I SA/Bk 1546/17
PostanowienieWSA w Białymstoku2017-11-09
Skład orzekający: Starszy referendarz sądowy Tomasz Oleksicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego, która wykazała stratę netto w bieżącym okresie, ale dysponuje znacznym majątkiem trwałym oraz środkami finansowymi (choć częściowo zajętymi przez organ podatkowy) i uzyskuje dochody z dzierżawy oraz pożyczek od wspólników, może zostać zwolniona z kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, że spółka prawa handlowego, mimo poniesienia straty w bieżącym okresie, dysponuje znacznym majątkiem trwałym i uzyskuje środki finansowe z dzierżawy oraz pożyczek od wspólników, co pozwala jej na pokrycie kosztów sądowych, w tym wpisu od skargi. Podmiot prowadzący działalność gospodarczą powinien przewidywać konieczność ponoszenia kosztów sądowych i mieć na ten cel wygospodarowane środki.Stan faktyczny
Spółka O T I Sp. z o.o. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B w przedmiocie określenia przybliżonych kwot zobowiązań podatkowych z tytułu podatku od towarów i usług. Spółka wykazała w 2016 r. wysoki dochód, ale poniosła stratę netto w bieżącym okresie. Dysponuje znacznym majątkiem trwałym, środkami na rachunkach bankowych (częściowo zajętymi) oraz uzyskuje dochody z dzierżawy i pożyczek od wspólników.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Tomasz Oleksicki, po rozpoznaniu w dniu 09 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi O T I Sp. z o.o. w S na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B z dnia [...] sierpnia 2017 r. Nr [...] w przedmiocie określenia przybliżonych kwot zobowiązań podatkowych z tytułu podatku od towarów i usług za lipiec, sierpień i wrzesień 2016 r. wraz z należnymi odsetkami na dzień wydania decyzji organu I instancji oraz orzeczenia o zabezpieczeniu przybliżonej wysokości zobowiązania podatkowego oraz odsetek za zwłokę na majątku podatnika p o s t a n a w i a - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
O T I Sp. z o.o. z siedzibą w S wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Przedmiotem działalności przedsiębiorstwa jest m.in. sprzedaż hurtowa paliw i produktów pochodnych; działalność agentów zajmujących się sprzedażą paliw, rud metali i chemikaliów przemysłowych; sprzedaż detaliczna części i akcesoriów do pojazdów samochodowych. Z rachunku zysków i strat sporządzonego za 2016 r. wynika, że skarżąca spółka osiągnęła dochód w wysokości 12.035.961,99 zł,
przy przychodzie 2.158.517.492,27 zł. Zysk ten nie został wypłacony z uwagi na zajęcia zabezpieczające. Na dzień [...] lipca br. przedsiębiorstwo poniosło stratę w wysokości 234.985,35 zł netto. Wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych spółki wynosi 5.000 zł, natomiast wartość środków trwałych wnioskodawcy za rok 2016 to 1.278.489,58 zł (nieruchomość, na której została ustanowiona hipoteka przymusowa). Na [...] rachunkach bankowych firma ma zgromadzone 3.611.587 zł i 12,40 euro - środki te podlegają zajęciu na rzecz organu podatkowego. W banku [...] przedsiębiorstwo ma zgromadzone 100 euro i 179,51 zł. Na dzień 13 września br. środki pieniężne w kasie firmy to 260,80 zł; należności z tytułu: sprzedaży wynoszą 31.774,43 zł; podatków, ubezpieczeń społecznych oraz innych świadczeń (wpłaty zaliczek) - 255.016 zł, pozostałe należności to 1.068 zł. Zobowiązania na dzień [..] lipca br. wynoszą łącznie 85.226,69 zł, w tym: z tytułu podatków – 65.286,98 zł; z tytułu usług – 5.937,78 zł; z tytułu niewypłaconych wynagrodzeń – 14.001,93 zł. Przedsiębiorstwo nie osiąga dochodu, nie prowadzi działalności, posiadana nieruchomość (objęta decyzją o zabezpieczeniu) została wydzierżawiona. Wszystkie środki uzyskane z dzierżawy są przeznaczane na pokrycie zobowiązań pracowniczych oraz wobec organów podatkowych i ZUS. Skarżąca spółka środki na pokrycie bieżących potrzeb (podatki, świadczenia społeczne, odprawy, ZUS, świadczenia pracownicze) uzyskuje od wspólników w ramach pożyczki (k. 12 – 17).
Do akt sprawy O T I Sp. z o.o. z siedzibą w S dołączyła: bilans i rachunek zysków i strat na dzień [...] lipca br. (k. 22); dokumenty bankowe poświadczające zajęcie egzekucyjne rachunków bankowych i wysokość środków pieniężnych na tych rachunkach (k. 23 – 24).
Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje - gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W tym stanie rzeczy rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592).
Na wstępie należy wskazać, iż na obecnym etapie postępowania koszty sądowe ograniczają się do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 500 zł (k. 1).
Ze złożonego wniosku wynika, że O T I Sp. z o.o. z siedzibą w S w 2016 r. osiągnęła dochód w wysokości 12.035.961,99 zł,
przy przychodzie 2.158.517.492,27 zł (zysk ten nie został wypłacony z uwagi na zajęcia zabezpieczające) – k. 22. Na dzień [...] lipca br. przedsiębiorstwo poniosło stratę w wysokości 234.985,35 zł netto, przy przychodzie 138.014,87 zł. Spółka dysponuje majątkiem trwałym o łącznej wartości 1.277.462,08 zł (grunty, budynki, urządzenia techniczne i maszyny) – stan na dzień [...] lipca 2017 r. (k. 19). Na dzień [...] lipca br. strona skarżąca dysponowała kwotą 3.629.675.32 zł w kasie i na rachunkach (k. 20), na dzień [..] września br. środki pieniężne w kasie firmy wynosiły 260,80 zł (k. 16), natomiast rachunki bankowe przedsiębiorstwa zostały objęte zajęciem egzekucyjnym na rzecz urzędu skarbowego na kwotę 86.165.691 zł (k. 23 – 24). Aktualnie skarżące przedsiębiorstwo, nie prowadzi działalności, utrzymuje się z: dzierżawy nieruchomości oraz pożyczek od wspólników na pokrycie bieżących potrzeb (uzyskane w ten sposób środki są przeznaczone na pokrycie zobowiązań pracowniczych oraz wobec organów podatkowych i ZUS).
W tym miejscu należy zatem skonstatować, iż u podstaw przedmiotowego rozstrzygnięcia legł fakt, iż jak wynika z dołączonego do akt sprawy wyciągu z KRS skarżąca spółka aktualnie prowadzi działalność gospodarczą (k. 10 – 11). Spółka uzyskuje środki na bieżącą działalność z dzierżawy nieruchomości oraz pożyczek od wspólników. Przedsiębiorstwo dysponuje majątkiem trwałym o łącznej wartości 1.277.462,08 zł, w tym: grunty – 222.484 zł; budynki – 875.856,28 zł; urządzenia techniczne i maszyny – 162.739,74 zł; inne środki trwałe – 16.382,06 zł. W 2017 r. (stan na [...] lipca) przedsiębiorstwo poniosło stratę w kwocie 234.985,35 zł, przy przychodzie 138.014 zł (k. 22); w 2016 r. dochód ten wyniósł 12.035.961,99 zł,
przy przychodzie 2.158.517.492,27 zł.
Mając na uwadze powyższe okoliczności, to należało zatem stwierdzić,
iż skarżąca spółka jest w stanie uiścić całość wpisu od skargi (tj. 500 zł), bowiem jak wykazano wyżej dysponuje ona majątkiem oraz uzyskuje środki finansowe na pokrycie działalności własnej. Zasoby majątkowe, którymi dysponuje strona skarżąca powinny zostać przynajmniej w części przeznaczone na pokrycie wpisu od skargi oraz innych ewentualnych kosztów sądowych, które mogą się pojawić w sprawie niniejszej.
Nie bez znaczenia w sprawie niniejszej pozostaje okoliczność,
iż w orzecznictwie podkreśla się, że podmiot prowadzący działalność gospodarczą powinien przewidzieć konieczność ponoszenia kosztów spraw sądowych związanych z prowadzoną działalnością i mieć wygospodarowane na ten cel środki finansowe. Tym samym w przypadku planowania bądź wystąpienia na drogę sądową powinien się liczyć z koniecznością poniesienia kosztów sądowych i przeznaczenia, bądź
z bieżącej działalności lub ze zgromadzonych zasobów pieniężnych, kwot niezbędnych do skutecznego wszczęcia procesu. Koszty związane z postępowaniem przed sądem należy traktować na równi z innymi kosztami prowadzonej działalności, takimi jak należności publicznoprawne, pieniężne zobowiązania umowne
czy wynagrodzenia pracownicze (vide: postanowienia NSA z dnia: 18 stycznia 2008 r., sygn. akt I OZ 809/07; 03 września 2014 r., sygn. akt II OZ 847/14; 06 lutego 2013 r., sygn. akt II GZ 42/13, publ. www.cbois.nsa.gov.pl).
Dlatego też mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło