II OSK 500/11
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2012-06-14
Skład orzekający: Andrzej Gliniecki, Wojciech Mazur, Anna Żak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy samo wszczęcie postępowania karnego przeciwko osobie posiadającej pozwolenie na broń palną myśliwską, w związku z zarzutami popełnienia przestępstw o charakterze korupcyjnym, stanowi wystarczającą podstawę do cofnięcia takiego pozwolenia, nawet jeśli przestępstwa te nie są wymienione w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji?Ratio decidendi
Samo wszczęcie postępowania karnego, zwłaszcza w przypadku zarzutów o charakterze korupcyjnym, może stanowić uzasadnioną obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, co jest podstawą do cofnięcia pozwolenia na broń. Ocena ta powinna uwzględniać całokształt okoliczności, w tym fakt, że osoba ta jest byłym funkcjonariuszem policji, co podnosi standardy oczekiwanej postawy moralnej i prawnej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską B. S. po tym, jak przedstawiono mu zarzuty popełnienia szeregu przestępstw o charakterze korupcyjnym związanych z nielegalnym wydawaniem patentów motorowodnych. Komendant Główny Policji utrzymał w mocy decyzję o cofnięciu pozwolenia, uznając, że zachowanie B. S. podważa zaufanie do niego jako posiadacza broni. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę B. S., podzielając stanowisko organu. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną B. S. od wyroku WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Gliniecki Sędziowie Sędzia NSA Wojciech Mazur (spr.) Sędzia del. NSA Anna Żak Protokolant starszy asystent Łukasz Pilip po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 listopada 2010 r., sygn. akt II SA/Wa 1268/10 w sprawie ze skargi B. S. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską oddala skargę kasacyjną.
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 15 listopada 2010 r., sygn. akt II SA/Wa 1268/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę B. S. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd I instancji podał następujący stan faktyczny i prawny sprawy.
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2009 r. Prokurator Prokuratury Okręgowej w Opolu w sprawie o sygn. akt VI Ds. 26/08/Sp(oz) przedstawił B. S. 16 zarzutów popełnienia przestępstw z art. 228 § 3 w zb. z art. 271 § 3, art. 233 § 6, art. 272 przy zastosowaniu art. 11 § 2 i w zw. z art. 12 ustawy z dnia z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks Karny (Dz. U. z 1997 r., Nr 88, poz. 553 dalej jako "k.k."). Dotyczyły one tego, że w okresie od maja 2008 r. do czerwca 2009 r. B. S., pełniąc funkcję publiczną instruktora Polskiego Związku Motorowodnego i Narciarstwa Wodnego (PZMiNW) i będąc jednocześnie organizatorem kursu motorowodnego z ramienia Klubu Motorowodnego i Narciarstwa Wodnego przy WOPR w N., powołując się na wpływy w PZMiNW, w zamian za korzyść majątkową w kilkunastu przypadkach zobowiązał się do pośredniczenia w załatwieniu patentu na sternika i starszego sternika motorowodnego oraz dodatkowo licencji na holowanie narciarza wodnego bez przeprowadzenia niezbędnego szkolenia, złożenia egzaminu oraz posiadania przez zainteresowanych zaświadczenia o wypływaniu 200 godzin po uzyskaniu patentu sternika, które to patenty za dodatkową korzyść majątkową zobowiązał się uzyskać lub w niektórych przypadkach sam wystawił. Takie poświadczenie nieprawdy, którego dopuścił się B. S. wspólnie z innymi osobami doprowadziło do wystawienia przez PZMiNW kilkunastu patentów sternika i starszego sternika motorowodnego.
Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 (dalej jako "k.p.a." oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania B. S. od decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu z dnia [...] kwietnia 2010 r., cofającej pozwolenie na broń palną myśliwską, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W ocenie organu, opis powyższych zarzutów wskazuje, że B. S. od samego początku brał udział w procederze wystawiania patentów bez spełniania przez zainteresowanych wymaganych szkoleń i egzaminów. Organ podkreślił, że B. S. jest byłym policjantem, a zatem jako od byłego funkcjonariusza, należy od niego wymagać wyższych standardów moralnych, bowiem został on szczególnie zobowiązany rotą złożonej przysięgi do ochrony bezpieczeństwa Państwa i jego obywateli. Tymczasem B. S. koordynował proceder, w wyniku którego co najmniej kilkanaście osób uzyskało uprawnienia do uprawiania sportów motorowodnych bez wymaganego przygotowania, bez faktycznego ustalenia, czy w ogóle mają zdolność do ich uprawiania oraz bez egzaminu weryfikującego ewentualne umiejętności tych osób. Takie działanie nie może być obojętne z punktu widzenia zasad bezpieczeństwa i porządku publicznego na akwenach wodnych, zwłaszcza że sporty motorowodne cieszą się coraz większym zainteresowaniem, z czym wiąże się rosnąca liczba użytkowników tych akwenów. Organ podkreślił, iż B. S. działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, a więc z niskich pobudek, sprzeniewierzył się zasadom, na straży których jeszcze do niedawna stał jako policjant w służbie. Przez takie zachowanie strona zniweczyła dotychczasową dobrą opinię, jaką można było o niej wystawić przed ujawnieniem niezgodnych z prawem działań. Od osób takich jak emerytowani policjanci wymaga się więcej, stosuje się wobec nich miernik szczególnej staranności, bowiem ich ogólna świadomość życia w społeczeństwie jest większa niż "przeciętnego" obywatela. Okoliczności sprawy karnej, ustalone na podstawie postanowienia o przedstawieniu zarzutów, świadczą zdecydowanie na niekorzyść B. S. w zakresie uznania istnienia po jego stronie obawy określonej w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Oceny tej nie zmienia fakt, że dotychczas nie był karany i nie użył broni niezgodnie z prawem. Organ uznał, iż B. S. pozwolenia na broń palną myśliwską zachować nie może, byłoby to bowiem wbrew interesowi społecznemu, któremu jak wynika z zarzutów przestawionych przez Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Opolu - emerytowany policjant bezpośrednio i wielokrotnie się sprzeniewierzył. Utracił zatem zaufanie organów Policji, jakie jest niezbędne dla uzyskania oraz utrzymania wyjątkowego, bo reglamentowanego uprawnienia, jakim jest pozwolenie na broń.
B. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji Komendanta Głównego Policji i utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji. Zarzucił organowi naruszenie przepisów art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o obroni i amunicji, poprzez niewłaściwą wykładnię tych przepisów polegającą na wadliwym przyjęciu, iż samo wszczęcie postępowania karnego stanowi podstawę do wydania decyzji cofającej pozwolenie na posiadanie broni. Dowodził w tym zakresie, iż organ nie wykazał istnienia po stronie skarżącego obawy użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Zarzucił także naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 103 § 2 k.p.a. poprzez brak wykazania, iż wobec skarżącego istnieje uzasadniona obawa użycia przez niego broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wnosił o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaskarżonym wyrokiem z dnia 15 listopada 2010 r. oddalił skargę. Sąd I instancji wskazując na art. 18 ust. 1 pkt 2 i art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji oraz na uchwałę NSA z dnia 18 listopada 2009 r., sygn. akt II OPS 4/09 stwierdził, iż organ zastosował dyspozycję art. 18 ust 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, z uwagi na uznanie, iż wobec skarżącego istnieje obawa, że może on użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. W ocenie Sądu I instancji organ w sposób prawidłowy i przekonujący uzasadnił istnienie wystąpienia po stronie skarżącego obawy, że może on użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Organ wskazał przede wszystkim na dalece lekceważący stosunek skarżącego do porządku prawnego. Sąd I instancji wskazał, iż bezsporne jest, że Prokurator Prokuratury Rejonowej w Opolu przedstawił skarżącemu zarzuty popełnienia w warunkach czynu ciągłego, szeregu przestępstw o charakterze korupcyjnym, związanych z wydawaniem patentów uprawniających do uprawiania określonych sportów wodnych. W ocenie Sądu I instancji organy Policji obu instancji badając opisy zarzucanych skarżącemu czynów trafnie zinterpretowały ich wagę i znaczenie dla oceny skarżącego jako posiadacza broni palnej myśliwskiej. Sąd I instancji zaznaczył, iż organy Policji wykonując dyspozycję art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji zobowiązane są do kierowania się zasadą troski o bezpieczeństwo publiczne i porządek publiczny. Nie dokonują one oceny, czy skarżący, który jest podejrzany o popełnienie określonych przestępstw je popełnił, ale rozważają, czy sam fakt postawienia posiadaczowi broni palnej określonych zarzutów karnych powoduje zaistnienie obawy wyrażonej w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy. Sąd I instancji uznał, że zadaniem organów Policji w kontrolowanym przez sąd administracyjny postępowaniu administracyjnym jest bowiem badanie, czy dana osoba jest podatna na dokonywanie czynów zabronionych i czy wobec niej istnieje uzasadniona obawa użycia przez nią broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. W ocenie Sądu I instancji znaczne skumulowanie zarzutów korupcyjnych wobec skarżącego i umyślny charakter zarzucanych mu czynów wskazuje na istnienie takiej obawy. Sąd I instancji stwierdził, iż trafnie organy obu instancji podkreślają tu także okoliczność, iż pod zarzutami korupcyjnymi stanął emerytowany funkcjonariusz Policji, co w niniejszej sprawie, w zestawieniu z wymogami etyczno-moralnymi, którymi winien cechować się policjant (także emerytowany) w znacznej mierze podważa zaufanie do skarżącego jako do prawego obywatela i posiadania broni palnej. W ocenie Sądu I instancji na zmianę takiej negatywnej oceny skarżącego (w rozumieniu obawy opisanej w art. 15 ust. 1 pkt 6 omawianej ustawy) nie może mieć wpływu ani okoliczność pozytywnej opinii z miejsca zamieszkania czy klubu łowieckiego oraz orzeczenie lekarskie o sprawności psychofizycznej niezbędnej do bezpiecznego posługiwania się bronią. Sąd I instancji podkreślił, iż w rozumieniu bezpośrednim, wprost, brak jest związku przyczynowego pomiędzy zarzutami a posiadaniem broni palnej. Jednakże w ustawie o broni i amunicji nie o taki wprost bezpośredni związek chodzi. Koncepcja wydawania zezwolenia na broń opiera się tu na pojęciu dobra reglamentowanego. Sąd I instancji wskazał, że jeżeli istnieje obawa użycia broni w celu sprzecznym z bezpieczeństwem lub porządkiem publicznym, nie należy pozwolenia na jej posiadanie wydać, a gdy pozwolenie takie zostało wydane – należy je cofnąć. W ocenie Sądu I instancji skarżący, skoro jest podejrzany o popełnienie wielu czynów korupcyjnych, utracił zaufanie jakie niezbędne jest do wykluczenia co do jego osoby wystąpienia obawy opisanej w przepisie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Sąd I instancji stwierdził, iż decyzje podjęte przez oba organy Policji są trafne i przekonywujące. Zostały one w sposób właściwy wyważone, przy słusznym uwzględnieniu w tego typu sprawach interesu społecznego, jak i w sposób prawidłowy dla decyzji uznaniowych umotywowane. Z tych też względów Sąd I instancji uznał za chybione zarzuty skargi, co do naruszenia prawa materialnego, jak i zarzucające organowi niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, jak i wadliwe umotywowanie podjętego rozstrzygnięcia.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł B. S. reprezentowany przez radcę prawnego. Wyrok zaskarżono w całości zarzucając mu a podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270, dalej jako "p.p.s.a.") naruszenie przepisów prawa materialnego tj.:
- art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, poprzez jego błędną wykładnię polegającą na wadliwym przyjęciu, że samoistną podstawę do wydania decyzji cofającej pozwolenie na posiadanie broni stanowi wszczęcie postępowania karnego przeciwko osobie uprawnionej, gdy z literalnej treści art. 15 ust. 6 w zw. z art. 18 ust. 2 o broni i amunicji wynika, że taką podstawę stanowi ustalenie istnienia uzasadnionej obawy użycia w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa publicznego lub porządku publicznego, jak też poprzez błędną wykładnię pojęcia "uzasadniona obawa użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego" polegającą na przyjęciu, że każde skazanie czy nawet podejrzenie o świadome działanie przeciwko porządkowi publicznemu jest wystarczającą przesłanką do stwierdzenia istnienia uzasadnionej obawy sprzecznego z prawem użycia broni, podczas gdy ustawodawca rozstrzygnął, że obawa sprzecznego z prawem użycia broni istnieje i nie wymaga badania tylko w szczególnych przypadkach skazania osoby prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu i mieniu lub wobec której toczy się postępowania o te przestępstwa;
oraz naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi pomimo naruszenia przez organy administracji państwowej Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu i Komendanta Głównego Policji przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy to jest art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na niezbadaniu w sposób wyczerpujący i nierozpatrzeniu całokształtu materiału dowodowego, a w szczególności, pominięciu dowodów istotnych dla oceny okoliczności rzeczywistego istnienia w odniesieniu do skarżącego uzasadnionej obawy użycia broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa, w tym pominięciu opinii środowiskowej, opinii koła łowieckiego, nienagannej służby w Policji i innych informacji osobowych, co w rezultacie spowodowało błędną ocenę stanu faktycznego i uznanie wbrew zgromadzonym dowodom, iż zachodzi uzasadniona obawa użycia broni w sposób sprzeczny z prawem;
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi pomimo naruszenia przez organy administracji państwowej Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu, i Komendanta Głównego Policji prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy - to jest art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji poprzez błędną wykładnię, a mianowicie przyjęcie, iż podejrzenie o popełnienie przestępstwa innego niż wymienione w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy po słowach "w szczególności" jest równoznaczne z istnieniem uzasadnionej obawy użycia broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa i stanowi wystarczającą przesłankę cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni myśliwskiej.
Wskazując na powyższe zarzuty pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu I instancji, zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz rozpoznanie sprawy również pod nieobecność skarżącego.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, iż katalog przestępstw wskazany w art. 15 ust. 1 pkt 6 omawianej ustawy nie może być traktowany rozszerzająco. Przyjęte przez organy i Sąd I instancji stanowisko prowadzi do konsekwencji w postaci pozbawienia pozwolenia na broń każdej osoby, która popełniła przestępstwo bez względu na jego rodzaj i zakres winy sprawcy - czego jednak ustawa o broni i amunicji nie przewidziała. Zdaniem skarżącego jest to równoznaczne z wprowadzeniem kary dodatkowej, którą mógł wprowadzić ustawodawca a nie organy administracyjne i sądy stosujące prawo. Również stwierdzenie, że pozwolenie na posiadanie broni może uzyskać i zachować tylko osoba o nieposzlakowanej opinii nie ma oparcia w obowiązującej ustawie. Podniesiono, iż skarżący nie należy do kręgu osób, co do których wolą ustawodawcy cofnięcie pozwolenia na broń myśliwską jest obligatoryjne, bowiem nie jest podejrzany o popełnienie przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu i mieniu. Podkreślono, że skarżący jest podejrzany o popełnienie przestępstwa i zgodnie z jedną z głównych zasad kodeksu karnego wynikającą z art. 5 k.k., a mianowicie domniemaniem niewinności, fakt postawienia zarzutu nie może być nawet jedną z przesłanek cofnięcia pozwolenia na broń. Zasada ta wyklucza traktowanie zarzutu popełnienia przestępstwa na równi z dokonaniem przestępstwa. Przyjęcie tezy, iż każdy skazany lub podejrzany o popełnienie jakiegokolwiek przestępstwa może również użyć broni w celu sprzecznym z interesem porządku lub bezpieczeństwa publicznego narusza zasady logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego. W ocenie skarżącego sam fakt skazania bądź też przedstawienie zarzutów o przestępstwo nie uzasadnia, cofnięcia pozwolenia na broń, lecz dopiero stwierdzenie że posiadacz broni zalicza się do kategorii osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Tylko istnienie uzasadnionej obawy użycia broni w interesie sprzecznym z bezpieczeństwem i porządkiem publicznym może być przyczyną cofnięcia pozwolenia na broń. Organ ma więc obowiązek wykazać dowodami, że co do konkretnej osoby, z konkretnej przyczyny istnieje obawa niezgodnego z prawem użycia broni. W każdym przypadku wymaga to wnikliwego rozpatrzenia całokształtu okoliczności wskazujących na cechy osobowościowe strony. Podniesiono, że zarówno w zaskarżonym wyroku jak i zaskarżonych decyzjach zabrakło ustalenia, czy takowa obawa w stosunku do skarżącego zachodzi, a tym bardziej nie ustalono związku przyczynowo - skutkowego między zarzucanymi skarżącemu czynami a istnieniem obawy użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Zdaniem skarżącego gdyby celem ustawodawcy było cofanie pozwolenia na broń palną w każdym przypadku postawienia w stan oskarżenia osoby uprawnionej to zapewne taki zapis znalazłby się w ustawie. Tymczasem ustawa stanowi o istnieniu uzasadnionej obawy niewłaściwego użycia broni. Stąd też organy nie mogą stosować prostego przełożenia, że każda osoba postawiona w stan oskarżenia winna mieć cofnięte pozwolenie na broń. Istotne jest bowiem w jaki sposób skarżący posługiwał się bronią, czy zagrażał zdrowiu lub życiu innych osób, a zatem czy całokształtem swojego dotychczasowego postępowania stwarza obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku prawnego. W tym zakresie organy obu instancji nie poczyniły żadnych ustaleń. Zdaniem skarżącego niezbędne jest wykazanie bezpośredniego związku między popełnionym czynem, za który posiadacz broni został skazany, oraz jego dotychczasowym życiem i cechami charakteru, które stwarzałyby obawy, że może on użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Zdaniem skarżącego ani Sąd I instancji ani organy Policji takiej oceny nie dokonały i przyjęły, iż samo wszczęcie postępowania karnego i waga zarzutów, które mogą być postawione skarżącemu są wystarczającymi przesłankami do cofnięcia pozwolenia na broń. Podniesiono, iż organy Policji pominęły okoliczności dotyczące dotychczasowej postawy skarżącego, jego nienagannej ponad trzydziestoletniej służby w policji, niekaralność doskonałe opinie w środowisku, jak też fakt bezkonflikotowego z prawem ponad 30 letniego korzystania z uprawnienia na posiadanie broni, uznając, iż tracą na znaczeniu wobec postawionych skarżącemu zarzutów. Wyciągnięcie wniosku o istnieniu zagrożenia sprzecznego z prawem użycia broni z samego tylko faktu postawienia zarzutów jest zdaniem skarżącego za daleko idące. Konieczne jest bowiem wykazanie, że zachowanie skarżącego, będące powodem wszczęcia przeciwko niemu postępowania, pozwala żywić obawę co do dalszego zgodnego z prawem używania broni. Ustawodawca wyraźnie wskazał, że tylko istnienie uzasadnionej obawy użycia broni w interesie sprzecznym z bezpieczeństwem i porządkiem publicznym, a nie samo skazanie, może być przyczyną cofnięcia pozwolenia na broń. Organ musi więc wykazać dowodami, a nie tylko bardzo swobodnymi zabiegami logicznymi, że co do konkretnej osoby, z konkretnej przyczyny istnieje obawa niezgodnego z prawem użycia broni.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie od skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego stosownie do obowiązujących w tym zakresie norm. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę kasacyjną podniesiono, że ustawodawca poprzez zastosowanie zwrotu "w szczególności" w dyspozycji art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, jedynie przykładowo określił okoliczności, które mogą wzbudzać tę obawę. Zdaniem organu ustawodawca nie przyjął więc zamkniętego katalogu tych przesłanek, a zatem mogą to być inne okoliczności, w tym także innego rodzaju czyny karalne, wymierzone przeciwko innym dobrom prawnie chronionym. Z tego względu fakt, że posiadacz pozwolenia stanął pod zarzutem popełnienia przestępstw skierowanych przeciwko innym dobrom, niż wymienione w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, nie wyłącza w świetle powołanego przepisu możliwości cofnięcia mu pozwoleń na broń na powyższej podstawie. Pełnomocnik organu podkreślił, iż ze zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wynika, że skarżący stanął pod zarzutem popełnienia w warunkach czynu ciągłego szeregu przestępstw o charakterze korupcyjnym (przestępstwa z art. 228 § 1 k.k., art. 271 § 3 k.k., art. 236 § 6 k.k. oraz z art. 272 k.k.). Pełnomocnik organu podzielił stanowisko Sądu I instancji, że zarzucane skarżącemu czyny zabronione mają charakter umyślny, a znaczne skumulowanie postawionych skarżącemu zarzutów oraz charakter umyślności wskazują jednoznacznie na istnienie uzasadnionej obawy o zgodne z prawem używanie broni palnej. Pełnomocnik organu stwierdził, że z tych względów skarżącego można zaliczyć co kategorii osób, co do których istnieje "uzasadniona obawa", o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Podkreślono, że z całą pewnością od posiadacza broni palnej wymagać należy nieskazitelnej postawy. W ocenie pełnomocnika organu skarżący naruszając obowiązujący ład prawny takiej postawy nie okazał, a więc nie daje on gwarancji przestrzegania przepisów ustawy o broni i amunicji w zakresie bezpiecznego posiadania i używania tej broni. Zdaniem pełnomocnika organu nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a nadto nie zachodzi również żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku Sądu pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał kontroli zaskarżonego wyroku w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej.
Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie nie posiada usprawiedliwionych podstaw, tak w zakresie powołanych w niej zarzutów naruszenia przez Sąd I instancji przepisów postępowania – m.in. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. jak i zarzutu dokonania błędnej wykładni przepisów prawa materialnego – art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust.1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Z uwagi na charakter sprawy oraz sposób sformułowania zarzutów skargi kasacyjnej punktem wyjścia należało uczynić przepisy prawa materialnego będące podstawą orzekania przez organy administracji.
Stosownie bowiem do treści (w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania decyzji) art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano jest osobą co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazaną prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec której toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw.
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż zagadnienie, które stanowi istotę sporu w niniejszej sprawie było przedmiotem oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie siedmiu sędziów, który wskazał w uchwale z dnia 18 listopada 2009 r., sygn. akt II OPS 4/09, (publik. http://orzeczenia.nsa.gov.pl), że pozwolenie na broń palną jest uprawnieniem wyjątkowym i z tego względu posiadacz musi być osobą dającą rękojmię, iż swoim postępowaniem nie zagrozi bezpieczeństwu lub porządkowi publicznemu, w związku z czym osoby takie powinny w sposób szczególny unikać wchodzenia w konflikt z prawem. Uchwała ta podnosi także, iż w przypadku osób, które nie zostały skazane za wymienione w tym przepisie przestępstwa, organy Policji, mające upoważnienie do swobodnej oceny okoliczności i faktów, mogących przesądzać o wystąpieniu takiej uzasadnionej obawy, winny szczegółowo te okoliczności i fakty analizować, oceniać je w sposób zindywidualizowany, a następnie winny wyczerpująco uzasadnić tę ocenę w perspektywie przyjęcia, iż istnieje określona w przepisie "uzasadniona obawa użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego".
Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszym składzie podziela pogląd zawarty w powoływanej uchwale i nie znajduje podstaw do odstąpienia od stanowiska w niej wyrażonego. Podkreślić należy, że zagadnieniem prawnym wymagającym rozstrzygnięcia jest jedynie, wynikająca z normy zawartej w powołanych wyżej przepisach ustawy o broni i amunicji, przesłanka cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni, a więc istnienie uzasadnionej obawy co do możliwości użycia tej broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego (por. wyrok NSA z dnia 23 grudnia 2008 r., sygn. akt II OSK 1696/07, wyrok NSA z dnia 18 lutego 2011, sygn. akt II OSK 320/10, wyrok NSA z dnia 15 kwietnia 2010, sygn. akt II OSK 538/09, publik. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Rozstrzygnięcie tego zagadnienia należy natomiast, jak wyżej wskazano, do kompetencji organów Policji, prowadzących postępowanie w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni. Na gruncie niniejszej sprawy za uprawnioną uznać należy ocenę organów policji jak i Sądu I instancji, że zachowanie skarżącego naruszającego porządek prawny może rodzić obawy użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa państwa i porządku publicznego. Zaznaczyć trzeba, iż przestępstwa te nie należą do przestępstw wyliczonych w art. 15 ust. 1 pkt 6 omawianej ustawy, dlatego dla cofnięcia pozwolenia na broń koniecznym było wykazanie związku pomiędzy popełnionym przez skarżącego czynem, za który został skazany i cechami jego charakteru oraz dotychczasowym postępowaniem, które mogłoby stworzyć obawy, że posiadacz pozwolenia na broń użyje jej w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Stwierdzić należy, iż organy Policji takiej oceny dokonały, dochodząc do wniosku, że zachowanie skarżącego naruszającego porządek prawny w warunkach czynu ciągłego może rodzić obawy użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Przede wszystkim zaś słusznie zwrócono uwagę, że skarżący jest byłym funkcjonariuszem policji wobec którego wymagania powinny być dużo wyższe, niż wobec normalnego obywatela.
W tej sytuacji stwierdzić należy, iż ocena środowiskowa i zawodowa, na którą powołuje się skarżący oraz dotychczasowy sposób używania broni, mają oczywiście znaczenie dla sprawy, jednakże nie są one w stanie przesłonić faktu, że skarżącemu zarzucono popełnienie szeregu przestępstw umyślnych o charakterze korupcyjnym i co istotne dla niniejszej sprawy działając w warunkach czynu ciągłego. Zdaniem składu orzekającego w sprawie niniejszej zarzut popełnienia wyżej wymienionych czynów przez skarżącego rodzi uzasadnioną obawę, że skarżący może użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Skarżący świadomie naruszający porządek prawny istotny dla ochrony bezpieczeństwa powszechnego, nie daje bowiem gwarancji zgodnego z prawem posiadania i używania broni palnej. W pełni należy zgodzić się z Sądem I instancji, iż organ wykazał bezpośredni związek pomiędzy czynami popełnionymi przez skarżącego, a cechami charakteru oraz dotychczasowym postępowaniem, które stwarzają obawy, że posiadacz pozwolenia na broń użyje broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.
Należy zauważyć, iż aktualna treść art. 15 ust. 1 pkt 6a (od dnia 10 marca 2011) ustawy o broni i amunicji w przypadku skazania za przestępstwo umyślne powoduje obligatoryjną przesłankę odmowy pozwolenia na broń (cofnięcia pozwolenia na broń), gdy więc skarżący kasacyjnie uzyska prawomocny wyrok uniewinniający od postawionych mu zarzutów będzie mógł wystąpić o wznowienie postępowania w niniejszej sprawie.
Podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 18 ust.1 pkt 2 i art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji jest zatem nieuzasadniony.
Z wymienionych wyżej względów na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalono skargę kasacyjną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło