.), nie wykluczając dowodu z przesłuchania strony, o ile po wyczerpaniu środków dowodowych pozostaną niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy (art. 86 K.p.a.). Brak jest natomiast przekonywujących powodów, aby ponownie postępowanie wyjaśniające w tym zakresie prowadzić w sprawie, której przedmiotem jest wyłącznie obciążenie strony postępowania kosztami przeprowadzonych ocen i badań. Należy zatem uznać, iż postawiony w skardze kasacyjnej zarzut niewyjaśnienia okoliczności faktycznych zdecydowanie wykracza poza zakres niniejszego postępowania.
Bezzasadnie podniesiony został także zarzut kasacyjny naruszenia art. 10 § 1 i 2 K.p.a. skoro organ odwoławczy pismem z dnia 29 października 2015r. powiadomił pełnomocnika skarżącej o uprawnieniach przewidzianych w art. 10 § 1 K.p.a. Co prawda pełnomocnik ten pismem z dnia 9 listopada 2015r. podtrzymał "dotychczasowe stanowisko w sprawie, w tym wnioski oraz podniesione zarzuty", to jednak analiza akt sprawy nie dostarcza informacji aby w toku postępowania, którego przedmiotem było ustalenie kosztów opinii biegłego z zakresu fizykochemii i obciążenie tymi kosztami strony postępowania, były zgłaszane jakiekolwiek wnioski dowodowe.
Wadliwy jest natomiast zarzut naruszenia art. 106 § 3 i 5 P.p.s.a. postawiony w związku z art. 78 § 1 i 2 K.p.a. Zarzut ten jest przede wszystkim błędnie skonstruowany i takoż skierowany. Przeprowadzenie przez sąd administracyjny uzupełniającego postępowania dowodowego z dokumentu (art. 106 § 3 P.p.s.a.) jest dopuszczalne w sytuacji, gdy wnioskowany dowód będzie pozostawał w związku z oceną legalności zaskarżonego aktu (vide: wyroku NSA z dnia 6 października 2005r. sygn. akt II GSK 164/05, www.orzeczenia.nsa.gov.pl ). Materiał dowodowy zebrany przez sąd administracyjny nie służy bowiem ustalaniu stanu faktycznego sprawy, lecz weryfikacji kompletności materiału dowodowego zgromadzonego w aktach administracyjnych sprawy oraz prawidłowości opartych na nich ustaleń organu administracji w zakresie stanu faktycznego (vide: A.Bińczyk, O znaczeniu akt sprawy dla wyniku sądowoadministracyjnej kontroli działalności administracji publicznej, ZNSA 2013, nr 3, s. 125–137). Jak już była o tym mowa okolicznością istotną z punktu widzenia treści art. 27c ust. 4 u.p.i.s. jest ustalenie stron postępowania. Natomiast wniosek dowodowy skierowany do Sądu I instancji nie odwołuje się do owej relewantnej okoliczności, lecz domaga się dopuszczenia "dowodu z załączonych dokumentów na okoliczność ich treści". Jakkolwiek wniosek ów nie doczekał się formalnego rozstrzygnięcia ze strony Sądu I instancji, to jednak już sama wadliwość jego sformułowania determinowała konieczność jego nieuwzględnienia. Ponadto wypada dostrzec, iż Sąd I instancji w ogóle nie prowadził jakiegokolwiek postępowania dowodowego, a zatem nie mógł naruszyć art. 106 § 5 P.p.s.a. Nawet zaś gdyby uzupełniające postępowanie dowodowe prowadził, to nie stosowałby wskazanego w skardze kasacyjnej przepisu 78 K.p.a., a zatem i tak nie miałby sposobności jego naruszenia. Przepis art. 106 § 5 P.p.s.a. zawiera jedynie odesłanie do przepisów Kodeksu postępowania cywilnego i jako norma odsyłająca nie może być zastosowana samodzielnie. Zatem w skardze kasacyjnej nie może zostać skutecznie podniesiony zarzut jego naruszenia bez jednoczesnego wskazania odpowiedniego przepisu Kodeksu postępowania cywilnego, który na jego podstawie miał lub powinien mieć zastosowanie w sprawie (vide: J.P.Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. LexisNexis, uwagi do art.106; wyrok NSA z dnia 7 lipca 2005r. sygn. akt FSK 1967/04; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Natomiast w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia przepisów Kodeksu postępowania cywilnego nie postawiono.
Przechodząc do oceny postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia prawa materialnego należy raz jeszcze podkreślić, iż podstawą prawną kwestionowanego w niniejszym postępowaniu postanowienia jest przepis art. 27c ust. 4 u.p.i.s. w zw. z art. 263 § 1 i art. 264 K.p.a. Regulacje te nie zastały zakwestionowane w skardze kasacyjnej. Tym samym wypada skonstatować, iż nieadekwatnie do okoliczności niniejszej sprawy postawione zostały zarzuty naruszenia art. 4 pkt 27, art. 44c ust. 1 i art. 52a ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Normy te mogą stanowić podstawę prawną innych rozstrzygnięć wydanych wobec podmiotów wprowadzających środki zastępcze do obrotu prawnego, w tym m.in. decyzji zakazującej wprowadzania do obrotu i nakazującej wycofanie z obrotu określonych środków zastępczych, czy też nakładającej określoną karę pieniężną za wprowadzanie do obrotu środków zastępczych. Nie mieszczą się one jednak w zakresie postępowania wyznaczonego przepisem art. 27c ust. 4 u.p.i.s. Natomiast wydanie wobec określonego podmiotu powyższych decyzji determinuje zakres podmiotowy postępowania w przedmiocie obciążenia kosztami przeprowadzonych ocen i badań produktów stwarzających zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi. Tym samym postawione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia prawa materialnego zostały skierowane do niewłaściwego orzeczenia, a tym samym są bezzasadne.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Na podstawie art. 206 P.p.s.a. odstąpiono od uwzględnienia żądania zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, albowiem wadliwość wyroku Sądu I instancji tylko w bardzo nieznacznym zakresie została naświetlona zarzutami skargi kasacyjnej.
Skargę kasacyjną rozpoznano na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 182 § 2 P.p.s.a., gdyż strona skarżąca zrzekła się rozprawy, a strona przeciwna nie zażądała jej przeprowadzenia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło