I SA/Bk 1158/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 maja 2017 r. wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 24 stycznia 2017 r. sygn. akt I SA/Bk 1158/16 wydanego w sprawie ze skargi H. Sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry p o s t a n a w i a: odmówić przywrócenia terminu do złożenia skargi kasacyjnej; Spółka H. Sp. z o.o. w W. reprezentowana przez radcę prawnego wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 24 stycznia 2017 r. sygn. akt I SA/Bk 1158/17 oddalił powyższą skargę. Odpis wyroku z uzasadnieniem doręczono pełnomocnikowi skarżącej Spółki w dniu 21 lutego 2017 r. Termin do złożenia skargi kasacyjnej biegł zatem od dnia 22 lutego 2017 r. do dnia 23 marca 2017 r. i upłynął bezskutecznie. W dniu 3 kwietnia 2017 r. pełnomocnik skarżącej Spółki zaskarżył powyższy wyrok skargą kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Jednocześnie złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej. Pełnomocnik strony skarżącej argumentując wniosek wskazał, że do niezaskarżenia w terminie wyroku doszło wskutek zdarzenia losowego, polegające na niezamierzonym i niezawinionym, omyłkowym nadaniu w terminie przedmiotowej skargi do Sądu Rejonowego w Ż. II Wydział Karny wraz z przesyłką przeznaczoną do sprawy zawisłej pod sygn. akt [...], zamiast do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. W ocenie autora wniosku pełnomocnik oraz jego pracownicy w sposób prawidłowy dokonali wszelkich czynności, natomiast popełniony przez jednego z pracowników błąd należy zakwalifikować jako niezawinione zdarzenie losowe, które nastąpiło na takim etapie, iż nie było możliwości jego naprawienia. Nastąpił on bowiem na etapie ostatniej czynności technicznej przed skierowaniem korespondencji do wysłania. Zaistnienie błędu na tym etapie przygotowania skargi kasacyjnej uniemożliwiał stosowną reakcję w wymaganym terminie. Kwestia błędu została wykryta dopiero w poniedziałek 27 marca, w wyniku otrzymania informacji od pracownika Sądu Rejonowego w Ż. i od tego momentu, jak podkreślono, pełnomocnik podjął wszelkie wysiłki, aby zniwelować skutki tego niezawinionego błędu. Do wniosku załączono skargę kasacyjną od wyroku WSA w Białymstoku z dnia 24 stycznia 2017 roku (sygn. akt I SA/Bk 1158/16) wraz odpisem oraz wszelkimi załącznikami oraz oświadczenie pracownika z dnia 27 marca 2017 roku, opisujące okoliczności popełnienia błędu, jak również stronę książki nadawczej, zawierające potwierdzenie nadania przesyłki do Sądu Rejonowego w Ż. oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 177 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) - przywoływanej dalej w skrócie jako "p.p.s.a.", skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Według zaś art. 86 § 1 p.p.s..a, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Stosownie natomiast do art. 87 § 1, 2 i 4 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w okresie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie też z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i może być zastosowana jedynie wtedy, gdy wszystkie określone w przywołanych przepisach przesłanki zostaną spełnione łącznie. Samo złożenie wniosku przez zainteresowanego we wskazanym terminie oraz dokonanie czynności, dla której zakreślony był termin, nie jest wystarczającą przesłanką przywrócenia uchybionego terminu do dokonania czynności procesowej. Konieczne jest bowiem uprawdopodobnienie przez wnioskodawcę, że nie ponosi on winy w niedochowaniu terminu. W ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych, które zresztą tutejszy sąd w pełni podziela podkreśla się, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy jego uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy największym w danych warunkach wysiłku. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (vide: postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 20 stycznia 2015 r. sygn. akt II GZ 896/14 – Lex nr 1628828, 12 lutego 2015 r. sygn. akt I OZ 91/15 – Lex nr 1643289, 9 września 2014 r. sygn. akt II GZ 499/14 – Lex nr 1530525, 24 października 2016 r. sygn. akt I FZ 267/16 – dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Natomiast do przesłanek negatywnych zalicza się przykładowo: zaniedbanie pracownika odpowiedzialnego za sprawy napływającej korespondencji w zakładzie osoby prawnej (wyrok NSA z dnia 9 marca 2000 r., sygn. akt I SA/Gd 1288/99), nieznajomość prawa (wyrok NSA z dnia 6 listopada 1998 r., sygn. akt I SA/Łd 153/97), czy niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw (postanowienie NSA z 10 lutego 2000 r., sygn. akt SA/Sz 1117/99 – wszystkie dostępne w CBOSA). Kryterium braku winy, jako przesłanki przywracającej termin do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonaniu tej czynności. Można o nim mówić jedynie wówczas, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (postanowienie NSA z 2 października 2002 r., V SA 793/03). Przeszkody te muszą mieć charakter zewnętrzny i obiektywny. Z treści omawianego przepisu należy wywieść, że to strona powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna. Ocena braku winy w uchybieniu terminu należy do sądu i powinna uwzględniać wszystkie okoliczności sprawy. Zatem w przypadku, gdy strona uchybiając terminowi dopuściła się chociażby lekkiego niedbalstwa, dokonana przez nią czynność pozostanie bezskuteczna, ponieważ przywrócenie terminu nie będzie w tej sytuacji dopuszczalne. Przystępując do merytorycznej oceny wniosku o przywrócenie terminu w pierwszej kolejności wskazać trzeba, że został on złożony z zachowaniem terminu przewidzianego w art. 87 § 1 p.p.s.a. Wraz z wnioskiem pełnomocnik skarżącej Spółki złożył również skargę kasacyjną, a więc dopełnił czynności, której nie dokonał w terminie. Jednakże okoliczności podniesione przez pełnomocnika Spółki w motywach wniosku nie dowodzą braku winy w uchybieniu terminu i z całą pewnością nie uzasadniają uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej. Wyjaśnić w tym miejscu trzeba, że w przypadku, gdy strona jest reprezentowana przez pełnomocnika, sąd musi mieć na uwadze działania pełnomocnika. Dodatkowo, gdy jest to pełnomocnik profesjonalny, przy ocenie możliwości przywrócenia terminu (również przy ocenie formalnych aspektów wniosku) należy uwzględniać wiedzę i konieczność zachowania należytej staranności przez tego pełnomocnika. Podkreślić należy, że na profesjonalnym pełnomocniku ciąży szczególny obowiązek dbałości o terminowość i prawidłowość dokonywanych czynności procesowych. W sytuacjach, gdy od prawidłowego dokonania danej czynności zależy dalszy bieg powierzonej pełnomocnikowi sprawy zasadnym jest wymaganie od tego pełnomocnika maksimum staranności. Rzetelność wykonania czynności procesowych przekładać się będzie bowiem na prawo strony do obrony swoich interesów i ochrony jej praw (vide: postanowienie NSA z dnia 26 października 2016 r. sygn. akt II OZ 1223/16). W tej sprawie na podkreślenie zasługuje fakt, że skarżąca Spółka była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika będącego radcą prawnym, który uchybił terminowemu wniesieniu skargi kasacyjnej. W niniejszej sprawie, pełnomocnik miał świadomość, że merytoryczne rozpoznanie skargi kasacyjnej zależy przede wszystkim od złożenia jej w terminie. Profesjonalny pełnomocnik dochowując należytej staranności powinien był trzymać pieczę przez skontrolowanie dokonanych przez pracownika czynności nad prawidłowością nadania przesyłki zawierającej skargę kasacyjną. Radca prawny prowadzący kancelarię, będący profesjonalnym, fachowym pełnomocnikiem powinien w sposób właściwy i odpowiedni zorganizować pracę swojej kancelarii i zasady jej funkcjonowania, także w kwestii tak istotnej, jak wysyłanie korespondencji z zachowaniem terminów. Trudno zatem jest zaaprobować stanowisko autora wniosku, który twierdzi, pełnomocnik oraz jego pracownicy w sposób prawidłowy dokonali wszelkich czynności, natomiast popełniony przez jednego z pracowników błąd w postaci nadania skargi kasacyjnej do Sądu Rejonowego w Ż. II Wydział Karny wraz z przesyłką przeznaczoną do sprawy zawisłej pod sygn. akt [...], należy zakwalifikować jako niezawinione zdarzenie losowe. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku, o czym był wyżej mowa, można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, to jest w sytuacji, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W konsekwencji, dla przyjęcia winy wystarcza nawet niewielkie zaniedbanie. Taka sytuacja miała zaś niewątpliwie miejsce na gruncie rozpoznawanej sprawy. Podkreślenia również wymaga, że fakt popełnienia błędu przez pracownika kancelarii nie był przez pełnomocnika skarżącego kwestionowany. Powody zaś omyłki pracownika kancelarii w wysyłce przesyłki zawierającej dokumenty stanowiące uzupełnienie braków formalnych skargi pozostają bez wpływu na winę pełnomocnika, który w sferze skutków procesowych ponosi odpowiedzialność za uchybienia pracownika. Podsumowując wskazane powody, dla których pełnomocnik skarżącej Spółki nie złożył skargi kasacyjnej w terminie nie miały charakteru nadzwyczajnego i nie były spowodowane żadną przeszkodą niemożliwą do usunięcia. Tym samym - w ocenie sądu - pełnomocnik nie wskazał okoliczności, które mogłyby uprawdopodobnić brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Mając na uwadze przedstawioną argumentację, Sąd postanowił jak w sentencji na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a.