II OZ 773/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Miron po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Stowarzyszenia [...] z siedzibą w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 23 lipca 2024 r. sygn. akt II SA/Kr 890/24 o odmowie dopuszczenia Stowarzyszenia [...] z siedzibą w K. do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania w sprawie ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. na uchwałę Rady Gminy w Gródku nad Dunajcem z dnia 23 listopada 2005 r. nr XXXIV/205/2005 w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Gródek nad Dunajcem postanawia zawiesić postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. [...] Sp. z.o.o. z siedzibą w W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na uchwałę Rady Gminy w Gródku nad Dunajcem z 23 listopada 2005 r. nr XXXIV/205/2005 w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Gródek nad Dunajcem. Pismem z 18 lipca 2024 r. [...] Stowarzyszenie [...] z siedzibą w K. wniosło o dopuszczenie do udziału w toczącym się postępowaniu w charakterze uczestnika. W uzasadnieniu wniosku Stowarzyszenie wskazało, że sprawa dotyczy jego regulaminowej działalności. Postanowieniem z 23 lipca 2024 r. sygn. akt II SA/Kr 890/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odmówił Stowarzyszeniu dopuszczenia do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania. Sąd opowiedział się za wąskim rozumieniem pojęcia "postępowania administracyjnego", o którym mowa w art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [(Dz.U. z 2024 r. poz. 935, ze zm.) – dalej "p.p.s.a."]. Zdaniem Sądu art. 33 p.p.s.a. nie może być stosowany w postępowaniu sądowoadministracyjnym przy rozpoznawaniu spraw z innego rodzaju skarg niż skargi na decyzje administracyjne i postanowienia podejmowane w postępowaniu administracyjnym. W przeciwieństwie do postępowania prowadzonego na podstawie przepisów k.p.a., w którym stroną może być każdy, czyjego interesu prawnego lub uprawnienia dotyczy postępowanie, stroną w postępowaniu toczącym się na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym [(Dz.U. z 2024 r., poz. 1465 ze zm.) – dalej: "u.s.g."] może być jedynie podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone. Skarga złożona w trybie tego przepisu nie ma charakteru actio popularis. Skoro więc w niniejszej sprawie postępowanie toczyło się na skutek skargi wniesionej na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g., a przepis ten nie daje podstaw do dopuszczenia do udziału w postępowaniu sądowym innego pomiotu, niż wnoszący skargę na akt prawa miejscowego, to niedopuszczalne jest uznanie, iż wnioskujące Stowarzyszenie ma legitymację do udziału w postępowaniu sądowym. Stowarzyszenie wniosło zażalenie na ww. postanowienie WSA w Krakowie podnosząc zarzuty błędnej interpretacji (wykładni): 1. art. 33 § 2 zd. 1 p.p.s.a. w zw. art. 2 i art. 45 ust. 1 Konstytucji RP polegającej na uznaniu, że organizacje społeczne nie mogą uczestniczyć w postępowaniu sądowoadministracyjnym, które nie zostało poprzedzone postępowaniem administracyjnym, co w żaden sposób nie wynika z przepisów prawa i jest nielogiczne oraz niedopuszczalne w demokratycznym państwie prawa oraz nie sprzyja jawności procesów sądowych i poszerzaniu zaufania obywateli do organów władzy publicznej; 2. art. 101 ust. 1 u.s.g. poprzez uznanie, ze przepis ten uniemożliwia złożenie przez organizację społeczną żądania w trybie art. 33 § 2 zd. 1 p.p.s.a., podczas gdy dotyczy on legitymacji skargowej, czyli podmiotów inicjujących postępowanie sądowoadministracyjne, a nie jego uczestników. W oparciu o powyższe zarzuty Stowarzyszenie wniosło o uchylenie zaskarżonego postanowienia Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Zagadnienie wstępne (prejudycjalne) ma zatem miejsce wtedy, gdy uprzednie rozstrzygnięcie określonego zagadnienia, które występuje w sprawie, może wpływać na wynik toczącego się postępowania, co w rezultacie uzasadnia celowość wstrzymania czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym do czasu rozstrzygnięcia tej istotnej kwestii. Postanowieniem z dnia 15 stycznia 2025 r., sygn. akt II OZ 577/24 Naczelny Sąd Administracyjny przedstawił do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego następujące zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości: "Czy art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) daje podstawę dopuszczenia do udziału w postępowaniu sądowym wywołanym skargą na uchwałę rady gminy innego podmiotu aniżeli wnoszący skargę na tę uchwałę?". Sprawę zarejestrowano pod sygn. akt II OPS 1/25. Mając na uwadze, że rozstrzygnięcie niniejszej sprawy zależy od wydania orzeczenia przez Naczelny Sąd Administracyjny w zakresie pytania prawnego w sprawie o sygn. akt II OPS 1/25, zaszła podstawa do zawieszenia postępowania w tej sprawie. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 193 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.