III OSK 682/22
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2025-05-20
Skład orzekający: Olga Żurawska-Matusiak, Rafał Stasikowski, Kazimierz Bandarzewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady wydziału o uznaniu zagranicznego dyplomu za równoważny polskiemu stopniowi naukowemu doktora habilitowanego, wydana w trybie nostryfikacji, może zostać uznana za nieważną z powodu rażącego naruszenia prawa, jeśli zagraniczny dyplom nie potwierdza nadania stopnia naukowego, a organ nostryfikujący nie posiadał wiedzy o wcześniejszej ocenie tego dyplomu przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo ocenił, iż uchwała Rady Wydziału o uznaniu zagranicznego dyplomu za równoważny polskiemu stopniowi naukowemu doktora habilitowanego została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Kluczowe było stwierdzenie, że zagraniczny dyplom nie potwierdzał nadania stopnia naukowego, a organ nostryfikujący nie miał wiedzy o negatywnej ocenie tego dyplomu przez kompetentny organ państwowy, co stanowiło podstawę do stwierdzenia nieważności postępowania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej A. R. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jego skargę na decyzję Rady Doskonałości Naukowej o stwierdzeniu nieważności uchwały Rady Wydziału z dnia 21 września 2017 r. o uznaniu stopnia naukowego doktora habilitowanego A. R. za równoważny z polskim stopniem naukowym. WSA uznał, że uchwała była dotknięta nieważnością z powodu rażącego naruszenia prawa, ponieważ zagraniczny dyplom nie potwierdzał nadania stopnia doktora habilitowanego, a organ nostryfikujący nie miał wiedzy o wcześniejszej ocenie tego dyplomu przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Skarżący kasacyjnie zarzucił Sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów P.p.s.a. i K.p.a.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną oraz oddalono wniosek o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak Sędziowie: Sędzia NSA Rafał Stasikowski Sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) Protokolant: sekretarz sądowy Paulina Gromulska po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 listopada 2021 r. sygn. akt II SA/Wa 1780/21 w sprawie ze skargi A. R. na decyzję Rady Doskonałości Naukowej z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały 1. oddala skargę kasacyjną, 2. oddala wniosek o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 16 listopada 2021 r. sygn. akt II SA/Wa 1780/21 oddalił skargę A. R. (dalej skarżący lub skarżący kasacyjnie) na decyzję Rady Doskonałości Naukowej z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały.
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał w pierwszej kolejności, że w sprawie niniejszej, rozpoznając sprawę ponownie, organ jednoznacznie i w niebudzący wątpliwości sposób ocenił materiał dowodowy. Sam fakt, że wydana decyzja jest niekorzystna dla skarżącego, nie oznacza, że jest ona wadliwa. Merytoryczna ocena postępowań awansowych należy wyłącznie do organu i w sprawie niniejszej, zdaniem Sądu, prawidłowo ocenił, że nieważnością dotknięta jest uchwała z dnia 21 września 2021 r. o uznaniu stopnia naukowego doktora A. R. za równoważny z polskim stopniem naukowym doktora habilitowanego.
Oceniając przebieg postępowania Sąd stwierdził, że nie budzi wątpliwości, że przeprowadzająca postępowanie nostryfikacyjne Rada Wydziału [...] Uniwersytetu S., nie miała wiedzy o zbadaniu przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego dyplomu skarżącego i uznaniu przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego dyplomu jako dokumentu nie potwierdzającego nadania stopnia doktora habilitowanego. Skoro zatem z dokumentu urzędowego Departamentu Współpracy Międzynarodowej Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] sierpnia 2016 r., nr [...] bezspornie wynika, że dyplom skarżącego nie potwierdza nadania mu stopnia doktora habilitowanego, to dyplom ten nie może być uznany za równoważny z odpowiednim polskim dyplomem doktora habilitowanego. W konsekwencji należało uznać, że doszło do nieważności postępowania opisanej w art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm.) zwanej dalej K.p.a. Departament Współpracy Międzynarodowej Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego posiada kompetencje do oceny waloru przedkładanych przez kandydatów dyplomów zagranicznych organów i instytucji z punktu widzenia uznawania ich za równoważne z odpowiednimi polskimi dyplomami o nadaniu stopnia naukowego. Organ w opisanej sytuacji był nie tylko uprawniony, ale także i zobligowany do wzięcia pod uwagę rażącego naruszenia prawa polegającego na wydaniu uchwały rażąco odmiennej od oceny stopnia naukowego skarżącego, dokonanej przez kompetentny organ (czyli Departament Współpracy Międzynarodowej Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego).
Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie nie doszło do naruszenia art. 40 § 2 K.p.a. poprzez brak doręczenia decyzji pełnomocnikowi skarżącego lecz bezpośrednio skarżącemu. Jak słusznie zauważył organ w odpowiedzi na skargę, w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że jeżeli wadliwie doręczono akt administracyjny bezpośrednio stronie, a nie jej pełnomocnikowi, ale nie spowodowało to braku działań procesowych, podejmowanych przy prawidłowym doręczeniu (dokonanym do rąk pełnomocnika), to naruszenie przepisu o doręczeniach nie może mieć wpływu na wynik sprawy. Celem przepisów dotyczących doręczeń jest przede wszystkim zagwarantowanie praw strony do rzetelnego i prawidłowego postępowania oraz to, że strona nie może ponosić negatywnych normalnych warunkach konsekwencji zaniedbań organów. Zatem, gdy nieprawidłowości w doręczeniu aktu nie powodują negatywnych konsekwencji dla strony, a przede wszystkim nie pozbawiają jej możliwości skorzystania ze środków zaskarżenia, brak jest podstaw do eliminowania aktu (decyzji, postanowienia).
Sąd pierwszej instancji wskazał, że w niniejszej sprawie, mimo wadliwego doręczenia, skarga na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] grudnia 2020 r. została złożona w terminie. Prawa strony nie zostały więc naruszone.
Zdaniem Sądu pierwszej instancji odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania (art. 77 § 1, 75, 80 K.p.a.) również one nie zasługują na uwzględnienie. W postepowaniu przed organem przepisy te nie znajdują zastosowania. Trafnie wyjaśnił organ w odpowiedzi na skargę, że ze względu na specyfikę ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. z 2017 r. poz. 1789 z późn. zm.) zwanej dalej ustawą o stopniach naukowych jedynie w zakresie nieuregulowanym w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Oznacza to, że przy wykładni przepisów K.p.a. w pierwszej kolejności należy stosować ustawę o stopniach naukowych, a w przypadku gdy ustawa nie reguluje odpowiednich kwestii to należy stosować przepisy K.p.a., biorąc pod uwagę stosowanie ich odpowiednio, a nie wprost.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że z analogicznej przyczyny nie mógł zostać uznany za zasadny zarzut naruszenia art. 10 § 1, 2 i 3 K.p.a. Kontroli sądu w niniejszej sprawie poddano decyzję wydaną w postępowaniu nieważnościowym. W tym wypadku dokonanie oceny wydanej decyzji w zakresie zgodności z prawem podlega specyficznym zasadom, bowiem celem postępowania nieważnościowego nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji ostatecznej decyzji z jednego punktu widzenia - czy decyzja jest dotknięta wadą kwalifikowaną, wskazaną w art. 156 § 1 K.p.a. Sprawa nie toczy się zatem w trybie zwykłym, lecz w trybie nadzoru, kiedy zupełnie wyjątkowo, wbrew wynikającej z art. 16 K.p.a. zasadzie trwałości decyzji ostatecznych, z enumeratywnie wyliczonych w ustawie przyczyn, można uznać decyzję ostateczną za dotkniętą tak ciężką wadą, iż zachodzi konieczność uznania jej za nieważną. Nie może tu więc być mowy o zapewnieniu czynnego udziału strony, jak to jest w postępowaniu zwykłym.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 107 § 1 pkt 6 K.p.a. w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że zaskarżona decyzja spełnia kryteria, wskazane w powołanych przepisach.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł A. R., zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie:
1) art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.) zwanej dalej P.p.s.a. poprzez brak dokonania wszechstronnej oceny decyzji administracyjnej o stwierdzeniu nieważności uchwały Rady Wydziału [...] Uniwersytetu S. z dnia 21 września 2017 r. w sprawie uznania dyplomu stopnia naukowego A. R. doktora habilitowanego za równoważny z odpowiednim polskim stopniem naukowym doktora habilitowanego na podstawie art. 24 ustawy o stopniach naukowych, brak wskazania toku rozumowania Sądu na gruncie rozpoznawanej sprawy oraz brak przytoczenia własnych argumentów przy jednoczesnym dosłownym powieleniu twierdzeń organu oraz oceny i braku wskazania jakie przepisy prawa zostały rażąco naruszone i dlaczego, co uniemożliwia dokonanie pełnej kontroli skarżonego wyroku i poznanie motywów rozstrzygnięcia Sądu;
2) art. 151 P.p.s.a. w zw. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. w zw. z § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 8 sierpnia 2011 r. w sprawie nostryfikacji stopni naukowych i stopni w zakresie sztuki uzyskanych za granicą (Dz. U. Nr 179, poz. 1067) zwanego dalej rozporządzeniem poprzez oddalenie skargi i uznanie, że zaszły przesłanki potwierdzające wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa podczas, gdy Rada Wydziału nie naruszyła w sposób rażący żadnego przepisu prawa materialnego, ustrojowego i procesowego, który uzasadniałby stwierdzenie nieważności decyzji, a w szczególności przepisu § 3 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia, który skierowany jest do strony wnioskującej o wszczęcie postępowania nostryfikacyjnego, a nie do organu, który rozpoznaje ten wniosek;
3) art. 21a ust. 1 ustawy o stopniach naukowych poprzez jego błędne zastosowanie w niniejszej sprawie, podczas gdy zastosowanie w przedmiotowym stanie faktycznym miał art. 24 ust. 1 i 3 ustawy o stopnia naukowych, który dotyczy procedury nostryfikacyjnej przeprowadzonej przez Radę Wydziału [...] Uniwersytetu S. opartej łącznie zarówno o dyplom potwierdzającego uzyskanie stopnia naukowego jak i dokumenty potwierdzające osiągnięcia naukowe, a nie procedury stwierdzenia równoważności z odpowiednim polskim dyplomem, na co wskazuję Sąd;
4) art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a. poprzez przyjęcie, że przeprowadzająca postępowanie nostryfikacyjne Rada Wydziału [...] Uniwersytetu S., nie miała wiedzy o zbadaniu przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego dyplomu skarżącego i uznaniu dyplomu jako dokumentu nie potwierdzającego nadania stopnia doktora, podczas gdy w dowodach brak jest okoliczności, które potwierdziłoby jednoznacznie, że faktycznie organ nie posiadał wiedzy o wcześniej toczącym się postępowaniu na podstawie art. 21a ustawy o stopniach naukowych i dokumencie Departamentu Współpracy Międzynarodowej Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego już na etapie poodejmowania uchwały o nostryfikacji dyplomu skarżącego oraz brak zauważenia, że pismo z Departamentu Współpracy Międzynarodowej dotyczy procedury realizowanej na podstawie art. 21a ustawy o stopniach naukowych, a nie na podstawie art. 24 tej ustawy.
W oparciu o powyższe zarzuty w skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie merytoryczne skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji. Jednocześnie skarżący kasacyjnie wniósł o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, a także rozpoznanie sprawy na rozprawie.
W piśmie procesowym zatytułowanym "Odpowiedź na skargę kasacyjną" Rada Doskonałości Naukowej wniosła o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę przesłanki uzasadniające nieważność postępowania wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. oraz przesłanki uzasadniające odrzucenie skargi bądź umorzenie postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym, stosownie do treści art. 189 P.p.s.a. Żadna z powyższych przesłanek w tej sprawie nie zaistniała.
Rozpoznając sprawę Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi. Związanie granicami skargi oznacza związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej oraz jej wnioskami. Naczelny Sąd Administracyjny bada przy tym wszystkie podniesione przez stronę skarżącą kasacyjnie zarzuty naruszenia prawa (tak NSA w uchwale pełnego składu z 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, opubl. w ONSAiWSA 2010 z. 1 poz. 1).
Zgodnie z art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stosownie do treści art. 176 P.p.s.a. strona skarżąca kasacyjnie ma obowiązek przytoczyć podstawy skargi kasacyjnej wnoszonej od wyroku Sądu pierwszej instancji i szczegółowo je uzasadnić wskazując, które przepisy ustawy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało i jaki miało wpływ na wynik sprawy. Rola Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu kasacyjnym ogranicza się do skontrolowania i zweryfikowania zarzutów wnoszącego skargę kasacyjną.
Skarga kasacyjna jest niezasadna.
Art. 24 ustawy o stopniach naukowych reguluje trzy tryby postępowań dotyczących uznania za równoważny stopień naukowy uzyskany zagranicą z odpowiednim stopniem naukowych w Polsce. Pierwszy tryb dotyczy równoważności stopni naukowych nadanych przez instytucję posiadającą uprawnienie do ich nadawania i działającą w państwie członkowskim Unii Europejskiej, państwie członkowskim Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu – stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym. Drugi tryb dotycz postępowań opartych o zawarte przez Polskę umowy międzynarodowe dotyczące uznawania za równoważne zagraniczne stopnie naukowe z polskimi stopniami naukowymi i trzeci tryb obejmujący procedurę nostryfikacyjną. W tej sprawie Rada Wydziału Uniwersytetu S. podjęła w dniu [...] września 2017 r. uchwałę nr [...] w trybie nostryfikacji uznając za równoważny polskiemu stopniowi naukowemu doktora habilitowanego nauk humanistycznych w zakresie literaturoznawstwa dyplom habilitacyjny Venia Legendi nadany dr A. R. na Uniwersytecie Kraju Saary (Universität des Saarlandes) w Niemczech.
Nie jest zasadny zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 151 P.p.s.a. w zw. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. w zw. z § 3 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia poprzez uznanie, że zaszły przesłanki potwierdzające wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa podczas gdy do takiego naruszenia nie doszło, a § 3 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia jest skierowany do strony wnioskującej o wszczęcie postępowania nostryfikacyjnego, a nie do organu, który rozpoznaje ten wniosek.
Zgodnie z powołanym § 3 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia postępowanie nostryfikacyjne przeprowadza rada, a wnioskodawca składa do wybranej rady wniosek o wszczęcie postępowania nostryfikacyjnego wraz z m.in. oryginałem dyplomu potwierdzającego uzyskanie stopnia naukowego na zagranicznej uczelni.
Przepis ten jest skierowany zarówno do wnioskodawcy, jak i do właściwej w danej sprawie rady wydziału uczelni wyższej, ponieważ ustalenie, że dyplom uzyskany za granicą dotyczy stopnia naukowego odpowiadającego polskiemu stopniowi naukowemu doktora habilitowanego ma podstawowe znaczenie w takiej sprawie. Celem nostryfikacji jest bowiem uznanie, że stopień naukowy uzyskany za granicą należy uznać za równoważny polskiemu stopniowi naukowemu.
Jak wynika z pisma Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego Departamentu Współpracy Międzynarodowej z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] dokument wydany skarżącemu kasacyjnie po przeprowadzeniu postępowania habilitacyjnego przez Uniwersytet Kraju Saary nie poświadcza uzyskania stopnia naukowego, ale jedynie uzyskanie prawa do prowadzenia zajęć na uczelni oraz używania tytułu Privatdozent (akta administracyjne sprawy, karta nr 10). Tym samym skoro przedłożony przez wnioskodawcę dokument (dyplom) nie potwierdzał uzyskanie stopnia naukowego doktora habilitowanego, to nie było żadnych podstaw do uznania na podstawie art. 24 ust. 1 i 3 ustawy o stopniach naukowych równoważności dyplomu zagranicznego ze stopniem naukowym doktora habilitowanego w Polsce.
W związku z tym skoro podstawowy dokument w trybie nostryfikacji dyplomu pozwalający na uznanie za równoważny stopień naukowy uzyskany za granicą został wadliwie oceniony przez Radę Wydziału [...] Uniwersytetu S. i wada ta miała podstawowe znaczenie w tej sprawie, to takie naruszenie prawa mogło być w okolicznościach tej sprawy uznane za rażące w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Wprawdzie przesłanki nieważnościowe w postępowaniu administracyjnym dotyczą przede wszystkim wad prawa materialnego, tym niemniej należy uznać, że także naruszenie przepisów postępowania może wyjątkowo być potraktowane także jako przesłanka nieważnościowa w rozumieniu powołanego art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. zwłaszcza wówczas, gdy naruszenie prawa spełnia przesłanki niezbędne do uznania go za rażące naruszenie. Także w orzecznictwie sądowym dopuszczono możliwość stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej z powodu rażącego naruszenia prawa procesowego (por. wyrok NSA z 22 stycznia 2025 r. sygn. akt I OSK 2230/21; wyrok NSA z 27 stycznia 2017 r. sygn. akt II GSK 1451/15; wyrok NSA z 13 stycznia 2016 r. sygn. akt II GSK 847/14).
Nie można zarzucić Sądowi pierwszej instancji dokonanie błędnej wykładni przesłanki nieważnościowej wynikającej z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że rażącym naruszeniem prawa było uznanie za równoważny z polskim stopniem naukowym doktora habilitowanego tytuł uzyskany na innym Uniwersytecie nie będący odpowiednikiem ww. stopnia naukowego. Argumentacja Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w tym zakresie, a w tym wykazanie na zaistnienie przesłanki rażącego naruszenia prawa, jest poprawna.
Jak trafnie stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wielu orzeczeniach pod pojęciem rażącego naruszenia prawa należy rozumieć oczywiste naruszenie jednoznacznego przepisu prawa, a przy tym takie, które koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Przy rażącym naruszeniu prawa chodzi niewątpliwie o tego rodzaju wady, które powodują konieczność eliminacji decyzji z obrotu prawnego z racji istnienia w nich wad o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym. Wady te powstają w wyniku naruszenia prawa w toku czynności zmierzających do wydania decyzji lub w wyniku załatwienia sprawy wydaniem decyzji. Naruszenia prawa mają charakter rażący w sytuacji, gdy czynności zmierzające do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona stanowią zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub w części (tak NSA np. w wyroku z 20 lutego 2025 r. sygn. akt I GSK 966/21; NSA w wyroku z 10 stycznia 2025 r. sygn. akt II OSK 638/24). Tym samym skoro dyplom uzyskany na uczelni zagranicznej nie stanowi potwierdzenia uzyskania równoważnego z polskim systemem szkolnictwa wyższego stopnia naukowego, to na tej podstawie nie można stwierdzić, że taka osoba legitymująca się takim dyplomem może uzyskać potwierdzenie uzyskania takiego stopnia naukowego, którego nie posiadała.
Zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 21a ust. 1 ustawy o stopniach naukowych poprzez jego błędne zastosowanie w niniejszej sprawie jest oczywiście niezasadny. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wynika, aby Sąd pierwszej instancji w jakimkolwiek zakresie stosował ww. art. 21a ust. 1 ustawy o stopniach naukowych. Nie można skutecznie zarzucić Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w skardze kasacyjnej błędnej wykładni lub wadliwego zastosowania przepisu w sytuacji, gdy sąd ten takiego przepisu w ogóle nie stosował (tak NSA w wyroku z 16 grudnia 2022 r. sygn. akt III OSK 1578/21).
Także podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. w realiach niniejszej sprawy nie mógł odnieść zamierzonego skutku. Naruszenia tego przepisu skarżący upatruje w wadliwym sporządzeniu uzasadnienia wyroku, polegającym na ograniczeniu się Sądu do nieuzasadnionego stanowiska zajętego przez organ w uzasadnieniu decyzji ostatecznej i przedstawieniu argumentacji będącej powieleniem powodów podanych przez organ, a także braku dokonania wszechstronnej oceny decyzji administracyjnej o stwierdzeniu nieważności uchwały Rady Wydziału [...] Uniwersytetu S. z dnia [...] września 2017 r. w sprawie uznania dyplomu stopnia naukowego dr A. R. za równoważny z odpowiednim polskim stopniem naukowym doktora habilitowanego oraz braku wskazania przez Sąd własnego toku rozumowania. W związku z tak sformułowanym zarzutem należy podkreślić, że art. 141 § 4 P.p.s.a. jest przepisem proceduralnym, regulującym wymogi uzasadnienia. Zarzut naruszenia tego przepisu może być skutecznie postawiony w szczególności w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy, wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania (por. uchwałę NSA z 15 lutego 2010 r. sygn. akt II FPS 8/09; wyrok NSA z 20 sierpnia 2009 r. sygn. akt II FSK 568/08). Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.). Za jego pomocą nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, czy też stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego brak szczegółowego odniesienia się przez wojewódzki sąd administracyjny do wszystkich zarzutów zawartych w skardze i skoncentrowanie się tylko na istotnych kwestiach nie jest wadliwością, o ile te kwestie mają znaczenie dla rozstrzygnięcia, a wątki pominięte mają jedynie charakter uboczny i nie rzutują na wynik sprawy (por. wyrok NSA z 24 czerwca 2004 r. sygn. akt FSK 2633/04; wyrok NSA z 12 czerwca 2014 r. sygn. akt I OSK 2721/13). W ramach rozpatrywania zarzutu naruszenia tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z powyższej normy prawnej. W tej sprawie uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowiska strony przeciwnej, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Zawiera więc wszystkie wymagane elementy. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego dopuszczalne jest przyjęcie przez orzekający w sprawie Sąd za własne prawidłowo poczynione ustalenia i wnioski w sprawie a także argumentację dokonane przez organ w zaskarżonej decyzji. Sytuacja taka może mieć miejsce wtedy, gdy Sąd orzekający w sprawie nie dopatrzył się naruszenia przez organ przepisów postępowania i prawa materialnego. W związku z tym sam fakt częściowego powtórzenia w uzasadnieniu wyroku prawidłowej argumentacji organu nie stanowi naruszenia przepisu art. 141 § 4 P.p.s.a.
Nie jest także zasadny zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a. poprzez przyjęcie, że przeprowadzająca postępowanie nostryfikacyjne Rada Wydziału [...] Uniwersytetu S. nie miała wiedzy o zbadaniu przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego dyplomu skarżącego i uznaniu dyplomu jako dokumentu nie potwierdzającego nadania stopnia doktora, podczas gdy w dowodach brak jest okoliczności, które potwierdziłoby jednoznacznie, że faktycznie organ nie posiadał wiedzy o wcześniej toczącym się postępowaniu na podstawie art. 21a ustawy o stopniach naukowych i dokumencie Departamentu Współpracy Międzynarodowej Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego już na etapie podejmowania uchwały o nostryfikacji dyplomu skarżącego oraz brak zauważenia, że pismo z Departamentu Współpracy Międzynarodowej dotyczy procedury realizowanej na podstawie art. 21a ustawy o stopniach naukowych, a nie na podstawie art. 24 tej ustawy.
Zarzut ten nie jest zasadny z tego powodu, że w istocie strona skarżąca kasacyjnie domaga się skontrolowania przebiegu samego postępowania administracyjnego poprzedzającego podjęcie przez Radę Wydziału [...] Uniwersytetu S. w dniu [...] września 2017 r. uchwały nr [...] w sprawie uznania dyplomu stopnia naukowego skarżącego kasacyjnie za równoważny z odpowiednim polskim stopniem naukowym doktora habilitowanego.
W tej sprawie orzekał już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który prawomocnym wyrokiem z dnia 21 listopada 2019 r. sygn. akt II SA/Wa 699/19 wprawdzie uchylił zaskarżoną decyzję, ale nie zakwestionował trybu postępowania nieważnościowego w tej sprawie. Przyczyną uchylenia ww. wyrokiem decyzji administracyjnej było zbyt ogólne uzasadnienie zaistnienia przyczyny nieważnościowej stanowiącej rażące naruszenie prawa. Tak wydany wyrok wiązał w tej sprawie zarówno Radę Doskonałości Naukowej jak i Sąd pierwszej instancji na podstawie art. 153 P.p.s.a. Prawomocnym ustaleniem zawartym w tym wyroku z dnia 21 listopada 2019 r. związany jest także w tej sprawie na podstawie art. 170 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny.
Przesłanka rażącego naruszenia prawa polegała na przyjęciu przez Radę Wydziału [...] Uniwersytetu S. równoważności skutków wydania dyplomu w 2015 r. na rzecz skarżącego kasacyjnie na Uniwersytecie Kraju Saary ze stopniem doktora habilitowanego polskiej uczelni. Z akt sprawy nic nie wynika, aby skarżący kasacyjnie skutecznie kwestionował samą ocenę równoważności uzyskanego przez siebie dyplomu ze stopniem doktora habilitowanego w Polsce. Nic też z akt nie wynika, aby Rada Wydziału ww. Uczelni dysponowała wiedzą w dacie podjęcia ww. uchwały wiedzą o charakterze i znaczeniu dyplomu skarżącego kasacyjnie, który na jego podstawie domagał się nostryfikacji i uznania za posiadanie jako równoważny stopnia doktora habilitowanego.
Ponadto Sąd pierwszej instancji nie mógł naruszyć art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a. z tego powodu, że są to przepisy procedury administracyjnej stosowane przez organy administracyjne, a nie przez sądy administracyjne. Tym samym o ile może być w pełni skuteczne zaskarżenie do wojewódzkiego sądu administracyjnego ostatecznej decyzji administracyjnej z powodu naruszenia przez organ administracyjny powołanych artykułów: 7, 77 i 80 K.p.a., o tyle taki sam zarzut skierowany do Sądu pierwszej instancji nie może zostać rozpoznany z tego powodu, że w tej sprawie Sąd ten przepisów tych nie stosował i nie mógł ich stosować. Kwestia wydania przez Departament Współpracy Międzynarodowej Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego dokumentu w toku postępowania prowadzonego na podstawie art. 21a ustawy o stopniach naukowych nie ma w tej sprawie istotniejszego znaczenia, ponieważ ważne było to, że z tego dokumentu wynika brak równoważności, a tym samym także i brak możliwości nostryfikacji dyplomu skarżącego kasacyjnie w zakresie stwierdzenia posiadania stopnia doktora habilitowanego.
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że skoro żaden z zarzutów skargi kasacyjnej nie okazał się zasadny, to Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest do jej oddalenia na podstawie art. 184 P.p.s.a.
W punkcie drugim Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniosek Rady Doskonałości Naukowej o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości. Zawarty w piśmie procesowym z dnia 14 marca 2022 r. wniosek o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania nie mógł zostać uwzględniony, ponieważ zgodnie z art. 179 P.p.s.a. odpowiedź na skargę kasacyjną powinna być wniesiona w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpisu skargi kasacyjnej. Jak wynika z akt sprawy strona przeciwna do strony skarżącej kasacyjnie otrzymała odpis skargi kasacyjnej w dniu 21 lutego 2022 r. (akta sądowe, karta nr 74), a pismo zatytułowane odpowiedź na skargę kasacyjną nosi datę 14 marca 2022 r. (akta sądowe, karta nr 84). W tej sprawie skuteczne wniesienie odpowiedzi na skargę kasacyjną powinno nastąpić do dnia 7 marca 2022 r.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło