II OZ 1291/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon po rozpoznaniu w dniu 24 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 18 marca 2025 r. sygn. akt II SA/Gd 1071/24 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie sprawy ze skargi P. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 2 września 2024 r., nr SKO Gd 5032/23 w przedmiocie kary pieniężnej za umieszczenie tablic reklamowych postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, postanowieniem z dnia 18 marca 2025 r. sygn. akt II SA/Gd 1071/24, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), dalej jako p.p.s.a., odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi P. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 2 września 2024 r., nr SKO Gd 5032/23 w przedmiocie kary pieniężnej za umieszczenie tablic reklamowych. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że w skardze wniesiono o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W ocenie skarżącego wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jawi się jako w pełni zasadne, zważywszy na fakt, że istnieje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w jego majątku. Skarżący podniósł, że kwota nałożonej na niego kary stanowi, wobec jej wysokości, zagrożenie dla uszczuplenia jego majątku na tyle, aby uzasadniało to wydanie postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji. Zarzucił, że organ nakładający karę ograniczył się jedynie do przedstawienia przebiegu postępowania oraz matematycznego wyliczenia wysokości kary pieniężnej, nie przeprowadzając pełnego postępowania dowodowego, do którego był zobowiązany, przerzucając ten obowiązek na skarżącego, podczas gdy w postępowaniu dotyczącym nałożenia na podmiot konkretnej sankcji pieniężnej to organ powinien wykazać zasadność decyzji w oparciu o pełen materiał dowodowy. Podsumowując wskazał, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do uznania, iż nie istnieje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, bowiem w sytuacji uwzględnienia złożonej skargi skarżący będzie musiał podjąć określone kroki prawne w celu uzyskania zwrotu kary pieniężnej, co będzie dla niego czasochłonne i kosztowne, a więc będzie wymagało znacznych nakładów sił i środków. Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał na przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. i stwierdził, że strona skarżąca nie wykazała, iż wykonanie zaskarżonej decyzji mogłoby spowodować wskazane w tym przepisie następstwa, albowiem wniosek o wstrzymanie jej wykonania został uzasadniony w sposób bardzo ogólnikowy. W uzasadnieniu skargi ograniczono się w tym zakresie jedynie do przytoczenia zapisu ustawowego wskazując, że istnieje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w majątku skarżącego. Do wniosku nie załączono żadnych dokumentów, które w sposób jednoznaczny i przekonujący wskazywałyby, że wykonanie decyzji mogłoby się wiązać ze stratami dla skarżącego. Tymczasem do oceny zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu konieczne jest dysponowanie aktualnymi i pełnymi danymi o sytuacji majątkowej strony, gdyż zweryfikowanie tego, czy jego wykonanie odbędzie się z uszczerbkiem dla jej majątku, prowadząc do powstania znacznej szkody bądź trudnych do odwrócenia skutków, musi się odbywać z uwzględnieniem szczegółowych informacji o jej aktualnym stanie majątkowym, wysokości uzyskiwanych dochodów, posiadanych zasobach pieniężnych, obciążeniach, czy ponoszonych wydatkach. Brak powyższych informacji i dokumentów uniemożliwił Sądowi ocenę, czy kwota ... zł, do której zapłaty zobowiązano skarżącego w decyzji organu pierwszej instancji, jest wydatkiem, który na tyle obciąży jego zasoby finansowe, że spowoduje trudne do odwrócenia skutki w jego majątku. Sąd podkreślił również, że na etapie rozpoznawania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia sąd nie bada trafności zarzutów skargi w zakresie niezgodności zaskarżonego aktu z prawem, a jedynie dokonuje oceny wystąpienia ustawowych przesłanek uzasadniających wstrzymanie jego wykonania. Ocena wystąpienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia nie może bowiem być zastąpiona oceną merytoryczną tego aktu z punktu widzenia jego legalności lub nawet przypuszczeniami co do tej oceny. Na tym etapie postępowania sądowego nie dokonuje się bowiem oceny zasadności zarzutów, jak również legalności aktu będącego przedmiotem wniesionej skargi. W zażaleniu P. K. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu, zaskarżonemu postanowieniu zarzucając naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 61 § 3 p.p.s.a. przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, iż w niniejszej sprawie nie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W uzasadnieniu skarżący podniósł argumentację dotyczącą zasadności skargi oraz wskazał, że przesłanka spowodowania trudnych do odwrócenia skutków musi być rozważana z uwzględnieniem specyfiki aktu administracyjnego, którego dotyczy wniosek o wstrzymanie oraz, że kwota nałożonej na skarżącego kary jest kwotą znaczącą. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji powyższego przepisu wynika, że na skarżącym spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Jest to wyjątek od zasady, w myśl której wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności (art. 61 § 1 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie skarżący domagał się wstrzymania wykonania decyzji w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za umieszczenie urządzenia reklamowego niezgodnie z przepisami prawa. Sąd Wojewódzki zasadnie wskazał, że w złożonym wniosku nie przedstawiono okoliczności warunkujących udzielenie ochrony tymczasowej na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., zwłaszcza nie podano żadnych konkretnych danych co do sytuacji majątkowej skarżącego, co nie pozwoliło na ustalenie, czy uiszczenie kary w wysokości ... zł może prowadzić do niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W judykaturze wielokrotnie wskazywano, że skutki wykonania decyzji zobowiązującej stronę do zapłaty określonej kwoty pieniężnej są z natury rzeczy odwracalne. W przypadku uchylenia decyzji lub postanowienia, uiszczona należność podlega bowiem zwrotowi (por. postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2011r., sygn. akt I GZ 217/11). Każda decyzja administracyjna, czy też każde postanowienie zobowiązujące do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Skutki w tym zakresie są oczywiste i zawsze prowadzą do ujemnych następstw polegających na zmniejszeniu majątku zobowiązanego, a nie bez znaczenia dla oceny wystąpienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. jest to, iż w przypadku ewentualnego uwzględnienia skargi uiszczone, a nienależne zobowiązanie będzie podlegać zwrotowi.(por. postanowienie NSA z 27 października 2016 r. o sygn. akt II GZ 1099/16). Z tej też przyczyny strona domagająca się wstrzymania wykonania aktu nakładającego obowiązek zapłaty należności pieniężnej obowiązana jest dołożyć szczególnej staranności by uprawdopodobnić, że występują wyjątkowe okoliczności uzasadniające uwzględnienie jej wniosku. Tymczasem w niniejszej sprawie argumentacja skarżącego sprowadzała się do tego, że kwota kary jest dla niego znacząca. Mając na uwadze powyższe wskazać należy, że przesłanką do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie mogły być ogólnikowe twierdzenia dotyczące wielości prowadzonych przez skarżącego postępowań i nakładanych w nich kar. Konieczne było bowiem chociażby uprawdopodobnienie, że uszczuplenie majątkowe doznane przez skarżącego będzie "znaczne" w kontekście ogólnej sytuacji majątkowej skarżącego. Skarżący nie przedstawił żadnych danych, które pozwoliłyby ocenić jego sytuację materialną w związku z wysokością wymierzonej kary. Wbrew twierdzeniom skarżącego z akt sprawy nie można było wywieść by nałożenie kary mogło rodzić niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. Przy rozpoznawaniu wniosku w trybie art. 61 § 3 p.p.s.a. nie mogły być również uwzględnione okoliczności związane z innymi toczącymi się sprawami sądowymi, których skarżący nawet we wniosku nie wskazał. Słusznie również Sąd Wojewódzki wyjaśnił, że argumenty skarżącego dotyczące istoty sprawy nie mogą być brane pod uwagę w toku rozpoznawania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., ponieważ celem instytucji wstrzymania wykonania aktu jest ukształtowanie stosunków do czasu prawomocnego rozpoznania sprawy w zakresie zapobieżenia znacznej szkodzie lub trudnym do odwrócenia skutkom spowodowanym wykonaniem nieprawomocnego aktu, a nie ocena legalności aktu (por. postanowienie NSA sygn. akt II OZ 244/17 z dnia 8 marca 2017). Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., oddalił zażalenie.