II OZ 817/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Miron po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 września 2021 r. sygn. akt VII SA/Wa 1637/21 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi B. J. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2021 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 23 września 2021 r. sygn. akt VII SA/Wa 1637/21 odrzucił skargę B. J. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2021 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia i zwrócił skarżącej kwotę 200 zł uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 12 sierpnia 2021 r. wezwano skarżącą do uzupełnienia braków formalnych (w tym fiskalnego) skargi poprzez: nadesłanie sześciu odpisów skargi, wskazanie numeru PESEL skarżącej oraz do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 złotych, w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe wezwania doręczono skarżącej w 25 sierpnia 2021 r., zatem termin na ich wykonanie upływał z dniem 1 września 2021 r. Skarżąca w odpowiedzi na wezwanie Sądu w dniu 31 sierpnia 2021 r. wskazała swój numer PESEL oraz uiściła wpis w wysokości 200 złotych. Nadesłała także jedynie trzy odpisy skargi, podczas gdy została wezwana do nadesłania sześciu odpisów – z uwagi na taką właśnie liczbę uczestników postępowania. Sąd uznał, że skoro brak formalny skargi w postaci nadesłania sześciu odpisów skargi nie został uzupełniony przez skarżącą w wyznaczonym terminie, to niemożliwe jest nadanie sprawie dalszego biegu i w konsekwencji jej rozpoznanie. Mając na uwadze powyższe Sąd skargę odrzucił na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 58 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). W zażaleniu na powyższe postanowienie B. J. zarzuciła organowi i Sądowi pierwszej instancji niedopełnienie obowiązku informacyjnego określonego w art. 2a k.p.a. i Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. Zdaniem skarżącej ma ona prawo do informacji, dla kogo mają być przeznaczone odpisy skargi, o które wzywał Sąd, o czym nie poinformowano ją mimo wielokrotnych zapytań. Wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz nakazanie organowi oraz Sądowi pierwszej instancji wykonanie obowiązku informacyjnego przez wskazanie, komu mają być doręczane odpisy jej skargi i kto według organu i Sądu jest stroną postępowania administracyjno-sądowego z jej skargi dotyczącej jej własności. W piśmie skarżąca zawarła ponadto wniosek o uzupełnienie danych w treści zaskarżonego postanowienia poprzez wskazanie przedmiotu sprawy (czego dotyczy zaskarżone postanowienie). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Pismo procesowe strony powinno spełniać określone warunki formalne, bez których nie można mu nadać prawidłowego biegu. Wymogi formalne składanych pism uregulowane zostały w art. 46 p.p.s.a. Przepis art. 47 § 1 p.p.s.a. stanowi natomiast, że do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie załącznika do akt sądowych. W myśl art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie jej braków formalnych. Niedołączenie wymaganej liczby odpisów skargi jest natomiast brakiem formalnym uniemożliwiającym nadanie skardze prawidłowego biegu (uchwała NSA z 18 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 13/13; dostępna w CBOSA). W ocenie Naczelnego Sadu Administracyjnego w rozpoznawanej sprawie niewątpliwie ziściła się przesłanka określona w art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., bowiem skarżąca, mimo skutecznie doręczonego i prawidłowego wezwania, w wyznaczonym terminie nie uzupełniła braków formalnych skargi poprzez nadesłanie brakujących sześciu odpisów skargi. W konsekwencji Sąd pierwszej instancji, stosownie do treści ww. przepisów, obowiązany był przedmiotową skargę odrzucić. Odnośnie do argumentów powołanych w zażaleniu wskazać należy, że w orzecznictwie utrwalony jest pogląd – który Sąd w składzie rozpoznającym sprawę w pełni podziela – co do braku obowiązku wskazywania w wezwaniu wydanym na podstawie art. 49 § 1 p.p.s.a., kogo Sąd uznał za uczestników postępowania. Jak bowiem stanowi art. 33 § 1 p.p.s.a., w postępowaniu sądowoadministracyjnym stronami są nie tylko skarżący oraz organ, którego działanie (lub bezczynność) jest przedmiotem skargi, ale także uczestnicy postępowania, czyli osoby, które brały udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosły skargi, jeżeli wynik postępowania dotyczy ich interesu prawnego. Kwestionowanie prawidłowości ustalenia przez Sąd liczby stron i w efekcie niewykonanie wezwania Sądu wiąże się z powstaniem po stronie wnoszącej pismo ryzyka zastosowania rygoru określonego w wezwaniu (por. postanowienia NSA: z 14 września 2011 r., II OSK 1744/11; z 23 lutego 2012 r., II OSK 338/12; z 10 września 2015 r., II OSK 2113/15; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Sąd administracyjny ma zatem obowiązek zapewnienia udziału w postępowaniu – w tym również doręczyć odpisy skargi – występującym w sprawie uczestnikom postępowania wyszczególnionym w rozdzielniku zaskarżonej decyzji, którzy byli stronami przeprowadzonego przez organ administracji postępowania. Krąg tych osób nie powinien być wszak nieznany stronie skarżącej, skoro w egzemplarzu zaskarżanego postanowienia zawarto również ów rozdzielnik. Oczywiście strona skarżąca ma prawo kwestionować potrzebę przedłożenia określonej liczby odpisów i podawać w wątpliwość prawidłowość określenia kręgu uczestników postępowania sądowego. Zastrzec jednakże trzeba, że stanowiący podstawę odrzucenia przedmiotowej skargi przepis art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. nie uzależnia w żadnym stopniu odrzucenia skargi od podnoszonych przez stronę wątpliwości co do prawidłowości wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi. Wprawdzie w piśmie z 30 sierpnia 2021 r. (przy którym wskazano numer PESEL i załączono dowód uiszczenia wpisu sądowego od skargi) skarżąca wniosła "zgodnie z ustawą o ochronie danych osobowych, o informację, do kogo egzemplarze mojej skargi zostaną skierowane", niemniej w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w okolicznościach niniejszej sprawy wniosek ten nie rodził po stronie Sądu obowiązku udzielania stronie skarżącej stosownych pouczeń co do treści art. 33 § 1 p.p.s.a., jak też w żaden sposób nie wstrzymywał biegu ustawowego siedmiodniowego terminu do uzupełnienia omawianego braku formalnego skargi. Stosując rygor odrzucenia skargi, jaki ustawa w art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 49 § 1 p.p.s.a. wiąże z nieuzupełnieniem w wyznaczonym terminie jej braków formalnych, Sąd winien wykazać, że spełnione zostały wszystkie przesłanki do odrzucenia skargi, a więc również fakt, że strona, mimo prawidłowego wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi nie uzupełniła tego braku w wyznaczonym terminie. Oczywistym jest bowiem, że termin siedmiodniowy, o którym stanowi art. 49 § 1 p.p.s.a., rozpoczyna swój bieg dopiero z chwilą skutecznego doręczenia stronie prawidłowego wezwania. W niniejszej sprawie zarządzeniem tzw. wstępnym Przewodniczącego Wydziału z 12 sierpnia 2021 r. prawidłowo określono krąg stron postępowania. Stosownie do art. 33 § p.p.s.a. uznano za uczestników niniejszego postępowania sześć osób, które – poza skarżącą – brały udział w postępowaniu administracyjnym zakończonym postanowieniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2021 r. znak: [...] i którym doręczono ww. rozstrzygnięcie a nie wniosły skargi. Skoro zatem skarżąca nie zastosowała się do prawidłowego wezwania do usunięcia braku formalnego skargi i nie przedłożyła sześciu opisów skargi niezbędnych dla doręczenia uczestnikom postępowania, Sąd pierwszej instancji był zobligowany do odrzucenia z tego powodu skargi. Odnosząc się na koniec do podnoszonej w zażaleniu konieczności uzupełnienia zaskarżonego postanowienia stwierdzić należy, że wbrew ocenie skarżącej Sąd pierwszej instancji prawidłowo określił przedmiot sprawy. Wskazanie, że skarga dotyczy "postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2021 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia" w zupełności odpowiada wymogom wskazania w sentencji postanowienia przedmiotu zaskarżenia, zgodnie art. 138 w zw. z art. 166 p.p.s.a. Przywoływanie w sentencji orzeczenia Sądu szerszej treści przedmiotu zaskarżonego aktu organu administracji publicznej, czego zdaje się oczekiwać skarżąca, nie znajduje podstaw prawnych w przywołanych wyżej przepisach. Ten element wymagany jest, jak stanowi art. 141 § 4 p.p.s.a., dopiero w uzasadnieniu wyroku, który w niniejszej sprawie nie zapadł i nie stanowi przedmiotu kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. zażalenie oddalił.