II OSK 36/09
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2010-01-08
Skład orzekający: Wojciech Chróścielewski, Leszek Leszczyński, Jerzy Stankowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dopuszczalne jest oparcie skargi kasacyjnej na zarzucie naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię przepisu, którego przebieg wykładni nie znalazł odzwierciedlenia w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna oparta na zarzucie naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię przepisu jest dopuszczalna, nawet jeśli przebieg wykładni nie został wprost przedstawiony w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia. Kluczowe jest, aby z treści orzeczenia wynikało, że rezultat wykładni przepisu materialnoprawnego warunkuje treść rozstrzygnięcia sądu. W niniejszej sprawie NSA uchylił wyrok WSA, uznając, że błędna wykładnia art. 34 ust. 4 Prawa budowlanego przez WSA, dotycząca pojęcia "projekt budowlany" w kontekście wprowadzonych korekt, mogła mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła pozwolenia na budowę stawu rybnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uchylił decyzję Wojewody Świętokrzyskiego, która utrzymała w mocy decyzję Starosty Kieleckiego uchylającą wcześniejszą decyzję o pozwoleniu na budowę. WSA uznał, że Starosta Kielecki błędnie zastosował art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. zamiast art. 151 § 2 w zw. z art. 146 § 2 k.p.a. Wojewoda Świętokrzyski wniósł skargę kasacyjną, zarzucając WSA błędną wykładnię art. 34 ust. 4 Prawa budowlanego w zakresie pojęcia "projekt budowlany" i jego korekt.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach. Odstąpił od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Chróścielewski sędzia NSA Leszek Leszczyński (spr.) sędzia del. NSA Jerzy Stankowski Protokolant Andrzej Nędzarek po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2010 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Wojewody Świętokrzyskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 9 października 2008 r. sygn. akt II SA/Ke 105/08 w sprawie ze skargi A.R. na decyzję Wojewody Świętokrzyskiego z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę we wznowionym postępowaniu 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach 2. odstępuje od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach po rozpoznaniu skargi A. R. na decyzję Wojewody Świętokrzyskiego z dnia [...] grudnia 2007 r., Nr [...] wyrokiem z dnia 9 października 2008 r. uchylił zaskarżoną decyzję i stwierdził, że nie podlega ona wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.
Uzasadniając powyższy wyrok Sąd pierwszej instancji podniósł, że Wojewoda Świętokrzyski, zwany dalej "organem odwoławczym", decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r., Nr [...] działając na podstawie art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.- dalej: "ustawa – Prawo budowlane") oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania A. R. utrzymał w mocy wydaną w trybie wznowienia postępowania decyzję Starosty Kieleckiego, zwanego dalej "organem I instancji", z dnia [...] września 2007 r., Nr [...] uchylającą decyzję własną z dnia [...] marca 2005 r., Nr [...], której przedmiotem było zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie K. M. pozwolenia na budowę stawu rybnego na działkach nr [...],[...] i [...] położonych w miejscowości R. ze względu na to, że A. R. w przedmiotowej sprawie bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym oraz zatwierdzającą projekt budowlany po naniesionej na nim korekcie i udzielającą K. M. pozwolenia na budowę stawu rybnego Nr [...] o powierzchni lustra wody 0,16 ha na działkach [...],[...] i [...] w miejscowości R., Gmina G..
Przedstawiając stan faktyczny sprawy Sąd pierwszej instancji wskazał, że sprawa administracyjna dotycząca udzielania pozwolenia na budowę stawu rybnego stanowiła już przedmiot kontroli sądowoadministracyjnej sprawowanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach. Sąd ten wyrokiem z dnia 20 października 2006 r. wydanym w sprawie o sygn. akt II SA/Ke 92/06 uchylił wydane w trybie wznowienia postępowania administracyjnego akty administracyjne organów obu instancji, dotyczące sprawy udzielania pozwolenia na budowę stawu rybnego, to jest decyzję Wojewody Świętokrzyskiego z dnia [...] grudnia 2005 r. i utrzymaną nią w mocy decyzji Starosty Kieleckiego z dnia [...] listopada 2005 r., Nr [...], przyjmując w oparciu o treść art. 28 ustawy – Prawo budowlane, iż A. R. przysługuje w toku kontrolowanego postępowania administracyjnego przymiot jego strony.
Wydana w wyniku ponownego rozpoznania sprawy decyzja Starosty Kieleckiego z dnia [...] maja 2007 r., Nr [...] została uchylona decyzją Wojewody Świętokrzyskiego z dnia [...] lipca 2007 r., Nr [...] z uwagi na naruszenie przepisów postępowania. Ostateczne rozstrzygnięcie po ponownym rozpoznaniu sprawy nastąpiło decyzją Starosty Kieleckiego z dnia [...] września 2007 r., Nr [...] wydaną na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. i art. 150 § 1 k.p.a.
Wojewoda Świętokrzyski uzasadniając decyzję uchyloną wyrokiem Sądu pierwszej instancji z dnia [...] października 2008 r. podniósł, że organ I instancji wydając decyzję z dnia [...] września 2007 r. zastosował się do wszystkich wskazań zawartych w wyroku z dnia 20 października 2006 r. Przyznał on A. R. status strony postępowania i zapewnił jej czynny udział w każdym stadium postępowania, a także zawiadomił strony o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz o możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego. Organ odwoławczy podzielił także stanowisko organu I instancji, że postępowanie administracyjne zakończone decyzją Starosty Kieleckiego z dnia [...] marca 2005 r. było dotknięte wadą proceduralną, gdyż organ administracji architektoniczno – budowlanej nie zapewnił A. R. właścicielce stawu rybnego na działce znajdującej się w obszarze oddziaływania inwestycji udziału w tym postępowaniu, co stanowiło przesłankę wznowienia określoną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
Organ odwoławczy uznał za nieuzasadnione twierdzenie A. R., że K. M. w istocie nie dokonał rozbiórki stawu rybnego. Przeprowadzone bowiem przez organ I instancji postępowanie wyjaśniające uzupełnione przez organ odwoławczy wykazało, że K. M. wykonał rozbiórkę stawu rybnego. Jak wynika z treści pisma Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach, zwanego dalej "PINB w Kielcach", z dnia [...] grudnia 2002 r., Nr [...] K. M. poinformował PINB w Kielcach o wykonaniu obowiązku rozbiórki stawu rybnego, na potwierdzenie to której okoliczności przedłożył dokumentację fotograficzną. Potwierdziły to także dowody z przesłuchania świadków, z których wynika także, iż K. M. przywrócił rzędne terenu do stanu pierwotnego, który w miejscu gdzie znajdował się staw rybny tworzyło naturalne zaniżenie, w którym gromadziła się woda.
Odnośnie natomiast projektu budowlanego stawu rybnego organ odwoławczy stwierdził, że K. M. powierzył jego opracowanie w dniu [...] maja
2004 r., czyli przed wykonaniem rozbiórki stawu. Zamieszczony w projekcie pierwotny opis stanu istniejącego na działce inwestora uwzględniał sytuację sprzed rozbiórki stawu. Zakończenie opracowywania projektu budowlanego nastąpiło w grudniu 2004 r., kiedy to rozbiórka została wykonana. Powyższa okoliczność przesądziła więc o konieczności dokonania korekty zawartego w projekcie budowlanym opisu technicznego stanu istniejącego na działce K. M..
Na decyzję organu odwoławczego z dnia [...] grudnia 2007 r. skargę wniosła A. R. żądając uchylenia jej oraz decyzji utrzymanej nią w mocy. Zdaniem A. R. oba akty administracyjne oparte zostały na niezgodnym z faktycznym stanem rzeczy ustaleniu, że K. M. dokonał rozbiórki stawu rybnego. Skarżąca stwierdziła również, że staw rybny nie został zasypany zaś działania organu umożliwiły K. M. dokończenie samowoli budowlanej. A. R. zarzuciła organom obu instancji, że dokonały one ustaleń faktycznych nie uwzględniając podniesionych przez nią zarzutów.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach rozpoznając powyższą skargę nie podzielił podniesionych w niej zarzutów. W ocenie Sądu pierwszej instancji postępowanie wyjaśniające przeprowadzone zostało przez organy obu instancji w powyższej sprawie zgodnie z normującymi je przepisami prawa a tym samym dokonane w oparciu o jego wyniki ustalenia faktyczne nie mogą być uznane za budzące wątpliwości bądź jako niekompletne. Tym samym Sąd pierwszej instancji nie podzielił stanowiska skarżącej, że to czy wykonana została rozbiórka stawu rybnego nie zostało przez organy obu instancji dostatecznie wyjaśnione, jak też tego, iż w dacie wydania decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę staw rybny nie był zlikwidowany. Sąd pierwszej instancji uznał również za dostatecznie wyjaśnioną okoliczność zawarcia w projekcie budowlanym sformułowania, odnoszącego się do istniejącego stanu zagospodarowania działki K. M.. Przedstawione przez niego argumenty wskazują bowiem, że projekt budowlany stawu opisywał sytuację przed zasypaniem stawu z uwagi na zlecenie jego wykonania już w maju 2004 r., podczas gdy rozbiórka stawu miała miejsce we wrześniu 2004 r. a wykonanie i oddanie projektu - w grudniu
2004 r.
Sąd pierwszej instancji uznał, że o konieczności usunięcia z obrotu prawnego decyzji organu odwoławczego z dnia [...] grudnia 2007 r. decyduje błędna podstawa prawna rozstrzygnięcia zawartego w decyzji organu I instancji utrzymanej w mocy powyższą decyzją organu odwoławczego, którego to błędu rozpoznając odwołanie nie dostrzegł organ odwoławczy. Zdaniem Sądu pierwszej instancji Starosta Kielecki w decyzji z dnia [...] września 2007 r. za jej podstawę prawną błędnie przyjął art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. zamiast art. 151 § 2 w zw. z art. 146 § 2 k.p.a.
Do wniosku powyższego Sąd pierwszej instancji doprowadziła analiza niniejszej sprawy jak i treści art. 151 § 2 k.p.a. oraz art. 146 § 1 i 2 k.p.a. W wyniku tej analizy Sąd pierwszej instancji przyjął, że w przedmiotowej sprawie występuje sytuacja unormowana w art. 146 § 2 k.p.a. Zaskarżona decyzja utrzymała bowiem w mocy decyzję Starosty Kieleckiego, która uchylała dotychczasową decyzję o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę i zatwierdzała projekt budowlany i udzielała pozwolenia na budowę. Tak więc organ I instancji po uchyleniu poprzedniej decyzji własnej wydał nową decyzję, która w istocie jest taka sama jak decyzja uchylona. W ocenie Sądu pierwszej instancji dla sposobu rozstrzygnięcia w tej sprawie nie ma żadnego znaczenia to, że organ I instancji wziął pod uwagę korektę projektu budowlanego, ponieważ nadal pozostaje to ten sam projekt budowlany i ta sama inwestycja. Ocena, że kwestionowana decyzja jest aktem administracyjnym, nienaruszającym mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa materialnego, daje podstawę do wydania decyzji wyłącznie na podstawie art. 151 § 2 k.p.a. w zw. z art. 146 § 2 k.p.a.
Z tych powodów Sąd pierwszej instancji na gruncie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 134 i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.) uchylił decyzję organu odwoławczego i orzekł o wstrzymaniu jej wykonania do czasu uprawomocnienia się wyroku. Sąd usuwając z obrotu prawnego jedynie decyzję organu odwoławczego wziął pod uwagę to, że poczynione w sprawie ustalenia są prawidłowe a w związku z tym nie zachodzi potrzeba ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. Jednocześnie Sąd pierwszej instancji nakazał organowi odwoławczemu przy ponownym rozpoznawaniu sprawy uwzględnić uwagi zawarte w uzasadnieniu wyroku z dnia 9 października 2008 r. i wyeliminować naruszenia prawa stwierdzone przez Sąd pierwszej instancji w toku postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego tym wyrokiem.
Organ odwoławczy reprezentowany przez radcę prawnego wniósł skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 9 października 2008 r. żądając jego zmiany poprzez oddalenie skargi A. R. bądź jego uchylenie w całości oraz zasądzenia na rzecz Wojewody Świętokrzyskiego kosztów wpisu sądowego.
Autor skargi kasacyjnej oparł ją na zarzucie naruszenie prawa materialnego znajdującym podstawę normatywną w art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), polegającym na błędnej wykładni art. 34 ust. 4 ustawy – Prawo budowlane.
Zdaniem autora skargi kasacyjnej na ocenę zasadności tego zarzutu bezpośredni wpływ ma ustalenie czy w sprawie istotne jest to, że w toku postępowania administracyjnego zakończonego decyzją usuniętą z obrotu prawnego zaskarżonym wyrokiem wprowadzona została korekta do projektu budowlanego. Polegała ona na dopisaniu dodatkowych klauzul w projekcie budowlanym już wcześniej zatwierdzonym decyzją organu I instancji z dnia [...] marca 2005 r. Autor skargi kasacyjnej podnosi, że ze względu na to, iż projekt zatwierdzony decyzją organu I instancji z dnia [...] marca 2005 r. nie zawierał naniesionej korekty nie był on identyczny z projektem budowlanym zawierającym tę korektę, a zatwierdzonym decyzją organu I instancji z dnia [...] września 2007 r.
Stosownie do art. 34 ust. 4 ustawy – Prawo budowlane projekt budowlany podlega zatwierdzeniu w decyzji o pozwoleniu na budowę. Tym samym wprowadzenie zmian do wcześniej zatwierdzonego projektu budowlanego bez ponownego zatwierdzenia takiego zmienionego projektu budowlanego jest nie tylko niedopuszczalne, ale może być uznane w świetle art. 270 § 1 k.k. za podrobienie dokumentu. Ponowne zatwierdzenie projektu budowlanego nie może jednak nastąpić bez uprzedniego uchylenia decyzji zatwierdzającej pierwotny projekt budowlany. W ocenie autora skargi kasacyjnej w świetle hipotezy art. 34 ust. 4 ustawy – Prawo budowlane nie ma bowiem miejsca dla występowania dwóch zatwierdzonych projektów budowlanych.
Z tych powodów autor skargi kasacyjnej uznał, że fakt wprowadzenia korekty do projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją organu I instancji z dnia [...] marca 2005 r. decyduje o zasadności podniesionego w skardze kasacyjnej zarzutu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu badając jedynie to czy w sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania, które w niniejsze sprawie nie występują. Wynikająca z art. 183 p.p.s.a. zasada związania sądu odwoławczego granicami skargi kasacyjnej oznacza, że sąd ten jest związany wnioskiem skarżącego wynikającym ze skargi kasacyjnej, określającym przedmiot zaskarżenia jak i podstawy zaskarżenia z art. 174 p.p.s.a. Wskazane w art. 174 p.p.s.a. podstawy zaskarżenia determinują kierunek działalności badawczej NSA, który nie może z własnej inicjatywy podjąć żadnych badań w celu ustalenia innych – poza podniesionymi w skardze kasacyjnej – wad zaskarżonego orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego i obowiązany jest odnieść się do wszystkich zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej (por. uchwałę NSA z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09 – Lex nr 524941).
Stosownie do unormowania art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na zarzucie naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie lub zarzucie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga kasacyjna będąca przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie oparta została na pierwszej z wymienionych podstaw kasacyjnych to jest naruszeniu prawa materialnego przez jego błędną wykładnię.
Skarga kasacyjna z przyczyn w niej podniesionych zasługuje na uwzględnienie. Podstawowy problem pojawiający się przy ocenie zasadności podniesionego w skardze kasacyjnej zarzutu sprowadza się do rozważenia tego czy możliwe jest sformułowanie zarzutu naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię przepisu, którego przebieg wykładni i jej wynik nie znalazły odzwierciedlenia w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia. Zarzut podniesiony w skardze kasacyjnej dotyczy bowiem wykładni przepisu, śladu stosowania którego nie da się odnaleźć w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.
Sformułowanie zarzutu naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisu prawa materialnego przez jego błędną wykładnię, mimo że w uzasadnieniu wyroku nie ma bezpośredniego wskazania na przebieg i wynik wykładni tego przepisu, jest na gruncie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. możliwe, jeżeli z treści orzeczenia i jego uzasadnienia, koncentrującego się wyłącznie na kwestiach poprawności zastosowania przez organ administracji określonych rozwiązań proceduralnych wynika, że rezultat niewskazanej w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wykładni przepisu materialnoprawnego jednoznacznie rzutuje na treść jego sentencji.
Zdaniem Składu Orzekającego przyjąć należy, że uzasadnienie obok funkcji opisu podstawowych rozumowań przedsiębranych w celu ustalenia podstaw faktycznych i prawnych orzeczenia, pełni także funkcję racjonalizacji treści rozstrzygnięcia, która wymaga wskazania i rozwinięcia tych przesłanek, które mają wykazać trafność wypracowanego rozstrzygnięcia. Brak zatem w uzasadnieniu argumentacji wskazującej na przeprowadzenie wykładni przepisu prawa materialnego oraz koncentracja argumentacji na zastosowaniu rozwiązań proceduralnych nie decydują o tym, że wykładnia tego przepisu materialnoprawnego nie miała miejsca. Ta jest bowiem dokonywana zawsze wówczas, gdy w jakimś kontekście wynik rozumienia przepisu materialnoprawnego warunkuje treść rozstrzygnięcia przez sąd o zgodności zastosowania określonych rozwiązań proceduralnych z prawem. W pełni poprawne sformułowanie zarzutów skargi kasacyjnej wymaga natomiast, aby w uzasadnieniu tej skargi wykazany został związek treści orzeczenia z dokonaną wykładnią
Przechodząc na grunt niniejszej sprawy zauważyć należy, że wniesiona skarga kasacyjna wskazuje na fakt przeprowadzenia przez Sąd pierwszej instancji wykładni art. 34 ust. 4 - ustawy Prawo budowlane w ten sposób, że jej wynikiem jest przyjęcie rozumienia terminu "projekt budowlany" w ten sposób, iż dokonane w nim zmiany (korekta projektu) nie oznaczają powstania nowego projektu lecz że jest to w dalszym ciągu ten sam projekt, podlegający zatwierdzeniu w jednej decyzji administracyjnej. W istocie zatem zarzut skargi kasacyjnej odnosi się do błędnej wykładni tego aspektu wykładni językowej, który wiąże się nie z całością wypowiedzi normatywnej art. 34 ust. 4 (wykładnia gramatyczna) lecz ze znaczeniem wyrażenia "projekt budowlany". Różnica polega na tym, że organ odwoławczy przyjął, że projekt po dokonanych korektach jest nowym projektem, natomiast Sąd pierwszej instancji - że projekt mimo dokonanych korekt jest tym samym projektem, który już został zatwierdzony. Wykładnia art. 34 ust. 4 ustawy Prawo budowlane musiała zatem zostać przez Sąd I instancji dokonana, bowiem bez tej operacji nie było możliwe argumentacyjne przejście na rozpatrywanie kwestii związanych z kontrolą prawidłowości zastosowania lub niezastosowania przez organ odwoławczy wskazanych przez Sąd przepisów k.p.a.
Autor skargi kasacyjnej wprawdzie nie rozwinął tej argumentacji, nie wskazując w szczególności na znaczenie naniesienia korekty dla wykładni użytego w art. 34 ust. 4 ustawy – Prawo budowlane terminu "projekt budowlany", niemniej z treści uzasadnienia skargi kasacyjnej wyraźnie wynika, że inny wynik wykładni tego przepisu a przede wszystkim użytego w nim terminu "projekt budowlany" prowadziłby do innego orzeczenia. Zwłaszcza, że Sąd pierwszej instancji wyraźnie dostrzega przeprowadzenie korekty projektu, nie określając jednak jej istoty czy zakresu oraz nawet potencjalnego wpływu na rozważenie kwestii, czy może to prowadzić do potraktowania projektu po korekcie jako projektu nowego. Pojęcie "projekt budowlany" w ramach argumentacji skargi kasacyjnej oznacza projekt bez zmian, a każda dokonana w nim korekta (w części graficznej czy tekstowej) oznacza, że jest to inny projekt, podlegający zatwierdzeniu inną decyzją.
Nie można w ocenie Składu Orzekającego odmówić takiej argumentacji trafności. Podobnie jak i argumentacji, wskazującej, w przypadku odmiennego potraktowania pojęcia "projekt budowlany", wskazującej na możliwość traktowania jako korekty także tych zmian, które są wynikiem fałszowania dokumentu (projektu). Jedynie potraktowanie każdej korekty jako elementu nowego projektu czyni pojęcie projektu jednorodnym i łatwym do kwalifikacji z punktu widzenia jego zatwierdzenia w decyzji administracyjnej.
Przyjęcie jednego z zaprezentowanych powyżej znaczeń terminu "projekt budowlany" z kolei jest na tyle istotną przesłanką treści zaskarżonego orzeczenia, że jedynie stwierdzenie tożsamości projektu przed korektą i po korekcie uzasadnia przyjęcie, iż ten sam projekt został zatwierdzony wcześniej. Jeżeli bowiem projekt przed korektą i po korekcie są tożsame i zachodzi potrzeba zastosowania art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. jako przesłanki wznowienia, prowadzącej do konieczności uchylenia decyzji zatwierdzającej projekt i udzielającej pozwolenia na budowę, to nie należy takiej decyzji uchylać lecz stwierdzić jej wydanie z naruszeniem prawa na gruncie art. 151 § 2 k.p.a. Przy czym jednocześnie wykazać należy, że w wyniku wznowienia mogłaby zostać wydana wyłącznie decyzja tożsama co do treści z wcześniejszą decyzją zatwierdzającą projekt. Jeżeli zaś projekt przed korektą i po korekcie nie są tożsame i zachodzi potrzeba wznowienia postępowania w oparciu o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. to decyzję zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę należy uchylić i orzec w przedmiocie, co do którego decyzja ta zawierała rozstrzygnięcie. W takiej sytuacji zastosowanie znajduje unormowanie art. 152 § 1 pkt 2 k.p.a. O tym więc czy w sprawie niniejszej stosowane powinno być unormowanie art. 151 § 2 k.p.a. czy art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. decyduje wykładnia art. 34 ust. 4 ustawy – Prawo budowlane a w istocie wykładnia semantyczna użytego w nim terminu "projekt budowlany".
Mimo zatem, że autor skargi kasacyjnej wskazał na naruszenie przepisu prawa materialnego, treść zarzutu wiąże się z takim naruszeniem tego przepisu, w ramach którego brak przywiązania odpowiedniej wagi do skorygowania projektu oraz nieprzeprowadzenie argumentacji co do roli korekty dla pojęcia projektu budowlanego (jako jednego projektu) doprowadziło Sąd pierwszej instancji do przyjęcia znaczenia pojęcia "projekt budowlany", niezależnego od dokonanych korekt i zatwierdzanego w jednej decyzji administracyjnej. Brak wskazania przesłanek przyjęcia takiego znaczenia pojęcia "projekt budowlany" spowodował, że w toku kontroli kasacyjnej trudno ocenić, czy Sąd pierwszej instancji w istocie zbadał skalę (zakres) korekt w projekcie, który był przedmiotem decyzji pierwszoinstancyjnej z dnia [...] września 2007 r. w stosunku do projektu zatwierdzonego decyzją z dnia [...] marca 2005 r.
Tym samym mimo tego, że wyrok Sądu pierwszej instancji opierał się na argumentach związanych ze stosowaniem przepisów postępowania administracyjnego (należy zauważyć, że Sąd I instancji błędnie powołał na s. 7 uzasadnienia wyroku redakcyjną jednostkę art. 145 p.p.s.a. jako składnik podstawy swego rozstrzygnięcia), jego zasadnicza podstawa merytoryczna zawierała się we wskazanej wykładni pojęcia "projekt budowlany" na gruncie normy zawartej w art. 34 ust. 4 ustawy - Prawo budowlane. Stąd też w ocenie Składu Orzekającego skarga kasacyjna, mimo, że nie rozwija argumentacji, jest zasadna.
Ponownie rozpoznając sprawę Sąd pierwszej instancji winien uwzględnić prezentowane wyżej stanowisko biorąc pod uwagę, że o tym czy podstawą rozstrzygnięcia powinien być art. 151 § 2 k.p.a. czy art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. decyduje wykładnia art. 34 ust. 4 ustawy – Prawo budowlane, a w istocie – semantyczna wykładnia użytego w nim terminu "projekt budowlany", dla prawidłowości przeprowadzenia której w niniejszej sprawie istotna jest ocena skali i zakresu korekt poczynionych w projekcie pierwotnym.
Mając powyższe na uwadze NSA działając na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach do ponownego rozpoznania.
Na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a. NSA odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości, uznając, że zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek, o którym mowa w tym przepisie. W istocie rzeczy bowiem w rozpatrywanej sprawie wyłączną przyczyną sprawiającą, że doszło do postępowania kasacyjnego, było wadliwe orzeczenie Sądu pierwszej instancji, które spowodowało wniesienie skargi kasacyjnej uwzględnionej przez NSA. Brak zatem dostatecznych podstaw do tego, by obciążyć stronę, która wniosła skargę do Sądu pierwszej instancji, kosztami postępowania kasacyjnego. Dlatego uznać należało, że zasądzenie w takiej sytuacji zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a. pozostawałoby w opozycji wobec obowiązku urzeczywistniania zasad sprawiedliwości społecznej wynikającego z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.). Nie ulega zaś wątpliwości, że w szczególnie uzasadnionych przypadkach, a z takim mamy do czynienia w sprawie niniejszej, sąd może zastosować art. 207 § 2 p.p.s.a. ze względów słusznościowych (por. wyrok NSA z dnia 17 stycznia 2008 r., sygn. akt I FSK 140/07 – Lex nr 464073).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło