II OSK 695/11
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2012-07-10
Skład orzekający: Leszek Leszczyński, Barbara Adamiak, Mirosław Wincenciak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny powinien był umorzyć postępowanie z powodu bezprzedmiotowości po uchyleniu decyzji o pozwoleniu na budowę oraz czy wyrok WSA spełnia wymogi uzasadnienia określone w art. 141 § 4 p.p.s.a.?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że umorzenie postępowania przez WSA nie było zasadne, ponieważ przedmiotem postępowania była decyzja organu odwoławczego, która po uchyleniu decyzji pierwszoinstancyjnej wymaga ponownego rozpoznania. Ponadto uzasadnienie wyroku WSA zawierało wszystkie wymagane elementy formalne, umożliwiające kontrolę kasacyjną, a zarzuty naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego nie zostały wykazane z odpowiednią argumentacją i związkiem przyczynowym z rozstrzygnięciem.Stan faktyczny
Prezydent m.st. Warszawy wydał pozwolenie na budowę dla inwestora, które zostało zaskarżone przez osoby trzecie podnoszące zarzuty dotyczące niezgodności projektu z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz wpływu inwestycji na ich nieruchomości. Wojewoda Mazowiecki utrzymał decyzję w mocy, a następnie WSA w Warszawie uchylił decyzję wojewody, wskazując na brak odniesienia się organów do zarzutów skarżących. Inwestor zaskarżył wyrok WSA skargą kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Leszek Leszczyński (spr.) Sędziowie NSA Barbara Adamiak del. WSA Mirosław Wincenciak Protokolant Rafał Jankowski po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej [...] S.A. z siedzibą w Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 listopada 2010 r. sygn. akt VII SA/Wa 820/09 w sprawie ze skargi E. P., B. P. i A. W. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę kasacyjną
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 4 listopada 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 820/09, po rozpoznaniu sprawy ze skargi E. P., B. P. i A. W. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] marca 2009 r., nr [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę, uchylił w punkcie pierwszym wyroku zaskarżoną decyzję, w punkcie drugim stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku oraz w punkcie trzecim zasądził od Wojewody Mazowieckiego na rzecz skarżących kwotę 1000 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wyrok powyższy zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r., nr [...], Prezydent m.st. Warszawy, na podstawie art. 28, art. 33 ust.1, art. 34 ust. 4 i art. 36 oraz art. 82 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118, ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku inwestora z dnia [...] marca 2007 r., uzupełnionego w dniu [...] sierpnia 2007 r., zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla [...] S.A. z siedzibą: ul. [...],[...] Z. W., zw. dalej Spółką [...] - (wraz z wewnętrzną instalacją gazową) - etap I na terenie ozn. na projekcie zagospodarowania lit. ABCDEFGHA - obejmującego działki 9, 10, 11, 12, 13, 14,15, 16 z obrębu 4-16-39 oraz nr ew. 35, 36, 37, 38, 39, 40, 42, 43 z obrębu 4-16-34 przy ul. [...] w W.
Organ uznał, że załączony do wniosku projekt budowlany jest kompletny, posiada wymagane opinie i uzgodnienia. Sporządzony został przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane. Inwestor złożył wymagane oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Ponadto, przedłożony projekt zagospodarowania terenu dla omawianej inwestycji jest zgodny z ustaleniami zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla fragmentów obszarów 0-51 i X-71 zatwierdzonego Uchwałą Rady Gminy Warszawa Białołęka nr XLII/621/01 z dnia 26 października 2001 r. (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 248 z dnia 20 listopada 2001 r.) oraz ustaleniami decyzji z dnia [...] marca 2007 r., nr [...] o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Zgodnie z ustaleniami ww. planu, na omawianym terenie, oznaczonym na rysunku planu symbolem MN, jako przeznaczenie dopuszczalne, ustala się zabudowę wielorodzinną o małych gabarytach i wysokości do 3 kondygnacji, przy wielkości tej zabudowy do 30 % całości powierzchni poszczególnych terenów MN. Załączony projekt budowlany spełnia ww. wymagania, jest też zgodny z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690, ze zm.).
Odwołania od ww. decyzji złożyli H. G., D. i J. M. oraz B. P., działający w imieniu własnym i w imieniu A. W., wnosząc o jej uchylenie w całości. Zarzucono brak w dokumentacji aktualnych wypisów z rejestrów gruntów działek ewidencyjnych objętych pozwoleniem na budowę, co uniemożliwia ustalenie poprawności ich oznaczenia i sprawdzenie prawidłowości przyjętej powierzchni inwestycji oraz poprawności zdefiniowanego sąsiedztwa i wpływu na otoczenie. Projekty budynków wielorodzinnych nie są zgodne z funkcją przewidzianą w planie. Błędnie wyliczono stopień 30% intensywności zabudowy wielorodzinnej terenu. Pozostałe grunty są własnością skarżących, którzy nie wyrazili zgody na włączenie ich nieruchomości do powyższego wyliczenia. Ponadto wskazują, że w wyniku przeprowadzenia inwestycji ich działki będą zacienione, niekorzystnie zmieni się przepływ powietrza nad działkami, a zmiana poziomów terenu spowoduje, że ich nieruchomości będą stale zalewane wodami opadowymi.
Wojewoda Mazowiecki decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., umorzył postępowanie odwoławcze od decyzji Prezydenta m. st. Warszawy z dnia [...] sierpnia 2007 r., nr [...], uznając, iż brak jest podstaw do uznania odwołujących za stronę w przedmiotowym postępowaniu w rozumieniu art. 28 k.p.a. w związku z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, ponieważ działki odwołujących się nie znajdują się w obszarze oddziaływania projektowanej inwestycji, w związku z czym nie może dojść do jakiegokolwiek naruszenia uzasadnionych interesów osób trzecich.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 28 października 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 451/08, uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] stycznia 2008 r. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że w decyzji organu I instancji z dnia [...] sierpnia 2007 r., udzielającej pozwolenia na budowę domów wielorodzinnych [...], został określony obszar oddziaływania jako obejmujący m.in. działkę nr [...], której współwłaścicielem, jak wynika z ewidencji gruntów, jest B. P.. W świetle decyzji organu architektoniczno-budowlanego skarżący był stroną postępowania jako właściciel nieruchomości, objętej obszarem oddziaływania obiektu (art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 30 Prawa budowlanego). Organ odwoławczy nie miał zatem podstaw do umorzenia postępowania z art. 138 § 3 k.p.a., następującego tylko w przypadku bezprzedmiotowości postępowania (art. 105 k.p.a.), bez uprzedniego przeanalizowania i odniesienia się do rozstrzygnięcia organu I instancji co do jej prawidłowości w zakresie obszaru oddziaływania obiektu decydującego o przymiocie (bądź jego braku) strony postępowania.
Wojewoda Mazowiecki po ponownym rozpatrzeniu odwołań H. G., D. i J. M. oraz B. P. działającego w imieniu własnym i w imieniu A. W., decyzją z dnia [...] marca 2009 r., nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że w jego ocenie inwestor wypełnił wszystkie wymogi przewidziane w art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego i nie stwierdził naruszeń prawa mogących skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. Powtórzono za uzasadnieniem decyzji organu I instancji, że planowana inwestycja jest zgodna z ustaleniami zmiany miejscowego planu oraz ustaleniami decyzji środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Stwierdzono dalej, że inwestor dołączył do wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę wymagane dokumenty. Projekt budowlany uzyskał uzgodnienia z rzeczoznawcą, a także posiada oświadczenia projektanta, iż został sporządzony zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej oraz pozytywną opinię komunikacyjną Zarządu Dróg Miejskich Nr [...] z dnia [...] listopada 2006 r. i opinię Zespołu Uzgadniania Dokumentacji Projektowej Sieci Uzbrojenia Terenu. Inwestor uzyskał również decyzję Zarządu Dróg Miejskich z dnia [...] lutego 2007 r. zezwalającą na lokalizację zjazdu w pasie drogowym ul. [...] oraz decyzję Prezydenta m.st. Warszawy o umorzeniu postępowania w sprawie wyłączenia z produkcji rolniczej działek przeznaczonych pod inwestycję. Ponadto, inwestor uzyskał warunki przyłączenia do sieci elektroenergetycznej, sieci gazowej, warunki techniczne zaopatrzenia w wodę i odprowadzania ścieków.
Skargę na decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnieśli E.P. i B.P. imieniu swoim i jako pełnomocnik A.W. wnosząc o uchylenie ww. decyzji. Skarżący powtórzyli wcześniej złożone zarzuty odnoszące się do naruszenia planu zagospodarowania przestrzennego przede wszystkim zarzucając naruszenie § 9 ust. 1, § 9 ust. 3 pkt 1, § 9 ust. 4 pkt 2, § 8 ust. 4 pkt 5 i 8 oraz § 28 miejscowego planu zagospodarowania. Skarżący podnieśli, że inwestor nie przedstawił czytelnego odprowadzenia wód gruntowych (kanalizacja, zbiorniki retencyjne). Skarżący zarzucają również niezgodność decyzji z § 9 ust. 2 pkt 12 i 14 oraz § 9 ust. 3 pkt 1 a także § 17, § 23, § 24 miejscowego planu zagospodarowania.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Mazowiecki wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 4 listopada 2010 r. uchylił zaskarżoną decyzję. Stwierdził, że nie odpowiada ona prawu, a brak stanowiska organu w kluczowych kwestiach stanowiących podstawę zarzutów skarżących, uniemożliwia przeprowadzenie kontroli legalności zaskarżonej decyzji. Organy obu instancji nie przeprowadziły postępowania w sposób odpowiadający treści art. 7, 8 i 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., nie dokonały analizy i porównania stanu prawnego oraz faktycznego sprawy z uwzględnieniem podnoszonych przez stronę zastrzeżeń, nie odnosząc się do nich w decyzji organu II instancji, skutkiem czego decyzja ta została wydana przedwcześnie, gdyż zgromadzona dokumentacja sprawy bez ustosunkowania się do rzeczowo przedstawionych przez strony zarzutów, nie dawała podstaw do formułowania materialnoprawnej oceny końcowej. Stwierdzenie w decyzji organu II instancji, że materiał dowodowy w sprawie wskazuje, że planowana inwestycja jest zgodna z ustaleniami zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, bez żadnego ustosunkowania się do rzeczowo wywodzonych twierdzeń strony skarżącej nie spełnia wymagań art. 107 § 3 k.p.a.
Organ w szczególności nie ocenił, czy zasadne są zarzuty naruszenia § 9 ust. 3 pkt 1 oraz § 9 ust. 4 pkt 2 planu. Nie ustosunkowano się również do zarzutów związanych z możliwością podtapiania gruntów skarżących przez nierozwiązanie sprawy odprowadzania wód opadowych w kontekście również naruszenia § 8 ust. 4 pkt 5 i 8 oraz § 28 planu.
Organ zatwierdzający projekt budowlany i wydający pozwolenie na budowę w przypadku podniesienia przez stronę nieprawidłowości dotyczących projektu budowlanego, w tym projektu zagospodarowania działki budowlanej, nie może zasłonić się twierdzeniem, iż projekt został sporządzony, a następnie sprawdzony przez uprawnione osoby. W żadnym razie oświadczenia uprawnionych korporacyjnie osób do sporządzenia czy sprawdzenia projektu budowlanego nie pozbawiają organu możliwości kontroli ani nie wyłączają jego kompetencji w zakresie zgodności zatwierdzanego projektu z prawem. Uwagi te odnoszą się również do uzgodnień przedkładanych przez inwestora z projektem, jeżeli strona je kwestionuje wskazując na możliwe skutki ewentualnie wadliwych uzgodnień lub niespójności projektu z planem.
Nierozpatrzenie zaś przez organ II instancji pism składanych w toku postępowania i zarzutów odwołania powtórzonych w skardze do Sądu ocenić należało jako naruszenie przepisów odnoszących się do zbierania i oceny dowodów oraz art. 107 § 3 k.p.a., które to naruszenia w sposób istotny mogą wpłynąć na sposób rozstrzygnięcia sprawy. Przed ponownym wydaniem decyzji organ administracji jest zobowiązany do odniesienia się do wymienionych w uzasadnieniu wyroku nierozpatrzonych okoliczności, a także zarzutów podnoszonych przez strony.
Reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika [...] S.A. w Z. zaskarżyła powyższy wyrok w całości, zarzucając Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania, tj.:
- art. 174 pkt 2 p.p.s.a. w powiązaniu z naruszeniem przepisu art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez niewydanie postanowienia o umorzeniu postępowania w sytuacji, w której postępowanie stało się bezprzedmiotowe na skutek uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę.
art. 174 pkt 2 p.p.s.a. w powiązaniu z naruszeniem przepisu art. 141 § 1 pkt 3 p.p.s.a., polegające na wadliwym uzasadnieniu wyroku, poprzez nieodniesienie się do stanowiska i wniosku strony postępowania.
art. 174 pkt. 1 p.p.s.a. w powiązaniu z art. 3 pkt. 20 w związku z art. 28 ust. 2 prawa budowlanego, oraz w powiązaniu z art. 4 prawa budowlanego.
Wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnego do ponownego rozpoznania lub o zmianę zaskarżonego wyroku i umorzenie postępowania oraz o zasądzenie na rzecz uczestnika postępowania kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a. Sąd w uzasadnieniu wyroku powinien odnieść się do wniosków i zarzutów wszystkich stron sporu. WSA uwzględnił zaś wyłącznie zarzuty wobec zaskarżonej decyzji zgłoszone przez skarżących małż. P. i A. W.
Formułując zarzuty co do zgodności z planem, WSA winien oceniać sprawę pod kątem wpływu naruszeń na wynik sprawy. WSA zdaje się nie dostrzegać przepisu art. 4 prawa budowlanego w ogóle, zamiast tego skupił się wyłącznie na obronie stanowiska uczestników postępowania. WSA naruszył art. 3 pkt. 20 i art. 28 ust. 2 prawa budowlanego poprzez uznanie za zasadne zarzutów strony leżących poza jej sferą interesu prawnego, płynącego z tych przepisów. Całość należało natomiast oceniać w świetle art. 4 prawa budowlanego.
WSA dał wyraz całkowitego braku poszanowania praw inwestora poprzez zignorowanie jego wniosku o umorzenie postępowania. Nie przytoczył w uzasadnieniu, że taki wniosek złożyła w dniu [...] listopada 2009 roku strona [...] S.A. na mocy art. 161 § 1 pkt. 3 p.p.s.a. We wniosku podniesiono, iż będące przedmiotem postępowania pozwolenie na budowę z dnia [...] sierpnia 2007 r., nr [...] utrzymane w mocy zaskarżoną decyzją Wojewody Mazowieckiego nr [...] z dnia [...] marca 2009 r. zostało już uchylone z urzędu, przez decyzję Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy, ostateczną i prawomocną decyzją z [...] czerwca 2009 roku (nr [...]). W dniu wyrokowania, obrocie prawnym nie istniała więc decyzja będąca przedmiotem postępowania. W związku z powyższym na podstawie art. 161 § 1 pkt. 3 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny powinien był wydać postanowienie o umorzeniu postępowania, gdyż stało się ono bezprzedmiotowe. Wyrok wydany jest z naruszeniem art. 16 § 1 pkt. 3 p.p.s.a. stanowiącym, że Sąd umarza postępowanie, jeżeli (jak w niniejszej sprawie) z jakichkolwiek przyczyn stało się bezprzedmiotowe.
Jednocześnie wyrok rażąco narusza treść art. 141 § 4 zdanie pierwsze p.p.s.a. stanowiącego, że uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu badając jedynie czy w sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania. Wynikająca z tego przepisu zasada oznacza, że Sąd jest związany wnioskiem skarżącego, wynikającym ze skargi kasacyjnej, określającym przedmiot zaskarżenia oraz podstawy zaskarżenia określone w art. 174 p.p.s.a. Wskazane w tym przepisie podstawy zaskarżenia determinują kierunek działalności kontrolnej Naczelnego Sądu Administracyjnego, który nie może z własnej inicjatywy podjąć żadnych badań w celu ustalenia innych poza podniesionymi w skardze kasacyjnej, wad zaskarżonego orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego.
Autor skargi kasacyjnej wskazuje na jej wstępie, iż zarzuca zaskarżonemu wyrokowi naruszenia przepisów postępowania, podnosząc jednak w jej podstawie zarzuty naruszenia zarówno przepisów postępowania jak i prawa materialnego, powołując się zresztą prawidłowo na odpowiednie jednostki redakcyjne art. 174 p.p.s.a. Powyższa niekonsekwencja, zauważona niejako z urzędu, nie powoduje oczywiście braku możliwości rozpoznania zarzutów.
Zarzutem mającym zasadnicze znaczenie w ramach argumentacji rozwiniętej w uzasadnieniu skargi kasacyjnej jest zarzut naruszenia art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., odniesiony do niewydania postanowienia o umorzeniu postępowania w sytuacji jego bezprzedmiotowości spowodowanej uchyleniem z urzędu, decyzją Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy z dnia [...] czerwca 2009 r., decyzji udzielającej pozwolenia na budowę z dnia [...] sierpnia 2007 r., utrzymanej w mocy zaskarżoną do Sądu I instancji, decyzją Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] marca 2009 r. Jak stwierdził autor skargi kasacyjnej, w wyniku decyzji uchylającej, została wyeliminowana z obrotu prawnego decyzja, będąca przedmiotem postępowania.
Argumentacja powyższa nie jest trafna w kontekście określenia przedmiotu postępowania sądowoadministracyjnego. Do Sądu I instancji została bowiem zaskarżona decyzja organu odwoławczego, utrzymująca w mocy decyzję udzielającą pozwolenia na budowę. W wyniku kontroli sądowej, odnoszącej się do decyzji organu odwoławczego (Sąd I instancji nie odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do decyzji pierwszoinstancyjnej) została ona uchylona, co oznacza, że organ odwoławczy będzie rozpoznawał odwołanie od decyzji pierwszoinstancyjnej raz jeszcze, zgodnie z oceną prawną sformułowaną w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. W tym też, prowadzonym ponownie postępowaniu odwoławczym, organ II instancji będzie miał możliwość ustosunkowania się do faktu uchylenia decyzji udzielającej pozwolenia na budowę, czego nie mógł uczynić wcześniej z powodu wydania decyzji odwoławczej w dniu [...] marca 2009 r., a więc niemal 3 miesiące przed uchyleniem decyzji pierwszoinstancyjnej w dniu [...] czerwca 2009 r. Umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego przez Sąd I instancji doprowadziłoby do sytuacji, w której decyzja utrzymująca w mocy decyzję pierwszoinstancyjną, wyeliminowaną już z obrotu, nie zostałaby poddana merytorycznej kontroli sądowej. W konsekwencji natomiast poddania tej decyzji kontroli sądowej oraz jej uchylenia, które merytorycznie koresponduje z uchyleniem decyzji pierwszoinstancyjnej w dniu [...] czerwca 2009 r., konsekwencje błędnych ustaleń organu odwoławczego mogą zostać wyeliminowane.
Na marginesie powyższej argumentacji należy wskazać, iż, co wynika z treści decyzji z dnia [...] czerwca 2009 r., powodem uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę były zmiany w trakcie realizacji inwestycji przez inwestora w stosunku do zatwierdzonej dokumentacji, które spowodowały najpierw wstrzymanie robót, a następnie nałożenie obowiązku przedłożenia projektu zamiennego, a podstawą prawną decyzji uczyniło art. 50 i art. 51 w zw. z art. 36a ust. 2 ustawy prawo budowlane, co nie pokrywało się z zakresem kontroli w toku orzekania przez Sąd I instancji w trakcie wydawania zaskarżonego wyroku. W trakcie dokonywania tej kontroli, powyżej zaprezentowane przyczyny uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę, nie mogły być więc rozpatrzone i w tym sensie, kontrola ta, odnosząca się do zarzutów związanych z niezgodnością zatwierdzonego projektu oraz pozwolenia na budowę z przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nie była przedmiotowo w jakimkolwiek zakresie związana z przedmiotem postępowania prowadzącego do wydania decyzji uchylającej to pozwolenie z dnia [...] czerwca 2009 r. Wiedza o wydaniu tej decyzji z dnia [...] czerwca 2009 r., wskazana w piśmie procesowym inwestora z dnia [...] listopada 2009 r. nie miała zatem znaczenia dla prowadzonej kontroli sądowej we wskazanym wyżej zakresie. Może być natomiast wykorzystana przez organ odwoławczy w postępowaniu prowadzonym w wyniku uchylenia jego decyzji, utrzymującej w mocy decyzję udzielającą pozwolenia na budowę, która została następnie (w dniu [...] czerwca 2009 r.) wyeliminowana z obrotu.
Nie są zasadne także pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej. Drugi z nich, odnoszący się do naruszenia art. 174 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 3 pkt 20 i art. 28 ust. 2 i art. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118, ze zm.), sformułowany został zresztą niejako niezależnie od zarzutu rozpatrywanego powyżej. Odnosi się bowiem do braku interesu prawnego skarżących. Tym samym autor skargi kasacyjnej niejako powraca do kwestii rozstrzygniętej już wcześniej prawomocnym wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 28 października 2008 r. (VII SA/Wa 451/08), nie rozwijając argumentacji, która przesądzałaby o zasadności nawiązania do tej kwestii, ograniczając się albo do powtórzenia treści przepisu (np. art. 4 Prawa budowlanego) albo do ogólnikowych stwierdzeń na temat prawa zabudowy właściciela czy też, bez powiązania z argumentami wyrażonymi w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, zakresu kognicji organu administracji w kontekście obowiązku "odnoszenia się do każdego, najbardziej absurdalnego zarzutu stron" (s. 3 skargi kasacyjnej).
Autor skargi kasacyjnej, podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego, nie wskazuje także rodzaju naruszenia określonego w art. 174 pkt 1 p.p.s.a., nie mówiąc już o istotnym z punktu widzenia skuteczności takiego zarzutu, rozwinięciu argumentacji. Na gruncie bowiem tego przepisu istotne jest wskazanie, w jakiej postaci prawo materialne zostało w ocenie strony skarżącej naruszone (czy miało to miejsce poprzez niewłaściwe zastosowanie czy poprzez błędną wykładnię) oraz na czym polegało każde z nich lub ewentualnie oba rodzaje naruszeń, a także, jak powinny wyglądać zastosowanie lub wykładnia właściwa. Odwołanie się do tego zarzutu wymaga zatem zaprezentowania odpowiedniej argumentacji wskazującej na postacie, formy i zakresy naruszenia prawa materialnego. Argumentacji takiej w podstawie oraz w uzasadnieniu skargi kasacyjnej zupełnie zabrakło, co ogranicza skuteczność samych zarzutów z powodu braku wskazania bezpośredniego związku pomiędzy rozumowaniami Sądu I instancji, odczytanymi w określony sposób przez stronę skarżącą a treścią samych zarzutów, z których treści ma wynikać, jak Sąd powinien był rozumować, aby zastosowanie lub wykładnia danego przepisu prawa materialnego, a w konsekwencji rozstrzygnięcie Sądu, było prawidłowe i zgodne z prawem.
Całkowicie chybionym jest zarzut naruszenia art. 141 §1 1 pkt 3 p.p.s.a. Przede wszystkim dlatego, że takiego przepisu nie ma w systemie regulacji powołanego aktu normatywnego. Nawet natomiast jeśliby przyjąć w świetle treści uzasadnienia skargi kasacyjnej (s. 3), iż autor skargi kasacyjnej omyłkowo określił jego numerację w podstawie skargi i że w istocie chodziło o art. 141 § 4 p.p.s.a., to i tak zarzut ten nie mógłby być zarzutem skutecznym. Argumentacja autora ogranicza się bowiem albo do powtórzenia treści pierwszego zdania art. 141 § 4 p.p.s.a. na s. 4 skargi kasacyjnej albo do wskazania w podstawie tej skargi, że wadliwość uzasadnienia wyroku jest związana z nieodniesieniem się do stanowiska i wniosku wszystkich stron postępowania.
W kontekście tak sformułowanego zarzutu należy wskazać, iż art. 141 § 4 p.p.s.a. określa wymogi, jakim powinno odpowiadać uzasadnienie orzeczenia. Jest więc przepisem o charakterze formalnym. O jego naruszeniu można mówić wówczas, gdy brak jest jednego z ustawowych wymogów (opis stanu sprawy, zarzutów skargi, stanowiska strony przeciwnej, podstawy prawnej rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienie). Na gruncie uchwały 7 sędziów NSA z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 9/09 – ONSAiWSA 2010/3/39NSA przyjmuje się, że przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną jedynie wówczas, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia (por też wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2010 r., sygn. akt II OSK 672/09 – Lex nr 597768). Ponadto, aby zarzut taki mógł stanowić samodzielną podstawę zarzutu skargi kasacyjnej, wskazana wada uzasadnienia musi być na tyle istotna, że może to mieć istotny wpływ na wynik sprawy (por. wyrok NSA z dnia 13 października 2010 r., sygn. akt II FSK 1479/09 – Lex nr 745670), a samo uchybienie musi uniemożliwiać kontrolę kasacyjną zaskarżonego wyroku (por. tezę 1 wyroku NSA z dnia 28 września 2010 r., sygn. akt I OSK 1605/09 – Lex nr 745098). Oznacza to, że orzeczenie sądu I instancji nie będzie się poddawało takiej kontroli NSA nie tylko w kontekście braku wymaganych prawem części (np. przedstawienia stanu sprawy, czy też podstawy prawnej rozstrzygnięcia), ale także i wówczas, gdy będą one co prawda obecne, niemniej jednak obejmować będą treści podane w sposób lakoniczny, niejasny, czy też nielogiczny, uniemożliwiający jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego i prawnego, stanowiącego podstawę kontrolowanego orzeczenia sądu (wyrok NSA z dnia 15 czerwca 2010 r., sygn. akt II OSK 986/09 – Lex nr 597986, wyrok NSA z dnia 5 listopada 2010 r., sygn. akt II OSK 1713/10 – Lex nr 746746). Kontrola kasacyjna uzasadnienia zaskarżonego wyroku prowadzi natomiast do wniosku, że zawiera ono wszystkie elementy, o których stanowi art. 141 § 4 p.p.s.a., co jednoznacznie umożliwia jego kontrolę kasacyjną.
Ponadto, jeśli idzie o ocenę zarzutów naruszenia przepisów postępowania (a więc także co do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a) należy podkreślić, że zabrakło w uzasadnieniu skargi kasacyjnej określonych w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. wymogów, jakie winny być spełnione przy budowaniu argumentacji skargi kasacyjnej. Na gruncie bowiem tego przepisu, zamierzony skutek może odnieść jedynie wykazanie w skardze kasacyjnej takiego naruszenia przepisów postępowania przez sąd I instancji, któremu można zasadnie przypisać możliwy istotny wpływ na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia. Niezależnie zatem od wskazania istoty zarzutu, autor skargi kasacyjnej winien przeprowadzić argumentację w kierunku wykazania wpływu tego naruszenia na treść orzeczenia oraz wykazania, poprzez odwołanie się do oszacowania skali tego wpływu, że wpływ ten mógł być istotny dla treści tego rozstrzygnięcia. W przypadku wskazanego na wstępie zarzutu, autor skargi kasacyjnej nie wykazał, że uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czyli że między naruszeniem przepisu a treścią zaskarżonego wyroku Sądu zachodzi związek przyczynowy, a także nie uprawdopodobnił wpływu tego związku przyczynowego na treść orzeczenia Sądu, nie przeprowadzając zresztą w tym kierunku żadnej argumentacji w uzasadnieniu skargi.
Wymogi powyższe dotyczą w kontekście rozpoznawanej skargi kasacyjnej, zarówno zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. jak i art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., przy sformułowaniu których, jakiekolwiek nawiązanie do powyższej argumentacja w ogóle się nie pojawiło.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, wyrokując na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło