I SA/Bk 28/10

WyrokWSA w Białymstoku2010-03-30

Skład orzekający: Mieczysław Markowski, Sławomir Presnarowicz, Jacek Pruszyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy moment wykonania usługi geodezyjnej, a tym samym moment powstania obowiązku podatkowego w podatku VAT, jest związany z przekazaniem map w formie cyfrowej, czy też wymaga dodatkowo przekazania ich w formie papierowej oraz wystawienia faktury?
Ratio decidendi
Moment powstania obowiązku podatkowego w podatku VAT jest związany z wykonaniem usługi, które w niniejszej sprawie zostało potwierdzone protokołami odbioru prac geodezyjnych. Umowa stron nie precyzowała formy przekazania map, a aneksem wykreślono wymóg zaewidencjonowania prac przez Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej. W związku z tym, wykonanie usługi i powstanie obowiązku podatkowego nastąpiło z chwilą sporządzenia i podpisania protokołów odbioru, niezależnie od późniejszego wystawienia faktury czy ewentualnych sporów o zapłatę.
Stan faktyczny
Spółka E.-M. s.c. zawarła umowę na wykonanie prac geodezyjnych. Po wykonaniu prac i ich protokolarnym odbiorze, spółka wystąpiła o zapłatę. Organ podatkowy uznał, że usługa została wykonana i powstał obowiązek podatkowy w VAT, mimo braku wystawienia faktury i sporów o zapłatę. Spółka skarżyła decyzję organu, zarzucając błędne określenie momentu wykonania usługi i powstania obowiązku podatkowego, a także naruszenie przepisów Konstytucji RP i Ordynacji podatkowej.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Mieczysław Markowski (spr.), Sędziowie sędzia WSA Sławomir Presnarowicz, sędzia WSA Jacek Pruszyński, Protokolant Beata Rusiecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 16 marca 2010 r. sprawy ze skargi E.-M. s.c. M.K., P.K. w Ł. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] listopada 2009 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące: grudzień 2007 r., styczeń, marzec i kwiecień 2008 r. oddala skargę. Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ł. z dnia [...].08.2009 r. Nr [...] określającą s.c. E.-M. M. K. P. D. K. kwoty podatku VAT za okres grudnia 2007, oraz stycznia, marca i kwietnia 2008 w sposób odmienny od zadeklarowanych przez podatnika. Rozstrzygnięcie to organ II instancji oparł na następującym stanie faktycznym: Zgodnie z umową Nr [...] zawartą pomiędzy skarżącą Spółką a K. W. Sp. z o.o. w B. Spółka jako zleceniobiorca przyjęła do realizacji pracę geodezyjną związaną z wykonaniem map dla celów projektowych w skali 1:1.000 gminy K. pow. wołomiński. Przedmiot i zakres prac przyjętych do wykonania nie uległ zmianie po wprowadzeniu zmian w aneksie do umowy z 5.12.2007 r. Aneksem tym doprecyzowano jedynie przedmiot umowy dzieląc go na etapy i ustalając jako moment wykonania prac i zapłaty za nie – protokolarny odbiór prac. O wykonaniu map zgodnie z zawartą umową świadczą protokoły odbioru z dnia 15.12.2007, 9.01.2008, 26.02.2008, 10.03.2008, 15.03.2008 i 20.03.2008. W protokołach tych jest o przekazaniu map dla celów projektowych (w formacie cyfrowym) z wyjątkiem protokołu z 10.03.2008, w którym mowa jest o przekazaniu map dla celów projektowych oraz protokołu z 15.12.2007, w którym mowa jest o przekazaniu prac geodezyjnych (mapy do celów projektowych). Z treści umowy jak i aneksu do tej umowy nie wynika, iż mapy miały być wykonane w formie papierowej i cyfrowej jak podnosi to strona w odwołaniu ani też nie określa ona sposobu przekazywania map w formie papierowej po przekazaniu ich w formie cyfrowej. Protokoły te stanowią dowody świadczące o wykonaniu usług. Również takie dowody jak pismo w sprawie podpisania protokołów odbioru wykonanych w całości robót geodezyjnych określonych w umowie informujące jednocześnie, że prace zostały wykonane i przekazane w całości upoważnionemu projektantowi, rozliczenie robót na dzień 30.03.2008 sporządzone przez M. K., wezwanie do zapłaty z dnia 28.06.2008, z którego wynika, iż spółka żąda zapłaty za wykonanie usługi zgodnie z umową oraz wystawienie faktur pro forma mających na celu zmobilizowanie dłużnika do rozliczenia robót, świadczą o wykonaniu usługi. Na podstawie tych dowodów należało przyjąć, iż usługi objęte umową zostały wykonane i protokolarnie odebrane. Zarzutu zawartego w odwołaniu, iż usługa określona wiążącą strony umową nie została wykonana, nie przekazano bowiem map w formie papierowej oraz nie wystawiono faktur co uniemożliwiało rozliczenie, organ nie podzielił. Organ oceniając ten zarzut wskazał, iż strony aneksem do umowy zmieniły pierwotny zapis z umowy z § 2 pkt 5, w którym pierwotnie zapisano, iż podstawą realizacji faktury będzie protokół odbioru roboty podpisany przez zleceniodawcę i zleceniobiorcę po zaewidencjonowaniu roboty przez właściwy Ośrodek Dokumentacji Geodezyjno-Kartograficznej ma zapis, iż podstawą wypłacenia przez zleceniodawcę transz wynagrodzenia przysługującego zleceniobiorcy będą protokoły odbioru robót geodezyjnych podpisane przez obie strony umowy wraz z fakturami wystawionymi zleceniodawcy przez zleceniobiorcę. Skoro protokoły odbioru robót zostały sporządzone a roboty odebrane oznacza to wykonanie usługi i rodzi obowiązek podatkowy zgodnie z art. 19 ust. 1 ustawy o VAT. W ocenie organu odwoławczego w sytuacji wykonania usługi na fakt powstania obowiązku podatkowego nie ma wpływu ani niewypłacalność dłużnika ani też uchylanie się od zapłaty przez kontrahenta należności co zrodziło między stronami spory sądowe o jej zapłatę. W sytuacji, gdy powstanie obowiązku podatkowego określone jest wprost ustawą zarzuty o dyskryminacji podatnika, naruszenie prawa do wolności gospodarczej oraz zignorowanie stosunków umownych jakie ułożyły sobie strony, które skarżący wywodzi z art. 32 i 22 Konstytucji RP są chybione. Nie dopatrując się także naruszeń prawa procesowego organ odwoławczy wydał decyzję o treści przywołanej na wstępie. Decyzję powyższą zaskarżyła E.-M.s.c. M. K., P. K. zarzucając naruszenie prawa materialnego tj.: – art. 19 ust. 1 i 44 przez błędne określenie momentu wykonania usługi a tym samym określenie momentu powstania obowiązku podatkowego, – art. 10 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym z dnia 8.01.1993 r. przez przyjęcie, że kontrolowani podatnicy nie składali deklaracji podatkowych zgodnie z przepisami prawa, – art. 32 Konstytucji RP przez dyskryminujące potraktowanie podatników przez organ władzy publicznej, – art. 22 Konstytucji poprzez naruszenie prawa do wolności gospodarczej i zignorowanie stosunków umownych jakie ułożyły sobie dwa podmioty gospodarcze oraz naruszenie przepisów prawa procesowego: – art. 122 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 31 ustawy o kontroli skarbowej przez brak dążenia do dokładnego wyjaśnienia stanu sprawy, – art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 31 ust. 1 ustawy o kontroli skarbowej prowadzenie postępowania w sposób, który nie pogłębia zaufania obywateli do organów podatkowych poprzez pominięcie środków dowodowych złożonych przez podatników w toku kontroli, a w szczególności dokumentów z akt sądowych prowadzonych przeciwko K. W. Sp. z o.o., akt komorniczych, – art. 187 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 31 ust. 1 ustawy o kontroli skarbowej – brak wyczerpującego rozpatrzenia i oceny dowodów poprzez nieuwzględnienie wyjaśnień kontrolowanego podmiotu oraz pominięcie argumentów kontrahenta w sporze sądowych co do zakresu wykonanych prac, jednostronną ocenę dowodów złożonych przez obie strony procesu w procesie sądowym – sygn. akt [...]w Sądzie Rejonowym Gospodarczym w Ł., brak rzetelnej rekonstrukcji stanu faktycznego celem prawidłowego załatwienia sprawy, wybiórcze dobieranie dowodów i informacji celem uzasadnienia założonej pierwotnie tezy, – art. 191 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 31 ust. 1 ustawy o kontroli skarbowej – naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów, która stała się dowolna przez zastosowanie jednostronnej, niekorzystnej dla kontrolowanych interpretacji materiału dowodowego, całkowite pominięcie wyjaśnień kontrolowanego M. K., rozstrzyganie wątpliwości na niekorzyść skarżącego, błędne ustalenie stanu faktycznego w sprawie, prowadzące do niezgodnego z rzeczywistością przyjęcia, iż prace zostały faktycznie wykonane i podatnicy byli zobowiązani do wystawiania faktur, brak oceny i zignorowanie postanowień umowy cywilnoprawnej dotyczącej wzajemnych rozliczeń stron, i wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji i umorzenie postępowania oraz zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest nieuzasadniona albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego i procesowego, o których mowa w zarzutach skargi. W zarzutach naruszenia prawa procesowego skarżąca podnosi, iż przyjęte do realizacji prace zostały wykonane i podatnicy byli zobowiązani do wystawiania faktur VAT. W ocenie Sądu zarzut ten jest chybiony. Stan faktyczny ustalony przez organy oparty jest na dowodach zebranych w toku postępowania i Sąd w pełni go podziela. Ustalając stan faktyczny organ dysponował dokumentami stwierdzającymi fakt zawarcia umowy, aneksem do tej umowy, jak również protokołami odbioru wykonanych prac geodezyjnych (map dla celów projektowych) oraz szeregiem dokumentów sporządzonych przez skarżącą Spółkę stwierdzających wykonanie prac i wzywających kontrahenta do zapłaty. Te też dokumenty stanowiły podstawę do ustalenia stanu faktycznego i brak jest uzasadnionych podstaw, aby stwierdzić, iż przy ich ocenie organy naruszyły zasady określone w art. 187 Ordynacji podatkowej przez brak ich wyczerpującego rozpatrzenia lub też potraktowały wybiórczo zebrany materiał dowodowy. W szczególności skarżąca podnosi, iż nie przekazanie map w formie papierowej a jedynie cyfrowej oznacza, że nie doszło do zakończenia wykonania usługi. W tej kwestii organ trafnie podnosi, iż umowa nie przewidywała w jakiej formie mają być przekazane mapy, a nadto pierwotnie obowiązujący w umowie zapis o zaewidencjonowaniu roboty przez właściwy Ośrodek Dokumentacji Geodezyjno-Kartograficznej aneksem do umowy został wykreślony, pozostawiony został natomiast obowiązek odbioru robót geodezyjnych w formie protokołu. Skoro więc protokoły takie zostały sporządzone i podpisane to brak jest podstaw do negowania faktu wykazania robót jak to czyni skarżąca. Kwestionując ustalenia poprzez twierdzenie, iż mapy w formie cyfrowej nie są dokumentem w świetle przepisów prawa geodezyjnego, skarżąca nie wskazuje jednakże tych przepisów, nie ma też na uwadze faktu, iż umowa przewidywała wykonanie map dla celów projektowych jak to wynika z aneksu do umowy w zakresie umożliwiającym wrysowanie sieci wodociągowej (§ 2 pkt 3 aneksu). Taki zaś zakres pracy geodezyjnej ustalony przez strony skutkował jak to wyżej podniesiono wykreśleniem z umowy obowiązku zaewidencjonowania map przez właściwy Ośrodek Dokumentacji Geodezyjno-Kartograficznej, co oznacza, że na skarżącej taki obowiązek nie ciążył. Wobec tego zasadnie organy pominęły go przy ustalaniu faktu wykonania prac zgodnie z umową. Postanowienia umowy cywilno-prawnej jak słusznie uznał organ nie mogą stanowić o powstaniu obowiązku podatkowego. Ustawa o VAT przewiduje opodatkowanie podatkiem od towarów i usług w związku z wykonaniem czynności określonych w art. 5 ust. 1. W sprawie organy stwierdziły wykonanie usługi, która stosownie do art. 19 ust. 1 rodzi obowiązek podatkowy, a na którą skarżąca nie wystawiła, mimo ciążącego na niej obowiązku, faktury. W tej sytuacji zasadnie zakwestionowała rozliczenie z podatku VAT za miesiące, w których podatek za wykonanie tych usług nie został rozliczony. Zarzuty skargi, iż organy naruszyły art. 32 Konstytucji RP poprzez dyskryminujące potraktowanie podatników art. 22 Konstytucji poprzez naruszenie prawa do wolności gospodarczej i zignorowanie stosunków umownych jakie ułożyły sobie strony umowy w sytuacji, gdy organowi nie można przypisać naruszenia prawa, są pozbawione jakichkolwiek podstaw. Z tych więc względów skarga uległa oddaleniu stosownie do art. 151 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło