I SA/Bk 175/16
WyrokWSA w Białymstoku2016-05-25
Skład orzekający: Andrzej Melezini, Paweł Janusz Lewkowicz, Jacek Pruszyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy linie kablowe stanowią samodzielny przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości w sytuacji, gdy kanalizacja kablowa, w której są umieszczone, jest własnością innego podmiotu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że linie kablowe stanowią budowlę podlegającą opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, nawet jeśli kanalizacja kablowa jest własnością innego podmiotu. Podkreślono, że linie kablowe i kanalizacja kablowa tworzą całość techniczno-użytkową, a sprzedaż kanalizacji nie wyłącza z opodatkowania linii kablowych będących własnością innego podmiotu. Obowiązek podatkowy ciąży na właścicielach poszczególnych części budowli.Stan faktyczny
Spółka O. S.A. nie wykazała w deklaracji na podatek od nieruchomości za 2010 r. budowli w postaci linii kablowych położonych w kanalizacji kablowej, której była właścicielem, podczas gdy kanalizacja kablowa została sprzedana innemu podmiotowi. Organ I instancji określił wysokość zobowiązania podatkowego, opierając się na danych z poprzednich lat. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym twierdząc, że linie kablowe nie stanowią budowli podlegającej opodatkowaniu, gdy właściciel kanalizacji jest inny niż właściciel kabli.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Melezini, Sędziowie sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz,, sędzia WSA Jacek Pruszyński (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 25 maja 2016 r. sprawy ze skargi O. S.A. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za rok 2010 (gm. S.) oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] września 2015 r. znak [...] Wójt Gminy S. określił O. S.A. w W. (poprzednio T. S.A. w W., dalej powoływana jako skarżąca Spółka) wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2010 r. w kwocie
20.016,00 zł.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, że skarżąca Spółka w dniu [...] stycznia 2010 r. złożyła deklarację na podatek od nieruchomości na 2010 r., nie wykazując budowli jako przedmiotów opodatkowania. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego (pismo Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2014 r. UKS [...]) wynika, że skarżąca Spółka w deklaracjach na podatek od nieruchomości złożonych właściwym organom podatkowym za 2009 r. w części dotyczącej wartości budowli lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej nie wykazała wartości linii kablowych położonych w kanalizacji kablowej oraz, że linie kablowe położone w kanalizacji kablowej nie były przedmiotem transakcji sprzedaży i leasingu zwrotnego z dnia [...] stycznia 2009 r. zawartej z T. Sp. z o. o. W związku z powyższym ich wartość powinna zostać uwzględniona w podstawie opodatkowania budowli w deklaracji na podatek od nieruchomości na 2010 r. Ponadto z wyniku kontroli wynika, że przy piśmie z dnia 25 sierpnia 2010 r., kontrolowany podmiot złożył wyjaśnienia dotyczące ewidencji środków trwałych, w tym stosowanego przez O. S.A. w systemie [...] słownika wzorca lokalizacji. Z załącznika nr 3 do ww. pisma: "Oznaczenie rodzaju środka trwałego" zawierającego dwie kategorie "rodzaj środka trwałego" i "bliższe określenie środka trwałego" wynika, że w odniesieniu do linii kablowych i światłowodowych prowadzona ewidencja narzuca konieczność (a tym samym daje możliwość) precyzyjnego ustalenia przebiegu tych linii przez daną gminę.
Dokonując prawno-podatkowej kwalifikacji organ I instancji stwierdził, że linie kablowe ułożone w kanalizacji kablowej tworzą z nią całość techniczno-użytkową, podlegająca opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zm., dalej: u.p.o.l.) w stanie prawnym obowiązującym do końca lipca 2010 r. W żadnym elemencie definicji budowli ustawodawca nie nawiązuje do podmiotu, który ją lub jej częściami włada. Jeżeli nawet dotychczasowy właściciel sieci telekomunikacyjnej sprzeda pewne jej elementy (np. kanalizację) innemu podmiotowi, a kable i kanalizacja wykorzystywane są w dalszym ciągu w tym samym, celu, to okoliczność ta nie prowadzi do utraty statusu sieci telekomunikacyjnej jako budowli.
Z uwagi na brak możliwości ustalenia wartości budowli w oparciu o przesłaną przez Spółkę płytę CD organ odmówił jej mocy dowodowej i ponowił wezwanie do określania wartości linii telekomunikacyjnych ułożonych w kanalizacji kablowej na terenie gminy S. Spółka nie określiła wartości tychże budowli, dlatego też wartość budowli, uwzględniając fakt że w zakresie posiadania obiektów budowlanych przez Spółkę w latach 2007-2010 nie zaszła żadna zmiana (poza sprzedażą w 2009 r. kanalizacji kablowej), organ ustalił na podstawie danych zawartych w deklaracji za 2007 r. Organ podkreślił, że skarżąca Spółka nie zgłaszała żadnych zmian ani w Urzędzie Gminy S., ani też w Starostwie Powiatowym w S., czy też Nadzorze Budowlanym Powiatu Ziemskiego w S., które to organy są odpowiedzialne za ewidencję obiektów budowlanych położonych na terenie gminy.
Z decyzją nie zgodziła się skarżąca Spółka i w złożonym odwołaniu zarzuciła naruszenie szeregu przepisów prawa procesowego i materialnego. Zdaniem skarżącej Spółki, organ naruszył przepisy prawa bowiem nie przeprowadził dowodów z ewidencji środków trwałych Spółki oraz pominięcia wartości linii telekomunikacyjnych wskazanych przez Spółkę w zestawieniu przy piśmie z dnia [...] sierpnia 2015 r. W uzasadnieniu nie wskazano jakich obiektów budowlanych Spółka nie wskazała do opodatkowania w 2010 r. Ponadto, zdaniem Skarżącego przedstawiona przez organ argumentacja wskazująca na podleganie linii kablowych położonych w kanalizacji kablowej podatkowi od nieruchomości nie jest adekwatna w stanie faktycznym, który wystąpił w przedmiotowej sprawie tj. w sytuacji, w której Spółka przestała być właścicielem kanalizacji kablowej, zaś pozostała właścicielem przebiegających przez tę kanalizację linii kablowych. W opinii skarżącej Spółki w sytuacji, w której właścicielem kanalizacji, przez którą przebiegają linie kablowe, jest inny podmiot niż właściciel linii kablowych, linie te nie mogą zostać uznane za budowle podlegające podatkowi od nieruchomości. Wskazał w tym zakresie, że w sytuacji w której linia kablowa i kanalizacja kablowa stanowią całość techniczną – użytkową i mają różnych właścicieli, nie można określić podatnika podatku od nieruchomości.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r., Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kolegium wskazało, że ustalony w sprawie stan faktyczny nie budzi wątpliwości, zaś zaskarżona decyzja jest zgodna z przepisami mającymi zastosowanie w sprawie. Kolegium wskazało, że zasadniczą kwestią jest ustalenie wysokości zobowiązania, jakie powinna ponosić Spółka w podatku od nieruchomości za budowle za 2010 r.
Kolegium, przytaczając obowiązujące przepisy u.p.o.l., wskazało że z wyniku kontroli przeprowadzonej przez UKS w W. wynika, że transakcja sprzedaży i leasingu zwrotnego z dnia [...].01.2009 r. zawarta między T. S.A. a T. Sp. z o.o. nie objęła linii kablowych położonych w kanalizacji kablowej, które pozostały własnością T. S.A.
Jednocześnie zwrócił uwagę, że sprzedaż kanalizacji kablowej nie doprowadziła do utraty statusu sieci telekomunikacyjnej jako budowli. W dalszym ciągu stanowi ona przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości, z tym zastrzeżeniem, że właściciele jej poszczególnych części powinni deklarować podatek od posiadanych elementów. Fakt, że same linie kablowe (niezależnie kto jest właścicielem kanalizacji kablowej) podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości potwierdza wyrok WSA w Białymstoku z dnia 14 listopada 2012 r. sygn. akt I SA/Bk 270/12. Dopiero po nowelizacji ustawy Prawo budowlane dokonanej od 17.07.2010 r. kable znajdujące się w kanalizacji kablowej nie stanowią obiektu budowlanego lub jego części ani urządzenia budowlanego. Z powyższych względów nie można zgodzić się ze stanowiskiem podatnika, który twierdzi, że niemożliwym jest samodzielne opodatkowanie linii kablowych, w sytuacji, w której przebiegają one przez cudzą kanalizację kablową i zarzutem naruszenia art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l.
Odnoszenie określenia wartości budowli stanowiącej własność skarżącej Spółki, Kolegium podkreśliło, że z akt sprawy i uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, iż po 2007 r. kiedy to Spółka po raz ostatni deklarowała do opodatkowania linie kablowe, nie dokonywała żadnych zgłoszeń dotyczących rozbiórki lub likwidacji kabli i urządzeń T. S.A., ani zawiadomień mogących spowodować tak znaczne obniżenie wartości linii kablowych, jak wykazywała w składanych organowi wyjaśnieniach. Organ nie otrzymał od podatnika informacji o ewentualnym ulepszeniu budowli stanowiącej linie kablowe w kanalizacji kablowej na przestrzeni lat 2007-2010, lub też o innych zmianach w ewidencji śr. trwałych.
Podatek od nieruchomości należny od osób prawnych podlega samoobliczeniu, co wiąże się z koniecznością samodzielnego ustalenia przez podatnika wszystkich elementów składających się na zobowiązanie podatkowe, tj. przedmiotu, podstawy opodatkowania oraz - przy uwzględnieniu wynikającej z uchwały właściwej rady gminy stawki - obliczenia wysokości podatku. Co do zasady, ciężar dowodu w postępowaniu podatkowym, stosownie do art. 122 i art. 187 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej: o.p.), spoczywa na organie podatkowym. Nie jest to jednak obowiązek nieograniczony, w szczególności jeżeli podatnik usiłuje wywieść korzystne dla siebie skutki podatkowe. W kontekście powyższego należy stwierdzić, że jeżeli nie było możliwe na podstawie ewidencji środków trwałych ustalenie przez organ podatkowy wartości kabla ułożonego w kanalizacji kablowej i jednocześnie nie uzyskano stosownych danych od podatnika, to jedyną możliwą metodą określenia podstawy opodatkowania jest określenie na podstawie deklaracji z roku, w którym podatnik deklarował do opodatkowania kompletny obiekt budowlany, tj. 2007 r.
Dlatego też, ustalenie wartości budowli możliwe jest w oparciu o dane zawarte w złożonej przez podatnika deklaracji za 2007 r. Przyjęty sposób ustalenia wartości budowli opiera się na założeniu, iż zmiany w zakresie wykazanej w deklaracji wartości budowli, które podlegają amortyzacji, uwzględniane są dopiero w deklaracji za kolejny rok podatkowy (art. 4 ust. 6 u.p.o.l.). Ponadto, jeżeli obowiązek podatkowy powstał w trakcie roku, to wymaga to korekty deklaracji podatkowej i wykazania dodatkowej podstawy opodatkowania wg wartości stanowiącej podstawę obliczania amortyzacji na dzień powstania obowiązku podatkowego (art. 4 ust. 3 u.p.o.l.). Zatem, jeżeli po złożeniu deklaracji np. za rok poprzedni nie było zmian w zakresie posiadania budowli (nie nabyto nowych i nie nastąpiło zbycie dotychczas posiadanych), ani też ich wartości (nie dokonano ulepszenia lub aktualizacji wyceny środka trwałego), w deklaracji na rok kolejny podstawa opodatkowania powinna być identyczna.
Na powyższą decyzję pełnomocnik skarżącej Spółki wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją wydanie decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Skarżonej decyzji zarzucono naruszenie:
- art. 210 § 4 w związku z art. 122, art. 187 § 1, art. 191 oraz art. 193 o.p. - przez niewyjaśnienie przesłanek rozstrzygnięcia w zakresie podstawy opodatkowania od spornych budowli, co jest konsekwencją zaniechania ustaleń faktycznych w tym zakresie, w tym zwłaszcza nieprzeprowadzenia dowodu z ewidencji środków trwałych oraz nie uwzględnienia wyjaśnień strony;
- art. 2 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 1a ust. 1 pkt 2 oraz w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., gdyż obciążono podatkiem od nieruchomości linie telekomunikacyjne kablowe położone w kanalizacji kablowej, mimo iż za okres roku 2010 - ze względu na to, że własność kanalizacji i własność położonych w niej linii kablowych nie pokrywa się - nie stanowią one budowli w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.
W ocenie Spółki - w konsekwencji naruszeń prawa procesowego - doszło do niewłaściwego zastosowania art. 2 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., ponieważ dokonano błędnych ustaleń co do przedmiotu opodatkowania, a w konsekwencji niewłaściwie również zastosowano art. 4 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., gdyż ustalona podstawa opodatkowania obejmuje wartość środków trwałych, niebędących budowlami.
Zdaniem spółki przedstawiona przez organ argumentacja, wskazująca na podleganie linii kablowych położonych w kanalizacji kablowej podatkowi od nieruchomości, nie jest adekwatna w stanie faktycznym, który w przedmiotowej sprawie wystąpił od lutego 2009 r., tj. w sytuacji, w której spółka przestała być właścicielem kanalizacji kablowej, zaś pozostała właścicielem przebiegających przez tę kanalizację linii kablowych. W sytuacji, w której właścicielem kanalizacji, przez którą przebiegają linie kablowe, jest inny podmiot niż właściciel linii kablowych, linie te nie mogą zostać uznane za budowle podlegające podatkowi od nieruchomości.
Spółka zarzuciła, że argumentacja organu nie uwzględnia, że zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. podatnikiem podatku od nieruchomości jest właściciel obiektu budowlanego. Wskazała, że w przypadku, gdy właścicielem zarówno kanalizacji, jak i linii kablowych jest ten sam podmiot, określenie podatnika od całości techniczno-użytkowej, na którą miały się składać te obiekty, jest możliwe - jest nim właściciel obu rzeczy, składających się na taką "całość". W ocenie spółki całość taka nie posiada natomiast właściciela w przypadku, gdy właścicielem kanalizacji jest inny podmiot niż właściciel położonych w niej linii kablowych. W stosunku do takiego "obiektu" nie sposób określić jego właściciela, co jej zdaniem oznacza, że dla takiej sytuacji ustawodawca nie przewidział podatnika. Skoro zaś norma prawnopodatkowa musi być, zgodnie z art. 217 Konstytucji RP zbudowana w taki sposób, by określony został zarówno przedmiot opodatkowania, jak i podatnik (podmiot podatku), to nieokreślenie podatnika oznacza niepełną normę prawnopodatkową, co z kolei wyklucza opodatkowanie. Jeśliby za organem przyjąć, że linie kablowe stanowią wraz z kanalizacją całość techniczno-użytkową, to w sytuacji, w której mają one różnych właścicieli, nie ma podatnika podatku od nieruchomości z tego tytułu.
W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., podtrzymując stanowisko w sprawie, wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Skarga jest niezasadna.
Badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd nie stwierdził naruszenia przez organy podatkowe przepisów prawa materialnego ani procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
Zasadniczy spór w sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy linie kablowe stanowią samodzielny przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości, w sytuacji, gdy kanalizacja kablowa znajduje się w rękach innego właściciela.
Odnosząc się do spornej kwestii wskazać należy, że w myśl art. 2 ust. 1
pkt 3 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Według ustawodawcy podatkowego budowlą jest obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, a także urządzenie budowlane w rozumieniu przepisów prawa budowlanego związane
z obiektem budowlanym, które zapewnia możliwość użytkowania obiektu zgodnie
z jego przeznaczeniem (art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l.). Zgodnie z art. 3 pkt 1 lit. "b" ustawy Prawo budowlane, obiektem budowlanym jest budowla stanowiąca całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami. Z kolei definicja budowli dla potrzeb ustawy Prawo budowlane została zawarta w art. 3 pkt 3 tej ustawy (brzmienie obowiązujące w 2010 r.). Wśród desygnatów budowli w przepisie tym wymieniono m.in. sieci techniczne i sieci uzbrojenia terenu. W załączniku do tej ustawy doprecyzowano, że są to takie sieci jak: elektroenergetyczne, telekomunikacyjne, gazowe, ciepłownicze, wodociągowe, kanalizacyjne oraz rurociągi przesyłowe (kategoria XXVI w załączniku). Stan prawny w tym zakresie uległ zmianie dopiero z dniem 17 lipca 2010 r., na skutek nowelizacji Prawa budowlanego przez zmianę art. 3 pkt 3 (wskazanie, że budowlą są m.in. obiekty liniowe) i dodanie przepisu art. 3 pkt 3a, który definiuje pojęcie obiektu liniowego
i stanowi, że jednym z takich obiektów liniowych jest kanalizacja kablowa, przy czym kable w niej zainstalowane nie stanowią obiektu budowlanego lub jego części ani urządzenia budowlanego.
Nie ulega zatem wątpliwości, że w świetle przepisów obowiązujących
do 17 lipca 2010 r., sieć telekomunikacyjna jest budowlą na gruncie u.p.o.l. Jeżeli kable są położone w kanalizacji kablowej, wówczas obie te budowle tworzą całość techniczno-użytkową, a tym samym stanowią jedną budowlę. Sama kanalizacja kablowa, bez wypełnienia jej kablami, nie mogłaby bowiem służyć celowi świadczenia usług telekomunikacyjnych. Ta złożona z kanalizacji kablowej i kabli wraz z urządzeniami i instalacjami jedna budowla stanowi przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości, jeżeli jest związana z prowadzeniem działalności gospodarczej. Sprzedaż kanalizacji kablowej na rzecz innego podmiotu
z jednoczesnym pozostawieniem linii kablowych we własności skarżącej Spółki,
nie oznacza, że przestała istnieć całość techniczno-użytkowa pomiędzy tymi liniami kablowymi a kanalizacją kablową, w której zostały umieszczone. Czynność sprzedaży nie prowadzi do wyłączenia z opodatkowania części budowli tylko dlatego, że wspomniana budowla nie jest już własnością jednego podmiotu. Organy podatkowe zasadnie zatem, na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., opodatkowały podatkiem od nieruchomości tę część budowli, która stanowi własność Spółki. Orzekający w tej sprawie Sąd w pełni podziela zatem pogląd wyrażony m.in.
w wyroku tut. Sądu z dnia 24 lutego 2016 r., I SA/Bk 908/15, wyroku WSA w Łodzi
z dnia 3 czerwca 2015 r. I SA/Łd 288/15, czy też wyrok WSA w Rzeszowie z dnia
10 listopada 2015 r., I SA/Rz 289/15 (dostępny w bazie orzeczenia.nsa.gov.pl.).
Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. podatnikami podatku od nieruchomości
są m.in. osoby prawne, będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych. Z art. 2 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. wynika, że opodatkowaniu podlega także część budowli związana z prowadzoną działalnością gospodarczą. Obowiązek podatkowy ciąży zatem na właścicielach całej budowli, jak też właścicielach poszczególnych części tej budowli, składających się na budowlę stanowiącą całość techniczno-użytkową.
Skarżąca spółka w skardze wskazała, że w wyroku z 27 maja 2014 r. sygn. akt II FSK 1498/12 NSA przyjął, że nie można opodatkować części budowli jaką stanowią kable położone w kanalizacji kablowej z tego tylko powodu, że właścicielem kanalizacji kablowej jest inny podmiot niż właściciel kabli. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie nie podziela tego stanowiska. Po pierwsze powołane w tym wyroku orzeczenia NSA odnosiły się do innego stanu faktycznego,
a mianowicie do sytuacji, gdy opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości zostały kable światłowodowe podwieszone na trakcji energetycznej, niebędącej własnością skarżącej spółki. Po drugie nie jest kwestią sporną, że kanalizacja kablowa, jak
i ułożone w niej kable, stanowią całość techniczno-użytkową i dalej
są wykorzystywane przez skarżącą Spółkę zgodnie z przeznaczeniem, dla którego budowla powstała.
Końcowo zaznaczenia wymaga, że z dniem 17 lipca 2010 r. nastąpiła zmiana stanu prawnego, która doprowadziła do zdefiniowania w art. 3 pkt 3a ustawy Prawo budowlane pojęcia obiektów liniowych. Od tego mementu ustawodawca definiuje takie obiekty jako m.in. kanalizację kablową, zastrzegając jednak, że kable w niej zainstalowane nie stanowią obiektu budowlanego lub jego części
ani urządzenia budowlanego. Wobec powyższego organy zgodnie z obowiązującymi przepisami określiły wysokość zobowiązania podatkowego w podatku
od nieruchomości za 2010 r. z tytułu budowli będących własnością Spółki
(linii kablowych) jedynie za okres siedmiu miesięcy tego roku podatkowego.
Tym samym, pozbawione podstaw okazały się zatem zarzuty naruszenia art. 2 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 1a ust. 1 pkt 2 oraz w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l.
Nie zasługują również na uwzględnienie zarzuty naruszenia art. 210 § 4
w związku z art. 122, art. 187 § 1, art. 191 oraz art. 193 o.p. - przez niewyjaśnienie przesłanek rozstrzygnięcia w zakresie podstawy opodatkowania od spornych budowli, co jest konsekwencją zaniechania ustaleń faktycznych w tym zakresie,
w tym zaniechania dowodu z ewidencji środków o trwałych.
W sprawie bezspornym jest, że Spółka była w 2010 r. właścicielem linii kablowych, umieszczonych w kanalizacji kablowej, będącej własnością innego podmiotu. Nie budzi również wątpliwości, że Spółka nie zadeklarowała ww. budowli do opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Organy prawidłowo zaś ustaliły, że Spółka zaniżyła w 2010 r. podstawę opodatkowania w stosunku do lat poprzednich, jedynie na skutek wyłączenia z niej wartości kabli telekomunikacyjnych.
Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., w brzmieniu obowiązującym w 2010 r., podstawę opodatkowania stanowi dla budowli lub ich części związanych
z prowadzeniem działalności gospodarczej, z zastrzeżeniem ust. 4-6 - wartość,
o której mowa w przepisach o podatkach dochodowych, ustalona na dzień 1 stycznia roku podatkowego, stanowiąca podstawę obliczania amortyzacji w tym roku, niepomniejszona o odpisy amortyzacyjne, a w przypadku budowli całkowicie zamortyzowanych - ich wartość z dnia 1 stycznia roku, w którym dokonano ostatniego odpisu amortyzacyjnego. Sposób ustalania podstawy opodatkowania
w przypadku budowli wymaga zatem szczególnej aktywności ze strony podatnika, która nie zawsze może zostać zastąpiona przez organ podatkowy. Zaznaczyć także należy, że w odniesieniu do podatku od nieruchomości, dokonane odpisy amortyzacyjne nie rzutują na wartość budowli w podatku od nieruchomości, skoro wartość tę bierze się - dla określenia podstawy opodatkowania - w pełnej wysokości (bez dokonanych odpisów amortyzacyjnych).
Z akt sprawy wynika, że organ I instancji uzyskał od skarżącej Spółki płytę CD, która miała zawierać wyciąg z ewidencji środków trwałych położonych na terenie województwa p. Z danych tych nie wynikała jednak wartość kabli w kanalizacji kablowej położonej w gminie S. za 2010 r. Organ stwierdził, że przedstawiona płyta CD zawiera nieczytelne dane dla całego województwa p., bez wskazania miejsc położenia środków trwałych i procentowych udziałów gmin. Dane te są zatem nieprzydatne dla określenia wartości linii kablowych na potrzeby kontrolowanego postepowania. Organ nie uwzględnił też przesłanego przez Spółkę zestawienia wartości linii kablowych uznając te dane za niewiarygodne. Wskazana kwota w żaden sposób nie odpowiada danym zawartym w składanych przez Spółkę deklaracjach podatkowych za poprzednie lata 2007-2009. Do pisma nie dołączono dokumentów źródłowych, ani sposobu dokonania wyliczenia.
Organ dokonując ustalenia podstawy opodatkowania w podatku
od nieruchomości, zestawił wartości budowli podane przez skarżącą Spółkę
w deklaracjach za lata 2007-2010 oraz uwzględnił sprzedaż części budowli na rzecz T. Sp. z o.o. Szczegółowe ustalenia w tym zakresie przedstawiono w uzasadnieniu decyzji organu I instancji. W ocenie Sądu, taki sposób wyliczenia podstawy opodatkowania, przy braku współpracy ze strony skarżącej Spółki, jest prawidłowy. Trzeba podkreślić, że w toku postępowania podatkowego skarżąca Spółka nie przedstawiła żadnego dowodu podważającego przyjętą wartość budowli w 2010 r., nie wskazywała też na jakiekolwiek zmiany w stanie posiadania budowli (poza przeniesieniem na rzecz T. Sp. z o.o. kanalizacji kablowej). Organy w wydanych decyzjach nie obciążyły podatkiem żadnych nowych obiektów budowlanych. Zanegowano jedynie wyłączenie przez skarżącą Spółkę z podstawy opodatkowania część budowli stanowiących linie kablowe.
Biorąc pod uwagę stawiane zarzuty trzeba zauważyć, że zgodnie z art. 180
§ 1 o.p. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się
do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Dowodami tymi mogą być
w szczególności (o czym stanowi art. 181 o.p.) księgi podatkowe, deklaracje złożone przez stronę, zeznania świadków, opinie biegłych, materiały i informacje zebrane
w wyniku oględzin, informacje podatkowe oraz inne dokumenty zgromadzone w toku czynności sprawdzających lub kontroli podatkowej, z zastrzeżeniem art. 284a § 3, art. 284b § 3 i art. 288 § 2 omawianej ustawy oraz materiały zgromadzone w toku postępowania karnego albo postępowania w sprawach o przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe. W świetle przytoczonej regulacji deklaracja podatkowa może być źródłem danych dotyczących wartości podstawy opodatkowania. Dopuszczalność ustalenia wartości linii kablowych w oparciu o pierwotną deklarację dotyczącą podatku od nieruchomości za inne lata zyskała aprobatę NSA wyrażoną m.in. w wyroku z dnia 7 lutego 2014 r., sygn. akt II FSK 502/12.
Podatek od nieruchomości należny od osób prawnych podlega samoobliczeniu, co wiąże się z koniecznością samodzielnego ustalenia przez podatnika wszystkich elementów składających się na zobowiązanie podatkowe,
tj. przedmiotu, podstawy opodatkowania oraz – przy uwzględnieniu wynikającej
z uchwały właściwej rady gminy stawki – obliczenia wysokości podatku. Reguła
ta ma wpływ na ocenę zakresu obowiązków podatnika, w kontekście ustalania poszczególnych elementów konstrukcyjnych podatku. Co do zasady, ciężar dowodu w postępowaniu podatkowym, stosownie do art. 122 i art. 187 § 1 o.p., spoczywa
na organie podatkowym, jednakże nie jest to obowiązek nieograniczony.
W szczególności jeżeli podatnik usiłuje wywieść korzystne dla siebie rezultaty podatkowe, kwestionując zarazem ustalenia organów, na niego przechodzi obowiązek wykazania, że przyjęte przez organy ustalenia są nieprawidłowe lub niekompletne. W piśmiennictwie i orzecznictwie zwraca się też uwagę na obowiązek podatnika współdziałania z organem w ramach prowadzonego postępowania podatkowego (por. wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2012 r., sygn. akt II FSK 182/11).
W kontrolowanej sprawie organy wypełniły wymogi stawiane im przez przepisy postępowania podatkowego. Zebrany i dostępny materiał dowodowy zapewnił możliwość wydania decyzji, w której dokonano prawidłowego wymiaru podatku
od nieruchomości. Ustaleń tych nie podważyły zarzuty stawiane przez skarżącą Spółkę.
W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem
i orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270
ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło