I SA/Bk 189/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jacek Pruszyński (spr.), po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu L. Sp. z o.o. Sp. k. w W. od postanowienia referendarza sądowego WSA w Białymstoku z dnia 15 maja 2017 r. w przedmiocie odmowy zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi L. Sp. z o.o. Sp. k. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] listopada 2016 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty opłaty z tytułu składowania odpadów w 2015 r. p o s t a n a w i a: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. L. Spółka z o.o. Spółka komandytowa w W. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Spółka prowadzi działalność gospodarczą w zakresie m.in. obróbki i usuwania odpadów innych niż niebezpieczne. Rok obrotowy 2015 spółka zakończyła stratą w wysokości 557.049,42 zł. Wartość środków trwałych wnioskodawcy za 2015 r. to 6.876.509,34 zł. Wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych to kwota 3.499.900 zł. Spółka nie posiada rachunków bankowych. Do akt sprawy L. Spółka z o.o. Spółka komandytowa w W. dołączyła bilans za 2015 r. Postanowieniem z dnia 15 maja 2017 r., referendarz sądowy WSA w Białymstoku odmówił przyznania Spółce prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu referendarz wskazał, że w złożonym wniosku nie wskazano przesłanek, które mogłyby uzasadniać przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Z dołączonych do akt spraw informacji z KRS wynika, że spółka prowadzi działalność gospodarczą, dodatkowo strona skarżąca posiada środki trwałe o wartości 6.876.509,34 zł. W ramach posiadanych zasobów spółka powinna zatem zapewnić środki na pokrycie kosztów sądowych w sprawie niniejszej. Skarżąca Spółka wniosła sprzeciw od powyższego postanowienia, wnosząc o ponowne rozpoznanie sprawy oraz przyznanie prawa pomocy we wskazanym zakresie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. przez przyjęcie, iż w przedmiotowej sprawie, stan finansowy Skarżącej nie uzasadnia przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżąca wskazała, że z bilansu spółki za 2015 r. wynika, że poniosła stratę w znacznej wysokości – 557.049.42 zł., a zatem nie jest w stanie uiścić wpisu od skargi wynoszącego 29.314 zł. Powyższego nie zmienia fakt, że spółka posiada środki trwałe o łącznej wartości 6.876.509,34 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Zgodnie z art. 260 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. po. 718 ze zm.) rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Na wstępie wskazać należy, że celem instytucji prawa pomocy jest zagwarantowanie dostępu do sądu osobom (zarówno fizycznym, jak i prawnym oraz innym jednostkom organizacyjnym), których wyjątkowo trudna sytuacja materialna nie pozwala na poniesienie kosztów postępowania. Jedną z przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, stosownie do art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., jest brak dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Instytucja prawa pomocy jest jednak wyjątkiem od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie, z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba, że przepis szczególny stanowi inaczej. Ciężar wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, o których mowa w art. 246 § 1 p.p.s.a. spoczywa na stronie składającej wniosek o jego przyznanie. Oznacza to, że powinna ona poczynić wszelkie kroki mające na celu uprawdopodobnienie tych okoliczności. Zdaniem Sądu, oceniając możliwości płatnicze Spółki referendarz sądowy prawidłowo uznał, że są one wystarczające do poniesienia kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Należy wskazać, że o kondycji finansowej Spółki decyduje wiele elementów. Podstawowym elementem jest zysk, który Spółka uzyskuje z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Nie oznacza to jednak, że w razie ponoszenia przez nią strat w pewnym okresie czasu, zasadnym jest automatyczne uznanie o potrzebie przyznania jej wsparcia ze środków publicznych. Strata powstaje bowiem wskutek nadwyżki kosztów uzyskania nad przychodem, co skutkuje brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego, lecz nie jest równoznaczne z brakiem środków finansowych. Z przedstawionych dokumentów wynika, iż w roku 2015 Spółka, prowadząc działalność gospodarczą owszem poniosła stratę w wysokości 557.049,42 zł, jednakże posiada należności krótkoterminowe w wysokości 2.114.180,73 zł zaś jej środki trwałe wynoszą 6.876.509,34 zł. Zaakcentować w tym miejscu wypada, że w przypadku przedsiębiorców (a do takich niewątpliwie należy Skarżąca) miarodajną dla oceny ich zdolności płatniczych nie jest kategoria "dochodu" (rozumianego jako nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania), lecz "przychodu". Istnieją bowiem legalne instrumenty podatkowe pozwalające na równoważenie kosztów i przychodów, tak by w końcowym rozliczeniu obciążenie podatkowe zminimalizować, czy też w ogóle je wyeliminować. Do instrumentów takich należą choćby zwolnienia podatkowe, dokonywanie zakupów i inwestycji w odpowiednim okresie, obniżenie dochodu przez przesunięcie kosztów w czasie, amortyzacja majątku trwałego. Istotniejszy zatem jest fakt uzyskiwania przychodów i poziom, na jakim przychody te się kształtują (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 lutego 2010 r., sygn. akt I FZ 10/10). Innymi słowy, powstanie straty nie oznacza jeszcze utraty płynności finansowej. W orzecznictwie podnosi się, że przedsiębiorstwo, które nie wykazało, że utraciło płynność finansową i nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, nawet pomimo trudności finansowych, powinno partycypować w kosztach postępowania sądowego (vide postanowienie NSA z 1 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OZ 208/08, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Dlatego osoba prawna oraz inna organizacja nieposiadająca osobowości prawnej nie może powoływać się tylko na to, że aktualnie nie dysponuje środkami na poniesienie kosztów sądowych, lecz musi także wykazać, że nie ma ich, mimo iż podjęła wszelkie niezbędne działania, by zdobyć fundusze na pokrycie wydatków (vide postanowienie NSA z 29 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 191/11, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Porównując wysokość osiąganych przez Spółkę przychodów oraz poniesionych przez nią wydatków z rozmiarem kosztów sądowych, należy stwierdzić, że Skarżąca miała możliwość zabezpieczenia środków na poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Podkreślić przy tym należy, że skarżąca Spółka pozostaje w błędzie w zakresie wysokości kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie, w szczególności wysokości wpisu od skargi. Wbrew stanowisku skarżącej Spółki, wpis sądowy w sprawie dotyczącej odmowy rozłożenia na raty opłaty z tytułu składowania odpadów nie jest wpisem stosunkowym i nie będzie wynosił 29.314 zł, lecz jest wpisem stałym i jego wysokość nie będzie przekraczała kilkuset złotych. Kwota tej wielkości, mając na uwadze fakt, że skarżąca Spółka ciągle prowadzi działalność gospodarczą, z pewnością pozostaje w możliwościach finansowych Spółki. Mając na uwadze powyższe, uznając że zaskarżone postanowienie referendarza sądowego odpowiada prawu, na podstawie art. 260 § 1 i 2 w zw. z art. 245 § 3 oraz 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.