II OSK 582/19

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2021-11-18

Skład orzekający: Marzenna Linska - Wawrzon, Roman Ciąglewicz, Piotr Broda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo ocenił zgodność projektu budowlanego rozbudowy i nadbudowy budynku mieszkalnego z przepisami prawa budowlanego i rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w szczególności w zakresie zacieniania, nasłonecznienia, odległości od granicy działki oraz wymagań przeciwpożarowych?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo ocenił zgodność projektu budowlanego z przepisami. Sąd uznał, że projekt nie narusza przepisów dotyczących odległości od granicy działki, analizy przesłaniania i nasłonecznienia, a także wymogów przeciwpożarowych. Sąd podkreślił, że postępowanie odwoławcze nie naruszyło zasady dwuinstancyjności, a ewentualne nieistotne wady projektu mogły zostać usunięte w trakcie postępowania odwoławczego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła pozwolenia na rozbudowę i nadbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Po wydaniu decyzji przez Starostę, Wojewoda Śląski uchylił ją i wydał własną decyzję zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę właścicieli sąsiedniej działki, którzy zarzucali naruszenie przepisów dotyczących odległości od granicy, zacieniania, nasłonecznienia i wymagań przeciwpożarowych. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną wniesioną przez skarżących.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Marzenna Linska - Wawrzon Sędziowie: sędzia NSA Roman Ciąglewicz sędzia del. WSA Piotr Broda (spr.) po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. Ż. i Z. Ż. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 14 września 2018 r. sygn. akt II SA/Gl 367/18 w sprawie ze skargi M. Ż. i Z. Ż. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 14 września 2018 r., sygn. akt II SA/Gl 367/18 oddalił skargę M. Ż. i Z. Ż. (zwanych dalej skarżącymi) na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę. Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Wnioskiem z dnia 19 czerwca 2017 r. K. i D. U. wystąpili do Starosty [...] o wydanie decyzji o pozwoleniu na rozbudowę z nadbudową budynku mieszkalnego jednorodzinnego położonego w [...] przy ulicy [...] działka ewidencyjna nr [...]. Pismem z dnia 3 lipca 2017 r. Starosta [...] zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w sprawie i postanowieniem z dnia [...] lipca 2017 r. nałożył na wnioskodawców obowiązek uzupełnienia nieprawidłowości i braków w złożonym projekcie budowlanym poprzez dostarczenie analizy zacieniania projektowanej rozbudowy z nadbudową budynku. Następnie decyzją z dnia [...] września 2017 r. nr [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla wnioskujących obejmującego: rozbudowę z nadbudową budynku mieszkalnego jednorodzinnego do realizacji na działce nr ew. [...] obr. [...], położonej w [...] przy ulicy [...]. Wyjaśnił, że projektowany budynek nie wpłynie negatywnie na zagospodarowanie działki sąsiedniej oraz nie zacieni pomieszczeń mieszkalnych ponad dopuszczalne parametry. Wskazał, że w projekcie elewację północnej ściany zaprojektowano jako ścianę oddzielenia przeciwpożarowego o odporności REI 60. Na skutek wniesionego przez skarżących odwołania, Wojewoda Śląski decyzją z dnia [...] lutego 2018 r. Nr [...], uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji i na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 38 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2017 r. poz. 1332, ze zm.; zwanej dalej ustawą) zatwierdził projekt budowlany i udzielił inwestorom - K. i D. U. pozwolenia na budowę obejmującego rozbudowę z nadbudową budynku mieszkalnego jednorodzinnego na ww. działce w [...]. Organ II instancji w uzasadnieniu wskazał, że projektowana rozbudowa z nadbudową budynku mieszkalnego w całości zgodna jest z warunkami określonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego miejscowości [...], tzn. spełnione zostały określone w planie parametry zabudowy. Nie narusza ponadto regulacji obowiązujących w dacie złożenia wniosku zawartych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1422, ze zm.; zwanego dalej rozporządzeniem) i jest zgodna z jego § 12 ust. 3 pkt 3, jak również z § 13 czy § 60 i § 271 do § 273 rozporządzenia. Z projektu wynika, że nie przewiduje się zmian dotyczących długości istniejącego budynku usytuowanego w granicy z sąsiednią działką, a projektowana rozbudowa dotyczy wyłącznie części budynku zlokalizowanego w głębi działki, w odległości 4,95 m od granicy z działką skarżących. Przedłożona analiza przesłaniania wykazała, że nie zostanie naruszony § 13 rozporządzenia, a z analizy zacieniania wynika, że pokoje dzienne w budynku skarżących będą miały zapewniony, zgodnie z § 60 rozporządzenia, wymagany czas nasłonecznienia co najmniej 3 godziny w dniach równonocy (21 marca i 21 września w godzinach od 7ºº do 17ºº). Organ odwoławczy stwierdził, że sporny budynek przy granicy z działką sąsiednią posiada też ścianę oddzielenia przeciwpożarowego (o klasie odporności ogniowej REI 60) i tym samym nie narusza regulacji zawartych w § 217 do § 273 rozporządzenia. Podobnie w odniesieniu do tarasu zaprojektowanego w odległości 1,55 m od granicy działki, to, zdaniem organu II instancji, spełnione zostały wymagania określone § 12 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia. W konsekwencji organ odwoławczy uznał, że planowana inwestycja nie narusza obowiązujących przepisów prawa, ani nie stanowi naruszenia interesu prawnego skarżących, wynikającego z art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy. Przedłożony do zatwierdzenia projekt budowlany sporządzony został zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej, co potwierdził oświadczeniem projektant posiadający wymagane prawem uprawnienia. Nadto projekt ten spełnia wymogi zawarte w art. 34 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 oraz art. 36 ust. 1 ustawy oraz rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego. Opisanym na wstępie wyrokiem WSA w Gliwicach oddalił skargę M. Ż. i Z. Ż. na powyższą decyzję Wojewody Śląskiego. W uzasadnieniu wskazał, że zatwierdzony projekt budowlany jest zgodny z wymogami określonymi w § 12 rozporządzenia. Wprawdzie generalna zasada wyrażona w ust. 1 tego przepisu nakazuje sytuować budynki w odległości od granicy sąsiedniej działki budowlanej, nie mniejszej niż 4 m w przypadku budynku z otworami okiennymi lub drzwiowymi oraz 3 m w przypadku ścian bez takich otworów, ale przepis ten przewiduje liczne wyjątki. W przedmiotowej sprawie północna ściana budynku znajduje się w granicy z sąsiednią działką budowlaną, ale takie sytuowanie budynku inwestorów ustalone zostało wcześniej, a obecnie zachowano dotychczasowe wymiary w pasie o szerokości 3m wzdłuż tej granicy, a nadbudowę tak usytuowanego budynku przewidziano o jedną kondygnację, nie przewidując w odległości mniejszej niż 4 m otworów okiennych lub drzwiowych. W ocenie Sądu, z tego wynika, że projekt nie przewiduje zmian dotyczących długości istniejącego budynku usytuowanego w granicy z sąsiednią działką, zaś projektowana rozbudowa dotyczy wyłącznie tej części budynku, która zlokalizowana jest w głębi działki inwestorów, w odległości 4,94 m od granicy z działką skarżących. Sąd I instancji nie podzielił także zarzutów skarżących, że złożony przez inwestorów i zatwierdzony przez organ projekt budowlany narusza przepisy § 13 czy § 60 rozporządzenia, bowiem analiza przesłaniania wykazała spełnienie warunku określonego w § 13 co do odległości pomiędzy budynkiem przesłanianym, a przesłaniającym, umożliwiającym naturalne oświetlenie pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi. Potwierdzono odległość pomiędzy budynkiem projektowanym, a istniejącym na działce skarżących równą 4m, co oznacza, że jest ona większa od wysokości przesłaniania określonej na poziomie 2,85 m. Nie budzi wątpliwości Sądu, że projektowany budynek nie będzie powodował pozbawienia dostępu światła dziennego do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi w sąsiednim budynku. Dalej Sąd I instancji stwierdził, że podobnie w zakresie zacieniania, analiza wykazała, że pokoje dzienne w sąsiednim budynku skarżących będą miały zapewniony wymagany czas nasłonecznienia co najmniej 3 godzinny w dniach równonocy wiosennej i jesiennej - tzn. okna parteru będą oświetlone od godziny 7ºº do 12ºº, tj. przez pięć godzin, a okna piętra i poddasza - cały dzień nasłonecznienia. Sąd I instancji nie podzielił także zarzutu naruszenia § 271 do 273 rozporządzenia, bowiem w elewacji północnej - czyli tej w granicy pomiędzy działkami inwestorów i skarżących - istnieje ściana oddzielenia przeciwpożarowego z ociepleniem z wełny mineralnej o odporności ogniowej REI 60, co spełnia wymogi wskazane w tych przepisach. Podobnie Sąd nie podzielił zarzutu, że nie została spełniona wymagana odległość zaprojektowanego tarasu od granicy działki skarżących, gdyż w rzeczywistości wynosi ona 1,30 m, a nie planowane 1,55 m (zgodnie z wymogiem § 12 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia). Także, zdaniem Sądu, nie można podzielić zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania, bowiem organy przeprowadziły je prawidłowo. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli skarżący, zaskarżając wyrok w całości. Jednocześnie zarzucili: 1. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to: art. 134 § 1 w zw. z art.145 § 1 pkt 1 lit. c i z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez nienależyte rozpoznanie zarzutów podniesionych w skardze i niedostrzeżenie przez Sąd I instancji uchybień organu administracyjnego polegających na zaniechaniu podjęcia czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz na jego dowolnej ocenie, wyrażającej się pominięciem zarzutów podnoszonych przez skarżących co do tego, że przedłożona przez inwestorów dokumentacja projektowa nie odzwierciedla rzeczywistych wymiarów obiektu ani jego usytuowania oraz zacienienia i przesłaniania budynku mieszkalnego w szczególności niższych kondygnacji, gdzie także znajdują się pomieszczenia mieszkalne, co miało istotny wpływ na wynik sprawy bowiem doprowadziło do niezasadnego przyjęcia, że postępowanie organu prowadzone było zgodnie z przepisami, a inwestorzy usunęli wszystkie stwierdzone nieprawidłowości; 2. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to: art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 15 k.p.a. poprzez nienależyte rozpoznanie zarzutów podniesionych w skardze i niedostrzeżenie przez Sąd I instancji uchybienia organu naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania wyrażające się prowadzeniem postępowania dowodowego przez organ odwoławczy w bardzo obszernym zakresie, które sprowadzało się do przedłożenia przez inwestorów m.in. w dniu 21 listopada 2017 r. nowego projektu budowlanego, co doprowadziło do faktycznego wyeliminowania z postępowania jednej instancji, co miało istotny wpływ na wynik sprawy bowiem doprowadziło do niezasadnego przyjęcia, że postępowanie organu prowadzone było zgodnie z przepisami i niesłusznego oddalenia skargi; 3. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to: art. 134 § 1 w zw. z art.145 § 1 pkt 1 lit. a i z art. 151 p.p.s.a. w zw. z § 12 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia poprzez nienależyte rozpoznanie zarzutów podniesionych w skardze i niedostrzeżenie przez Sąd I instancji uchybienia organu w postaci zastosowania § 12 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia pomimo, że nie zostały spełnione przesłanki do usytuowania budynku bezpośrednio przy granicy działki budowlanej; 4. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to: art. 134 § 1 w zw. z art.145 § 1 pkt 1 lit. a i z art. 151 p.p.s.a. w zw. z § 13 ust. 1 rozporządzenia poprzez nienależyte rozpoznanie zarzutów podniesionych w skardze i niedostrzeżenie przez Sąd I instancji uchybienia organu w postaci naruszenia § 13 ust. 1 rozporządzenia poprzez zaakceptowanie projektu niezapewniającego naturalnego oświetlenia dla wszystkich okien pomieszczeń przesłanianych i pominięcie w tym zakresie okoliczności, że budynek skarżących jest domem wielorodzinnym, zajmowanym również na najniższej kondygnacji, która pozbawiona została naturalnego oświetlenia; 5. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to: art. 134 § 1 w zw. z art.145 § 1 pkt 1 lit. a i z art. 151 p.p.s.a. w zw. z § 60 ust. 1 rozporządzenia poprzez nienależyte rozpoznanie zarzutów podniesionych w skardze i niedostrzeżenie przez Sąd I instancji uchybienia organu w postaci naruszenia § 60 ust. 1 rozporządzenia i zatwierdzenie projektu budowlanego, pomimo że nie zapewniono minimalnego czasu nasłonecznienia wszystkich pomieszczeń mieszkalnych i pominięcie w tym zakresie okoliczności, że budynek skarżących jest domem wielorodzinnym, zajmowanym również na najniższej kondygnacji, która pozbawiona została nasłonecznienia; 6. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to: art. 134 § 1 w zw. z art.145 § 1 pkt 1 lit. a i z art. 151 p.p.s.a. w zw. z § 232 ust. 1 rozporządzenia poprzez nienależyte rozpoznanie zarzutów podniesionych w skardze i niedostrzeżenie przez Sąd I instancji uchybienia organu w postaci naruszenia § 232 ust. 1 rozporządzenia poprzez zatwierdzenie projektu budowlanego pomimo niezachowania wymogów przeciwpożarowych, albowiem ściana posadowiona w granicy stanowiąca oddzielenie przeciwpożarowe wykończona jest materiałem łatwopalnym; 7. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to: art. 134 § 1 w zw. z art.145 § 1 pkt 1 lit. a i z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 34 ust. 4, w zw. z art. 35 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy poprzez nienależyte rozpoznanie zarzutów podniesionych w skardze i niedostrzeżenie przez Sąd I instancji uchybienia organu w postaci nieprawidłowego zastosowania i naruszenia przepisów prawa budowlanego i zatwierdzenie projektu budowlanego, pomimo że nie spełniał on wskazanych powyżej przepisów techniczno-budowlanych, a także naruszał interes prawny skarżących, co winno skutkować wydaniem decyzji o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz uchylenie poprzedzających go decyzji organów administracyjnych I i II instancji w całości; ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji; ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi na zasadzie art. 188 p.p.s.a., a także o zasądzenie od organu na rzecz skarżących kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Wniesiono o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.). Stosownie do postanowień art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności postępowania wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Sprawa ta mogła być zatem rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny tylko w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej. Skarga kasacyjna nie zawiera uzasadnionych podstaw. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że zawarte w skardze kasacyjnej zarzuty nie pozwalają na skuteczne zakwestionowanie ustaleń oraz ocen dokonanych przez Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w rozpoznawanej sprawie nie naruszono art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. Sąd Wojewódzki obiektywnie i rzetelnie ocenił zaskarżoną decyzję i w konsekwencji zasadnie utrzymał ją w mocy. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku odniósł się do stanu faktycznego, prawidłowo uznając, że - w okolicznościach niniejszej sprawy – projektowana rozbudowa z nadbudową istniejącego budynku jest zgodna z postanowieniami obowiązującego na tym terenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz nie narusza regulacji zawartych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zasadnie przy tym wskazał, że organy przeprowadziły postępowanie w sposób wyczerpujący, wyjaśniając przy tym wszelkie podnoszone przez stronę wątpliwości. Chybiony jest również zarzut kasacyjny wskazujący na naruszenie przez organ odwoławczy zasady dwuinstancyjności postępowania wynikającej z art. 15 k.p.a. Zauważyć bowiem należy, że zgodnie z ugruntowaną linią orzeczniczą sądów administracyjnych istota zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu sprawy przez organy obu instancji. Właściwe zachowanie zasady dwuinstancyjności postępowania wymaga nie tylko podjęcia dwóch kolejnych rozstrzygnięć przez właściwe organy, ale konieczne jest, aby rozstrzygnięcia te zapadły w wyniku przeprowadzenia przez każdy z tych organów postępowania merytorycznego tak, aby dwukrotnie oceniono dowody i przeanalizowano wszystkie istotne okoliczności danej sprawy. Działanie organu odwoławczego nie ma zatem charakteru jedynie kontrolnego, ale jest działaniem merytorycznym (por.m.in. wyrok NSA z dnia 24 kwietnia 2020 r., sygn. akt I OSK 3400/19). Administracyjne postępowanie odwoławcze - w przeciwieństwie do postępowania przed sądem administracyjnym - ma charakter apelacyjny, a nie kasacyjny. Działanie organu drugiej instancji nie ma zatem charakteru kontrolnego, lecz jest działaniem o charakterze merytorycznym, równoważnym działaniu organu pierwszej instancji. Organ drugiej instancji powinien zatem dążyć do rozstrzygnięcia sprawy ad meritum, posługując się w tym celu wszelkimi dostępnymi środkami dowodowymi, a w razie uzasadnionej konieczności powinien uzupełnić brakujące dowody w trybie art. 136 k.p.a. Zatem jako dopuszczalną należy uznać sytuację, w której w trakcie postępowania odwoławczego okaże się, że projekt budowlany obarczony jest wadami nieistotnymi, a które nie oznaczają istotnych naruszeń, o których mowa w art. 35 ust. 3 w związku z art. 35 ust. 1 ustawy. Wówczas organ odwoławczy jest uprawniony, w ramach kompetencji wynikającej z art. 136 k.p.a., do podjęcia działań polegających na zobowiązaniu inwestora do sanowania nieistotnych nieprawidłowości przedłożonego projektu budowlanego. Jeśli inwestor usunie nieprawidłowości, decyzja organu drugiej instancji jest wydawana w warunkach istnienia sanowanego projektu budowlanego. Pamiętać trzeba, że pozwolenie na budowę wchodzi do obrotu prawnego po wydaniu decyzji ostatecznej (por. wyrok NSA z dnia 16 października 2020 r. sygn. akt II OSK 2083/19, LEX nr 3098204). W niniejszej sprawie doszło do takiej właśnie sytuacji procesowej. Utrzymanie w mocy decyzji o pozwoleniu na budowę i zatwierdzeniu projektu budowlanego, którego nieistotne uchybienia zostały usunięte w trakcie postępowania odwoławczego, nie stanowiło zatem naruszenia art. 15 k.p.a. Niezasadne są również kolejne zarzuty kasacyjne wskazujące na naruszenie przepisów rozporządzenia, które mylnie zakwalifikowano jako naruszenie przepisów postępowania, chociaż prawidłowo powołano jako naruszony art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z poszczególnymi przepisami tego rozporządzenia. I tak nie doszło w sprawie do naruszenia § 12 ust. 3 rozporządzenia w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania kwestionowanej decyzji ( w zarzucie błędnie wskazano § 12 ust. 3 pkt 3, podczas gdy przepis ten nie posiadał wówczas jednostek redakcyjnych w postaci punktów), bowiem przepis ten nie znajduje w sprawie w ogóle zastosowania. Zgodnie z jego brzmieniem dopuszcza się, uwzględniając przepisy odrębne oraz przepisy § 13, 19, 23, 36, 40, 60 i 271-273, sytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki budowlanej, jeżeli będzie on przylegał swoją ścianą do ściany budynku istniejącego na sąsiedniej działce oraz jego wysokość będzie zgodna z obowiązującym na danym terenie planem miejscowym lub decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Należy zauważyć, że budynek już istnieje w granicy działki a jego rozbudowa nie odbywa się w granicy działki, tylko w części działki oddalonej od granicy o 4,94 m, natomiast nadbudowa nie znajduje się w odległości mniejszej niż 4 m od granicy działki, co nie narusza regulacji zawartej w § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej zaprojektowana nadbudowa i rozbudowa nie narusza również § 13 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia ( w zarzucie kasacyjnym błędnie wskazano niepełną jednostkę redakcyjną tego przepisu tj. § 13 ust. 1). Zgodnie z tym przepisem odległość budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów powinna umożliwiać naturalne oświetlenie tych pomieszczeń - co uznaje się za spełnione, jeżeli między ramionami kąta 60°, wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej, z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego, nie znajduje się przesłaniająca część tego samego budynku lub inny obiekt przesłaniający w odległości mniejszej niż wysokość przesłaniania - dla obiektów przesłaniających o wysokości do 35 m. Jak wynika z załączonej do projektu budowlanego analizy przesłaniania, projektowana rozbudowa i nadbudowa nie przesłoni budynku skarżących, ponieważ wysokość przesłaniania (2,85 m) jest mniejsza od odległości ściany na osi okna do budynku projektowanego, która wynosi 4 m. Przy czym wbrew twierdzeniom skargi uwzględnia również różnicę terenu. Podobnie rzecz się ma z naruszeniem § 60 ust. 1 rozporządzenia, zgodnie z którym pomieszczenia przeznaczone do zbiorowego przebywania dzieci w żłobku, klubie dziecięcym, przedszkolu, innych formach opieki przedszkolnej oraz szkole, z wyjątkiem pracowni chemicznej, fizycznej i plastycznej, powinny mieć zapewniony czas nasłonecznienia wynoszący co najmniej 3 godziny w dniach równonocy w godzinach 800-1600, natomiast pokoje mieszkalne - w godzinach 700-1700. Przy czym zgodnie z § 60 ust. 2 w mieszkaniach wielopokojowych wymagania ust. 1 powinny być spełnione przynajmniej dla jednego pokoju. Budynek mieszkalny jednorodzinny jest traktowany jako mieszkanie wielopokojowe co oznacza, że dopuszczalne jest zapewnienie nasłonecznienia tylko w jednym pokoju. Z kolei zgodnie z § 60 ust. 3 w przypadku budynków zlokalizowanych w zabudowie śródmiejskiej dopuszcza się ograniczenie wymaganego czasu nasłonecznienia, określonego w ust. 1, do 1,5 godziny, a w odniesieniu do mieszkania jednopokojowego w takiej zabudowie nie określa się wymaganego czasu nasłonecznienia. Jak wynika z treści przedłożonej przez inwestora analizy nasłonecznienia okna piętra i poddasza budynku skarżących mają zapewnioną całą dobę nasłonecznienie, natomiast okna parteru mają 5 godzin pełnego i 2 godziny częściowego nasłonecznienia. Zatem prawidłowej oceny w zakresie spełnienia powyższych wymagań dokonał organ architektoniczno-budowlany, a Sąd I instancji zasadnie zaaprobował te ustalenia. Należy również zauważyć, że skarga kasacyjna nie dostarczyła żadnych argumentów, które podważałyby ustalenia organów w tym zakresie, ograniczając się do gołosłownej polemiki z wynikami obliczeń i wnioskami analizy sporządzonej przez uprawnionego projektanta, a dotyczących przesłaniania i nasłonecznienia sąsiedniego budynku. Nie jest zasadny równiez zarzut kasacyjny wskazujący na naruszenie § 232 ust. 1 rozporządzenia, zgodnie z którym ściany i stropy stanowiące elementy oddzielenia przeciwpożarowego powinny być wykonane z materiałów niepalnych, a występujące w nich otwory - obudowane przedsionkami przeciwpożarowymi lub zamykane za pomocą drzwi przeciwpożarowych bądź innego zamknięcia przeciwpożarowego. Jak wynika z treści projektu budowlanego w elewacji północnej zaprojektowana została ściana oddzielenia przeciwpożarowego z ociepleniem z wełny mineralnej o klasie odporności ogniowej REI 60. Zatem na etapie projektowania rozbudowy i nadbudowy budynku, spełniony został wymóg wykonania elementów oddzielenia przeciwpożarowego z materiałów niepalnych. Nie zasługuje na uwzględnienie również zarzut kasacyjny naruszenia art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 34 ust. 4 w zw. z art. 35 ust. 1 i art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy, bowiem fakt, że Sąd I instancji nie podzielił stanowiska skarżących w zakresie zasadności zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego, nie oznacza jeszcze, że naruszył art. 134 § 1 p.p.s.a. O naruszeniu normy wynikającej z art. 134 § 1 p.p.s.a. można byłoby mówić, gdyby Sąd I instancji wykroczył poza granice sprawy, w której została wniesiona skarga, albo mimo wynikającego z tego przepisu obowiązku nie wyszedł poza zarzuty i wnioski skargi, np. nie zauważając naruszeń prawa, które nie były powołane przez skarżących, a które Sąd I instancji zobowiązany był uwzględnić z urzędu. Należy również zauważyć, że w świetle tego przepisu sąd nie ma obowiązku, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu. Z kolei art. 151 p.p.s.a. ma charakter tzw. wynikowy, tj. określa formę orzekania przez sąd administracyjny, który oddala skargę w całości lub w części, jeśli uzna ją za nieuzasadnioną, odpowiednio w całości lub w części. Przepis ten ogranicza się do wskazania treści sentencji wyroku, gdy zaistnieje oznaczony stan sprawy w przekonaniu orzekającego sądu administracyjnego. Do jego naruszenia mogłoby dojść, gdyby w motywach wyroku sąd wojewódzki dowodził naruszenia przepisów prawa w takim stopniu, że uprawniać i zarazem zobowiązywać miałyby go do uwzględnienia skargi, a jednak ją by oddalił (por. wyrok NSA z dnia 28 lutego 2020 r. sygn. akt II OSK 80/19,LEX nr 2979703). Warunkiem zastosowania dyspozycji art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. jest spełnienie hipotezy w postaci stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego przez organ administracji publicznej. Jeśli z wyroku wynika, że sąd pierwszej instancji nie dopatrzył się naruszenia naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, to Naczelny Sąd Administracyjny nie może zarzucić oddalającemu skargę sądowi pierwszej instancji naruszenia omawianego przepisu, gdyż rozstrzygnięcie jest zgodne z dyspozycją stosowanej przez ten sąd normy prawnej i z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Sąd I instancji zasadnie uznał, że organy administracji publicznej nie naruszyły normy art. 35 ust. 1 stwierdzają zgodność przedłożonego projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nadto stwierdzając zgodność projektu zagospodarowania działki z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, jak również kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń, co wykluczało możliwość zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. Odnosząc się z kolei do podnoszonej w skardze kasacyjnej kwestii naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy stwierdzić należy, że fakt niedopuszczalnego pogorszenia warunków użytkowania sąsiednich nieruchomości, może mieć miejsce tylko i wyłącznie wtedy gdy projektowana rozbudowa i nadbudowa istniejącego budynku naruszałaby w tej mierze konkretne przepisy prawa. Zatem dokonana przez Sąd I instancji wykładnia art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy była prawidłowa. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym i w literaturze prawniczej wielokrotnie podkreślano, że z treści przepisu art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy wynika, iż poszanowaniu podlegają nie wszystkie, lecz tylko uzasadnione (kwalifikowane) interesy osób trzecich. Uzasadnione interesy osób trzecich, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy, to interesy mające umocowanie w przepisach prawa. Nie chodzi o wszelkie utrudnienia, jakie może spowodować planowana inwestycja, lecz jedynie o takie, które dotyczyć mogą naruszeń interesów prawnych, nie zaś interesów faktycznych innych osób (por. wyrok NSA z 28 kwietnia 2017 r., sygn. akt II OSK 2184/15, LEX nr 2315648). Stąd też takie kwestie jak podnoszone w treści skargi tj. potencjalne (bliżej nieokreślone) zagrożenia mogące wystąpić w przyszłości, zagrożenie pożarem z uwagi na bliskość zabudowy (zgodną z przepisami), nie stanowią uzasadnionych interesów prawnych osób trzecich w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy. Należy zauważyć, że z reguły każda inwestycja powoduje uciążliwości dla sąsiednich nieruchomości (ogranicza światło, widok, powoduje hałas, zwiększony ruch). Ale jeśli nie można mówić o naruszeniu konkretnych przepisów prawa (w tym norm warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie), to organ architektoniczno-budowlany nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. skargę kasacyjną oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło