I SA/Bk 105/22
WyrokWSA w Białymstoku2022-05-13
Skład orzekający: Andrzej Melezini, Justyna Siemieniako, Dariusz Marian Zalewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy oboje rodzice wykonują władzę rodzicielską nad dziećmi, ale w różnym zakresie, ulga prorodzinna z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych powinna być podzielona między nich w równych częściach, czy też rodzic sprawujący większy zakres władzy rodzicielskiej ma prawo do całości ulgi?Ratio decidendi
Ulga prorodzinna z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych (art. 27f u.p.d.o.f.) przysługuje obojgu rodzicom, którzy wykonują władzę rodzicielską nad dzieckiem. W sytuacji, gdy oboje rodzice faktycznie wykonują władzę rodzicielską, ale nie są w stanie ustalić proporcji jej podziału, ulga ta powinna być dzielona między nich w równych częściach, niezależnie od faktycznego zakresu wykonywania tej władzy przez każdego z nich. Sąd uznał, że organy prawidłowo ustaliły, iż ojciec dzieci również wykonywał władzę rodzicielską, co uzasadniało podział ulgi.Stan faktyczny
Skarżąca kwestionowała decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego określającą jej nadpłatę w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu ulgi na dziecko za lata 2018 i 2019. Organy podatkowe uznały, że zarówno skarżąca (matka), jak i jej były mąż (ojciec) wykonywali władzę rodzicielską nad trójką dzieci, w związku z czym ulga prorodzinna powinna być podzielona między nich po połowie. Skarżąca domagała się przyznania jej całości ulgi, argumentując, że to ona w przeważającej mierze sprawowała opiekę nad dziećmi.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Melezini, Sędziowie asesor sądowy WSA Justyna Siemieniako (spr.), sędzia WSA Dariusz Marian Zalewski, Protokolant starszy sekretarz sądowy Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 13 maja 2022 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] lutego 2022 r., nr [...] w przedmiocie określenia wysokości nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2018 i 2019 rok oddala skargę
Przedmiotem kontroli sądowej jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] lutego 2022 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...] określającą A. W.(dalej: "skarżąca") wysokość nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu ulgi na dziecko:
- za 2018 r. w kwocie 2.221,06 zł w miejsce zadeklarowanego w wysokości 4.224,12 zł wykazane w korekcie zeznania o wysokości osiągniętego przychodu,
- za 2019 r. w kwocie 2.221,06 zł w miejsce zadeklarowanego w wysokości 4.224,12 zł wykazane w korekcie zeznania o wysokości osiągniętego przychodu.
Z akt sprawy i z uzasadnienia decyzji wynika, że skarżąca w dniu [...] marca 2019 r. złożyła zeznanie podatkowe (PIT-37) za 2018 r. jako osoba samotnie wychowująca dzieci, w którym w załączniku PIT-O wykazała całą przysługującą ulgę na trójkę dzieci w łącznej kwocie 4.224,12 zł: na pierwsze dziecko – P. W. 1.112.04 zł, na drugie dziecko U. W. - 1.112,04 zł i na trzecie dziecko K. W. 2.000,04 zł. Również w korekcie zeznania (PIT-37) za rok 2018, złożonej [...] stycznia 2021 r. skarżąca wybrała sposób opodatkowania dla osób samotnie wychowujących dzieci, a w załączniku PIT-O wykazała całą przysługującą ulgę na trójkę dzieci w łącznej kwocie 4.224,12 zł.
Następnie, w dniu [...] stycznia 2020 r., skarżąca złożyła zeznanie podatkowe (PIT-37) za 2019 r. jako osoba samotnie wychowująca dzieci, w którym w załączniku PIT-O wykazała całą przysługującą ulgę na trójkę dzieci w łącznej kwocie 4.224,12 zł: na pierwsze dziecko P. W. - 1.112.04 zł, na drugie dziecko U. W. 1.112,04 zł i na trzecie dziecko K. W. - 2.000,04 zł. Z kolei w korekcie zeznania (PIT-37) za rok 2019, złożonej [...] stycznia 2021 r. skarżąca wybrała sposób opodatkowania dla osób samotnie wychowujących dzieci, jak też w załączniku PIT-O wykazała całą przysługującą ulgę na trójkę dzieci w łącznej kwocie 4.224,12 zł. Powstała w wyniku rozliczenia zaległość w kwocie 2.852,24 zł została uregulowana wraz z odsetkami.
Z kolei były mąż skarżącej – A. W. - w zeznaniach podatkowych za lata 2018-2019 odliczył ulgę prorodzinną z tytułu wychowywania trójki dzieci, w wysokości potowy limitu przysługującego na każde dziecko.
W związku z przekroczeniem limitu odliczenia przysługującego rodzicom z tytułu ulgi na trójkę dzieci, organ wezwał zarówno skarżącą, jak i A. W. do złożenia korekty zeznania PIT-37 za lata 2018 i 2019. Oboje odmówili jednak złożenia korekt.
W związku z powyższym Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w B. wszczął z urzędu wobec A. W. postępowanie podatkowe w zakresie rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 2018-2019 i decyzją z [...] listopada 2021 r. nr [...] określił jej zarówno za 2018 r. jak i za 2019 r. wysokość nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu ulgi na dzieci w kwocie 2.112,06 zł w miejsce zadeklarowanego w wysokości 4.224,12 zł wykazanej zarówno w korekcie zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) za rok 2018, jak i i za rok 2019. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że oboje rodzice nabyli prawo do odliczenia ulgi prorodzinnej w wysokości połowy przysługującego odliczenia za w/w okresy.
Nie godząc się z powyższą decyzją pełnomocnik skarżącej złożył odwołanie, wnosząc o uchylenie decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy, ewentualnie o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Ponadto na podstawie art. 229 Ordynacji podatkowej wnosił o przeprowadzenie postępowania uzupełniającego z dowodu z zeznań świadka, tj. P. W. na okoliczność, które z rodziców w latach 2018-2019 wykonywało faktycznie władzę rodzicielską w stosunku do dzieci oraz o uwzględnienie dokumentów załączonych do odwołania, na okoliczność niewykonywania nawet w minimalnym stopniu władzy rodzicielskiej przez A. W.
Utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w B. przywołał treść art. 27f ust. 1 pkt 1, ust. 4 i ust. 5 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tj. Dz. U. 2018 r. poz. 1509 ze zm. oraz tj. Dz.U. z 2019r. poz. 1387 ze zm., dalej: "u.p.d.o.f.") i stwierdził, że kryterium decydującym o zastosowaniu ulgi prorodzinnej w stosunku do małoletnich dzieci jest faktyczne wykonywanie władzy rodzicielskiej w danym roku podatkowym. Organ wyjaśnił, że wykonywanie władzy rodzicielskiej oznacza, że rodzic osobiście zajmuje się sprawami dzieci, wychowuje dzieci w rozumieniu przepisów art. 95 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, tj. wykonuje wszystkie obowiązki, dzięki którym dziecko będzie wychowane w sposób zapewniający jego prawidłowy rozwój. Ulga prorodzinna nie jest zatem ulgą z tytułu bycia rodzicem i posiadania władzy rodzicielskiej, ma natomiast pomóc rodzicom wykonującym władzę rodzicielską w jej wykonaniu. Wykonywanie władzy rodzicielskiej należy więc odnieść do konkretnych okoliczności faktycznych w oparciu o zachowania i kontrolę aktywności rodziców wobec dziecka (uczestnictwo w ich wychowywaniu). Jeżeli rodzic faktycznie nie wykonuje pieczy nad dzieckiem, nie zarządza jego majątkiem i nie reprezentuje dziecka, to nie można przyjmować, że wykonuje władzę rodzicielską, która mu przysługuje.
Organ nie podzielił stanowiska, że tylko matka (skarżąca), w stosunku do małoletnich dzieci wykonywała władzę rodzicielską, a tym samym tylko jej przysługuje odliczenie z tytułu ulgi prorodzinnej. Ustalony stan faktyczny pozwala bowiem stwierdzić, że oboje rodzice wykonywali władzę rodzicielską w stosunku do małoletnich córek; U., K. i P., mimo złożonego przez córkę P. oświadczenia. Organ zauważył, że wyrokiem z dnia [...] października 2018 r. sygn. akt [...] Sąd Okręgowy w B. orzekł rozwiązanie małżeństwa przez rozwód. Wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnimi córkami powierzył matce, ograniczając jednocześnie władzę rodzicielską ojca do prawa współdecydowania w istotnych sprawach związanych z edukacją, leczeniem i spędzaniem wolnego czasu przez małoletnie córki. A zatem obojgu rodzicom powierzono wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnimi córkami, chociaż w różnym zakresie. Sąd kosztami utrzymania obciążył oboje rodziców oraz zasądził od A. W. (ojca) alimenty na rzecz małoletnich córek w wysokości 800,00 zł na rzecz małoletniej P. W. miesięcznie, zaś na rzecz U. W. i K. W. kwotę po 600,00 zł miesięcznie na każdą. Ustalono, że ojciec dzieci realizował swoje uprawnienia, wykonując władzę rodzicielską, choć w dużo mniejszym stopniu niż matka dziewczynek. Z dowodów znajdujących się w aktach sprawy wynika, że oprócz płacenia alimentów, A. W. okazywał córkom zainteresowanie, uczestniczył w ich życiu, utrzymywał stały kontakt telefoniczny i sms-owy, spotykał się z nimi w dni wolne od szkoły, tj wspólne dwutygodniowe wakacje od 1 sierpnia 2018 do 14 sierpnia 2018 r. potwierdzone w rozmowach sms z byłą małżonką i wielokrotnie w weekendy jak i inne dni tygodnia, co również potwierdzają przedłożone skany rozmów. Zdarzało się, że spędzał z córkami wolny czas, wspomagał w rozwoju ich zainteresowań, starał się zaspakajać ich potrzeby kulturalne, sportowe, rekreacyjne poprzez wspólne wyjścia. Organ wskazał, że ojciec uczestniczył też wraz z byłą małżonką, na spotkaniu z zastępcą Dyrektora, pedagogiem szkolnym i wychowawczynią w Zespole S. w B. w sprawie P. Zdaniem organu, nie ma znaczenia w tej sprawie, z czyjej inicjatywy odbyło się w/w spotkanie, ale ważne jest to, że ojciec w nim faktycznie uczestniczył i to z własnej woli, co świadczy o trosce i zainteresowaniu problemami najstarszej córki. Podobnie wspólny wyjazd na wakacje do O. i E., zorganizowany przez byłą żonę, świadczy o chęci ojca w utrzymywaniu bliskiego kontaktu z córkami i spędzaniu z nimi czasu. Organ zwrócił uwagę, że ojciec zabierał też dzieci na działkę na D. podczas wakacji w sierpniu 2018 r. oraz w inne dni (co potwierdzają skany zdjęć oraz screeny korespondencji, zarówno z byłą małżonką jak i z córkami). Zdaniem organu, bez znaczenia pozostaje fakt, że ojciec czasem odmówił podwiezienia czy pożyczenia pieniędzy dzieciom. Organ zauważył, że ojciec miał dobry kontakt z córkami, w tym również z P. Wydruki korespondencji, które dołączył pełnomocnik, świadczą o tym, że córki zwracały się do niego w zakresie wspólnego spędzania czasu, podwiezienia, pójścia na zakupy z P., czy pożyczania drobnej kwoty pieniędzy. Ojciec dokonywał przelewów dla P. również i w innych terminach niż wskazuje w odwołaniu pełnomocnik, ponadto córka rozmawiała z nim o problemach, jak też zwracała się do niego, aby pojechał z nią na zakupy. Ojciec uczestniczył w rozpoczęciu i zakończeniu roku szkolnego (co potwierdzają skany zdjęć oraz screeny korespondencji z córkami), odrabiał lekcje, wychodził z propozycją wyjścia z córkami np. na pizzę, lody, do kina, na basen, wychodził też z inicjatywą odnośnie pobytu u niego córek.
Organ zwrócił uwagę, że ojciec z uwagi na wykonywanie pracy w trybie zmianowym – [...] w B., w miarę możliwości starał się dotrzymywać terminów zawartych w wyroku odnośnie spędzania z dziećmi czasu; świąt religijnych, urodzin, uroczystości rodzinnych, ferii zimowych, wakacji czy weekendów.
DIAS stwierdził, że prawo do ulgi nie jest limitowane zakresem wykonywania władzy rodzicielskiej, tj. kto i ile czasu poświęcił dzieciom, z czyjej inicjatywy były organizowane spotkania ojca z dziećmi czy też wyjazdy czy wyjścia, ile wydał pieniędzy na ich potrzeby czy prezenty, oraz czy rodzic odmówił podwiezienia lub pożyczenia pieniędzy dziecku. Wystarczy że rodzic wykaże, iż wykonywał władzę rodzicielską. Nawet jeżeli ma to miejsce w mniejszym zakresie niż drugi rodzic, to nabywa prawo do ulgi prorodzinnej. W sytuacji gdy oboje rodzice faktycznie podejmują czynności składające się na wykonywanie władzy rodzicielskiej, nie ma podstaw do oceniania zakresu wykonywania tejże władzy. Art. 27f ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.f. nie uzależnia przyznania ulgi od zakresu sprawowanej władzy rodzicielskiej.
Zdaniem organu, ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że oboje rodzice wykonywali władzę rodzicielską nad małoletnimi córkami, choć w różnym stopniu, zatem oboje mają prawo do ulgi prorodzinnej. Natomiast w sytuacji , gdy rodzice nie mogą ustalić, w jakiej proporcji odliczają ulgę, to każdemu z rodziców przysługuje ulga w wysokości połowy odliczenia (art. 27f ust. 4 u.p.d.o.f.).
Dodatkowo organ zauważył, że ustawodawca wprowadzając tzw. ulgę prorodzinną, jako kryterium decydującym o jej zastosowaniu w stosunku do małoletnich dzieci, nie uzależnił od faktu otrzymywania świadczenia wychowawczego określanego jako "500 plus" przez skarżącą.
Organ odwoławczy nie podzielił zarzutów naruszenia przepisów procesowych.
Nie godząc się z tym rozstrzygnięciem skarżąca, działając przez pełnomocnika, wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, zarzucając naruszenie następujących przepisów:
- art. 121, 122, 123; 128, 180, 187, 188, 190, 191 i 192 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2021 r., poz. 1540 - dalej jako "o.p."). poprzez ich nienależyte zastosowanie, a w szczególności przepisów normujących przeprowadzanie dowodów i niezapewnienie wnikliwości w ich ocenie i badaniu stanu faktycznego, który winien prowadzić do ustalenia, jakie fakty w sprawie miały miejsce, a jakie nie zaistniały i czy fakty ustalone przez organ pozwalają stwierdzić, że w latach podatkowych 2018-2019 oboje rodzice wykonywali władzę rodzicielską w stosunku do małoletnich dzieci,
- art. 74 w zw. z art. 27f u.p.d.o.f. poprzez niewłaściwe ich zastosowanie w zestawieniu z normami zawartymi w art. 4 i 22 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci oraz art.92-95 Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego,
- art. 233 § 1 pkt 1 o.p. poprzez jego zastosowanie i utrzymanie decyzji organu pierwszej instancji w mocy w sytuacji, gdy doszło do naruszeń wymienionej wyżej decyzji zgodnych z zarzutami opisanymi w skardze.
Skarżąca zwróciła się też w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a. o dopuszczenie dowodu z dokumentu - informacji MOPR w B. nr [...]. oraz informacji o decyzji nr [...] - na okoliczność wyjaśnienie istnienia istotnej okoliczności w zakresie sprawowania osobistej opieki na dziećmi - wykonywania władzy rodzicielskiej i prawa do całości ulgi prorodzinnej.
W oparciu o przytoczone zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, wg norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie.
W piśmie procesowym z [...] maja 2022 r. skarżąca zwróciła się o uzupełnienie zawartego w skardze wniosku dowodowego o dowody w postaci decyzji MOPR w B., przyznających skarżącej świadczenia wychowawcze w latach 2017 – 2019.
Na rozprawie w dniu [...] maja 2022 r. sąd uwzględnił wniosek dowodowy w części dopuszczenia jako dowodu pisma z [...] maja 2022 r. Sąd wskazał odnośnie pozostałych wnioskowanych dokumentów, że nie ma potrzeby przeprowadzania z nich dowodów, gdyż znajdują się one w aktach sprawy administracyjnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Spór w sprawie sprowadza się do jednej kwestii, a mianowicie możliwości skorzystania przez skarżącą w całości z ulgi, o której mowa w art. 27f u.p.d.o.f, z tytułu wykonywania władzy rodzicielskiej wobec trzech córek: P. W., U. W. i P. W., z wyłączeniem prawa do częściowego jej odliczenia przez ojca dzieci – A. W.
Wspomniana ulga została uregulowana w art. 27f u.p.d.o.f. Zgodnie z art. 27f ust. 1 (w brzmieniu obowiązującym w latach 2018 i 2019),. od podatku dochodowego obliczonego zgodnie z art. 27, pomniejszonego o kwotę składki, o której mowa w art. 27b, podatnik ma prawo odliczyć kwotę obliczoną zgodnie z ust. 2 na każde małoletnie dziecko, w stosunku do którego w roku podatkowym: wykonywał władzę rodzicielską (pkt 1); pełnił funkcję opiekuna prawnego, jeżeli dziecko z nim zamieszkiwało (pkt 2), sprawował opiekę poprzez pełnienie funkcji rodziny zastępczej na podstawie orzeczenia sądu lub umowy zawartej ze starostą (pkt 3). Z kolei przepis art. 27f ust. 4 u.p.d.o.f. stanowi, ze odliczenie dotyczy łącznie obojga rodziców, opiekunów prawnych dziecka albo rodziców zastępczych pozostających w związku małżeńskim. Kwotę tę mogą odliczyć od podatku w częściach równych lub w dowolnej proporcji przez nich ustalonej.
Z przytoczonych regulacji wynika w sposób niewątpliwy, że skorzystanie z omawianej ulgi przez rodziców dziecka uzależnione jest od wykonywania w danym roku podatkowym władzy rodzicielskiej. Faktyczne wykonywanie władzy rodzicielskiej nie jest tożsame z jej posiadaniem. Kwestia ta nie budzi wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie, nie negują jej również strony sporu.
Przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie zawierają legalnej definicji pojęcia wykonywania władzy rodzicielskiej. Zasadnym jest zatem odwołanie się w tym zakresie do regulacji zawartych w ustawie Kodeks rodzinny i opiekuńczy (dalej również "k.r.o.").. Zgodnie z art. 95 § 1 tej ustawy, władza rodzicielska obejmuje w szczególności obowiązek i prawo rodziców do wykonywania pieczy nad osobą i majątkiem dziecka oraz do wychowania dziecka, z poszanowaniem jego godności i praw. Z kolei zgodnie z treścią art. 96 § 1 k.r.o., rodzice wychowują dziecko pozostające pod ich władzą rodzicielską i kierują nim. Obowiązani są troszczyć się o fizyczny i duchowy rozwój dziecka i przygotować je należycie do pracy dla dobra społeczeństwa odpowiednio do jego uzdolnień.
Poprzez pojęcie sprawowania pieczy nad osobą i majątkiem dziecka rozumieć należy, między innymi zaspokajanie jego potrzeb: fizycznych, edukacyjnych i duchowych.
Mając na względzie powyższe stwierdzić więc należy, że przyjęcie, iż ma miejsce wykonywanie władzy rodzicielskiej nad córkami przez ojca dzieci, uzależnione jest od ustalenia rzeczywistego przyczyniania się przez niego do zaspokajania potrzeb dzieci.
W kwestii zaś prawa do skorzystania przez skarżącą z całości ulgi, zaznaczyć należy, że na ocenę tego rodzaju uprawnień, a jednocześnie ewentualnego podziału ulgi, nie ma wpływu zakres wykonywania władzy rodzicielskiej przez każdego z rodziców. Ustawodawca nie wiąże bowiem uprawnienia do skorzystania z ulgi w określonej proporcji, z konkretnym, stwierdzonym zakresem realizowanej władzy rodzicielskiej. Stanowisko to należy uznać za jednolite w orzecznictwie sądów administracyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 1 grudnia 2020 r. sygn. akt II FSK 968/18 stwierdził, że w sytuacji, gdy oboje rodzice faktycznie podejmują czynności składające się na wykonywanie władzy rodzicielskiej, nie ma podstaw oceniania zakresu faktycznego wykonywania tejże władzy. W przypadku zaś sporu rodziców co do zakresu odliczenia, art. 27f ust. 4 u.p.d.o.f. stanowi podstawę do rozdzielenia ulgi podatkowej w równych częściach, niezależnie od tego, w jakim stopniu każde z nich wykonywało władzę rodzicielską. Podobnie stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim z 8 lipca 2021 r., I SA/Go 236/21 – "brzmienie art. 27f ust. 4 u.p.d.o.f. rozróżnia podział ulgi po połowie, jak i podział w proporcji ustalonej przez rodziców. Tym samym wobec braku uzgodnienia co do proporcji podziału ulgi, rodzice dziecka korzystają z ulgi w częściach równych, także wówczas gdy rozmiar wykonywania władzy rodzicielskiej przez każde z nich nie jest jednakowy". Sąd orzekający w tej sprawie stanowiska te w pełni akceptuje i przyjmuje za własne. Stwierdza dodatkowo, że w omawianym przepisie art. 27f ust. 4 u.p.d.o.f. ustawodawca przewidział możliwość dowolnego ustalenia proporcji odliczenia pomiędzy małżonkami, jednak taka proporcja może zostać ustalona jedynie przez nich samych, w drodze konsensusu. W sytuacji braku zgody ustawodawca nie nakłada na organy podatkowe obowiązku ustalania, w jakim stopniu każdy z rodziców wykonuje władzę rodzicielską wobec dzieci, lecz pozwala na przyjęcie uproszczonej zasady, zgodnie z którą w przypadku braku ustaleń samych rodziców co do proporcji, gdy oboje władzę rodzicielską sprawują, ulga przysługuje im w częściach równych.
W ocenie sądu, organy dokonały prawidłowej oceny, że w odniesieniu do każdej z córek władzę rodzicielską sprawowała zarówno skarżąca, jak i ojciec dzieci. Sąd Okręgowy w B. wyrokiem z dnia [...] października 2018 r. sygn. akt [...] wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnimi córkami powierzył matce, a władzę rodzicielską ojca ograniczył do prawa współdecydowania w istotnych sprawach związanych z edukacją, leczeniem i spędzaniem wolnego czasu przez małoletnie córki. Oznacza to, że A. W., choć ograniczoną, to jednak miał władzę rodzicielską nad swoimi córkami.
Przede wszystkim jednak organy zgromadziły materiał dowodowy z którego wynika, że A. W. tę władzę rodzicielską wykonywał, osobiście zajmując się sprawami dzieci i sprawując nad nimi pieczę, przy czym, co należy podkreślić, z uwagi na treść przytoczonych regulacji prawnych, nie było rzeczą organów analizowanie, które z rodziców czyniło to w większym stopniu.
W sprawie organ dostrzega i w żaden sposób nie kwestionuje tego, że skarżąca, choćby z uwagi na treść ww. wyroku Sądu Okręgowego, jak i fakt zamieszkiwania z córkami, wykonywała w spornym okresie władzę rodzicielską w znacznie większym stopniu niż ojciec Jednocześnie jednak zasadnie zwraca organ uwagę na takie fakty, jak okazywanie przez A. W. córkom zainteresowania, uczestniczenie w ich życiu, utrzymywanie stałego kontaktu telefonicznego i sms-owego, spotkania w dni wolne od szkoły, wspólne wyjazdy na wakacje w spornym okresie, wyjazdy weekendowe. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym zdjęciowy, potwierdza, że A. W.. spędzał z córkami wolny czas, wspomagał w rozwoju ich zainteresowań, starał się zaspakajać ich potrzeby kulturalne, sportowe, rekreacyjne poprzez wspólne wyjścia (do kina, do K., do P., do parku linowego, na lodowisko, basen, kręgielnię, festyn, do McDonalds). Słusznie ocenia organ, że bez znaczenia pozostaje to, że wyjście do parku linowego czy do kręgielni organizowała świetlica, gdyż istotne jest to, że ojciec uczestniczył w takich wyjściach wraz z córkami (K. i U.). Organy wykazały, że ojciec uczestniczył też wraz ze skarżącą, na spotkaniu z zastępcą Dyrektora, pedagogiem szkolnym i wychowawczynią w Zespole S. w B. w sprawie P., co wskazuje na rzeczywiste zainteresowanie problemami córki i sprawowanie władzy rodzicielskiej wobec niej.
Podzielić należy też ocenę organu, że bez znaczenia pozostaje podnoszony przez skarżącą fakt, że ojciec czasem odmawiał podwiezienia czy pożyczenia pieniędzy dzieciom. Z punktu widzenia oceny, czy wykonywał wobec córek władzę rodzicielska, istotne jest to, że miał dobry, regularny kontakt z córkami, w tym również z P.. Słusznie organ zauważa, że dołączone wydruki korespondencji świadczą o tym, że córki zwracały się do niego w zakresie wspólnego spędzania czasu, podwiezienia, pójścia na zakupy z P., czy pożyczania drobnych kwot pieniędzy. W aktach sprawy znajdują się dowody na to, że ojciec dokonywał przelewów dla P., ponadto córka rozmawiała z nim o problemach, jak też zwracała się do niego, aby pojechał z nią na zakupy. Ojciec uczestniczył w rozpoczęciu i zakończeniu roku szkolnego córek (co potwierdzają skany zdjęć oraz screeny korespondencji z córkami), odrabiał lekcje, wychodził z propozycjami wyjść np. na pizzę, lody, do kina, na basen, wychodził też z inicjatywą odnośnie pobytu u niego córek.
Słusznie zwraca uwagę organ, że ojciec z uwagi na wykonywanie pracy w trybie zmianowym, w miarę możliwości starał się dotrzymywać terminów zawartych w wyroku odnośnie spędzania z dziećmi czasu; świąt religijnych, urodzin, uroczystości rodzinnych, ferii zimowych, wakacji czy weekendów, co potwierdzają przedłożone przez niego dowody. Nie negując twierdzeń strony skarżącej co do występowania trudności czy komplikacji w zakresie spędzania czasu z córkami, należy stwierdzić, iż to, że występowały na tym tle niedociągnięcia czy błędy, nie przeczy tezie, że A. W. wykonywał wobec córek władzę rodzicielską.
Wobec wielości zgormadzonych w sprawie dowodów przeczących twierdzeniu skarżącej, że samodzielnie sprawowała ona władzę rodzicielską wobec córek, należało uznać, czego prawidłowo dokonały organy, że A. W. również przyczyniał się do zaspokojenia potrzeb córek i to nie tylko w wymiarze finansowym. Przejawiał on troskę o zaspokajanie nie tylko materialnych potrzeb dzieci, ale również poprzez przebywanie z nimi, spędzanie czasu, troskę o ich potrzeby edukacyjne, zdrowotne. Świadczą o tym liczne dowody, których wiarygodności skarżąca nie zdołała podważyć.
W związku z powyższym stwierdzić należy, że brak jest podstaw do przyjęcia, co sugeruje skarżąca, że A. W. nie wykonywał władzy rodzicielskiej nad dziećmi w jakimkolwiek zakresie. Twierdzenia tego rodzaju nie znajdują bowiem potwierdzenia w okolicznościach sprawy. Co prawda nie można zanegować tego, że zakres realizowania władzy rodzicielskiej nad córkami przez skarżącą był znacznie szerszy od tego, wykonywanego przez ich ojca, jednakże jak stwierdzono, okoliczność ta pozostaje bez znaczenia, jeżeli chodzi o zasadność rozdzielania ulgi z tytułu wychowywania dzieci przez oboje rodziców.
Wobec tego zbędnym było poszerzanie ustaleń w sprawie, między innymi poprzez przeprowadzanie kolejnych dowodów w sprawie. Ustalone za pomocą tych dowodów okoliczności odnosiłyby się bowiem do zakresu wykonywania władzy rodzicielskiej przez oboje rodziców, co pozostaje jednak bez znaczenia z punktu widzenia rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy.
Sąd rozpoznający sprawę uznał, że organy nie dopuściły się zarzucanych im naruszeń przepisów postępowania, zebrały pełny i adekwatny do rozstrzygnięcia sprawy materiał dowodowy, a także dokonały jego właściwej oceny. W efekcie zaś poczyniły prawidłowe ustalenia faktyczne, stanowiące podstawę rozstrzygnięcia sprawy.
Skarżąca podważa fakt poniesienia niektórych wydatków przez A. W. (paragony z zakupów w McDonald’s), jednak w kontekście dokonanych w sprawie ustaleń należy uznać, że stanowią one jeden z wielu dowodów przemawiających za tezą organu, że wykonywał on wobec wszystkich córek władzę rodzicielską.
Należy też stwierdzić, że niezasadne jest stanowisko skarżącej, odnośnie zasadności skorzystania przez nią z całej ulgi na córki, wywodzone z faktu przyznania jej świadczenia wychowawczego, na podstawie przepisów ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2407 ze zm., zwanej dalej ustawą o pomocy państwa). Zasady przyznawania tego świadczenia w sposób istotny i znaczący różnią się bowiem od tych, stanowiących przesłanki skorzystania z ulgi, o której mowa w art. 27f u.p.d.o.f.. Jak wynika bowiem z art. 4 ust. 1 i ust. 2 ustawy o pomocy państwa, przyznanie uregulowanego nimi świadczenia, w przypadku rodziców dzieci, uzależnione jest nie tylko od pozostawania dziecka na faktycznym utrzymaniu któregoś z rodziców, ale także od wspólnego zamieszkiwania z nim. Tymczasem tego rodzaju okoliczności nie stanowią wyznaczników prawa do skorzystania z rozpatrywanej ulgi podatkowej. Wskazana ustawa posługuje się innym kryterium niż przepis art. 27f u.p.d.o.f. Tym samym fakt, iż świadczenie wychowawcze jest przyznawane jedynie skarżącej jako matce, z którą dzieci zamieszkują, w żaden sposób nie dowodzi, że w sposób wyłączny sprawowała ona władzę rodzicielską wobec dzieci, na które świadczenie wychowawcze jest przyznawane.
Rozstrzygające sprawę organy nie dopuściły się również naruszenia wskazywanych w skardze przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego - art. 92 - 95 tej ustawy. W tym zakresie zaznaczyć bowiem należy, że na gruncie rozpoznawanej sprawy podatkowej, przedmiotowe regulacje nie miały decydującego wpływu na zakres praw i obowiązków podatników. Ich znaczenie ograniczało się jedynie do zdefiniowania przesłanki skorzystania z ulgi. Tym niemniej należy wskazać, że organy przywołały te przepisy, dokonując jej prawidłowej wykładni i zastosowania.
Mając więc na uwadze powyższe sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej: "P.p.s.a."), orzekł o oddaleniu skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło