II OSK 577/18
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2020-01-22
Skład orzekający: Robert Sawuła, Anna Łuczaj, Małgorzata Jarecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji administracyjnej, złożony w kontekście wniosku o wznowienie postępowania, powinien być rozpatrywany w oderwaniu od samego wniosku o wznowienie, a ocena prawdopodobieństwa uchylenia decyzji powinna opierać się na materiale dowodowym dostępnym na etapie rozpatrywania wniosku o wstrzymanie?Ratio decidendi
Instytucja wstrzymania wykonania decyzji administracyjnej (art. 152 § 1 K.p.a.) ma charakter pomocniczy i służy ochronie strony przed negatywnymi skutkami wykonywania decyzji, której dotyczy wniosek o wznowienie postępowania. Rozpatrzenie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji następuje w oderwaniu od merytorycznego badania zasadności samej decyzji, a ocena prawdopodobieństwa uchylenia decyzji opiera się na analizie dostępnych na tym etapie okoliczności. Brak wszczęcia postępowania wznowieniowego lub odmowa jego wznowienia wyklucza możliwość wstrzymania wykonania decyzji.Stan faktyczny
K. B. wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji nakazującej rozbiórkę zbiornika na ścieki. Organ pierwszej instancji odmówił wstrzymania, wskazując, że wnioskodawczyni nie jest stroną postępowania, a wstrzymanie wykonania decyzji jest możliwe tylko przy prawdopodobieństwie uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania. Organ drugiej instancji utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę K. B., uznając, że brak jest podstaw do wstrzymania wykonania decyzji, gdyż nie wszczęto postępowania wznowieniowego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Robert Sawuła Sędziowie Sędzia NSA Anna Łuczaj Sędzia del. WSA Małgorzata Jarecka (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Rafał Jankowski po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2020 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26 października 2017 r. sygn. akt II SA/Kr 617/17 w sprawie ze skargi K. B. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania decyzji w sprawie nakazu usunięcia nieprawidłowości oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zaskarżonym wyrokiem z dnia 26 października 2017 r. sygn. akt IV SA/Kr 617/17 oddalił skargę K. B. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania decyzji w sprawie nakazu usunięcia nieprawidłowości.
Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej "PINB") postanowieniem z dnia [...] listopada 2016 r., po rozpatrzeniu wniosku K. B., na podstawie art. 152 K.p.a., odmówił wstrzymania własnej decyzji z dnia [...] maja 2016 r. znak: [...] nakazującej [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] oraz A. W. usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości przy zbiorniku na ścieki zlokalizowanym na działce nr ew. [...] w miejscowości Przyborów poprzez jego rozbiórkę.
W uzasadnieniu organ podał, że decyzją z dnia [...] maja 2016 r. znak: [...] orzekł o rozbiórce zbiornika na ścieki. Status strony w tej sprawie posiadała [...] sp. z o.o. oraz A. W., w związku z faktem, iż zarówno na dzień wydania decyzji oraz przed jej wydaniem byli właścicielami działki, na której zlokalizowany jest przedmiotowy zbiornik na ścieki. K. B. i J. B. od 2014 r. nie byli właścicielami ww. działki, stąd zawiadomieniem z dnia 21 września 2015 r. zostali poinformowani, że stracili przymiot strony w prowadzonym postępowaniu administracyjnym. Ze względu na fakt, że postępowanie dotyczyło kilku obiektów na działce nr ew. [...], sprawa zbiornika na ścieki została oznaczona sygnaturą [...].
Dalej PINB wskazał, że w dniu [...] października 2016 r. wpłynął wniosek K. B., w którym zwróciła się o wstrzymanie wykonania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]. Wniosek został uzupełniony w dniu 10 października 2016 r.
Organ uznał, że brak jest okoliczności uprawdopodobniających uchylenie ww. decyzji w wyniku wznowienia postępowania administracyjnego. Nadmienił ponadto, że konieczność wykonania rozbiórki zbiornika spowodowana jest zagrożeniem dla środowiska naturalnego, w związku z nieszczelnością zbiornika, co zostało wskazane w ekspertyzie sporządzonej w dniu 14 marca 2016 r.
K. B. złożyła zażalenie na postanowienie z dnia [...] listopada 2016 r., zarzucając naruszenie art. 152 § 1 K.p.a. z zw. z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., art. 152 § 1 K.p.a. w zw. z art. 124 § 2 K.p.a., art. 152 § 1 K.p.a. w zw. art. 149 § 3 K.p.a. oraz art. 28 K.p.a. w zw. z art 97 § 1 pkt 4 K.p.a. w zw. z art 140 K.c. w zw. z art. 189 K.p.c. i art. 58 § 2 K.c. Wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez wstrzymanie wykonania decyzji do czasu prawomocnego rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania w sprawie [...].
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej "WINB") postanowieniem z dnia [...] lutego 2017 r. znak: [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Organ drugiej instancji wyjaśnił, że wznowienie postępowania ma konstrukcję względnie suspensywną. Ponieważ wykonanie decyzji może prowadzić do stanu prawnego lub faktycznego, który jest nieodwracalny, na organ został nałożony obowiązek rozważenia z urzędu lub na wniosek strony wstrzymania wykonania decyzji. Podstawą wstrzymania wykonania decyzji jest istnienie prawdopodobieństwa uchylenia decyzji, a zatem gdy na podstawie akt sprawy organ wstępnie jest przekonany o uchyleniu decyzji.
WINB podkreślił, że PINB postanowieniem z dnia [...] listopada 2016 r. znak: [...], na podstawie art. 149 § 3 K.p.a., odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej własną decyzją z dnia [...] maja 2016 r. znak: [...]. Po rozpatrzeniu zażalenia K. B. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] postanowieniem z dnia [...] lutego 2017 r. znak: [...] utrzymał w mocy wyżej wymienione postanowienie. W ocenie organu odwoławczego, skoro postępowanie wznowieniowe nie zostało wszczęte, to nie zachodzi prawdopodobieństwo uchylenia decyzji PINB z dnia [...] maja 2016 r. znak: [...]. Z uwagi na powyższe brak jest podstaw do wstrzymania wykonania decyzji.
WINB wyjaśnił również, że pozostałe zarzuty zawarte w zażaleniu K. B. oraz w piśmie z dnia 8 lutego 2017 r. nie mogły być uwzględnione, gdyż nie dotyczą kwestii prawdopodobieństwa uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania.
K. B. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na postanowienie organu odwoławczego z dnia [...] lutego 2017 r., domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia celem wstrzymania wykonania decyzji PINB z dnia [...] maja 2016 r. Skarżąca zarzuciła naruszenie:
1. art. 152 § 2 K.p.a. poprzez przyjęcie, że z przepisu tego wynika, że odmowna decyzja w sprawie wznowienia postępowania skutkuje odmową wstrzymania wykonania decyzji objętej wnioskiem;
2. art. 152 § 2 K.p.a. w zw. z art. 149 § 3 K.p.a. i 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez przyjęcie, że podlegająca kontroli sądowej prawomocna i nieostateczna decyzja organu drugiej instancji w sprawie odmowy wznowienia postępowania świadczy o braku prawdopodobieństwa uchylenia decyzji administracyjnej objętej wnioskiem o wznowienie postępowania;
3. art. 152 § 2 K.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 i 5 K.p.a. i art. 147 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 7 K.p.a. poprzez niezbadanie przez organ drugiej instancji z urzędu, czy istnieje prawdopodobieństwo uchylenia decyzji PINB z dnia [...] maja 2016 r. na skutek rażącego naruszenia prawa przy wydaniu zaskarżonej decyzji poprzez dokonanie ustaleń faktycznych o niepełny materiał dowodowy ujawniony przez skarżącą na etapie odwołania.
W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie powołanym na wstępie wyrokiem z dnia 26 października 2017 r. oddalił skargę K. B..
W uzasadnieniu Sąd, odwoławszy się do treści art. 152 § 1 K.p.a., stwierdził, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji należy rozpatrzyć przez zbadanie, czy okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia tej decyzji. Przy czym, wstrzymanie wykonania powinno być traktowane jako środek ostateczny, oparty na udokumentowanych i wiarygodnych dowodach. Wydając postanowienie na podstawie art. 152 § 1 K.p.a., właściwy organ powinien wziąć pod uwagę wszystkie dostępne na tym etapie postępowania okoliczności faktyczne i prawne, przede wszystkim materiał dowodowy zawarty w aktach sprawy zakończonej dotychczasową decyzją i na tej podstawie wstępnie ocenić, czy istnieją podstawy do przyjęcia, że decyzja zostanie uchylona. Powinien także dostrzec, że w postępowaniu dotyczącym wstrzymania wykonania decyzji nie bada się merytorycznie zgodności z prawem decyzji stanowiącej przedmiot postępowania wznowieniowego oraz konieczności ewentualnego jej wyeliminowania z obrotu prawnego. Należy to bowiem do rozstrzygnięcia kończącego wznowione postępowanie.
Sąd podkreślił dalej, że terminu "prawdopodobieństwo", którym ustawodawca posłużył się w art. 152 § 1 K.p.a., nie można utożsamiać z pojęciami "udowodnienie", czy "uprawdopodobnienie". Zastosowane przez ustawodawcę zróżnicowanie terminologiczne wskazuje, że nie ma podstaw do przeprowadzania przez organ nawet uproszczonego dowodzenia o skutku w postaci uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania. Wystarczające jest wskazanie przez organ na istnienie takiej możliwości.
Tym samym, o prawdopodobieństwie uchylenia decyzji w rozumieniu art. 152 § 1 K.p.a. można mówić wówczas, gdy bez konieczności przeprowadzania szczegółowej analizy materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy oraz dowodów i argumentów przedstawionych przez stronę postępowania, jak również bez konieczności dokonywania szczegółowej analizy przepisów prawa mających zastosowanie w sprawie możliwe jest stwierdzenie, że decyzja zostanie uchylona.
W tym kontekście, jako prawidłowe Sąd ocenił ustalenia organów administracji poczynione w sprawie, że nie było podstaw do wstrzymania wykonania decyzji ostatecznej z dnia [...] maja 2016 r., skoro PINB postanowieniem z dnia [...] listopada 2016 r. znak: [...], na podstawie art. 149 § 3 K.p.a., odmówił wznowienia postępowania, a WINB postanowieniem z dnia [...] lutego 2017 r. utrzymał powyższe rozstrzygnięcie w mocy. Sąd dodał, że skarga K. B. na postanowienie organu drugiej instancji z dnia [...] lutego 2017 r. została odrzucona postanowieniem Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Krakowie z dnia 4 lipca 2017 r. sygn. akt II SA/Kr 621/17.
Sąd przychylił się do stanowiska, że wydanie postanowienia w sprawie wstrzymania wykonania decyzji dopuszczalne jest dopiero po wszczęciu postępowania wznowieniowego. Jeżeli postępowanie wznowieniowe nie zostało wszczęte, to niedopuszczalnym byłoby wstrzymywanie wykonania ostatecznej decyzji. Oczywistym jest również zdaniem Sądu, że w sytuacji, w której organ odmówi wznowienia postępowania, nie sposób twierdzić, że zachodzą okoliczności wskazujące na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania.
W świetle poczynionych uwag, Sąd za niezasadne uznał zarzuty skarżącej, co do pominięcia przy rozpatrzeniu wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji okoliczności świadczących o tym, że ostateczna decyzja z dnia 16 maja 2016 r. jest wadliwa.
K. B., reprezentowana przez adwokata ustanowionego w ramach prawa pomocy, wniosła skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26 października 2017 r. sygn. akt IV SA/Kr 617/17.
Strona, zaskarżając orzeczenie Sądu pierwszej instancji w całości, zarzuciła:
naruszenie przepisów postępowania, w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
1. art. 3 § pkt 2 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej "P.p.s.a.") w zw. z art. 7 i 8, 77 K.p.a., poprzez nieuwzględnienie skargi i nieuchylenie zaskarżonego postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lutego 2017 r. mimo to, że organ administracyjny zaniechał przeprowadzenia postępowania zmierzającego do ustalenia stanu faktycznego sprawy i wyjaśnienia, czy w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji organu pierwszej instancji z urzędu w oparciu o przepis art. 152 § 1 K.p.a., w szczególności z dokumentów złożonych w toku postępowania przez skarżącą, a nadto poprzez rozpoznanie sprawy jako odrębnej sprawy w oderwaniu od złożonego przez skarżącą wniosku o wznowienie postępowania w sprawie nakazu rozbiórki zbiornika na ścieki zakończonego ostateczną decyzją PINB z dnia [...] maja 2016 r. znak: [...];
2. art. 119 pkt 3 P.p.s.a. poprzez rozpoznanie sprawy w postępowaniu uproszczonym pomimo złożenia przez skarżąca formalnego wniosku o rozpoznanie sprawy na rozprawie, w przypadku rozpoznania jej w trybie uproszczonym i dopuszczenie na rozprawie dalszych dowodów, w tym z przesłuchania skarżącej i udzielenia w ten sposób stronie możliwości wypowiedzenia się w sprawie w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w szczególności w zakresie wyjaśnienia okoliczności dotyczących nieprawidłowych ustaleń o braku szczelności szamba położonego na działce znajdującej się w posiadaniu skarżącej, oznaczonej nr 1862 w miejscowości Przyborów, w sytuacji gdy przepis art. 119 pkt 3 P.p.s.a przewiduje fakultatywne zastosowanie trybu uproszczonego.
Podnosząc powyższe zarzuty, K. B. wniosła o:
1. uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania;
2. zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych;
3. rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
Pełnomocnik z urzędu wniosła o przyznanie na jej rzecz kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu według norm przepisanych, z uwagi na to, że koszty te nie zostały pokryte ani w całości, ani w części.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325; dalej powoływana również jako "P.p.s.a.") Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.
Zważywszy, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał kontroli zaskarżonego wyroku w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej. Żadna z nich nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach.
Zgodnie z art. 152 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm. – stan prawny na dzień wydania postanowienia zaskarżonego do Sądu pierwszej instancji; dalej powoływany jako K.p.a.) organ administracji publicznej właściwy w sprawie wznowienia postępowania wstrzyma z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania.
Celem instytucji procesowej uregulowanej powołanym przepisem jest ochrona strony postępowania przed możliwymi negatywnymi skutkami, jakie może spowodować dalsze wykonywanie decyzji wydanej w sprawie, której dotyczy postępowanie o wznowienie postępowania. Zastosowanie tej instytucji jest uzależnione od stwierdzenia prawdopodobieństwa uchylenia decyzji ostatecznej, natomiast ocena, w oparciu o występujące w sprawie okoliczności, czy takie prawdopodobieństwo występuje, należy do organu administracji właściwego do wznowienia postępowania.
W postępowaniu dotyczącym wstrzymania wykonania decyzji na podstawie art. 152 § 1 K.p.a. nie można jednak badać zgodności z prawem decyzji ostatecznej i rozważać, ani ustalać, czy zachodzą przesłanki skutkujące koniecznością wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Te czynności w postępowaniu zastrzeżone są bowiem dla postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy, o którym mowa w art. 149 § 2 K.p.a. (zob. też wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 października 2017 r. sygn. akt II OSK 308/16, z dnia 18 października 2017 r. sygn. akt II OSK 2716/16, z dnia 23 lutego 2012 r. sygn. akt II OSK 2353/10. Niepublikowane. Dostępne: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W związku z tym, na etapie postępowania w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji ostatecznej organ właściwy do wznowienia postępowania rozstrzyga w oparciu o analizę dostępnych w tym stadium postępowania okoliczności (przede wszystkim w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu zakończonym tą decyzją) i na tej podstawie stwierdza, czy istnieje prawdopodobieństwo, że decyzja zostanie uchylona (zob. też np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 października 2017 r. sygn. akt II OSK 308/16. Niepublikowany. Dostępny: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Nie znajduje zatem usprawiedliwionych podstaw oczekiwanie wnoszącej skargę kasacyjną, by organ administracji na etapie postępowania w sprawie wstrzymania wykonania decyzji dokonywał ustaleń stanu faktycznego i rozstrzygnął kwestię wstrzymania łącznie z wnioskiem o wznowienie postępowania. Dopuszczenie przez Sąd pierwszej instancji forsowanego przez wnoszącą skargę kasacyjną rozumienia art. 152 § 1 K.p.a. stanowiłoby nieuzasadnioną nadinterpretację normy prawnej zawartej w tym przepisie, zaś prowadzenie postępowania w ten sposób przez organ właściwy do wznowienia postępowania, skutkowałoby niedopuszczalną ingerencją w czynności zastrzeżone dla postępowania, co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Dlatego zarzut naruszenia art. 3 § 2 pkt 2 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i lit. c w zw. z art. 7, art. 8 i art. 77 K.p.a. należało uznać za niezasadny.
Mając powyższe na uwadze, należy w pełni zgodzić się z Sądem pierwszej instancji, który zaakceptował stanowisko [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] zawarte w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] lutego 2017 r. Trafnie bowiem organ administracji, w oparciu o analizę okoliczności możliwych do ustalenia na etapie postępowania, w którym rozstrzygał w przedmiocie wstrzymania wykonania stwierdził, że nie istniało prawdopodobieństwo uchylenia
– w wyniku wznowienia postępowania - ostatecznej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] maja 2016 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] listopada 2016 r. odmówił bowiem wznowienia postępowania zakończonego tą decyzją, a postanowieniem z dnia [...] lutego 2017 r. organ odwoławczy utrzymał wskazane postanowienie w mocy.
Sąd pierwszej instancji, rozstrzygając sprawę w dniu 26 października 2018 r., nie mógł też nie dostrzec znanej mu z urzędu okoliczności, że skarga na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lutego 2017 r. została odrzucona przez Sąd postanowieniem z dnia 4 lipca 2017 r. sygn. akt II SA/Kr 621/17. Trafne uwagi w tym zakresie zawarto na str. 6 uzasadnienia zaskarżonego wyroku. Postanowienie Sądu z dnia 4 lipca 2017 r. jest prawomocne, zatem kwestia prawidłowości ustalenia braku prawdopodobieństwa uchylenia decyzji ostatecznej w wyniku wznowienia postępowania nie może budzić obecnie jakichkolwiek wątpliwości.
Odnosząc się do drugiego z zarzutów postawionych przez wnoszącą skargę kasacyjną, należy wskazać, że zgodnie z art. 119 pkt 3 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Przedmiotem skargi K. B. było postanowienie w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji. Podstawę jego wydania stanowił art. 152 § 1 K.p.a., natomiast w świetle art. 152 § 2 K.p.a. na postanowienia w sprawie wstrzymania wykonania decyzji służy stronie zażalenie. Nie ulega zatem wątpliwości, że art. 119 pkt 3 P.p.s.a. znajdował zastosowanie w sprawie ze skargi K. B.. W konsekwencji, Sąd pierwszej instancji mógł rozpoznać sprawę w trybie uproszczonym, co stosownie do treści art. 120 P.p.s.a, następuje na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Wniosek skarżącej o przeprowadzenie rozprawy nie był dla Sądu wiążący. Przy czym należy podkreślić, że dopuszczenie rozpoznania spraw w trybie uproszczonym stanowi odpowiedź ustawodawcy na postulaty społeczne, domagające się umożliwienia załatwiania spraw drobnych i prostych szybko, w postępowaniu odformalizowanym i pozbawionym zbędnych komplikacji. Do tego typu spraw niewątpliwie należy sprawa ze skargi na postanowienie wydane na podstawie art. 152 § 1 K.p.a., co jednoznacznie wynika z opisanych powyżej granic postępowania wyjaśniającego, zdecydowanie zawężonych w relacji do postępowania, co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Zastosowanie trybu uproszczonego w tego typu sprawach z pewnością nie może być więc uznane za niedopuszczalne ograniczenie prawa do sądu, ponieważ stanowi element skracania i przyspieszenia procedur sądowych, bez pozbawienia strony należnych uprawnień procesowych (zob. też wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 października 2019 r. sygn. akt I OSK 511/18, z dnia 28 maja 2019 r. sygn. akt II FSK 1894/17, dnia 24 stycznia 2018 r. sygn. akt I OSK 597/16. Niepublikowane. Dostępne http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Mając na względzie argumentację podniesioną przez wnoszącą skargę kasacyjną, należy dodać, że zgodnie z art. 106 § 3 P.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W postępowaniu sądowoadministracyjnym, co do zasady, nie jest zatem możliwe prowadzenie postępowania dowodowego, a kontrola legalności działania administracji publicznej opiera się na materiale dowodowym zgormadzonym w aktach sprawy, na podstawie którego sąd wydaje wyrok (art. 133 § 1 P.p.s.a.). Celem postępowania dowodowego, o którym mowa w art. 106 § 3 P.p.s.a., nie jest więc ponowne ustalenie stanu faktycznego w sprawie administracyjnej, a wyłącznie ocena, czy organy administracji ustaliły ten stan zgodnie z przepisami postępowania administracyjnego, a następnie, czy dokonały prawidłowej subsumcji ustalonego stanu faktycznego do dyspozycji określonych przepisów prawa materialnego. Należy przy tym podkreślić, że jedynym dopuszczalnym dowodem jest dowód z dokumentu.
Z powyższych względów oczekiwanie przez wnoszącą skargę kasacyjną, że Sąd pierwszej instancji powinien na rozprawie prowadzić postępowanie dowodowe, obejmujące m.in. przesłuchanie skarżącej, mające na celu wyjaśnienie okoliczności dotyczących zbiornika na ścieki, którego dotyczyła ostateczna decyzja objęta wnioskiem o wznowienie postępowania, nie znajduje oparcia w przepisach prawa. Co więcej, ze względu na opisany wyżej charakter i zakres zaskarżonego postanowienia, wyjaśnianie tych okoliczności było obojętne dla rozstrzygnięcia sprawy.
Z powyższych względów także zarzut naruszenia art. 119 pkt 3 P.p.s.a. należało uznać za niezasadny.
W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł w wyroku o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącego wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, ponieważ przepisy art. 209 i 210 P.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 P.p.s.a.) przyznawane jest w postępowaniu określonym w przepisach art. 258 – 261 P.p.s.a. Wniosek wyznaczonej adwokat zostanie zatem rozpoznany przez referendarza sądowego po zwrocie akt sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło