III FSK 426/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jan Rudowski po rozpoznaniu w dniu 1 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej sprawy ze skargi kasacyjnej J. O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 8 stycznia 2026 r. sygn. akt I SA/Bd 400/25 w zakresie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi J. O. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 26 maja 2025 r. nr 0401-IEW2.4261.7.2025 w przedmiocie ulgi płatniczej postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonych decyzji. 1. Wyrokiem z 8 stycznia 2026 r., I SA/Bd 400/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę J. O. (dalej: "skarżąca", "strona") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z 26 maja 2025 r. w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2017, 2018 i 2019 r. 2. Od tego wyroku, 18 marca 2026 r. skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, złożyła skargę kasacyjną, w której wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji. Wniosek ten nie został uzasadniony. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. 3. Zgodnie z treścią art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.") sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Decyzja o skorzystaniu z możliwości ubiegania się o udzielenie ochrony tymczasowej należy do strony postępowania. W judykaturze dominuje stanowisko – akceptowane przez Naczelny Sąd Administracyjny w rozpatrywanej sprawie – kładące nacisk na obowiązek wykazania przez stronę okoliczności uzasadniających przyznanie tymczasowej ochrony sądowej (por. post. NSA z 14 listopada 2022 r., III FSK 1189/22). Aby wniosek mógł być rozpatrzony pozytywnie, strona musi go poprzeć stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Konieczne jest zatem wykazanie we wniosku szczegółowych przyczyn uzasadniających możliwość wystąpienia sytuacji, która spowoduje zajście choćby jednej z przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania aktu musi w sposób przekonujący przedstawiać konkretne relacje między brakiem wstrzymania zaskarżonej decyzji a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że skarżąca nie wskazała na zaistnienie żadnej z przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a., Dodatkowo należy podkreślić, że przedmiotem wstrzymania mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. W orzecznictwie i doktrynie podkreśla się, że co do zasady przymiotu wykonalności nie będą miały decyzje odmawiające stwierdzenia lub przyznania określonych praw lub obowiązków albo decyzje, które nie wywołują określonych skutków materialnoprawnych (B. Dauter [w:] A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, B. Dauter, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2021, art. 61 oraz przykładowo postanowienie NSA: z 23 września 2009 r. II FZ 342/09; z 30 października 2009 r. II FZ 417/09). Atrybutu takiego pozbawiona jest decyzja odmawiająca umorzenia zaległości podatkowej. Decyzja taka nie nakłada bowiem na stronę żadnych nowych obowiązków, które mogłyby być wykonane dobrowolnie bądź w drodze przymusu (por. m.in. postanowienie NSA z 21 lipca 2010 r., II FSK 1505/10). Inaczej mówiąc z decyzji odmawiającej umorzenia zaległości podatkowej nie wynika obowiązek zapłaty określonej należności pieniężnej. Decyzja taka rozstrzyga o istnieniu przesłanek pozwalających na zastosowanie ulgi płatniczej w postaci umorzenia zaległości. Jakkolwiek uzyskanie tej ulgi skutkuje wygaśnięciem zobowiązania podatkowego w konkretnej kwocie, to jednak między przyznaniem ulgi a należnością pieniężną, zachodzi jedynie związek pośredni (por. uchwała NSA z 26 października 2009 r., II FPS 2/09). Skoro zaskarżone decyzje nie nakładają na skarżącą żadnych obowiązków podlegających wykonaniu w sposób dobrowolny, czy też przymusowy nie istnieje możliwość wstrzymania wykonania takich decyzji. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a.