I SA/Bk 188/14

WyrokWSA w Białymstoku2014-07-10

Skład orzekający: Urszula Barbara Rymarska, Paweł Janusz Lewkowicz, Jacek Pruszyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przedawnienie obowiązku podatkowego za 2008 rok nastąpiło z dniem 31 grudnia 2011 r., czy też z dniem 31 grudnia 2013 r., w sytuacji gdy podatnik nie złożył kompletnej deklaracji podatkowej?
Ratio decidendi
Obowiązek podatkowy nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca zobowiązanie została doręczona po upływie 3 lat od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. Termin ten ulega przedłużeniu do 5 lat, jeżeli podatnik nie złożył deklaracji lub nie ujawnił w niej wszystkich danych niezbędnych do ustalenia wysokości zobowiązania. W niniejszej sprawie, podatnik nie złożył kompletnej informacji podatkowej za 2008 rok, co skutkowało przedłużeniem terminu do ustalenia zobowiązania do 5 lat, tj. do końca 2013 roku. W związku z tym, decyzja ustalająca zobowiązanie wydana w 2013 roku nie była przedawniona.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego w podatku od nieruchomości, rolnym i leśnym za rok 2008. Organ pierwszej instancji ustalił zobowiązanie, opierając się na danych z ewidencji gruntów i budynków. Skarżący zarzucił m.in. przedawnienie obowiązku podatkowego oraz błędną wykładnię przepisów dotyczących opodatkowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję organu pierwszej instancji w mocy. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, podtrzymując swoje zarzuty i dodając nowe.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska, Sędziowie sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, sędzia WSA Jacek Pruszyński (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Rusiecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 10 lipca 2014 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] marca 2014 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego za 2008 rok oddala skargę. Burmistrz S., decyzją z [...] listopada 2013 r. nr [...], po ponownym rozpatrzeniu sprawy, ustalił J. B. (dalej powoływany także jako Skarżący) na 2008 r. łączne zobowiązanie pieniężne wymierzając podatek od nieruchomości za budynki mieszkalne o ogólnej powierzchni [...] m2 w kwocie 92,00 zł, podatek rolny od pow. [...] ha przeliczeniowych w kwocie 1.259,00 zł i podatek leśny od lasu o pow. [...] ha w kwocie 119 zł. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że ustalenie wysokości zobowiązania pieniężnego za 2008 r. nastąpiło w oparciu o dane z ewidencji gruntów i budynków Starostwa Powiatowego w S. Opodatkowano grunty stanowiące własność Skarżącego zgodnie z ewidencją gruntów oraz działkę gruntów nr [...] będącą w jego posiadaniu - dzierżawioną od Gminy S. Wyjaśniono, że działka o nr [...] o pow. [...] m2 położona przy ul. [...] w S. została przekazana aktem notarialnym na rzecz R. B., ale podział działki nr [...] nie został odnotowany w księgach wieczystych (KW [...]), zatem Sąd Rejonowy odmówił R. B. założenia oddzielnej księgi. Na podstawie zeznań J. B. ustalono, że nadal korzysta on z całej działki nr [...] ([...] i [...]) oraz [...], a z bratem zawarł jedynie ustną umowę użyczenia na korzystanie z budynku przy ul. [...] i części działki w celu poprawy warunków mieszkaniowych – dlatego do opodatkowania organ I instancji przyjął obie działki. Nie opodatkowano natomiast działki nr [...], która weszła w skład ulicy [...]. Z powyższą decyzją nie zgodził się Skarżący i w złożonym odwołaniu zarzucił naruszenie art. 68 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) – dalej: "o.p." poprzez wydanie decyzji ustalającej zobowiązanie, w sytuacji gdy z dniem 31 grudnia 2011 r. doszło do przedawnienia obowiązku podatkowego, powołał się przy tym na wyrok II FSK 252/12. Skarżący podniósł także zarzuty alternatywne: (1) naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 2, art. 6 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2010 r., Nr 95, poz. 613 ze zm.) – dalej: "u.p.o.l." przez ich błędną wykładnię; (2) obrazę art. 187 i art. 210 § 4 o.p. w zw. z art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) wskutek braku oparcia decyzji na całości zebranego materiału dowodowego; (3) naruszenie art. 3 ust. 3 u.p.o.l., art. 3 ust. 3 i 6 ustawy o podatku rolnym poprzez niezasadne obciążenie podatnika podatkiem od nieruchomości, rolnym i leśnym; (4) rażące naruszenie art. 210 § 4 o.p. w zakresie "przekroczenia przez Burmistrza S. uprawnień oraz użycia obowiązku uzasadnienia decyzji do znęcania się psychicznego nad podatnikiem" oraz "bezczynności polegającej na braku uzasadnienia faktycznego i prawnego stwierdzonej i rozliczonej w decyzji (pouczeniu - informacji) nadpłaty". Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., w wyniku rozpatrzenia odwołania Skarżącego, decyzją z [...] marca 2014 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W ocenie Kolegium, zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Organ odwoławczy podkreślił, że spór dotyczy prawidłowości opodatkowania działki nr [...]. Kolegium zauważyło, że w ewidencji gruntów figurują działki [...] i [...] (w skład której wchodzą działki [...] i [...] - podział unieważniony), a w księdze wieczystej KW [...] figuruje działka [...]. Powyższe wynika z faktu, że w księdze wieczystej nie uwzględniono podziału z 1987 r. na działki [...], [...] i [...], następnie podziału działki [...] na działki [...] i [...]. Z tego powodu nie doszło do wyodrębnienia z księgi działki [...], która już w 1986 r. stała się własnością Skarbu Państwa i weszła w skład działki nr [...], stanowiącą obecnie ulicę [...](została ujawniona w księdze wieczystej KW[...]). W księdze wieczystej KW [...] nie uwzględniono także zdarzenia, że działka [...] została darowana, na mocy aktu notarialnego, bratu podatnika – R. B. Ponadto, w kwestii podziału działki [...] zapadła decyzja SKO z [...] lutego 2010 r. nr [...]stwierdzająca nieważność decyzji podziałowej działki nr [...] na działki [...], [...]. Nabywca działki [...] – R. B. nie został ujawniony w Księdze wieczystej, nie działa zatem wobec niego ochrona wynikająca z rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych. Uwzględniając ponadto pozostałe dowody, takie jak: zeznanie J. B. z [...] marca 2011 r., co do korzystania i władania całą nieruchomością [...], przekazania bratu części działki, ale wyłącznie na mocy umowy użyczenia, a także fakt zadeklarowania do opodatkowania całej działki [...] - organ stwierdził, że opodatkowaniu podlega działka [...] o powierzchni objętej wcześniejszymi działkami o numerach [...] ([...] i [...]) oraz [...]. Kolegium podzieliło stanowisko Burmistrza, że pomimo, iż podatnik zadeklarował do opodatkowania całą działkę [...], to kolejna księga wieczysta oraz rzeczywisty istniejący stan przesądza o tym, by fragment [...] nie obciążał podatnika J. B.. Kolegium zatem uznało, iż organ I instancji zbadał skutki prawne przeniesienia własności części działki [...] na R. B. Wskazał ponadto, że wprawdzie, stosownie do art. 21 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, organ przy wymiarze jest związany zapisem w ewidencji, to jednak związanie to odnosi się wyłącznie do powierzchni gruntów i budynków oraz rodzaju ich oznaczenia. Dane z ewidencji gruntów nie mogą przesądzać jednak o własności nieruchomości i podmiotowości podatkowej. W przypadku sprzeczności pierwszeństwo mają przepisy wieczystoksięgowe. Odnosząc się do zarzutów Skarżącego, wskazującego na zajęcie jego działek przez różne podmioty w posiadanie samoistne, Kolegium zauważyło, że kwestia ta została zbadana poprzez zwrócenie się do tych podmiotów o wyjaśnienie. Żaden z nich nie potwierdził faktu samoistnego posiadania gruntów Skarżącego, także Burmistrz Gminy S. zawarł w decyzji oświadczenie, że nie zajmuje gruntów podatnika, w tym działki [...]. Zdaniem Kolegium brak jest podstaw do uznania, że nie podlegają opodatkowaniu działki, na których np. położono linie energetyczne, światłowodowe, czy też działki nawiedzane przez bobry. Odnosząc się do zarzutów odwołania, Kolegium nie podzieliło stanowiska Skarżącego o naruszeniu przez organ I instancji przepisów procesowych, w szczególności dotyczących przeprowadzonego postępowania dowodowego. Za niezasadny Kolegium uznało również zarzut naruszenia art. 68 § 1 o.p. W ocenie organu odwoławczego, Skarżący w złożonej informacji na podatek od nieruchomości, rolny i leśny za 2008 r., nie wskazał wszystkich niezbędnych danych do ustalenia w prawidłowej wysokości kwoty łącznego zobowiązania pieniężnego, zatem organ podatkowy I instancji miał 5 lat na doręczenie decyzji ustalającej, tj. do końca 2013 r. W zakresie zarzutów naruszenia prawa materialnego Kolegium wyjaśniło, iż z dokumentów znajdujących w posiadaniu organu: z ksiąg wieczystych oraz ewidencji gruntów wynika, że Skarżący jest właścicielem działek o łącznej pow. fizycznej [...] ha. Do opodatkowania przyjęto działki, których właścicielem jest J. B., gdyż działki te widnieją w księgach wieczystych oraz w ewidencji gruntów, opodatkowano także działkę nr [...] - z powodu zawartej umowy dzierżawy od Gminy S. Organ podkreślił, że zasadą jest, iż podatnikiem jest właściciel gruntu, natomiast gdy występują dwa podmioty właściciel i posiadacz samoistny - podatnikiem jest posiadacz samoistny. W ocenie organów ustalony stan faktyczny sprawy nie potwierdza, by działki, których właścicielem jest J. B. znajdowały się w samoistnym posiadaniu innych podmiotów - dlatego podatek został ustalony tak jak w decyzji, zgodnie z przepisami prawa materialnego. Na powyższą decyzję J. B. wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, w której zarzucił: 1. obrazę art. 68 § 1 o.p. przez wydanie decyzji ustalającej łączne zobowiązanie pieniężne za 2008 r. w sytuacji, gdy z dniem 31 grudnia 2012 r. doszło do przedawnienia obowiązku podatkowego, w świetle ustaleń faktycznych organów i wiążącej wykładni NSA z wyroku z 15 maja 2013 r. (sygn. II FSK 252/12), szczególnie wobec wymierzenia łącznego zobowiązania na podstawie informacji podatkowej z 2004 r., 2. naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 2 oraz art. 6 ust. 2 i 3 u.p.o.l., poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, iż o zaliczeniu budynków do kategorii mieszkalnych decyduje treść zapisu w ewidencji budynków, a nie treść informacji podatkowej i faktyczne przeznaczenie budynku, 3. obrazę art. 187 i art. 210 § 4 o.p. w zw. z art. 170 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wskutek: braku oparcia decyzji na całości zebranego materiału dowodowego; nie wyjaśnienia przyczyn dla których organy podatkowe odmówiły wiarygodności niewygodnym dla siebie dowodom; braku dokonania oceny materiału dowodowego zgodnie ze wskazaniami NSA ze spraw II FSK 252/12 i II FSK 2272/12; brak podania powodów tworzenia innych reguł dopuszczania i oceny dowodów z urzędu, a innych na wniosek strony; jednozdaniowego, hasłowego i w większości "odszczekania" się na zarzuty odwołania, zamiast sporządzenia prawidłowego uzasadnienia prawnego oraz naruszenie zasad logicznego rozumowania przy ocenie materiału dowodowego, 4. naruszenie art. 3 ust. 3 u.p.o.l., art. 2 ust. 3 ustawy o podatku leśnym, art. 3 ust. 3 i 6 ustawy o podatku rolnym przez niezasadne obciążenie podatnika za grunty znajdujące się w posiadaniu samoistnym innych osób i podmiotów oraz za grunty trwale wyłączone z mocy ustaw szczególnych z gospodarstwa rolnego Skarżącego. 5. oparcie decyzji na dokumencie sfałszowanym, tj. wykazie zmian gruntowych z 1991 r. jako rzekomym załączniku do decyzji Naczelnika Miasta i Gminy S. z [...] października 1987 r. nr [...] zatwierdzającej projekt podziału gruntów rolnych pod skoncentrowane budownictwo jednorodzinne. Wskazując na powyższe zarzuty, Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej wydanie decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania sądowego. W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., wniosło o jej oddalenie. W uzupełnieniu skargi z [...] lipca 2014 r. Skarżący zarzucił dodatkowo rażące naruszenie prawa przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. w zakresie nieopodatkowania działek nr [...] i [...]. Opierając się w tym zakresie na treści decyzji Naczelnika Urzędu i Gminy w S. z [...] października 1987 r. i uznając, że doszło do przejęcia prze Skarb Państwa własności działki nr [...] składającej się m.in. z części działek nr [...] i [...] organ dokonał oceny skutków tej decyzji w sposób sprzeczny z poglądem wyrażonym w decyzji z [...] września 2003 r. nr [...] (którą na wniosek Skarżącego dopuszczono jako dowód w sprawie) zaakceptowanym w przez WSA w Białymstoku w wyroku z 24 marca 2005 r., SA/Bk 1348/03. Zdaniem Skarżącego w sprawie doszło też do bezprawnego zmuszania go kwestionowania dokumentu urzędowego. Na rozprawie Skarżący podniósł zarzut naruszenia art. 234 o.p. poprzez wydanie decyzji na jego niekorzyść, bowiem w decyzji z [...] grudnia 2010 r. wymierzony był podatek w niższej wysokości, niż w decyzji będącej przedmiotem skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Na wstępie należy odnieść się do najdalej idącego zarzutu przedawnienia łącznego zobowiązania pieniężnego na 2008 r. Zgodnie z art. 68 § 1 o.p. zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w art. 21 § 1 pkt 2, nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. § 2 tego artykułu z kolei stanowi, że jeżeli podatnik nie złożył deklaracji w terminie przewidzianym w przepisach prawa podatkowego, albo też w złożonej deklaracji nie ujawnił wszystkich danych niezbędnych do ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego, to zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w § 1, nie powstaje, pod warunkiem że decyzja ustalająca wysokość tego zobowiązania została doręczona po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. W świetle tych regulacji podstawowy termin przedawnienia prawa do ustalenia zobowiązania podatkowego wynosi 3 lata, licząc od końca roku, w którym powstał obowiązek podatkowy. Przy czym moment powstania obowiązku podatkowego jest określony w ustawach regulujących poszczególne podatki. Termin 3-letni może jednak ulec przedłużeniu do 5 lat. Jest tak w przypadku niezłożenia przez podatnika deklaracji lub też niewykazania w niej wszystkich danych niezbędnych do ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego. Jeżeli podatnik nie poinformuje organu podatkowego o powstałym obowiązku podatkowym poprzez złożenie stosownej deklaracji (informacji, zeznania), albo też w tej deklaracji nie poda wszystkich danych niezbędnych do prawidłowego ustalenia tego zobowiązania, termin przedawnienia wynosi 5 lat. Podstawą ustalenia przez organ podatkowy, kto jest podatnikiem i jakie przedmioty podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, podatkiem rolnym i podatkiem leśnym stanowią składane przez osoby fizyczne informacje o nieruchomościach, informacje o gruntach i informacje o lasach (art. 6 ust. 6 u.p.o.l., art. 6a ust. 5 ustawy o podatku rolnym, art. 6 ust. 2 ustawy o podatku leśnym). Nie budzi przy tym wątpliwości, iż pod pojęciem "deklaracja", jakim posługuje się ustawodawca w art. 68 § 2 pkt 2 o.p. należy rozumieć także, zgodnie z art. 3 pkt 5 o.p. zeznania, wykazy, informacje, do których składania obowiązani są na podstawie przepisów prawa podatkowego, podatnicy, płatnicy i inkasenci. W ocenie NSA "Informacja o nieruchomościach", o której mowa w art. 6 ust. 6 u.p.o.l. (art. 6a ust. 5 u.p.r.) jest deklaracją w rozumieniu art. 68 § 2 pkt 2 o.p. (wyrok z dnia 15 maja 2013 r., sygn. II FSK 252/12). Jak podnosi L. Etel, nieprawidłowe dane podane w deklaracji muszą dotyczyć wielkości rzutujących na wysokość zobowiązania (tak L. Etel, Komentarz do art. 68 o.p., w: Ordynacja podatkowa. Komentarz, J. Brolik, L. Etel, C. Kosikowski, P. Pietrasz, M. Popławski, S. Presnarowicz, W. Stachurski, LEX 2013). Także NSA w wyroku z 15 grudnia 2011 r. wskazał, iż podatnik powinien wykazać w stosownej informacji takie dane, które będą umożliwiały organowi wydanie prawidłowej decyzji ustalającej zobowiązanie w podatku od nieruchomości. W przeciwnym wypadku, ujawnione dane uniemożliwiają wydanie prawidłowej decyzji (sygn. II FSK 2058/11). Z akt sprawy wynika, iż w złożonych przez Podatnika w dniu [...] sierpnia 2009 r. informacjach podatkowych za lata 2007 – 2009, wykazał on inne przedmioty do opodatkowania, niż we wcześniejszej informacji dotyczącej roku 2004 r. Skarżący zgłosił do opodatkowania część gruntów: podatkiem rolnym – działkę nr geod. [...] (z obrębu S.), działkę nr geod. [...] (z obrębu S.) i działkę nr [...] (z obrębu S.), a do opodatkowania podatkiem od nieruchomości za rok 2008-2009 – pow. mieszkalną [...] m2 (ul. [...]). W informacji o lasach na lata 2007-2009 wpisał natomiast "niemożność złożenia informacji". Biorąc pod uwagę, że Skarżący w złożonej informacji na rok 2008, nie wskazał wszystkich niezbędnych danych do ustalenia w prawidłowej wysokości kwoty łącznego zobowiązania pieniężnego (jak wykazały organy informacje te nie były zgodne z wypisami z ewidencji gruntów i budynków), rację należało przyznać organowi II instancji, który wskazał, iż w takim przypadku organ I instancji ma 5 lat na doręczenie decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe (czyli do końca 2013 r.). W konsekwencji argumentacja Skarżącego, iż organy dokonały ustalenia wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego na podstawie informacji złożonej przez Skarżącego za rok 2004 nie znajduje oparcia w zgromadzonym materiale. W wyniku złożenia przez Skarżącego informacji za rok 2008, która uniemożliwiała ustalenie wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego, organy dokonały ustalenia w oparciu o dane z ewidencji gruntów i budynków. Stąd zarzut naruszenia art. 68 § 1 o.p. należało uznać za bezzasadny. Nie można zgodzić się ze Skarżącym, że naruszony został w tej sprawie art. 5 ust. 1 pkt 2, art. 6 ust. 2 i 3 u.p.o.l. Wskazanego naruszenia Strona skarżąca upatruje w uznaniu organów, iż o zaliczeniu budynków do kategorii budynków mieszkalnych decyduje treść zapisów w ewidencji budynków, a nie treść informacji podatkowej i faktyczne przeznaczenie budynku. Na poparcie swojej argumentacji Skarżący przywołał uchwałę Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 września 1995 r., sygn. akt W 20/94, a także uchwały NSA z 22 kwietnia 2002 r., sygn. akt FPK 17/01 i z 1 lipca 2002 r., sygn. akt FPK 3/02, w których stwierdzono, że o zaliczeniu budynku letniskowego do kategorii budynków mieszkalnych w znaczeniu art. 5 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. decyduje kryterium zaspokojenia podstawowych potrzeb mieszkaniowych właściciela i osób mu bliskich. W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że przy klasyfikacji budynków jako budynków mieszkalnych należy brać przede wszystkim pod uwagę regulację zawartą w art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, który stanowi m.in., że podstawą wymiaru podatków powinny być dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. W ewidencji gruntów i budynków, prowadzonej na podstawie rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, powinny być zatem ujęte dane niezbędne do określenia rodzaju budynku, w tym również budynku mieszkalnego. W związku z tym, jeżeli dany budynek figuruje w ewidencji budynków, organ podatkowy nie może w takim przypadku klasyfikować samodzielnie budynku, tylko w razie wątpliwości powinien zasięgnąć stosownej informacji w organie prowadzącym ewidencję. Jeżeli natomiast w ewidencji nie ma informacji dotyczących danego budynku, organ podatkowy powinien dotrzeć do dokumentacji budowlanej danego budynku (decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, projekt budowlany, pozwolenie na budowę, decyzja o dopuszczeniu budynku do użytkowania itp.), w której znajduje się, dokonane przez uprawniony organ, precyzyjne określenie rodzaju budynku. Jeśli w trakcie wszczętego postępowania podatkowego okaże się, że takiej dokumentacji budowlanej nie ma, przy kwalifikacji spornego budynku do danej kategorii winno znaleźć zastosowanie wskazywane przez NSA kryterium zaspokajania podstawowych potrzeb mieszkaniowych właściciela i osób mu bliskich. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że w toku postępowania Skarżący nie podnosił kwestii charakteru budynku położonego przy ul. [...]. Jednak w aktach sprawy znajduje się zawiadomienie o zmianie ewidencji gruntów i budynków z [...] marca 2007 r., prowadzonej przez Starostwo Powiatowe w S., z którego wynika, iż budynek o nr ew. [...], położony na działce [...] przy ul. [...] ma funkcję mieszkalną. Dodatkowo prawidłowość tych ustaleń potwierdzają inne dokumenty znajdujące się w aktach sprawy. Jest to protokół oględzin dwóch budynków mieszkalnych (przy ul. [...] i [...]) z [...] sierpnia 2007 r., podpisany przez Skarżącego, który wskazuje na ustalenia faktyczne co do powierzchni obu budynków mieszkalnych (łączna powierzchnia [...] m2 przy czym powierzchnia budynku mieszkalnego położonego przy ul. [...] to [...] m2, a budynku położonego przy ul. [...] to [...] m2). W protokole tym także znajduje się informacja o oświadczeniu Skarżącego, iż budynek przy ul. [...] nigdy nie był użytkowany Z protokołu oględzin z [...] kwietnia 2009 r. budynku położonego przy ul. [...], wynika, że budynek ten jest w trakcie remontu kapitalnego (protokół ten także jest podpisany przez Skarżącego). Protokoły te nie wskazują na kwestionowanie przez Skarżącego mieszkalnej funkcji budynku położonego przy ul. [...], a jedynie na brak jego użytkowania. Także w akcie notarialnym z [...] lutego 2007 r. wskazano, że przedmiotem darowizny między braćmi była działka nr [...] o pow. [...] m2 zabudowana domem mieszkalnym do kapitalnego remontu. Trzeba też zauważyć, że konieczność remontu, nawet kapitalnego, a także okoliczność składowania w budynku zboża, nie jest podstawą do przyjęcia przez organ podatkowy zmiany funkcji budynku z mieszkalnej na niemieszkalną. Przechodząc do dalszych zarzutów, zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3. Zastrzeżenie to dotyczy sytuacji, gdy przedmiot opodatkowania znajduje się w posiadaniu samoistnym. Wówczas obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości ciąży na posiadaczu samoistnym. Podobne regulacje znajdują się w art. 3 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy o podatku rolnym i art. 2 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 ustawy o podatku leśnym, zgodnie z którymi co do zasady podatnikami podatku rolnego i leśnego są właściciele gruntów i lasów, chyba że grunt lub las znajduje się w samoistnym posiadaniu. Zgodnie z art. 336 Kodeksu cywilnego posiadaczem samoistnym jest ten, kto włada rzeczą faktycznie jak właściciel. Skarżący formułując zarzut naruszenia art. 3 ust. 3 u.p.o.l., art. 2 ust. 3 ustawy o podatku leśnym, art. 3 ust. 3 i 6 ustawy o podatku rolnym, kwestionował obciążenie go za grunty znajdujące się w posiadaniu samoistnym innych osób i podmiotów oraz za grunty trwale wyłączone z mocy ustaw szczególnych z gospodarstwa rolnego Skarżącego. Przeprowadzone postępowanie nie wykazało jednak, aby działki stanowiące własność Skarżącego znajdowały się w posiadaniu samoistnym innych podmiotów. Potwierdzają to odpowiedzi przesłane przez te jednostki, w tym oświadczenie Burmistrza S. W tym zakresie, zwłaszcza z punktu widzenia wymiaru podatku za 2008 rok, nie ma znaczenia podniesiona na rozprawie kwestia złożenia przez Burmistrza S. w dniu [...] grudnia 2013 r. zawiadomienia do organów ścigania o zaoraniu przez Skarżącego części drogi. Podnoszone w skardze kwestie własnościowe, dotyczące niezgodności granic, czy naruszenia posiadania nie mogą rozstrzygane w postępowaniu dotyczącym wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego. Mogą być one przedmiotem odrębnych postępowań, których wynik może stanowić ewentualną podstawę do wznowienia kontrolowanego postępowania. Na wysokość podatku od nieruchomości, podatku rolnego, podatku leśnego nie wpływają także szkody występujące na gruntach. Przy ustalaniu wymiaru tych podatków ich wysokość nie jest uzależniona od dochodu uzyskiwanego z nieruchomości (gruntów, lasu), tylko od powierzchni wymienionych przedmiotów opodatkowania. Powyższe wskazuje, że organy dokonały prawidłowych ustaleń w zakresie opodatkowania nieruchomości stanowiących własność Skarżącego. Nie znaleziono podstaw do uznania, że znajdowały się one w samoistnym posiadaniu innych podmiotów. Wyjaśniając stan faktyczny i prawny działki oznaczonej wcześniej nr [...]ustalono, że została ona w 1987 r. podzielona na trzy działki o nr [...], [...] i [...]. Działka nr [...] stała się własnością Skarbu Państwa i weszła w skład działki nr [...], która stanowi ulicę[...]. Ostatnia okoliczność została ujawniona w Księdze wieczystej nr [...]. Natomiast podział działki nr [...] nie został wprowadzony do KW [...] i w księdze tej nadal figuruje działka nr [...]. W 2007 r. nastąpił kolejny podział, tym razem działki [...] na dwie działki o nr [...] i [...]. Podział ten nie został odnotowany w księgach wieczystych. W dniu [...] lutego 2007 r. Skarżący darował działkę nr [...] swojemu bratu – R. B. (akt notarialny Rep. A Nr [...]). Zdarzenie to nie zostało odnotowane w KW [...]. W 2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. stwierdziło nieważność decyzji podziałowej z 2007 r. W konsekwencji konieczne było ustalenie, czy w 2008 r. brat Skarżącego R. B. korzystał z części działki [...] jak właściciel, tzn. był jej posiadaczem samoistnym. W tym celu SKO w B. włączyło do akt sprawy materiał zgromadzony w postępowaniu podatkowym prowadzonym wobec R. B. m.in. w postaci protokołu przesłuchania Skarżącego w charakterze świadka z [...] marca 2012 r., który zeznał, że zawarł z bratem ustną umowę użyczenia na korzystanie przez niego z budynku i działki przy ul. [...] do przeprowadzenia remontu. Z zeznań tych wynika, że to Skarżący korzysta z całej działki. Wbrew zarzutom Skarżącego dla oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji nie ma w tym zakresie znaczenia postępowanie dotyczące wymiaru podatku od nieruchomości R. B. Uwzględniając fakt stwierdzenia nieważności decyzji podziałowej działki [...], organy ostatecznie opodatkowały działkę [...] o powierzchni objętej wcześniejszymi działkami o nr [...] (sprzed unieważnionego podziału) i nr [...]. Zebrane dowody wskazują, że to Skarżący włada tymi gruntami. Nie było natomiast podstaw do opodatkowania Skarżącego z tytułu władania działką [...]. Jak już wyżej zauważono, działka ta stała się w dniu uprawomocnienia decyzji z [...] października 1987 r. zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości [...] - własnością Skarbu Państwa i weszła w skład działki nr [...], która stanowi ulicę [...] (stan ujawniony w KW [...]). Niezależnie od podnoszonych w skardze i piśmie procesowym z [...] lipca 2014 r. (na tę okoliczność przedstawiono też decyzję SKO w B. z [...] września 2003 r.) kwestii związanych z podziałem działki nr [...] i określeniem podstawy uzyskania własności przez Skarb Państwa części działki nr [...], która weszła w skład działki nr[...], stanowi ona w tym zakresie część ulicy [...] i jej w posiadaniu samoistnym innego podmiotu. Nie było zatem podstaw do wymierzenia podatku od tej działki Skarżącemu. Nie ma podstaw do uwzględnienia zarzutu rażącego naruszenia prawa przez SKO w B. W związku z powyższym nie mógł zostać uwzględniony także zarzut naruszenia art. 187 o.p. poprzez brak oparcia decyzji na całości materiału dowodowego. Nie zasługuje na aprobatę argumentacja Skarżącego, jakoby organ podatkowy winien był badać skutki prawne przeniesienia prawa własności części działki nr [...] na R. B.oraz na zasadzie równości wobec prawa, zbadać skutki prawne przeniesienia własności z spadkobierców M. G. na J. B., jak również zbadać skutki prawne unieważnienia tytułu prawnego Skarbu Państwa do gospodarstwa rolnego małżonków W. i I. B., przy użyciu Kodeksu cywilnego. W ocenie Sądu tak sformułowany zarzut nie ma wpływu na prawidłowość podjetych rozstrzygnięć. Jak zwróciło uwagę Kolegium, to sam Skarżący w toku wcześniejszych postępowań powoływał się na fakt unieważnienia decyzji podziałowej działki nr [...] oraz wskazywał na konieczność posługiwania się zapisami księgi wieczystej, która nadal wskazuje prawo własności Skarżącego do całej działki. W protokole przesłuchania z [...] marca 2011 r. Skarżący jednoznacznie określił, iż jego brat R. korzysta z przedmiotowej nieruchomości na podstawie umowy użyczenia, natomiast z całej działki nr[...] korzysta Skarżący, opłaca rachunki i jest podatnikiem podatku od nieruchomości. Także na etapie skargi Skarżący nie kwestionuje, że jest właścicielem części działki nr [...] (po podziale [...]), którą wcześniej darował bratu. W tej sytuacji stawiany zarzut jest bezzasadny. Brak jest też podstaw do uznania twierdzenia Skarżącego o sfałszowaniu dokumentu w postaci wykazu zmian gruntowych z 1991 r. W wydanych decyzjach organy opierały się na danych zwartych w ewidencji gruntów i księgach wieczystych. Nadto organ I instancji nie "zmuszał" Skarżącego do kwestionowania dokumentu urzędowego. Burmistrz S. wskazał jedynie, że jeżeli Skarżący kwestionuje ewidencję gruntów, winien wszcząć procedurę w celu jej zmiany. Burmistrz S. w decyzji z [...] listopada 2003 r. nie "rozpoznawał" odwołań składanych przez Skarżącego, odniósł się natomiast do twierdzeń strony zawartych w składanych wcześniej w sprawie odwołaniach. Działanie to jest w pełni zgodne z prawem, co więcej odpowiada realizacji zasady prawdy obiektywnej (art. 122 o.p.) i zasady wyjaśniania (art. 124 o.p.). W sprawie nie doszło także do naruszenia art. 234 o.p. Zgodnie z tym przepisem organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub interes publiczny. Skarżący dopatruje się naruszenia tej normy w wymierzeniu w decyzji z [...] listopada 2003 r. podatku w wyższej wysokości, niż we wcześniejszej decyzji z [...] grudnia 2010 r. Istota zakazu reformations in peius z art. 234 o.p. polega na tym, że organ odwoławczy nie może zmienić rozstrzygnięcia zawartego w decyzji organu pierwszej instancji na niekorzyść odwołującego się. Zakaz reformationis in peius ustanowiony w tym przepisie dotyczy organu odwoławczego i nie jest nim związany organ pierwszej instancji przy ponownym rozpoznawaniu sprawy w następstwie kasacyjnej decyzji organu odwoławczego (por. wyrok NSA z 25 maja 2010 r., II FSK 750/10, LEX nr 596600). Ponownie rozpoznający sprawę organ pierwszej instancji nie jest ograniczony wcześniejszymi ustaleniami i może wydać decyzję mniej korzystną dla odwołującego, któremu ponownie będzie od takiej decyzji przysługiwał środek odwoławczy (por. wyrok WSA w Gliwicach z 28 września 2010 r., I SA/Gl 408/10, LEX nr 748230). Reasumując, organy prawidłowo ustaliły Skarżącemu łączne zobowiązanie pieniężne na 2008 r. uwzględniając przy jego wymiarze działki stanowiące własność Skarżącego oraz będące w jego samoistnym posiadaniu. Organy przeprowadziły postępowanie wyjaśniające i ustaliły łączne zobowiązanie pieniężne na podstawie uzyskanych informacji i danych zawartych w ewidencji gruntów, które to dane stanowią podstawę wymiaru podatków (art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne). Ustaliły i wyjaśniły rozbieżności w księgach wieczystych oraz wskazały, które działki znajdują się we władaniu Podatnika. Organy nie naruszyły art. 120, art. 187 § 1 i art. 210 § 4 o.p. Prawidłowo zastosowały też przepisy prawa materialnego. W tym stanie rzeczy orzeczono na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) orzeczono o oddaleniu skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło