I SA/Bk 241/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Tomasz Oleksicki, po rozpoznaniu w dniu 11 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi C. R. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] kwietnia 2011 r. Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za [...] rok od dochodów osiągniętych z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej oraz określenia straty za [...] rok p o s t a n a w i a - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. C. R. D. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych podając, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz ze współmałżonką U. D. Wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą, która obecnie nie przynosi dochodu. U. D. również nie osiąga dochodu. W skład majątku skarżącego wchodzi: dom o powierzchni [...] m²; grunty rolne o powierzchni [...] ha; budynek magazynowy o powierzchni [...] m²; hala montażu o powierzchni [...] m²; budynek biurowy o powierzchni [...] m². Wyszczególnione składniki majątku są współwłasnością wnioskodawcy i jego współmałżonki, są również obciążone hipoteką na rzecz banków [...] S.A. i [...] S.A. Na bazie wzmiankowanych nieruchomości C. R. D. prowadzi działalność gospodarczą w zakresie ich wynajmu. Skarżący posiada zobowiązania z tytułu zawartych w [...] r. umów leasingowych i umów zlecenia zawieranych od [...] 2010 r. na czas określony do [...] grudnia 2011 r., bez możliwości ich wcześniejszego rozwiązania. Wnioskodawca nie posiada zgromadzonych oszczędności i przedmiotów wartościowych (k. 20 - 21). W odpowiedzi na wezwania referendarza sądowego tut. Sądu z dnia 22 lipca (k. 26) i 06 września 2011 r. (k. 52) C. R. D. wyszczególnił ponoszone miesięczne wydatki rodziny, w tym: energia elektryczna około 150 zł; woda około 130 zł; żywność – 1.000 zł; spłaty rat zaciągniętych kredytów łącznie 6.307,18 zł. Z tytułu wynajmu składników majątku w okresie [...] styczeń – [...] czerwiec 2011 r. wnioskodawca poniósł w rozliczeniu stratę w kwocie 70.716,82 zł. Małż. D. nie posiadają samochodu osobowego i ciężarowego. Skarżący ma zaległości płatnicze na rzecz banku [...] S.A. na łączną kwotę 3.055.270,11 zł. U. D. ma zadłużenie na rachunku bankowym w kwocie 19,56 zł (k. 31). Do akt sprawy C. R. D. dołączył: własne zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2010 (k. 22 –23); dokument księgowy – sumowanie księgi firmy "P." C. D. za okres styczeń – czerwiec 2011 (k. 32); informację o zmianie oprocentowania kredytu z dnia [...] sierpnia 2011 r. Bank [...] S.A. (k. 33); harmonogram spłaty rat kredytu hipotecznego (k. 34 – 40); zawiadomienie z dnia [...] maja 2011 r. o wysokości zadłużenia rachunku bankowego firmy P.W. "H." U. D. (k. 41); potwierdzenie wpłaty na rachunek z dnia 26 sierpnia br. (k. 42); wyciąg z rachunku bankowego przedsiębiorstwa P.W. "H." U. D. za czerwiec 2011 r. (k. 43); zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z dnia [...] lipca 2011 r. (k. 44 – 47); zawiadomienie z dnia [...] sierpnia 2009 r. o zajęciu rachunku bankowego i zakazie wypłat (k.48 – 49); dokument księgowy – sumowanie księgi firmy P.W. "H." U. D. za okres styczeń – wrzesień br. (k. 55); zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) U. D. i prowadzonej przez nią działalności gospodarczej P.W. "H." w roku podatkowym 2010 (k. 56 – 58); zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej P.W. "H." (k. 59); wyciąg z rachunku bankowego P.W. "H." za okres czerwiec – wrzesień br. (k. 60); ewidencja środków trwałych firmy "P." C. D. za 2011 r. (k. 61 – 64); obwieszczenie o licytacji ruchomości przedsiębiorstwa "P." z dnia [...] listopada 2009 r. (k. 65 – 66). W tym miejscu należy podkreślić, iż wnioskodawca nie uczynił zadość obowiązkowi nałożonemu na niego we wzmiankowanym wezwaniu z dnia 22 lipca 2011 r. (k. 26) w części dotyczącej nadesłania wyciągów z rachunków bankowych wnioskodawcy i prowadzonego przez niego przedsiębiorstwa oraz dokumentów potwierdzających wysokość dochodu miesięcznego uzyskiwanego z tytułu wynajmu (dzierżawy) nieruchomości np. stosowne umowy (wnioskodawca wskazał, że należności z tytułu wynajmu od dnia [...] lipca 2011 r. są przekazywane bezpośrednio komornikowi, sama zaś wysokość dochodu z tytułu najmu nieruchomości jest wykazana w załączonym sprawozdaniu finansowym – k. 31). Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania – kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym stanie rzeczy rozstrzygniecie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). W złożonym oświadczeniu skarżący wykazał, iż źródłem miesięcznego utrzymania dwuosobowej rodziny pozostaje dochód uzyskiwany z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej P.P.H.U. "P." C. D. z siedzibą w A.. Przedsiębiorstwo to zajmuje się budową łodzi motorowych, obecnie dochód przynosi mu wynajem nieruchomości. W roku 2010 C. R. D. wykazał stratę w wysokości 380.562,31 zł, przy przychodzie 955.786,14 zł (k. 22 – 23). W 2011 r. (w okresie od [...] stycznia do [...] czerwca) wnioskodawca z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej osiągnął przychód w wysokości 208.722,05 zł, przy wykazanej stracie 70.716,82 zł. W maju br. przedsiębiorstwo wykazało stratę w kwocie 26.116,32 zł, przy przychodzie 19.689,49 zł (k. 24). Za miesiąc czerwiec br. dochód firmy wyniósł 44.936,80 zł, przy uzyskanym przychodzie 70.381,23 zł (k. 32). P.P.H.U. "P." posiada środki trwałe o wartości łącznej 4.380.105,18 zł (k.61 – 62 ewidencja środków trwałych za 2011 r.). U. D. prowadzi firmę P.W. "H." z siedzibą w A. (naprawa i konserwacja statków, platform i konstrukcji pływających; obróbka mechaniczna elementów metalowych i inne – k. 59). Przedsiębiorstwo to nie posiada środków trwałych (k. 63 – 64), dodatkowo zarówno w roku podatkowym 2010 i jak i w roku bieżącym nie uzyskało żadnego przychodu (k. 55 – 58). W okresie czerwiec – wrzesień br. na konto wzmiankowanej ostatnio firmy wpłynęło 70 zł (k. 60). Wydatki miesięczne rodziny to 7.587,18 zł, w tym: energia elektryczna – 150 zł; woda – 130 zł; żywność – 1.000 zł; raty spłaty zaciągniętych kredytów (łącznie w sierpniu br.)– 6.307,18 zł (k. 31 i k. 33 – 34). Wnioskodawca spłaca dwa kredyty hipoteczne tj. zaciągnięty dnia [...] maja 2007 r. na okres [...] lat na kwotę 850.000 zł (rata spłaty za sierpień br. 5.474,35 zł – k. 34) oraz udzielony dnia [...] lipca 2003 r. na okres [...] lat na kwotę 100.000 zł (rata spłaty za sierpień br. 832,83 zł – k. 33). W lipcu br. skarżącemu zajęto wierzytelności na łączną sumę (należność główna wraz z odsetkami) 2.344.560,71 zł (k. 44 – 47). W sierpniu 2009 r. zajęto wnioskodawcy rachunek bankowy w celu zaspokojenia należności (wraz z odsetkami) na łączną kwotę 570.394,46 zł (k. 48). Majątek C. R. D. stanowi: dom o powierzchni [....] m² (współwłasność); grunty rolne o powierzchni [...] ha (współwłasność); budynek magazynowy o powierzchni [...] m²; hala montażu o powierzchni [...] m²; budynek biurowy o powierzchni [...] m². Poszczególne składniki majątku są obciążone hipoteką. W rozpatrywanej sprawie sytuacja materialna C. R. D. uzasadnia tezę, iż jest on w stanie ponieść koszty sądowe w sprawie niniejszej, które na obecnym etapie ograniczają się do uiszczenia wpisu w kwocie 7.271 zł (k. 2). W tym miejscu należy wskazać, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym, jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. U podstaw przedmiotowego rozstrzygnięcia legła przede wszystkim wysokość przychodu uzyskanego przez skarżącego z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w 2011 r. (do dnia [...] czerwca br.) tj. 208.722,05 zł. W przeliczeniu na poszczególne miesiące analizowanego okresu przychód ten wynosi średnio 34.787 zł. Jest to znaczna kwota świadcząca o dużym potencjale finansowym wnioskodawcy nawet biorąc pod uwagę, że w całkowitym rozliczeniu prowadzonej działalności gospodarczej w analizowanym okresie C. R. D. wykazał stratę w wysokości 70.716,82 zł. Zaakcentowania wymaga również, że w miesiącu czerwcu br. firma prowadzona przez skarżącego przyniosła dochód w wysokości 44.936,80 zł, który to w części powinien być przeznaczony na pokrycie kosztów wpisu od skargi (zwłaszcza, że została ona złożona dnia [...] maja 2011 r. k. 11). Kolejną negatywną przesłankę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie stanowi fakt posiadania przez przedsiębiorstwo wnioskodawcy środków trwałych o znacznej wartości tj. 4.380.105,18 zł. Dodatkowo nienadesłanie przez skarżącego wymaganego wyciągu z rachunku bankowego (k. 26) prowadzonego przez niego przedsiębiorstwa w praktyce uniemożliwia ustalenie, jakimi kwotami dysponował wnioskodawca w przedmiotowym okresie i w jakiej części polegały one zajęciu. Zgodnie z poglądem przyjętym w orzecznictwie i doktrynie strona prowadząca działalność gospodarczą powinna wykazać się szczególną zapobiegliwością i przezornością w zakresie finansowania udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w związku z prowadzoną przez siebie działalnością gospodarczą, gdyż wiąże się ona ze swej istoty, z ryzykiem ponoszenia wszelkich związanych z nią konsekwencji, w tym ponoszenia kosztów sądowych ( vide: T. Woś i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 632; postanowienie NSA z dnia 06 października 2004 r. sygn. akt GZ 71/2004, publ. ONSAiWSA 2005/1/8 ). Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 24 czerwca 2008 r. sygn. akt I FZ 260/08, publ. LEX nr 479125 wskazał, iż strata wynikająca z zeznań podatkowych i bilansu jest jedynie wynikiem bilansowym nadwyżek kosztów nad przychodami, nie oznacza natomiast braku środków finansowych, a co za tym idzie, sama okoliczność nie warunkuje potrzeby udzielania pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych (vide: postanowienia NSA z dnia 05 czerwca 2008 r. sygn. akt I FZ 227/08, niepubl. i z dnia 03 września 2010 r. sygn. akt II FZ 335/10, niepubl.). Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.