II OZ 47/15
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2015-01-28
Skład orzekający: Leszek Kamiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny jest właściwy do ponownego ustanowienia adwokata z urzędu, gdy strona nie jest zadowolona z dotychczasowego pełnomocnika?Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie jest właściwy do ponownego ustanowienia adwokata z urzędu, gdy prawo pomocy w tym zakresie zostało już przyznane i skonsumowane. Wszelkie zastrzeżenia dotyczące sposobu reprezentacji przez pełnomocnika z urzędu powinny być kierowane do właściwych organów samorządu zawodowego.Stan faktyczny
Skarżący D. S. złożył wniosek o ustanowienie nowego adwokata z urzędu, ponieważ nie był zadowolony z dotychczasowego pełnomocnika, który odmówił sporządzenia skargi kasacyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił ten wniosek, uznając, że nie ma podstaw prawnych do ustanowienia kolejnego adwokata. Skarżący złożył zażalenie na to postanowienie do Naczelnego Sądu Administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.Pełny tekst orzeczenia
II OZ 47/15 POSTANOWIENIE Dnia 28 stycznia 2015 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Leszek Kamiński po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 9 grudnia 2014 r. sygn. akt IV SA/Po 158/14 oddalające wniosek D. S. o ustanowienie nowego adwokata z urzędu w sprawie ze skargi D. S. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji postanawia: oddalić zażalenie.
II OZ 47/15
UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 9 grudnia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił wniosek skarżącego D. S. o ustanowienie nowego adwokata z urzędu.
Jak wskazał Sąd pierwszej instancji, wyrokiem z dnia 28 maja 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę D. S. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] stycznia 2014 r. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji. Postanowieniem z dnia 18 lipca 2014 r. referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Pismem z dnia 9 września 2014 r. adw. M. Z.– J. poinformowała Sąd, że nie znalazła podstaw do sporządzenia skargi kasacyjnej. Do pisma załączyła kopię pisma informującego skarżącego o braku podstaw do wywiedzenia skargi kasacyjnej. Pismem z dnia 28 listopada 2014 r., zatytułowanym "Ponowny wniosek – zażalenie – na odmowę wywiedzenia kasacji od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu", skarżący wniósł o przydzielenie mu innego pełnomocnika.
Oddalając wniosek skarżącego, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy skarżący jest reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Brak jest natomiast przepisu, który uprawniałby stronę do żądania ustanowienia kolejnego adwokata w sytuacji, gdy dotychczas wyznaczony adwokat nie spełnił jej oczekiwań (w tym przypadku: odmówił wywiedzenia skargi kasacyjnej). W razie wątpliwości skarżący mógł wystąpić do organu właściwego samorządu zawodowego – Okręgowej Rady Adwokackiej w Poznaniu o dokonanie kontroli zasadności takowego działania, ewentualnie o zmianę wyznaczonego pełnomocnika. To organ samorządu zawodowego jest bowiem wyłącznym adresatem skarg strony na relacje z pełnomocnikiem. Z tych też przyczyn Sąd pismo skarżącego przekazał Okręgowej Radzie Adwokackiej w Poznaniu – według właściwości.
Jak wyjaśnił Sąd pierwszej instancji, wskutek przyznania stronie prawa pomocy, rola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 253 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.- zwanej dalej P.p.s.a.) ogranicza się jedynie do wystąpienia do właściwej okręgowej rady adwokackiej o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu. Od tej chwili wszelkie kwestie dotyczące sposobu wykonywania reprezentacji (szerzej: udzielania pomocy prawnej) przez pełnomocnika z urzędu nie podlegają kontroli sądu. Strona nie może skutecznie domagać się od sądu ustanowienia kolejnego pełnomocnika, ponieważ jej prawo w tym zakresie zostało skonsumowane prawomocnym postanowieniem sądu.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak na wstępie na podstawie art. 151 w zw. z art. 64 § 3 P.p.s.a. Z uwagi na oczywistą bezzasadność tego wniosku, Sąd odstąpił od wzywania skarżącego o złożenie wniosku na urzędowym formularzu.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył D. S. Oceniając zasadność wydanego w sprawie wyroku, skarżący złożył wniosek o ponowne rozpoznanie jego sprawy i napisanie kasacji przez adwokata lub radcę prawnego.
W piśmie procesowym z dnia 26 stycznia 2015 r. D. S. przedstawił stanowisko w sprawie, wnioskując o przydzielenie mu innego zawodowego pełnomocnika.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 253 § 1 P.p.s.a. " O wyznaczenie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego sąd zwraca się do właściwej okręgowej rady adwokackiej, rady okręgowej izby radców prawnych, Krajowej Rady Doradców Podatkowych lub Krajowej Rady Rzeczników Patentowych. Jeżeli adwokat, radca prawny, doradca podatkowy lub rzecznik patentowy ustanowiony w ten sposób ma podjąć czynności poza siedzibą sądu orzekającego, właściwa okręgowa rada adwokacka, rada okręgowej izby radców prawnych, Krajowa Rada Doradców Podatkowych lub Krajowa Rada Rzeczników Patentowych, na wniosek ustanowionego adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, wyznaczy w razie potrzeby adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego z innej miejscowości".
W świetle powyższego przepisy stwierdzić trzeba, iż po przyznaniu prawa pomocy stronie, którego elementem jest ustanowienie zawodowego pełnomocnika, jedyną czynnością jaką podejmuje Sąd jest zawiadomienie właściwego samorządu zawodowego o tym fakcie. Wyznaczenie konkretnego pełnomocnika należy natomiast do władz tego samorządu. Poza kognicją Sądu pozostaje zarówno, sposób jego wyboru, jak również kontrola sposobu reprezentowania strony, czy kwestia ewentualnej zmiany. W konsekwencji, jeżeli, pomimo ustanowienia pełnomocnika z urzędu, stronie nie odpowiada sposób, w jaki jest reprezentowana, to powinna swoje zastrzeżenie zgłosić odpowiednio uprawnionym organom. Sąd nie może wydać ponownego rozstrzygnięcia o przyznaniu prawa pomocy w postaci innego pełnomocnika, bowiem przyznane jej prawo pomocy w tym zakresie zostało już skonsumowane. Jak podkreśla się w utrwalonym w tym zakresie orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, brak jest przepisu, który uprawniałby stronę do żądania ustanowienia kolejnego adwokata w sytuacji, gdy dotychczas wyznaczony adwokat nie spełnił jej oczekiwań (por. postanowienia NSA z 22 kwietnia 2005 r., II OZ 262/05, niepubl., z dnia 28 lipca 2009 r., II GZ 111/09, LEX nr 552782, z dnia 8 października 2012 r., II FZ 815/12, LEX nr 1219928).
Z tych też przyczyn zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia stanowisko Sądu pierwszej instancji należało uznać za prawidłowe. Skarżący nie wskazał natomiast w rozpoznawanym zażaleniu ani piśmie procesowym z dnia 26 stycznia 2015 r. na żadne takie okoliczności, które by tę prawidłowość poddawały w wątpliwość. Podkreślić przy tym należy, iż na tym etapie postępowania nie była możliwa ocena legalności decyzji Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] stycznia 2014 r. jak również wydanego w sprawie prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 28 maja 2014 r.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. oddalił rozpoznawane zażalenie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło