II OZ 41/22

Dnia 2 lutego 2022 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Robert Sawuła po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2022 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Wspólnoty Mieszkaniowej [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 grudnia 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 2237/21 o odrzuceniu skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] na uchwałę Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 września 2021 r., nr: LIV/1675/2021 w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji mieszkaniowej postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z 27 grudnia 2021 r., VII SA/Wa 2237/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej: WSA) w Warszawie odrzucił skargę Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w W. (Wspólnota) na uchwałę Rady Miasta Stołecznego Warszawy z 9 września 2021 r., nr: LIV/1675/2021, w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji mieszkaniowej (Dz. Urz. Woj. Maz. 2021, poz. 7973). W uzasadnieniu powyższego postanowienia sąd pierwszej instancji wskazał, że Wspólnota wniosła do WSA w Warszawie skargę na w/w uchwałę, do powyższej skargi załączono pełnomocnictwo udzielone radcy prawnemu P. N. do reprezentowania Wspólnoty przed sądami administracyjnymi oraz dokument z 28 stycznia 2020 r. pn.: "Zawiadomienie o podjęciu uchwał", w którym Zarząd Wspólnoty zawiadomił o podjęciu uchwał w sprawie wyboru członków zarządu (k. 18). W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału VII WSA w Warszawie z 10 listopada 2021 r. (k. 1), pismem z 23 listopada 2021 r. wezwano tak ustanowionego pełnomocnika strony skarżącej do usunięcia braków formalnych skargi – w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia – poprzez nadesłanie dokumentów określających umocowanie do reprezentowania strony skarżącej tj. uchwały o wyborze zarządu wspólnoty i listy głosujących nad ww. uchwałą właścicieli lokali (k. 68). Powyższe wezwanie doręczono pełnomocnikowi skarżącej w dniu 26 listopada 2021 r. (z.p.o. k. 128). Pełnomocnik skarżącej przy piśmie z 2 grudnia 2021 r. (k. 129) ponownie nadesłał dokument z 28 stycznia 2020 r. pn.: "Zawiadomienie o podjęciu uchwał" (k. 130) oraz kopie kart do głosowania nad uchwałami w sprawie wyboru członków zarządu (k. 131-160). Mając na uwadze powyższe sąd pierwszej instancji stwierdził, że pełnomocnik skarżącej nie uzupełnił braków formalnych skargi, skoro nie nadesłał podjętych w ramach Wspólnoty uchwał odnośnie wyboru Zarządu Wspólnoty. Na podstawie zgromadzonych dokumentów sąd ten nie był w stanie stwierdzić czy osoby, które podpisały pełnomocnictwo do występowania w imieniu Wspólnoty przed są umocowane do reprezentowania skarżącej. W tym stanie rzeczy – na mocy art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019, poz. 2325 ze zm., "Ppsa") – WSA w Warszawie orzekł o odrzuceniu skargi. Zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi złożyła skarżąca Wspólnota, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżając je w całości i zarzucając mu naruszenie art. 49 § 1 oraz art. 29 Ppsa w zw. z art.58 § 1 pkt 3 Ppsa poprzez odrzucenie skargi Wspólnoty pomimo, że dołączono do niej dokumenty wykazujące umocowanie do reprezentowania Wspólnoty. Mając na uwadze powyższe, skarżąca Wspólnota wnosi o: 1. uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, 2. zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych, 3. z ostrożności procesowej – o przeprowadzenie dowodów z dokumentów: a) pisma dotychczasowego zarządu z 12 stycznia 2021 r. dot. poddania pod głosowanie projektów uchwał nr 1/2021, 2/2021 i 3/2021 na fakt, iż zawiadomienie o podjęciu uchwał odpowiadało treści projektów uchwał, pod którymi głosowali właściciele lokali, b) notarialnie zaprotokołowana uchwała nr 5/2018 o wyborze członków zarządu, którzy podpisali zawiadomienie o podjęciu uchwał nr 1/2021, 2/2021 i 3/2021 na fakt, iż zawiadomienie to zostało podpisane przez osoby wchodzące w skład dotychczasowego zarządu. W uzasadnieniu zażalenia skarżąca Wspólnota wskazuje, że zawiadomienie o podjęciu uchwał zostało opatrzone datą, zawierało informację o wyniku głosowania pod wymienionymi uchwałami, a także zostało podpisane przez osoby wchodzące w skład dotychczasowego zarządu (A. D. i B. S.), który miał obowiązek powiadomienia o podjęciu uchwał. Biorąc powyższe pod uwagę – zdaniem strony skarżącej – należy przyjąć, że przedmiotowe zawiadomienie stanowi dokument, o którym mowa w art. 29 Ppsa, gdyż bez żadnych dodatkowych trudności pozwala na określenie składu zarządu Wspólnoty, a tym samym osób uprawionych do jej reprezentowania. W odpowiedzi Rady Miasta [...] na zażalenie skarżącej Wspólnoty wniesiono o jego oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania. Organ podkreśla, że dołączone do skargi "Zawiadomienie o podjęciu uchwał", po pierwsze nie zawiera treści podjętych uchwał, a jedynie skrótowo podaje: nr uchwały i tytuł, w niniejszej sprawie, iż jest ona w sprawie odwołania z funkcji członków zarządu w dotychczasowym składzie (z zawiadomienia nie wiadomo kogo odwołano i czy wszystkich członków) oraz kolejno tytuły uchwał nr 2/2021 oraz 3/2021, a po drugie dopiero z zażalenia można dowiedzieć się, że podpisy pod owym zawiadomieniem (nieczytelne) złożyli członkowie dotychczasowego zarządu. Zdaniem organu wbrew twierdzeniom skarżącej ww. zawiadomienie nie jest dokumentem, na podstawie którego "bez żadnych dodatkowych trudności" można określać skład zarządu Wspólnoty. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 49 § 1 Ppsa jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Jeżeli braki skargi nie zostały uzupełnione w wyznaczonym terminie skarga podlega odrzuceniu (art. 58 § 1 pkt 3 Ppsa). Reprezentacja jednostek organizacyjnych mających zdolność sądową w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana jest w przepisach art. 28 i 29 Ppsa. Zgodnie z art. 28 Ppsa w sytuacji, gdy stroną postępowania jest podmiot niebędący osobą fizyczną, czynności procesowych dokonuje w jego imieniu organ albo osoby uprawnione do działania w jego imieniu. Przepis ten ma zastosowanie do wszystkich tych podmiotów mających zdolność sądową w postępowaniu sądowoadministracyjnym, które nie są osobami fizycznymi. Wskazanie organów właściwych do działania za konkretne podmioty musi opierać się na przepisach regulujących ich strukturę organizacyjną i działalność. Sposób reprezentacji wspólnot mieszkaniowych określa ustawa o własności lokali (zobacz: postanowienie NSA z 16 maja 2014 r. II OSK 1134/14, LEX nr 1564170). Co do zasady strony i ich organy lub przedstawiciele ustawowi mogą działać przed sądem osobiście lub przez pełnomocników (art. 34 Ppsa). Z treści art. 37 § 1 w zw. z art. 46 § 3 Ppsa wynika, że pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmowało się, że pojęcie pełnomocnictwa rozumieć należy całościowo, jako komplet dokumentów niezbędnych do wykazania umocowania pełnomocnika do działania za mocodawcę (postanowienia NSA: z 20 maja 2009 r. I GSK 608/08, LEX nr 574212; z 3 lutego 2015 r. I OSK 3191/14, LEX nr 1643279). W przypadku złożenia skargi przez pełnomocnika działającego w imieniu osoby prawnej bądź jednostki organizacyjnej mającej zdolność sądową, przy dokonaniu pierwszej czynności pełnomocnik jest obowiązany oprócz pełnomocnictwa dołączyć dokument wskazujący umocowanie osób upoważnionych do działania w imieniu tej osoby prawnej / jednostki organizacyjnej mającej zdolność sądową. Z art. 21 ust. 1 ustawy z 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. 2021, poz. 1048 ze zm. – "Uwl") wynika, że zarząd kieruje sprawami wspólnoty mieszkaniowej i reprezentuje ją na zewnątrz oraz w stosunkach między wspólnotą, a poszczególnymi właścicielami lokali. Natomiast art. 21 ust. 2 Uwl stanowi, że gdy zarząd jest kilkuosobowy, oświadczenia woli za wspólnotę mieszkaniową składają przynajmniej dwaj jego członkowie. Oznacza to, że organem uprawionym do reprezentowania wspólnoty mieszkaniowej jest jej zarząd, przy czym jeżeli zarząd ten składa się z więcej niż jednej osoby konieczne jest działania łączne przynajmniej dwóch jego członków. Zarząd wspólnoty mieszkaniowej zgodnie z art. 20 ust. 1 w zw. z art. 23 ust. 1 Uwl wybierany jest w drodze uchwały podejmowanej przez właścicieli lokali na zebraniu lub w drodze indywidualnego zbierania głosów. Niezależnie od trybu podjęcia uchwały wybór członków zarządu wspólnoty mieszkaniowej zawsze następuje w formie uchwały. Wobec powyższego zgodzić się należy z sądem pierwszej instancji, że jedynym dokumentem, z którego wynika umocowanie do reprezentowania wspólnoty mieszkaniowej jest uchwała w sprawie powołania członków zarządu. W niniejszej sprawie sąd pierwszej instancji prawidłowo stwierdził, że skarżąca nie uzupełniła braków formalnych skargi przez nadesłanie dokumentu w postaci uchwały o wyborze zarządu. Wbrew twierdzeniom skarżącej Wspólnoty nadesłane przez jej pełnomocnika "zawiadomienie o podjęciu uchwał" i karty do głosowania, było niewystarczające, gdyż na podstawie zgromadzonych dokumentów nie dało się z całą pewnością stwierdzić czy osoby, które podpisały pełnomocnictwo do występowania w imieniu Wspólnoty Mieszkaniowej przed wojewódzkim sąd administracyjnym są umocowane do reprezentowania skarżącej. W treści udzielanego pełnomocnictwa, a także w miejscu na podpisy członków Zarządu Wspólnoty nie zidentyfikowano z imienia i nazwiska osób udzielających pełnomocnictwa, ograniczając się do wskazania, że podpis składają członkowie tegoż Zarządu. Bez wpływu na prawidłowość stanowiska sądu pierwszej instancji pozostają dokumenty w postaci pisma dotychczasowego zarządu Wspólnoty z 12 stycznia 2021 r. dot. poddania pod głosowanie projektów uchwał nr 1/2021, 2/2021 i 3/2021 oraz notarialnie zaprotokołowana uchwała nr 5/2018 o wyborze członków Zarządu Wspólnoty, którzy podpisali zawiadomienie o podjęciu uchwał nr 1/2021, 2/2021 i 3/2021, których projekty zostały przedłożone przez pełnomocnika dopiero z zażaleniem na postanowienie WSA w Warszawie z 27 grudnia 2021 r. Nieuzupełnienie w wyznaczonym terminie braku formalnego skargi, w sytuacji gdy brak był istotny, a wezwanie dostatecznie jasno sformułowane i prawidłowo doręczone, obligowało wojewódzki sąd administracyjny do odrzucenia skargi, nie dając sądowi żadnego w tym względzie wyboru. Przedłożenie oznaczonych dokumentów przy zażaleniu nie mogło odnieść zamierzonego przez stronę żalącą się skutku, przeciwnie – dowodzi nawet, że pełnomocnik nie wykonał nałożonego nań obowiązku uzupełnienia braków formalnych skargi, gdy idzie o przedłożone pełnomocnictwo. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 Ppsa, orzekł jak w sentencji. Odnosząc się do zawartego w odpowiedzi na zażalenie wniosku organu o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnia, iż nie orzekł o zwrocie kosztów postępowania zażaleniowego, ponieważ przepisy Ppsa nie przewidują możliwości orzeczenia co do zwrotu kosztów w postępowaniu zażaleniowym. W myśl art. 209 Ppsa o zwrocie kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 Ppsa. Przepisy art. 203 i art. 204 Ppsa, które regulują kwestię zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają jednak zastosowania do postępowania toczącego się na skutek zażalenia, na co wskazuje zakres odesłania zawartego w art. 197 § 2 tej ustawy.