II OSK 677/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Zygmunt Niewiadomski po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2007r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej D. i K. P. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 20 grudnia 2006r. sygn. akt II SA/Po 598/06 o odrzuceniu skargi D. i K. P. na uchwałę Rady Miejskiej Rydzyny z dnia 10 kwietnia 2006r. Nr XXXIV/268/2006 w przedmiocie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego postanawia: - oddalić skargę kasacyjną. Postanowieniem z dnia 20 grudnia 2006r., sygn. akt II SA/Po 598/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę D. i K. P. na uchwałę Rady Miejskiej Rydzyny z dnia 10 kwietnia 2006r., Nr XXXIV/268/2006 w przedmiocie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Sąd podał w uzasadnieniu, że skarżący wezwali Radę do usunięcia naruszenia prawa w dniu 1 czerwca 2006r., jednak na wezwanie to nie otrzymali odpowiedzi. W tej sytuacji termin do złożenia skargi, stosownie do regulacji art. 53 § 21 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wynosił 60 dni od dnia złożenia wezwania. W opisanej sprawie termin zakończył swój bieg w dniu 31 lipca 2006r., natomiast skarga została nadana w placówce pocztowej dopiero w dniu 21 sierpnia 2006r. W tej sytuacji skarga, jako spóźniona, podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Od powyższego postanowienia skargę kasacyjną złożyli D. i K. P., wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W skardze kasacyjnej podniesiono zarzut naruszenia przez Sąd przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie przepisu art. 58 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ze względu na okoliczność, iż Sąd I instancji błędnie przyjął powyższy przepis za podstawę rozstrzygnięcia, bowiem winien był merytorycznie rozpoznać skargę. W skardze kasacyjnej zarzucono także błędną wykładnię art. 53 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i art. 101 ust. 3 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) w związku z art. 35 Kodeksu postępowania administracyjnego. Naruszenie tych przepisów przez Sąd polega w ocenie D. i K. P. na przyjęciu, że skarżący powinni wnieść skargę na uchwałę Rady, w sytuacji gdy organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, między trzydziestym a sześćdziesiątym dniem licząc od daty złożenia wezwania. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący podnieśli, że przepis art. 101 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym stanowi lex specialis w stosunku do przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W skardze kasacyjnej podniesiono także, iż wykładnia dokonana przez Sąd I instancji nie uwzględniła zasad wynikających z art. 2, art. 45 ust. 1 i art. 77 Konstytucji RP gwarantujących obywatelom prawo do rozpoznania sprawy przez niezawisły sąd oraz prawo do wynagrodzenia szkody, jaka została im wyrządzona przez niezgodne z prawem działanie organu władzy publicznej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Na wstępie należy podnieść, iż dotychczasowe rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych w kwestii dotyczącej terminu do złożenia skargi do sądu na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), uzasadniały wystąpienie przez Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z wnioskiem o podjęcie uchwały, o której mowa w art. 15 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W uchwale z dnia 2 kwietnia 2007r., sygn. akt II OPS 2/07 Skład Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego opowiedział się za poglądem, iż przepis art. 53 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ma zastosowanie do skargi wnoszonej do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym. Skarga na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym jest prawidłowo złożona po bezskutecznym wezwaniu organu do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia wówczas, gdy skargę wniesiono w terminie 60 dni od dnia wezwania przed upływem terminu do załatwienia wezwania (art. 35 § 3 K.p.a. w związku z art. 101 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym), jeżeli organ nie uwzględnił wezwania. Zgodnie z poglądem prawnym zaprezentowanym w powołanej wyżej uchwale, który Naczelny Sąd Administracyjny, orzekający w niniejszej sprawie, w pełni podziela, przepis art. 53 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wprowadza dwa terminy do wniesienia skargi; pierwszy termin dotyczy sytuacji, gdy właściwy organ udzielił odpowiedzi na wezwanie (termin ten wynosi 30 dni i liczy się od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie) oraz drugi termin, który dotyczy sytuacji, gdy organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie (termin ten wynosi 60 dni i liczy się od dnia wniesienia do organu wezwania do usunięcia naruszenia). Analiza tego przepisu prowadzi do wniosku, że po wniesieniu wezwania do usunięcia naruszenia rozpoczyna już bieg drugi z tych terminów, jeżeli jednak przed jego upływem organ doręczy odpowiedź na wezwanie, termin ten staje się bezprzedmiotowy, a rozpoczyna bieg termin trzydziestodniowy liczony od dnia doręczenia odpowiedzi na wezwanie. Jeżeli natomiast organ nie doręczy odpowiedzi na wezwanie przed upływem 60 dni od dnia wniesienia wezwania, to w tym terminie (60 dni od dnia wniesienia wezwania) powinna być wniesiona skarga. Tak rozumiane terminy zaskarżenia, o których mowa w art. 53 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, mają zastosowanie także do wnoszenia skargi na uchwałę rady gminy. Należy przy tym podkreślić, iż skargę wnosi się na uchwałę rady gminy, a nie na odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia lub bezczynność rady gminy w zakresie udzielenia odpowiedzi na wezwanie. Wezwanie ma na celu jedynie umożliwienie radzie gminy załatwienia sprawy bez konieczności wnoszenia skargi do sądu. Stwierdzić należy, iż skarżący dopełnili wymogu wezwania organu gminy do usunięcia naruszenia ich interesu prawnego uchwałą nr XXXIV/268/2006 Rady Miejskiej Rydzyny z dnia 10 kwietnia 2006r. Rada w rozpoznawanej sprawie nie udzieliła odpowiedzi na wezwanie, co oznacza, że w tej sprawie ma zastosowanie 60-dniowy termin do wniesienia skargi liczony od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa, tj. od dnia 1 czerwca 2006r., który upłynął z dniem 31 lipca 2006r. Okoliczności powyższe nie zostały zakwestionowane w skardze kasacyjnej. Natomiast skarga na uchwałę, nadana w placówce pocztowej w dniu 21 sierpnia 2006r., została złożona po upływie terminu do jej wniesienia i w związku z tym podlegała odrzuceniu, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Nie sposób zatem uznać, iż przepis ten został naruszony przez Sąd pierwszej instancji. W tej sytuacji nie można czynić Sądowi zarzutu naruszenia wskazanych w skardze przepisów Konstytucji RP, bowiem w sytuacji prawidłowego zastosowania przez Sąd w konkretnej sprawie przepisów prawa procesowego i materialnego, zasada dostępu do sądu nie została naruszona. Natomiast prawa do wynagrodzenia szkody wyrządzonej przez niezgodne z prawem działanie organu władzy publicznej można dochodzić przed właściwymi sądami powszechnymi, a nie przed sądami administracyjnymi. Z powyższych przyczyn orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 w związku z art. 182 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.