III OSK 1644/24

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2025-12-02

Skład orzekający: Piotr Korzeniowski, Jerzy Stelmasiak, Maciej Kobak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu odwoławczego wymierzająca administracyjną karę pieniężną za zbieranie i przetwarzanie odpadów, wydana po upływie terminu przedawnienia prawa do wydania decyzji wymiarowej, jest zgodna z prawem, jeśli jedynie reformuje wysokość kary ustalonej przez organ I instancji?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że decyzja organu odwoławczego wymierzająca administracyjną karę pieniężną, wydana po upływie terminu przedawnienia prawa do wydania decyzji wymiarowej, nie narusza prawa, jeśli jedynie reformuje (zmniejsza) wysokość kary ustalonej przez organ I instancji, a nie kreuje nowe zobowiązanie. W takiej sytuacji nie dochodzi do przedawnienia możliwości orzekania przez organ odwoławczy. Ponadto, NSA stwierdził, że waga naruszenia prawa przez skarżącego (zbieranie i przetwarzanie odpadów bez zezwolenia) była znaczna, co wykluczało zastosowanie instytucji odstąpienia od nałożenia kary administracyjnej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła administracyjnej kary pieniężnej wymierzonej R.P. przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska (GIOŚ) za zbieranie i przetwarzanie odpadów bez zezwolenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję GIOŚ, uznając, że kara za rok 2017 uległa przedawnieniu, a organ odwoławczy błędnie zinterpretował przepisy dotyczące odstąpienia od nałożenia kary. GIOŚ wniósł skargę kasacyjną, kwestionując te rozstrzygnięcia.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w całości, oddalił skargę R.P. i odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Korzeniowski (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Jerzy Stelmasiak sędzia del. WSA Maciej Kobak po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Ochrony Środowiska od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 lutego 2024 r. sygn. akt IV SA/Wa 2362/23 w sprawie ze skargi R.P. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 10 sierpnia 2023 r. nr DKO-WOPN.401.293.2023.ng w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za zbieranie i przetwarzanie odpadów 1. uchyla zaskarżony wyrok w całości; 2. oddala skargę; 3. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości. Wyrokiem z 14 lutego 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: Sąd I instancji), sygn. akt IV SA/Wa 2362/23 po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2024 r. sprawy ze skargi R.P. (dalej: skarżący) na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska (dalej: GIOŚ, organ odwoławczy) z 10 sierpnia 2023 r. nr DKO-WOPN.401.293.2023.ng w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za zbieranie i przetwarzanie odpadów uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji wskazał, że decyzją z 10 sierpnia 2023 r. nr DKO-WOPN.401.293.2023.ng Główny Inspektor Ochrony Środowiska, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 194 ust. 4 u.o., uchylił decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska (dalej: WIOŚ) w całości oraz wymierzył skarżącemu administracyjną karę pieniężną w wysokości 15 000 zł za zbieranie i przetwarzanie odpadów na działce zlokalizowanej przy ul. [...] w C. W skardze na decyzję organu odwoławczego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na powyższą skargę, zawartej w piśmie procesowym z 11 października 2023 r., organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, uznając podniesione przez skarżącą zarzuty za niezasadne. Sąd I instancji uchylając zaskarżoną decyzję w uzasadnieniu wyroku wskazał, że ponieważ Główny Inspektor Ochrony Środowiska decyzją z 10 sierpnia 2023 r. wyeliminował z obrotu prawnego decyzję WIOŚ z 18 grudnia 2018 r., to rozstrzygał sprawę administracyjnej kary pieniężnej "na nowo". Oznacza to, że dopiero 10 sierpnia 2023 r. wydano ostatecznie decyzję odnoszącą się do całego roku 2017 oraz do części roku 2018. W tej sytuacji nie budzi wątpliwości Sądu, że organ odwoławczy – działając w ramach art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. – nie mógł już rozstrzygać odnośnie do wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za rok 2017, gdyż termin przedawnienia w tym przypadku (wynikający z art. 68 § 2 o.p.) upłynął 31 grudnia 2022 r. Zdaniem Sądu I instancji, inna sytuacja byłaby, gdyby organ odwoławczy wydał swoją decyzję na zasadzie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., albowiem decyzja pierwszoinstancyjna z 18 grudnia 2018 r. nadal pozostawałaby w mocy. Wymierzenie skarżącemu administracyjnej kary pieniężnej "łącznie" za lata 2017 i 2018 przez GIOŚ wymusiło uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Niezależnie jednak od powyższego Sąd I instancji – odnosząc się do kary w części wymierzonej za rok 2018 – zwrócił uwagę organowi odwoławczemu, że wykluczenie a limine możliwości zastosowania instytucji odstąpienia, o której mowa w art. 189f k.p.a., od nałożenia kary administracyjnej przewidzianej w art. 194 u.o., stanowiło wynik błędnej wykładni przepisów, który doprowadził w konsekwencji do naruszenia prawa, mający wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. GIOŚ nie dokonał bowiem ustaleń w zakresie zaistnienia ewentualnych przesłanek do zastosowania instytucji odstąpienia od nałożenia kary administracyjnej – za takowe nie można uznać stanowiska "ex cathedra", że brak jest przesłanek do odstąpienia przy jednoczesnym stwierdzeniu, iż ustawa nakłada obowiązek ziszczenia się obu przesłanek z art. 189f § 1 k.p.a. oraz nad wyraz pobieżnym odniesieniu stanu faktycznego sprawy do rzeczonych przesłanek. W skardze kasacyjnej GIOŚ, reprezentowany przez r.pr., na podstawie art. 173 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259; dalej: p.p.s.a.), zaskarżył w całości wyrok Sądu I instancji. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, o których mowa w przepisie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, p.p.s.a. w zw. z 68 § 1 i 2 oraz art. 21 § 1 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 dalej: Ordynacja) przez przyjęcie, że w wyniku reformatoryjnego zmniejszenia ustalonej kary administracyjnej doszło w sprawie do przedawnienia możliwości orzekania, - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, p.p.s.a. w zw. w zw. art. 7, 8 § 1, 77, 80 i 81a, Kodeks postępowania administracyjnego z 14 czerwca 1960 r. (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., dalej: k.p.a.) przez przyjęcie, że w sprawie organ nie przeanalizował indywidualizujących okoliczności skarżącego celem zastosowania art. 189f, k.p.a. w sprawie, - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, p.p.s.a. w zw. z art. 189f § 1,2 i 3 k.p.a. przez przyjęcie, że art. 189 § 1, 2 i 3 k.p.a. miał zastosowanie w sprawie, pomimo braku wystąpienia przesłanek ich zastosowania. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a., naruszenie przepisów materialnych: - art. 68 § 1 i 2 oraz art. 21 § 1 pkt 1 Ordynacji poprzez przyjęcie, że decyzja organu odwoławczego wydana po upływie okresu 3-letniego okresu przedawnienia narusza prawo, pomimo, że taka decyzja co najwyżej reformuje wysokość zobowiązania pieniężnego, a nie kreuje nowe zobowiązanie podatkowe, stąd też nie ma miejsca przedawnienie możliwości orzekania przez organ odwoławczy. Wskazując na powyższe okoliczności wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi na decyzję z 10 sierpnia 2023 r., ewentualnie przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie na rzecz organu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a., zrzeczono się przeprowadzenia rozprawy i wniesiono o rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumentację na poparcie jej zarzutów. R.P. reprezentowany przez r.pr. w odpowiedzi na skargę kasacyjną przedstawioną w piśmie z 20 maja 2024 r. wniósł o: 1. oddalenie w całości skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Ochrony Środowiska; 2. zasądzenie od skarżącego kasacyjne na rzecz R.P. kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Niniejsza sprawa podlegała rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie podstawy nieważności wskazane w art. 183 § 2 p.p.s.a. nie zachodzą, zaś granice skargi kasacyjnej zostały wyznaczone przez jej podstawy, czyli wskazane naruszenia przepisów prawa. Rozpoznając zatem skargę kasacyjną w tak określonych granicach NSA uznał, że zawiera ona usprawiedliwione podstawy. W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie przepisów postępowania oraz prawa materialnego. W sytuacji, gdy w skardze kasacyjnej zarzuca się zarówno naruszenie prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności co do zasady rozpoznaniu podlega ostatnio wymieniony zarzut. Dopiero bowiem po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo, że nie został skutecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumpcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez Sąd I instancji przepis prawa materialnego, chyba, że postawiony w skardze kasacyjnej zarzut procesowy jest w istocie konsekwencją zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego. W takiej sytuacji uzasadnione jest dokonanie jego oceny w ramach analizy tych właśnie zarzutów (materialnych). Zasadny jest zarzut przedstawiony w skardze kasacyjnej organu dotyczący naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, p.p.s.a. w zw. z art. 68 § 1 i 2 oraz art. 21 § 1 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651, dalej: Ordynacja, Ordynacja podatkowa) przez przyjęcie, że w wyniku reformatoryjnego zmniejszenia ustalonej kary administracyjnej doszło w sprawie do przedawnienia możliwości orzekania. Zasługiwał także na uwzględnienie zarzut dotyczący naruszenia art. 68 § 1 i 2 oraz art. 21 § 1 pkt 1 Ordynacji. Odnosząc się łącznie do tych zarzutów, zgodzić należy się ze skarżącym kasacyjnie organem, że z treści art. 68 § 1 Ordynacji, który miał zastosowanie w sprawie wynika, że zobowiązanie podatkowe nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. Do powstania zobowiązania podatkowego w przypadku decyzji tworzącej zobowiązanie podatkowe wystarczające jest zachowanie terminu do orzekania w sprawie ustalenia podatku przez organ podatkowy I instancji. W dacie doręczenia decyzji tego organu powstaje zobowiązanie. Dopuszczalna jest też możliwość zmiany decyzji wymiarowej w postępowaniu odwoławczym, po upływie terminu przedawnienia, z zastrzeżeniem, że wydana przez ten organ decyzja nie może być dla podatnika mniej korzystna, niż decyzja uchylona lub zmieniona. W orzecznictwie NSA wyrażono pogląd, który podziela Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w tym składzie, według którego "Organ odwoławczy nie może jednak po upływie terminu przedawnienia prawa do ustalenia opłaty uchylić w całości decyzji ustalającej i przekazać sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji (por. uchwała NSA z dnia 17 grudnia 2007 r., I FPS 5/07, ONSAiWSA 2008, Nr 2, poz. 22; wyrok NSA z dnia 28 listopada 2019 r., II FSK 35/18, LEX nr 2865489), jak również nie może po tym terminie zmienić decyzji organu pierwszej instancji na niekorzyść zobowiązanego (może natomiast zmienić ją na korzyść, redukując wysokość ustalonej opłaty - por. np. wyrok NSA z dnia 23 marca 2022 r., III FSK 4779/21, LEX nr 3333862)" - wyrok NSA z 27 czerwca 2023 r., sygn. akt II GSK 409/23. W kontrolowanej przez Sąd I instancji sprawie decyzja organu I instancji została doręczona skarżącemu przed upływem terminu, o którym mowa w art. 21 § 1 pkt 2 Ordynacji. Organ odwoławczy reformatoryjnie zmniejszył wymierzoną administracyjną karę pieniężną. Oznacza to, że organ odwoławczy nie wydał rozstrzygnięcia, które byłoby mniej korzystne niż orzeczenie organu I instancji. Wydania zatem decyzji organu odwoławczego po upływie terminu przedawnienia prawa do wydania decyzji wymiarowej nie stanowiło naruszenia art. 68 § 1 Ordynacji. W orzecznictwie NSA wyrażono pogląd, że "W art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej wskazano, że zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w art. 21 § 1 pkt 2, nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. Z powyższego przepisu wynika zatem, że przedawnienie prawa do wydania decyzji jest możliwe jedynie w odniesieniu do zobowiązań, które nie powstają z mocy prawa, lecz do których powstania niezbędne jest doręczenie podatnikowi decyzji organu podatkowego ustalającej wysokość tego zobowiązania. Odpowiednikiem takiej decyzji, na gruncie ustawy o odpadach jest decyzja wymierzająca administracyjną karę pieniężną. Z uwagi na to, że decyzje w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania wydaje organ I instancji, okoliczność wniesienia odwołania od niej nie stanowi przeszkody do utrzymania jej w mocy przez organ odwoławczy oraz do uznania, że sprawa w postępowaniu odwoławczym została rozpoznana po upływie terminu przedawnienia prawa do wydania decyzji. (por. J. Rudowski (w:) S. Babiarz, B. Dauter, R. Hauser, A. Kabat, M. NIezgódka-Medek, Ordynacja podatkowa. Komentarz do art. 68 LEX, 2019 r.). W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że do powstania zobowiązania podatkowego w przypadku decyzji tworzącej zobowiązanie podatkowe wystarczające jest zachowanie terminu do orzekania w sprawie ustalenia podatku przez organ podatkowy I instancji. Już bowiem z chwilą doręczenia decyzji tego organu powstaje zobowiązanie. Dopuszczalna jest też możliwość zmiany decyzji wymiarowej w postępowaniu odwoławczym, po upływie terminu przedawnienia, z zastrzeżeniem, że wydana przez ten organ decyzja nie może być dla podatnika mniej korzystna, niż decyzja uchylona lub zmieniona (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 czerwca 2022 r. sygn. akt II FSK 2808/19 oraz powołane tam orzecznictwo)". (zob. wyrok NSA z 16 listopada 2022 r., sygn. akt III OSK 5978/21). Skoro zatem w niniejszej sprawie GIOŚ nie wydał rozstrzygnięcia, które byłoby mniej korzystne niż orzeczenie organu I instancji to, jak już wyżej wyjaśniono fakt wydania tej decyzji po upływie terminu przedawnienia prawa do wydania decyzji wymiarowej nie stanowi naruszenia art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej. Nadto w tej sytuacji brak jest podstaw do umorzenia postępowania na podstawie art. 208 Ordynacji podatkowej. Zasługiwały na uwzględnienie zarzuty dotyczące naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, p.p.s.a. w zw. w zw. art. 7, 8 § 1, 77, 80 i 81a k.p.a. przez przyjęcie, że w sprawie organ nie przeanalizował indywidualizujących okoliczności skarżącego celem zastosowania art. 189f k.p.a. oraz zarzut dotyczący naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, p.p.s.a. w zw. z art. 189f § 1,2 i 3 k.p.a. k.p.a. poprzez przyjęcie, że art. 189f § 1, 2 i 3 k.p.a. miał zastosowanie w sprawie, pomimo braku wystąpienia przesłanek ich zastosowania. Odnosząc się łącznie do tych zarzutów oraz ich uzasadnienia wskazać należy, że w toku postępowania skarżący złożył oświadczenie z 12 lipca 2018 r. i odwołanie z 11 stycznia 2019 r. Z treści tych pism wynika, że skarżący zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej. Zgodzić należy się ze skarżącym kasacyjnie organem, że powyższe, może być co najwyżej hipotetycznie zakwalifikowane jako zaprzestanie naruszenia, co nie jest wystarczające do zastosowania art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. Przepis ten wymaga również, aby waga naruszenia prawa jest znikoma. Na tej podstawie organ prawidłowo odmówił zastosowania art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. Warunkiem zastosowania art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. jest kumulatywne zaktualizowanie się obydwu przesłanek wskazanych w tym przepisie, a zatem zarówno znikomej wagi naruszenia prawa jak i zaprzestania naruszenia prawa (zob. wyrok NSA z 20 lutego 2024 r., sygn. akt II GSK 1160/23). Z przedłożonych przez stronę pism oraz zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że waga naruszenia prawa przez skarżącego jest znaczna. Wskazane przez stronę okoliczności pozostają bez wpływu na odstąpienie od wymierzenia kary. W niniejszej sprawie skarżący zbierał i przetwarzał odpady bez wymaganego zezwolenia. Nie można zatem zakwalifikować działania (naruszenia prawa) skarżącego jako mającego znikomy charakter. Zbieranie i przetworzenie odpadów w ilości 50 ton należy zakwalifikować jako znaczące naruszenie prawa, które nie mieści w zakresie przesłanki znikomej wagi naruszenia prawa. GIOŚ przeanalizował możliwość zastosowania art. 189f § 1 pkt 2 k.p.a. Ze zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego nie wynika, aby za to samo zachowanie prawomocną decyzją na skarżącego została uprzednio nałożona administracyjna kara pieniężna przez inny uprawniony organ administracji publicznej lub strona została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe. W konsekwencji należy zatem uznać, że i w tym zakresie nieprawidłowy był pogląd Sądu I instancji, że zachodziły podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. Z tych powodów zasługiwał na uwzględnienie wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu I instancji i dlatego na podstawie art. 188 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok w całości (pkt 1 sentencji). Odnosząc się do argumentacji przedstawionej w odpowiedzi na skargę kasacyjną stwierdzić należy, że w orzecznictwie NSA utrwalony jest pogląd, że "jeżeli zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem doręczenia decyzji organu ustalającej wysokość tego zobowiązania (art. 21 § 1 pkt 2 O.p.), to do oceny zachowania terminu wymaganego w art. 68 § 1 O.p. ma znaczenie doręczenie takiej decyzji, która ustala dane zobowiązanie. Decyzja organu odwoławczego wydana nawet po upływie okresu 3-letniego okresu przedawnienia nie narusza prawa, jeżeli taka decyzja jedynie reformuje wysokość zobowiązania pieniężnego, a nie kreuje nowe zobowiązanie podatkowe (por. wyrok NSA z 2 marca 2021 r., sygn. akt III OSK 199/21). Jeżeli zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem doręczenia decyzji organu ustalającej wysokość tego zobowiązania (art. 21 § 1 pkt 2 o.p.), to do oceny zachowania terminu wymaganego w art. 68 § 1 o.p. ma znaczenie doręczenie takiej decyzji, która ustala dane zobowiązanie. Decyzja organu odwoławczego wydana nawet po upływie okresu 3-letniego okresu przedawnienia nie narusza prawa, jeżeli taka decyzja jedynie reformuje podstawę zobowiązania pieniężnego, a nie kreuje nowe zobowiązanie podatkowe (zob. wyrok NSA z 26 września 2025 r., sygn. akt III OSK 1577/22).W odniesieniu do decyzji wydawanych na podstawie art. 21 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej w piśmiennictwie i w judykaturze ugruntowany jest pogląd, że obowiązek podatkowy przekształca się w zobowiązanie podatkowe w dacie doręczenia podatnikowi decyzji organu I instancji. Termin przedawnienia prawa do wymiaru podatku nie ogranicza zatem możliwości rozpoznania odwołania, a nawet wydania decyzji reformatoryjnej (por. L.Etel (w:) R. Dowgier, L. Etel, P. Pietrasz, M. Popławski, S. Presnarowicz, W. Stachurski, K.Teszner, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2017, s. 583; wyrok Sądu Najwyższego z 27 czerwca 1983 r., III ARN 8/83, OSPIKA z 1984 r. Nr 4, poz. 86, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 marca 2010 r., II FSK 1705/08, z 22 września 2006 r., I FSK 925/05). Jak wskazano w wyroku NSA z 31 stycznia 2018 r. (sygn. akt II FSK 109/16) zobowiązanie podatkowe kreuje w takim przypadku decyzja organu podatkowego I instancji. Jej dalszy byt prawny wpływa na istnienie wynikającego z niej zobowiązania, ale nie każde rozstrzygnięcie odwoławcze, wydane po upływie terminu zastrzeżonego w przepisie art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej powoduje jego wygaśnięcie. Decyzja organu odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji, jak też decyzja "zmieniająca" tj. uchylająca decyzję organu pierwszej instancji w całości lub w części i w tym zakresie orzekająca co do istoty sprawy nie prowadzą do powstania nowego zobowiązania podatkowego. Utrzymując w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji, organ odwoławczy aprobuje bowiem całokształt dokonanych ustaleń, w tym zasadność ustalonego zobowiązania. Podobnie zmieniając decyzję nie neguje zasadności ustalenia zobowiązania, a jedynie dokonuje jego korekty i źródłem powstania zobowiązania pozostaje decyzja organu pierwszej instancji. W związku z tym w odniesieniu do administracyjnych kar pieniężnych przyjąć należy, że to decyzja I instancji kreuje powstanie obowiązku uiszczenia kary, a w związku z tym decyzja organu odwoławczego, o ile spełnia powyższe wymogi, może być wydana po terminie określonym w art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej (zob. wyrok NSA z 22 października 2024 r., sygn. akt III OSK 601/23). Ponieważ istota sprawy została uznana przez Naczelny Sąd Administracyjny za dostatecznie wyjaśnioną, NSA uznał także za zasadne rozpoznać skargę i przyjął, że ustalone w sprawie okoliczności faktyczne stanowiły dostateczną podstawę nałożenia na skarżącego administracyjnej kary pieniężnej za zbieranie i przetwarzanie odpadów na działce przy ul. [...] w C. bez wymaganego zezwolenia, którym mowa w art. 41 ust. 1 ustawy o odpadach. To, że doszło do naruszenie obowiązku uzyskania przez skarżącego wymaganego zezwolenia w istocie w tej sprawie było okolicznością bezsporną, niekwestionowaną przez skarżącego i w pełni wykazaną przez organ. Z tego też względu Naczelny Sąd Administracyjny orzekając na podstawie art. 188 p.p.s.a. w związku z art. 151 p.p.s.a. - w punkcie drugim sentencji wyroku oddalił skargę jako niezasadną. Jednocześnie uwzględniając okoliczności sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a. odstąpił od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego w całości.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło