III OZ 660/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Rafał Stasikowski po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 25 sierpnia 2025 r., sygn. akt III SAB/Gl 68/25 w sprawie ze skargi M. P. na bezczynność Wójta Gminy Świnna w przedmiocie dostępu do informacji publicznej postanawia: uchylić pkt 2 zaskarżonego postanowienia i przekazać sprawę w tym zakresie do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach. W punkcie trzecim wyroku z 21 maja 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zasądził od Wójta Gminy Świnna na rzecz M. P. ("skarżący") kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zażalenie na postanowienie zawarte w pkt 3 ww. wyroku wniósł skarżący, zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego mające istotny wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 205 § 2, 209 w zw. z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2025 r., poz. 769 ze zm., dalej p.p.s.a.) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 ppkt c) Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy doszło do rozpoznania sprawy i uznania skargi za zasadną, a stronie reprezentowanej przez adwokata przysługuje zwrot kosztów zastępstwa procesowego, oraz zwrot uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, w łącznej wysokości 497,00 zł (480,00 + 17,00) oraz zwrot uiszczonego wpisu w kwocie 100,00 zł, a nie wyłącznie zwrot wpisu sądowego. Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o 1. uchylenie zaskarżonego orzeczenia w zaskarżonym zakresie co do zwrotu kosztów postępowania oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach, względnie 2. uchylenie zaskarżonego orzeczenia w zaskarżonym zakresie i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego w zakresie pominiętym w wydanym orzeczeniu, a to w łącznej kwocie 597,00 zł, na którą składają się: 480,00 zł - koszty zastępstwa procesowego w sprawie skargi przed WSA, 100,00 zł - opłata sądowa od skargi, 17,00 zł - opłata skarbowa od pełnomocnictwa. 3. zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego wedle norm przepisanych, a to § 14 ust. 2 pkt. d) Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. oraz zwrotu opłaty skarbowej uiszczonej w sprawie zażalenia; 4. przeprowadzenie postępowania dowodowego z dokumentów w postaci: 4.1. potwierdzenia uiszczenia opłaty sądowej i skarbowej w sprawie zalegających w aktach sprawy III Sab/Gl 68/25, 4.2. treści skargi na bezczynność, gdzie wskazano żądanie zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego wedle norm przepisanych - na okoliczność złożenia wniosku o zwrot kosztów postępowania w sprawie i jego zasadności oraz uiszczenia opłaty sądowej i skarbowej oraz na potwierdzenie zarzutów zażalenia w sprawie kosztów postępowania. Postanowieniem z dnia 25 sierpnia 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w pkt 1) uchylił postanowienie zawarte w punkcie trzecim wyroku z 21 maja 2025 r. sygn. akt III SAB/Gl 68/25 w przedmiocie zasądzenia kosztów i w pkt 2) zasądził od Wójta Gminy Świnna na rzecz skarżącego kwotę 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zażalenie na pkt 2 powyższego postanowienia wniósł skarżący zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego mające istotny wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 205 § 2, 209 w zw. z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2025 r., poz. 769 ze zm., dalej p.p.s.a.) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 ppkt c) Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie i § 14 ust. 1 pkt 2 ppkt d) Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych i wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w zaskarżonym zakresie oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach, względnie o zasądzenie kosztów postępowania, tym kosztów zastępstwa procesowego w zakresie pominiętym w wydanym orzeczeniu, tj. w łącznej kwocie 1077 zł, na którą składają się: 480,00 zł - koszty zastępstwa procesowego w sprawie skargi przed WSA, 100,00 zł - opłata sądowa od skargi, 17,00 zł - opłata skarbowa od pełnomocnictwa; 240,00 zł - koszty zastępstwa w postępowaniu zażaleniowym na uzupełnienie kosztów postępowania skargowego; 240,00 zł - koszty zastępstwa w postępowaniu zażaleniowym na postanowienie 25 sierpnia 2025 r. Ponadto skarżący wniósł o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego wedle norm przepisanych, a to § 14 ust. 2 pkt d) Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. oraz zwrotu opłaty skarbowej uiszczonej w sprawie zażalenia, a także przeprowadzenie postępowania dowodowego z dokumentów w postaci treści skargi na bezczynność, gdzie wskazano żądanie zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego wedle norm przepisanych oraz zażalenia z dnia 27 czerwca 2025 r. na okoliczność złożenia wniosku o zwrot kosztów postępowania w sprawie i jego zasadności oraz uiszczenia opłaty sądowej i skarbowej, oraz na potwierdzenie zarzutów zażalenia w sprawie kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zasadnie uchylił postanowienie zawarte w punkcie trzecim wyroku z 21 maja 2025 r. sygn. akt III SAB/Gl 68/25 w przedmiocie zasądzenia kosztów, jednakże w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego koszty postępowania zażaleniowego podlegają zaliczeniu do kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, o czym stanowi art. 200 p.p.s.a. Oznacza to, że koszty te powinny być zasądzone w orzeczeniu kończącym postępowanie, stosownie do art. 209 p.p.s.a. Taka sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie. Wobec ponownego rozpoznawania wniosku o zwrot kosztów postępowania sądowego (dokonanego w trybie art. 195 § 2 p.p.s.a.), sąd powinien był w zaskarżonym postanowieniu zawrzeć rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów postępowania zażaleniowego, zaliczając je do kosztów postępowania sądowego, jako kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw (zob. postanowienia NSA: z 3 grudnia 2009 r., II OZ 1075/09, z 11 stycznia 2010 r., II OZ 1160/09, z 14 lipca 2011 r., II OZ 615/11, z 8 kwietnia 2015 r. I OZ 291/15, z 2 lipca 2015 r., I OZ 736/15). Sąd pierwszej instancji powinien także rozważyć, czy istniały podstawy do uiszczenia wpisu od zażalenia na punkt 3 wyroku z 21 maja 2025 r. Zgodnie bowiem z art. 227 § 2 P.p.s.a. zażalenie na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego w przedmiocie kosztów, jeżeli strona nie składa środka odwoławczego co do istoty sprawy, wolne jest od opłat sądowych. Odnosząc się natomiast do zawartego w zażaleniu wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, stwierdzić należy, iż nie może on być uwzględniony przez Naczelny Sąd Administracyjny, albowiem przepisy art. 203 i 204 p.p.s.a., które regulują kwestie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają zastosowania do postępowania toczącego się na skutek wniesienia zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji. Kwestia zwrotu kosztów niniejszego postępowania zażaleniowego będzie również rozstrzygana przy ponownym orzekaniu przez sąd pierwszej instancji w przedmiocie wniosku skarżącego o zwrot kosztów postępowania sądowego, z uwzględnieniem poczynionych wyżej uwag. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. ----------------------- 4