II OSK 854/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marek Stojanowski sędzia NSA Małgorzata Jaśkowska (spr.) sędzia del. WSA Bożena Popowska Protokolant Karolina Kubik po rozpoznaniu w dniu 21 lipca 2011 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej P. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 stycznia 2010 r. sygn. akt II SA/Wa 1635/09 w sprawie ze skargi P. M. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną bojową oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 19 stycznia 2010 r., sygn. akt II SA/Wa 1635/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę P. M. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną bojową. Wyrok ten został wydany w następujących okolicznościach sprawy. Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. Nr 98, z 2000 r., poz. 1071 ze zm. (powoływana jako: k.p.a.) oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji - tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm. (powoływana jako: ustawa o broni i amunicji), utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] cofającą P. M. pozwolenie na broń palną bojową. Komendant Główny Policji podzielił stanowisko organu I instancji stwierdzając, iż dyspozycja art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji przewiduje obligatoryjne cofnięcie pozwolenia na broń w przypadku, gdy daną osobę można uznać za należącą do kategorii osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy tj. takich, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanych prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. W odniesieniu do rozpatrywanej sprawy Komendant Główny Policji podkreślił, iż prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w S. z dnia [...] grudnia 2006 r., sygn. akt [...] uznano P. M. winnym popełnienia czynu z art. 288 § 1 Kodeksu karnego, należącego do katalogu przestępstw przeciwko mieniu. Organ uznał, że ustalenie to jest wiążące w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń, zatem nawet pozytywna opinia o stronie w miejscu zamieszkania, jak również prawidłowe przechowywanie broni, nie może wpłynąć na inny sposób rozstrzygnięcia sprawy. W skardze na powyższą decyzję P. M. zarzucił naruszenie przez organy Policji art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz art. 7 i 77 § 1 k.p.a. Skarżący argumentował, iż nie popełnił przestępstwa, gdyż jego zamiarem nie było zniszczenie cudzego ogrodzenia lecz jego rozebranie, a do uszkodzeń i zniszczeń elementów płotu doszło jedynie na skutek nienależytej staranności pracowników wynajętej firmy. Skarżący zaznaczył, iż po wydaniu wyroku skazującego nie popełnił jakiegokolwiek przestępstwa i wykroczenia oraz nie uchyla się od płacenia podatków. Powołując się na treść wydanego w jego sprawie wyroku karnego wskazał, iż nie należy do kategorii osób niebezpiecznych i mogących w przyszłości popełnić przestępstwo, zwłaszcza przy użyciu broni palnej. Podał, iż czyn za który go skazano został popełniony przypadkowo, a jego działania nie wynikały z chęci zysku lub dokuczenia innej osobie. Okoliczności tych organy wydające decyzję w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń nie wzięły pod uwagę, co w - przekonaniu skarżącego - stanowi o naruszeniu art. 77 § 1 k.p.a. Naruszenie art. 7 k.p.a. polegało - zdaniem strony - na nieuwzględnieniu przez organy Policji słusznego interesu w posiadaniu broni palnej. Skarżący podniósł, iż pracuje jako kasjer w kantorze wymiany walut. Broń palna jest mu potrzebna wyłącznie do obrony własnego życia z uwagi na to, iż wykonuje zawód obarczony ryzykiem napaści, a sam fakt posiadania broni jest elementem odstraszającym potencjalnych napastników. Komendant Główny Policji wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, iż zastosowanie przez organy Policji art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji i cofnięcie na tej podstawie pozwolenia na broń jest obligatoryjne w każdym przypadku, gdy strona należy do kategorii osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy tj. takich, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanych prawomocnym orzeczeniem Sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. WSA podkreślił, iż z brzmienia przepisu wynika, że osoba, która została skazana prawomocnym orzeczeniem Sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec której toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw z mocy prawa jest uznawana za osobę, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Sam fakt popełnienia lub podejrzenie popełnienia powyższego przestępstwa uzasadnia zatem cofnięcie pozwolenia na posiadanie broni. Sąd pierwszej instancji podkreślił, iż stanowisko to odpowiada uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2009 r., sygn. akt II OPS 4/09, gdzie w odniesieniu do treści art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji stwierdzono, iż użycie słów "w szczególności", poprzedzające wymienienie osób, które zostały skazane za popełnienie przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu oznacza, że co do tych osób ustawodawca sam rozstrzygnął, iż co do nich istnieje obawa sprzecznego z prawem użycia broni. Organ nie musi więc wobec tych osób przeprowadzać oceny, czy obawa rzeczywiście istnieje, gdyż oceny tej dokonał już ustawodawca w sposób wiążący. W konsekwencji WSA przyjął, iż skoro organy Policji w toku postępowania administracyjnego ustaliły w sposób niebudzący wątpliwości, że P. M. został skazany prawomocnym wyrokiem za popełnienie przestępstwa przeciwko mieniu, tj. czynu z art. 288 § 1 Kodeksu karnego to fakt ten był wystarczający do stwierdzenia, że należy on do kręgu osób, które stwarzają zagrożenie użycia broni w sposób niezgodny z przepisami prawa i nie mogą tą bronią dysponować. W ocenie Sądu organy Policji były w tej sytuacji zobowiązane do wydania decyzji o cofnięciu skarżącemu pozwolenia na posiadanie broni, niezależnie od innych okoliczności świadczących pozytywnie o skarżącym. Według Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w zaskarżonych decyzjach nie można dopatrzyć się naruszenia przepisów prawa procesowego, w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Decyzje te nie noszą cech dowolności, organy Policji dokonały oceny zebranego w postępowaniu administracyjnym materiału dowodowego oraz wskazały na przesłanki, którymi kierowały się cofając skarżącemu pozwolenie na broń. Korzystając z przysługującej skargi kasacyjnej P.M. reprezentowany przez adwokata zaskarżył wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych. Na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego tj. art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji poprzez błędną wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie. Wnoszący skargę kasacyjną argumentował, iż zgodnie z literalnym brzmieniem przepisu objętego zarzutem skargi kasacyjnej, pozbawienia prawa do broni nie uzasadnia wyłącznie sam fakt popełnienia określonego przestępstwa, ale stwierdzenie, że sprawca należy do osób, co do których istnieje obawa, iż mogą one użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. W związku z tym organy Policji prowadząc postępowanie w sprawie cofnięcia na tej podstawie pozwolenia na broń badać powinny całokształt okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia, w tym sposób działania sprawcy i jego związek z cechami charakteru jak np. agresja, porywczość, skłonność do nieposzanowania interesów osób trzecich, oraz jego dotychczasowe postępowanie. Na poparcie tego stanowiska wnoszący skargę kasacyjną powołał wyroki NSA z dnia 29 lutego 2008 r. sygn. akt II OSK 84/07, z dnia 13 marca 2008 r. sygn. akt II OSK 141/07, z dnia 31 marca 2008 r. sygn. akt II OSK 316/07 i z dnia 23 czerwca 2008 r. sygn. akt II OSK 697/07. Zdaniem strony, Wojewódzki Sąd Administracyjny aprobując pogląd organów Policji co do obligatoryjnego cofnięcia pozwolenia na broń wobec faktu skazania za przestępstwo przeciwko mieniu i przyjmując, że cechy charakteru sprawcy i jego tryb życia pozostają bez wpływu na stwierdzenie zaistnienia przesłanki cofnięcia pozwolenia na broń z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, dopuścił się naruszenia prawa, co skutkować powinno uchyleniem zaskarżonego wyroku. W odpowiedzi Komendant Główny Policji reprezentowany przez radcę prawnego podtrzymał dotychczasowe stanowisko, jednocześnie wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego. Na rozprawie w dniu 21 lipca 2011 r. pełnomocnik wnoszącego skargę kasacyjną przedstawił Sądowi postanowienie Sądu Rejonowego w S. II Wydział Karny z dnia [...] sierpnia 2010 r. sygn. akt [...] o dokonaniu zatarcia skazania P.M. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., w postępowaniu prowadzonym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej obowiązuje generalna zasada ograniczonej kognicji tego Sądu. NSA, jako Sąd drugiej instancji rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej wyznaczonych przez przyjęte w niej podstawy, z urzędu biorąc pod uwagę wyłącznie nieważność postępowania. W związku z tym, że w rozpatrywanej sprawie nie zachodzi żadna z enumeratywnie wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanek skutkujących nieważnością postępowania, sprawa została rozpoznana w granicach zakreślonych zarzutem skargi kasacyjnej. Wniesiona w rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna zarzuca wyłącznie błędną wykładnię art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o zmianie ustawy o broni i amunicji oraz ustawy o wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią, amunicją oraz wyrobami i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym (Dz.U. Nr 38, poz. 195 ze zm.). Wobec tego w pierwszej kolejności trzeba wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 18 listopada 2009 r., sygn. akt II OPS 4/09 (ONSAiWSA 2010/1/5) orzekł: "Osoba skazana prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu jest osobą, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, co uzasadnia cofnięcie pozwolenia na broń takiej osobie na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 6 i art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz.U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.)." Jednocześnie w uzasadnieniu uchwały wyrażony został pogląd: " /.../ użycie słów "w szczególności", poprzedzające wymienienie osób, które zostały skazane za popełnienie przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu oznacza, że co do tych osób ustawodawca sam rozstrzygnął, iż co do nich istnieje obawa sprzecznego z prawem użycia broni. Organ nie musi więc wobec tych osób przeprowadzać oceny, czy obawa rzeczywiście istnieje, gdyż oceny tej dokonał już ustawodawca w sposób wiążący. Pozwolenia na broń nie wydaje się zatem osobom wymienionym po słowach "w szczególności", ale także innym osobom, które nie były wprawdzie skazane za wymienione przestępstwa, co do których jednak z innych powodów, organ ustali okoliczności wskazujące na istnienie uzasadnionej obawy, że użyją broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Co do tych innych osób organ musi szczegółowo analizować i uzasadnić istnienie takiej obawy." Stanowisko wyrażone w powołanej uchwale Naczelny Sąd Administracyjny w obecnym składzie w pełni podziela. Ponadto w ocenie tego Sądu, prawidłowo uwzględnił je Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku przyjmując, iż w rozpoznawanej sprawie skarżący należy do osób wymienionych po słowach "w szczególności." W dacie wydania decyzji przez organ odwoławczy, organ ten dysponował prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego, którym uznano P.M. za winnego popełnienia czynu z art. 288 §1 Kodeksu karnego. Wobec tego stan faktyczny i prawny istniejący w dacie orzekania uzasadniał stwierdzenie, iż skarżący należy do osób, co do których zachodzi obawa, że użyją broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Reasumując, skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.