I SA/Bk 1158/15
WyrokWSA w Białymstoku2016-05-11
Skład orzekający: Andrzej Melezini, Małgorzata Anna Dziemianowicz, Jacek Pruszyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy linie kablowe, znajdujące się w kanalizacji kablowej będącej własnością innego podmiotu, stanowią samodzielny przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości, gdy spółka jest właścicielem jedynie linii kablowych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że linie kablowe stanowią budowlę podlegającą opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, nawet jeśli kanalizacja kablowa, w której się znajdują, jest własnością innego podmiotu. Podkreślono, że linie kablowe i kanalizacja tworzą całość techniczno-użytkową, a sprzedaż kanalizacji nie wyłącza z opodatkowania części budowli stanowiącej własność spółki. Organy prawidłowo ustaliły podstawę opodatkowania, opierając się na deklaracjach z lat poprzednich, gdy spółka deklarowała pełną wartość budowli, w sytuacji braku współpracy ze strony podatnika w ustaleniu aktualnej wartości.Stan faktyczny
Spółka O. S.A. kwestionowała decyzję Prezydenta Miasta S. i Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. określającą wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2010 r. Spór dotyczył opodatkowania linii kablowych znajdujących się w kanalizacji kablowej, której spółka nie była właścicielem. Spółka argumentowała, że w takiej sytuacji linie kablowe nie mogą być uznane za budowle podlegające podatkowi od nieruchomości, a brak wspólnego właściciela kanalizacji i kabli uniemożliwia określenie podatnika. Organy podatkowe uznały linie kablowe za budowle podlegające opodatkowaniu, opierając się na wartości z lat poprzednich z uwagi na brak współpracy spółki w ustaleniu aktualnej wartości.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Melezini (spr.), Sędziowie sędzia SO del. do WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz, sędzia WSA Jacek Pruszyński, Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 11 maja 2016 r. sprawy ze skargi O. S.A. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2010 r. oddala skargę.
Prezydent Miasta S. decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r.
nr [...] określił O. S.A. w W. (dalej powoływana jako skarżąca Spółka) wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości na 2010 r. w kwocie [...] zł.
W uzasadnieniu decyzji organ podatkowy I instancji wskazał, że w dniu
[...] stycznia 2010 r. do organu podatkowego wpłynęła deklaracja na podatek
od nieruchomości na 2010 r. w której wykazano grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o pow. 16 033,20 m2, budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o pow. użytkowej 7 141,32 m2 oraz budowle o wartości 452 198,00 zł. W dniu [...] maja 2010 r. Spółka złożyła korektę deklaracji na podatek od nieruchomości na 2010 rok uwzględniającą zwiększenie wartości budowli z uwagi na rozliczenie w 2010 r. inwestycji zrealizowanych w 2009 r., wykazując za 2010 r. budowle o wartości 481 438,00 zł, grunty i budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej nie uległy zmianie. Porównując złożone deklaracje organ stwierdził, iż wartość budowli wykazana przez skarżącą Spółkę w deklaracjach
na 2010 r. była znacznie niższa od wartości budowli wykazanej w deklaracji złożonej na 2007 r., po raz ostatni wskazującej wartość linii kablowych położonych
w kanalizacji kablowej jako część składową budowli.
Postanowieniem z dnia [...] września 2014 r. organ podatkowy I instancji wszczął postępowanie w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego na 2010 r. i wezwał stronę do złożenia wyjaśnień w zakresie ustalenia wartości linii kablowych ułożonych w kanalizacji oraz przedłożenia stosownej dokumentacji.
W odpowiedzi pełnomocnik wskazał, iż w sytuacji, w której właścicielem kanalizacji, przez którą przebiegają linie kablowe, jest inny podmiot niż właściciel linii kablowych, linie te nie mogą zostać uznane za budowle podlegające podatkowi
od nieruchomości.
Organ podatkowy I instancji wskazując na przepisy u.p.o.l i Prawa budowlanego przyjął, że uzasadniona jest ocena prawna, iż przewody telekomunikacyjne ułożone w kanalizacji kablowej tworząc z nią całość techniczno-użytkową podlegającą opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości na podstawie
art. 2 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. w stanie prawnym obowiązującym do końca lipca 2010 r. i status własnościowy poszczególnych jej elementów nie ma wpływu na prawno-podatkową kwalifikację danego obiektu jako przedmiotu opodatkowania. Jeżeli nawet dotychczasowy właściciel sieci telekomunikacyjnej sprzeda pewne jej elementy (np. kanalizację) innemu podmiotowi, a kable i kanalizacja wykorzystywane są w dalszym ciągu w tym samym, celu, to okoliczność ta nie prowadzi do utraty statusu sieci telekomunikacyjnej jako budowli. W dalszym ciągu stanowi ona przedmiot opodatkowania podatkiem
od nieruchomości, z tym zastrzeżeniem, że właściciele jej poszczególnych części powinni deklarować podatek od posiadanych elementów.
Organ podatkowy określając wysokość zobowiązania w podatku
od nieruchomości na 2010 r. w zakresie budowli przyjął za m-ce styczeń-lipiec
2010 r. wartość 5 316 756,00 zł (wartość budowli wykazanych w deklaracji korygującej za 2010 r., tj. 481 438,00 zł oraz wartość linii kablowych położonych
w kanalizacji kablowej jako budowle, tj. 4 835 318,00 zł - wartość ustalona
na podstawie różnicy pomiędzy deklaracją na podatek od nieruchomości na 2007 r. po raz ostatni wykazującej wartość linii kablowych położonych w kanalizacji kablowej jako część składowa budowli, a korektą deklaracji na 2007 r. w zakresie zmniejszenia deklarowanej do opodatkowania wartości budowli o wartość linii kablowych położonych w kanalizacji kablowej, zaś za m-ce sierpień-grudzień 2010 r. o wartości 481 438,00 zł (wartość budowli wykazanych w korekcie deklaracji
za 2010 r., bez wartości linii kablowych ułożonych w kanalizacji kablowej). Z ustaleń organu podatkowego wynika, iż po 2007 r. kiedy to skarżąca Spółka po raz ostatni deklarowała do opodatkowania linie kablowe, nie dokonywała żadnych zgłoszeń dotyczących rozbiórki lub likwidacji kabli i urządzeń T. S.A. ani zawiadomień mogących spowodować tak znaczne obniżenie wartości linii kablowych, jak wykazywała Spółka w składanych organowi wyjaśnieniach. Organ nie otrzymał informacji czy podatnik ulepszył budowle stanowiące linie kablowe w kanalizacji kablowej na przestrzeni lat 2007-2010, sprzedał je lub dokupił nowe. Skoro więc zaniżenie podstawy opodatkowania w stosunku do roku czy lat poprzednich spowodowane jest tylko wyłączeniem z niej wartości kabli telekomunikacyjnych,
to organ podatkowy wskutek wykluczenia istnienia jakichkolwiek innych okoliczności, które mogły modyfikować podstawę podatkowania, ustalił wartość budowli
z deklaracji złożonej w roku w których wartość ta była wykazywana (2007 r.).
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca Spółka wniosła o uchylenie jej
w całości i umorzenie postępowania w tym zakresie. W szczególności zarzucano naruszenie art. 122, 187 § 1, 193 § 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 2 ust. 1 pkt 3, art. 4 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. z powodu nieprzeprowadzenia dowodów z ewidencji środków trwałych w celu ustalenia stanu faktycznego w zakresie wartości obiektów podlegających opodatkowaniu. Naruszenie wymienionych przepisów, zdaniem Spółki, powoduje, iż zaskarżona decyzja narusza art. 210 § 4 o.p. w związku
z art. 121 § 1 i 122 tej ustawy. Pełnomocnik skarżącej Spółki stwierdził,
iż uzasadnienie decyzji jest szczątkowe, z powodu nieprzeprowadzenia postępowania dowodowego, a ponadto jest oderwane od stanu faktycznego bowiem tenże nie został ustalony. Pełnomocnik twierdzi, że nie wskazano, jakich obiektów spółka nie wykazała do opodatkowania w 2010 roku i dlatego nie wiadomo, których obiektów dotyczy spór. W konsekwencji, uzasadnienie faktyczne nie pozwala
na ocenę, czy podstawa opodatkowania została ustalona prawidłowo. W ocenie pełnomocnika, skoro właścicielem kanalizacji jest inny podmiot niż właściciel linii kablowej, linie te nie mogą być uznane za budowle podlegające podatkowi
od nieruchomości, co narusza art. 1a ust. 1 pkt 2 w związku z art. 3 ust.1 pkt 1 u.p.o.l.
Ponadto, pełnomocnik reprezentujący Spółkę podniósł, że argumentacja organu, wskazująca na podleganie linii kablowych położonych w kanalizacji kablowej podatkowi od nieruchomości, nie jest adekwatna w stanie faktycznym, który
w przedmiotowej sprawie wystąpił, tj. w sytuacji, w której Spółka przestała być właścicielem kanalizacji kablowej, zaś pozostała tylko właścicielem przebiegających przez tę kanalizację linii kablowych. W sytuacji, bowiem w której właścicielem kanalizacji, przez którą przebiegają linie kablowe, jest inny podmiot niż właściciel linii kablowych, linie te nie mogą zostać uznane za budowle podlegające podatkowi
od nieruchomości.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r., Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kolegium wskazało, że ustalony w sprawie stan faktyczny nie budzi wątpliwości, zaś zaskarżona decyzja jest zgodna
z przepisami mającymi zastosowanie w sprawie. Kolegium wskazało, że zasadniczą kwestią jest ustalenie wysokości zobowiązania, jakie powinna ponosić Spółka
w podatku od nieruchomości za budowle za 2010 r.
Kolegium, przytaczając obowiązujące przepisy u.p.o.l., wskazało że z wyniku kontroli przeprowadzonej przez UKS w W. wynika, że transakcja sprzedaży
i leasingu zwrotnego z dnia 31.01.2009 r. zawarta między T.S.A. a T. Sp. z o.o. nie objęła linii kablowych położonych w kanalizacji kablowej, które pozostały własnością T. S.A.
Jednocześnie zwrócił uwagę, że sprzedaż kanalizacji kablowej nie doprowadziła do utraty statusu sieci telekomunikacyjnej jako budowli. W dalszym ciągu stanowi ona przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości, z tym zastrzeżeniem, że właściciele jej poszczególnych części powinni deklarować podatek od posiadanych elementów. Fakt, że same linie kablowe (niezależnie kto jest właścicielem kanalizacji kablowej) podlegają opodatkowaniu podatkiem
od nieruchomości potwierdza wyrok WSA w Białymstoku z dnia 14 listopada 2012 r. sygn. akt I SA/Bk 270/12. Dopiero po nowelizacji ustawy Prawo budowlane dokonanej od 17.07.2010 r. kable znajdujące się w kanalizacji kablowej nie stanowią obiektu budowlanego lub jego części ani urządzenia budowlanego. Z powyższych względów nie można zgodzić się ze stanowiskiem podatnika, który twierdzi,
że niemożliwym jest samodzielne opodatkowanie linii kablowych, w sytuacji, w której przebiegają one przez cudzą kanalizację kablową i zarzutem naruszenia art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l.
Odnoszenie określenia wartości budowli stanowiącej własność skarżącej Spółki, Kolegium podkreśliło, że z akt sprawy i uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, iż po 2007 r. kiedy to Spółka po raz ostatni deklarowała do opodatkowania linie kablowe, nie dokonywała żadnych zgłoszeń dotyczących rozbiórki lub likwidacji kabli i urządzeń T. S.A., ani zawiadomień mogących spowodować tak znaczne obniżenie wartości linii kablowych, jak wykazywała w składanych organowi wyjaśnieniach. Organ nie otrzymał od podatnika informacji o ewentualnym ulepszeniu budowli stanowiącej linie kablowe w kanalizacji kablowej na przestrzeni lat 2007-2010, lub też o innych zmianach w ewidencji śr. trwałych.
Podatek od nieruchomości należny od osób prawnych podlega samoobliczeniu, co wiąże się z koniecznością samodzielnego ustalenia przez podatnika wszystkich elementów składających się na zobowiązanie podatkowe,
tj. przedmiotu, podstawy opodatkowania oraz - przy uwzględnieniu wynikającej
z uchwały właściwej rady gminy stawki - obliczenia wysokości podatku.
Co do zasady, ciężar dowodu w postępowaniu podatkowym, stosownie do art. 122
i art. 187 § 1 o.p., spoczywa na organie podatkowym. Nie jest to jednak obowiązek nieograniczony, w szczególności jeżeli podatnik usiłuje wywieść korzystne dla siebie skutki podatkowe. W kontekście powyższego należy stwierdzić, że jeżeli nie było możliwe na podstawie ewidencji środków trwałych ustalenie przez organ podatkowy wartości kabla ułożonego w kanalizacji kablowej i jednocześnie nie uzyskano stosownych danych od podatnika, to jedyną możliwą metodą określenia podstawy opodatkowania jest określenie na podstawie deklaracji z roku, w którym podatnik deklarował do opodatkowania kompletny obiekt budowlany, tj. 2007 r.
Dlatego też, ustalenie wartości budowli możliwe jest w oparciu o dane zawarte w złożonej przez podatnika deklaracji za 2007 r. Przyjęty sposób ustalenia wartości budowli opiera się na założeniu, iż zmiany w zakresie wykazanej w deklaracji wartości budowli, które podlegają amortyzacji, uwzględniane są dopiero w deklaracji za kolejny rok podatkowy (art. 4 ust. 6 u.p.o.l.). Ponadto, jeżeli obowiązek podatkowy powstał w trakcie roku, to wymaga to korekty deklaracji podatkowej i wykazania dodatkowej podstawy opodatkowania wg wartości stanowiącej podstawę obliczania amortyzacji na dzień powstania obowiązku podatkowego (art. 4 ust. 3 u.p.o.l.). Zatem, jeżeli po złożeniu deklaracji np. za rok poprzedni nie było zmian w zakresie posiadania budowli (nie nabyto nowych i nie nastąpiło zbycie dotychczas posiadanych), ani też ich wartości (nie dokonano ulepszenia lub aktualizacji wyceny środka trwałego), w deklaracji na rok kolejny podstawa opodatkowania powinna być identyczna.
Na powyższą decyzję pełnomocnik skarżącej Spółki wywiódł skargę
do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją wydanie decyzji organu I instancji oraz
o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Skarżonej decyzji zarzucono naruszenie:
– art. 210 § 4 w związku z art. 122, art. 187 § 1, art. 191 oraz art. 193 o.p. - przez niewyjaśnienie przesłanek rozstrzygnięcia w zakresie podstawy opodatkowania
od spornych budowli, co jest konsekwencją zaniechania ustaleń faktycznych w tym zakresie, w tym zwłaszcza nieprzeprowadzenia dowodu z ewidencji środków trwałych oraz nie uwzględnienia wyjaśnień strony;
– art. 2 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 1a ust. 1 pkt 2 oraz w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., gdyż obciążono podatkiem od nieruchomości linie telekomunikacyjne kablowe położone w kanalizacji kablowej, mimo iż za okres roku 2010 -
ze względu na to, że własność kanalizacji i własność położonych w niej linii kablowych nie pokrywa się - nie stanowią one budowli w rozumieniu ustawy
o podatkach i opłatach lokalnych.
W ocenie Spółki - w konsekwencji naruszeń prawa procesowego - doszło
do niewłaściwego zastosowania art. 2 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., ponieważ dokonano błędnych ustaleń co do przedmiotu opodatkowania, a w konsekwencji niewłaściwie również zastosowano art. 4 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., gdyż ustalona podstawa opodatkowania obejmuje wartość środków trwałych, niebędących budowlami.
Zdaniem spółki przedstawiona przez organ argumentacja, wskazująca
na podleganie linii kablowych położonych w kanalizacji kablowej podatkowi
od nieruchomości, nie jest adekwatna w stanie faktycznym, który w przedmiotowej sprawie wystąpił od lutego 2009 r., tj. w sytuacji, w której spółka przestała być właścicielem kanalizacji kablowej, zaś pozostała właścicielem przebiegających przez tę kanalizację linii kablowych. W sytuacji, w której właścicielem kanalizacji, przez którą przebiegają linie kablowe, jest inny podmiot niż właściciel linii kablowych, linie te nie mogą zostać uznane za budowle podlegające podatkowi od nieruchomości.
Spółka zarzuciła, że argumentacja organu nie uwzględnia, że zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. podatnikiem podatku od nieruchomości jest właściciel obiektu budowlanego. Wskazała, że w przypadku, gdy właścicielem zarówno kanalizacji, jak i linii kablowych jest ten sam podmiot, określenie podatnika od całości techniczno-użytkowej, na którą miały się składać te obiekty, jest możliwe - jest nim właściciel obu rzeczy, składających się na taką "całość". W ocenie spółki całość taka nie posiada natomiast właściciela w przypadku, gdy właścicielem kanalizacji jest inny podmiot niż właściciel położonych w niej linii kablowych. W stosunku do takiego "obiektu" nie sposób określić jego właściciela, co jej zdaniem oznacza, że dla takiej sytuacji ustawodawca nie przewidział podatnika. Skoro zaś norma prawnopodatkowa musi być, zgodnie z art. 217 Konstytucji RP, zbudowana w taki sposób, by określony został zarówno przedmiot opodatkowania, jak i podatnik (podmiot podatku),
to nieokreślenie podatnika oznacza niepełną normę prawnopodatkową, co z kolei wyklucza opodatkowanie. Jeśliby za organem przyjąć, że linie kablowe stanowią wraz z kanalizacją całość techniczno-użytkową, to w sytuacji, w której mają one różnych właścicieli, nie ma podatnika podatku od nieruchomości z tego tytułu.
W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., podtrzymując stanowisko w sprawie, wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Skarga jest niezasadna.
Badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd nie stwierdził naruszenia przez organy podatkowe przepisów prawa materialnego ani procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
Zasadniczy spór w sprawie sprowadza się do ustalenia czy w sprawie nastąpiło prawidłowe ustalenie podstawy opodatkowania i odpowiedzi na pytanie: czy linie kablowe stanowią samodzielny przedmiot opodatkowania podatkiem
od nieruchomości, w sytuacji, gdy kanalizacja kablowa znajduje się w rękach innego właściciela.
Odnosząc się do drugiej spornej kwestii, a mianowicie opodatkowania linii kablowych podatkiem od nieruchomości, wskazać należy, że w myśl art. 2 ust. 1
pkt 3 u.p.o.l., opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Według ustawodawcy podatkowego budowlą jest obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, a także urządzenie budowlane w rozumieniu przepisów prawa budowlanego związane
z obiektem budowlanym, które zapewnia możliwość użytkowania obiektu zgodnie
z jego przeznaczeniem (art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l.). Zgodnie z art. 3 pkt 1 lit. "b" ustawy Prawo budowlane, obiektem budowlanym jest budowla stanowiąca całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami. Z kolei definicja budowli dla potrzeb ustawy Prawo budowlane została zawarta w art. 3 pkt 3 tej ustawy (brzmienie obowiązujące w 2010 r.). Wśród desygnatów budowli w przepisie tym wymieniono m.in. sieci techniczne i sieci uzbrojenia terenu. W załączniku do tej ustawy doprecyzowano, że są to takie sieci jak: elektroenergetyczne, telekomunikacyjne, gazowe, ciepłownicze, wodociągowe, kanalizacyjne oraz rurociągi przesyłowe (kategoria XXVI w załączniku). Stan prawny w tym zakresie uległ zmianie dopiero z dniem 17 lipca 2010 r., na skutek nowelizacji Prawa budowlanego przez zmianę art. 3 pkt 3 (wskazanie, że budowlą są m.in. obiekty liniowe) i dodanie przepisu art. 3 pkt 3a, który definiuje pojęcie obiektu liniowego
i stanowi, że jednym z takich obiektów liniowych jest kanalizacja kablowa, przy czym kable w niej zainstalowane nie stanowią obiektu budowlanego lub jego części ani urządzenia budowlanego.
Nie ulega zatem wątpliwości, że w świetle przepisów obowiązujących
do 17 lipca 2010 r., sieć telekomunikacyjna jest budowlą na gruncie u.p.o.l. Jeżeli kable są położone w kanalizacji kablowej, wówczas obie te budowle tworzą całość techniczno-użytkową, a tym samym stanowią jedną budowlę. Sama kanalizacja kablowa, bez wypełnienia jej kablami, nie mogłaby bowiem służyć celowi świadczenia usług telekomunikacyjnych. Ta złożona z kanalizacji kablowej i kabli wraz z urządzeniami i instalacjami jedna budowla stanowi przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości, jeżeli jest związana z prowadzeniem działalności gospodarczej. Sprzedaż kanalizacji kablowej na rzecz innego podmiotu
z jednoczesnym pozostawieniem linii kablowych we własności skarżącej Spółki, nie oznacza, że przestała istnieć całość techniczno-użytkowa pomiędzy tymi liniami kablowymi a kanalizacją kablową, w której zostały umieszczone. Czynność sprzedaży nie prowadzi do wyłączenia z opodatkowania części budowli tylko dlatego, że wspomniana budowla nie jest już własnością jednego podmiotu. Organy podatkowe zasadnie zatem, na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., opodatkowały podatkiem od nieruchomości tę część budowli, która stanowi własność Spółki. Orzekający w tej sprawie Sąd w pełni podziela zatem pogląd wyrażony m.in.
w wyroku tut. Sądu z dnia 24 lutego 2016 r., I SA/Bk 908/15, wyroku WSA w Łodzi
z dnia 3 czerwca 2015 r. I SA/Łd 288/15, czy też wyrok WSA w Rzeszowie z dnia
10 listopada 2015 r., I SA/Rz 289/15 (dostępny w bazie orzeczenia.nsa.gov.pl.).
Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. podatnikami podatku od nieruchomości
są m.in. osoby prawne, będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych. Z art. 2 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. wynika, że opodatkowaniu podlega także część budowli związana z prowadzoną działalnością gospodarczą. Obowiązek podatkowy ciąży zatem na właścicielach całej budowli, jak też właścicielach poszczególnych części tej budowli, składających się na budowlę stanowiącą całość techniczno-użytkową.
Skarżąca spółka w skardze wskazała, że w wyroku z 27 maja 2014 r. sygn. akt II FSK 1498/12 NSA przyjął, że nie można opodatkować części budowli jaką stanowią kable położone w kanalizacji kablowej z tego tylko powodu, że właścicielem kanalizacji kablowej jest inny podmiot niż właściciel kabli. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie nie podziela tego stanowiska. Po pierwsze powołane w tym wyroku orzeczenia NSA odnosiły się do innego stanu faktycznego,
a mianowicie do sytuacji, gdy opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości zostały kable światłowodowe podwieszone na trakcji energetycznej, niebędącej własnością skarżącej spółki. Po drugie nie jest kwestią sporną, że kanalizacja kablowa, jak
i ułożone w niej kable, stanowią całość techniczno-użytkową i dalej
są wykorzystywane przez skarżącą Spółkę zgodnie z przeznaczeniem, dla którego budowla powstała.
Końcowo zaznaczenia wymaga, że z dniem 17 lipca 2010 r. nastąpiła zmiana stanu prawnego, która doprowadziła do zdefiniowania w art. 3 pkt 3a ustawy Prawo budowlane pojęcia obiektów liniowych. Od tego mementu ustawodawca definiuje takie obiekty jako m.in. kanalizację kablową, zastrzegając jednak, że kable w niej zainstalowane nie stanowią obiektu budowlanego lub jego części ani urządzenia budowlanego. Wobec powyższego organy zgodnie z obowiązującymi przepisami określiły wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości
za 2010 r. z tytułu budowli będących własnością Spółki (linii kablowych) jedynie
za okres siedmiu miesięcy tego roku podatkowego.
Tym samym, pozbawione podstaw okazały się zatem zarzuty naruszenia art. 2 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 1a ust. 1 pkt 2 oraz w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l.
Nie zasługują również na uwzględnienie zarzuty naruszenia art. 210 § 4
w związku z art. 122, art. 187 § 1, art. 191 oraz art. 193 o.p. - przez niewyjaśnienie przesłanek rozstrzygnięcia w zakresie podstawy opodatkowania od spornych budowli, co jest konsekwencją zaniechania ustaleń faktycznych w tym zakresie,
w tym zaniechania dowodu z ewidencji środków o trwałych.
W sprawie bezspornym jest, że Spółka była w 2010 r. właścicielem linii kablowych, umieszczonych w kanalizacji kablowej, będącej własnością innego podmiotu. Nie budzi również wątpliwości, że Spółka nie zadeklarowała w 2010 r. ww. budowli do opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Organy prawidłowo zaś ustaliły, że Spółka zaniżyła w 2010 r. podstawę opodatkowania w stosunku do lat poprzednich, jedynie na skutek wyłączenia z niej wartości kabli telekomunikacyjnych. Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., podstawę opodatkowania stanowi dla budowli lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej,
z zastrzeżeniem ust. 4-6 - wartość, o której mowa w przepisach o podatkach dochodowych, ustalona na dzień 1 stycznia roku podatkowego, stanowiąca podstawę obliczania amortyzacji w tym roku, niepomniejszona o odpisy amortyzacyjne, a w przypadku budowli całkowicie zamortyzowanych - ich wartość
z dnia 1 stycznia roku, w którym dokonano ostatniego odpisu amortyzacyjnego. Sposób ustalania podstawy opodatkowania w przypadku budowli wymaga zatem szczególnej aktywności ze strony podatnika, która nie zawsze może zostać zastąpiona przez organ podatkowy. Zaznaczyć także należy, że w odniesieniu
do podatku od nieruchomości, dokonane odpisy amortyzacyjne nie rzutują na wartość budowli w podatku od nieruchomości, skoro wartość tę bierze się - dla określenia podstawy opodatkowania - w pełnej wysokości (bez dokonanych odpisów amortyzacyjnych).
Z akt sprawy wynika, że organ I instancji uzyskał od skarżącej Spółki płytę CD, która miała zawierać wyciąg z ewidencji środków trwałych położonych na terenie województwa podlaskiego, m.in. na terenie gminy S. Z danych tych nie wynikała jednak wartość kabli w kanalizacji kablowej położonej w gminie. Organ stwierdził, że przedstawiona płyta CD zawiera nieczytelne dane dla całego województwa podlaskiego, bez liczb porządkowych, bez wskazania miejsc położenia środków trwałych i procentowych udziałów gmin. Dane te są zatem nieprzydatne dla określenia wartości linii kablowych na potrzeby kontrolowanego postepowania. Pomimo ponownego wezwania do określenia wartości budowli na dzień 1 stycznia 2010 r. podatnik nie przedstawił tych danych, pomimo, że dysponował takimi danymi na co wskazują deklaracje na podatek od nieruchomości składane za wcześniejsze lata.
Organ dokonując ustalenia podstawy opodatkowania w podatku
od nieruchomości, zestawił wartości budowli podane przez skarżącą Spółkę
w deklaracjach za 2007 r., 2008 r. i 2009 r. i 2010 r. oraz uwzględnił sprzedaż części budowli na rzecz T. Sp. z o.o. Szczegółowe ustalenia w tym zakresie przedstawiono w uzasadnieniu decyzji organu I instancji. W ocenie Sądu, taki sposób wyliczenia podstawy opodatkowania, przy braku współpracy ze strony skarżącej Spółki, jest prawidłowy. Trzeba podkreślić, że w toku postępowania podatkowego skarżąca Spółka nie przedstawiła żadnego dowodu podważającego przyjętą wartość budowli w 2010 r., nie wskazywała też na jakiekolwiek zmiany w stanie posiadania budowli (poza przeniesieniem na rzecz T. Sp. z o.o. kanalizacji kablowej). Organy w wydanych decyzjach nie obciążyły podatkiem żadnych nowych obiektów budowlanych. Zanegowano jedynie wyłączenie przez skarżącą Spółkę z podstawy opodatkowania część budowli stanowiących linie kablowe.
Biorąc pod uwagę stawiane zarzuty trzeba zauważyć, że zgodnie z art. 180
§ 1 o.p. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się
do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Dowodami tymi mogą być
w szczególności (o czym stanowi art. 181 o.p.) księgi podatkowe, deklaracje złożone przez stronę, zeznania świadków, opinie biegłych, materiały i informacje zebrane
w wyniku oględzin, informacje podatkowe oraz inne dokumenty zgromadzone w toku czynności sprawdzających lub kontroli podatkowej, z zastrzeżeniem art. 284a § 3, art. 284b § 3 i art. 288 § 2 omawianej ustawy oraz materiały zgromadzone w toku postępowania karnego albo postępowania w sprawach o przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe. W świetle przytoczonej regulacji deklaracja podatkowa może być źródłem danych dotyczących wartości podstawy opodatkowania. Dopuszczalność ustalenia wartości linii kablowych w oparciu o pierwotną deklarację dotyczącą podatku od nieruchomości za inne lata zyskała aprobatę NSA wyrażoną m.in. w wyroku z dnia 7 lutego 2014 r., sygn. akt II FSK 502/12.
Podatek od nieruchomości należny od osób prawnych podlega samoobliczeniu, co wiąże się z koniecznością samodzielnego ustalenia przez podatnika wszystkich elementów składających się na zobowiązanie podatkowe,
tj. przedmiotu, podstawy opodatkowania oraz – przy uwzględnieniu wynikającej
z uchwały właściwej rady gminy stawki – obliczenia wysokości podatku. Reguła
ta ma wpływ na ocenę zakresu obowiązków podatnika, w kontekście ustalania poszczególnych elementów konstrukcyjnych podatku. Co do zasady, ciężar dowodu w postępowaniu podatkowym, stosownie do art. 122 i art. 187 § 1 o.p., spoczywa
na organie podatkowym, jednakże nie jest to obowiązek nieograniczony.
W szczególności jeżeli podatnik usiłuje wywieść korzystne dla siebie rezultaty podatkowe, kwestionując zarazem ustalenia organów, na niego przechodzi obowiązek wykazania, że przyjęte przez organy ustalenia są nieprawidłowe lub niekompletne. W piśmiennictwie i orzecznictwie zwraca się też uwagę na obowiązek podatnika współdziałania z organem w ramach prowadzonego postępowania podatkowego (por. wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2012 r., sygn. akt II FSK 182/11).
W kontrolowanej sprawie organy wypełniły wymogi stawiane im przez przepisy postępowania podatkowego. Zebrany i dostępny materiał dowodowy zapewnił możliwość wydania decyzji, w której dokonano prawidłowego wymiaru podatku
od nieruchomości. Ustaleń tych nie podważyły zarzuty stawiane przez skarżącą Spółkę.
W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270
ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło