I SA/Bk 280/14
WyrokWSA w Białymstoku2014-10-15
Skład orzekający: Jacek Pruszyński, Andrzej Melezini, Urszula Barbara Rymarska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy faktury VAT wystawione przez podmiot, który nie posiadał towarów ani możliwości ich dostarczenia, mogą stanowić podstawę do zaliczenia wydatków do kosztów uzyskania przychodów w podatku dochodowym od osób fizycznych?Ratio decidendi
Faktury VAT, które nie dokumentują rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, nie mogą stanowić podstawy do zaliczenia wydatków do kosztów uzyskania przychodów. Podatnik ma obowiązek udokumentować poniesienie wydatków w celu osiągnięcia przychodów, a organy podatkowe mają prawo zakwestionować transakcje, jeśli dowody wskazują na ich fikcyjność, nawet jeśli strona skarżąca poniosła ryzyko gospodarcze.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w B., która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika P. Urzędu Skarbowego w B. określającą M. F. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. Organy zakwestionowały koszty uzyskania przychodu wynikające z faktur wystawionych przez firmę H. [...] T. N., uznając, że nie dokumentują one rzeczywistych transakcji. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jacek Pruszyński (spr.), Sędziowie sędzia WSA Andrzej Melezini, sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska, Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Świętochowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 15 października 2014 r. sprawy ze skargi M. F. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych z działalności gospodarczej za 2008 rok oddala skargę.
Decyzją z [...].12.2013 r. nr [...] Naczelnik P. Urzędu Skarbowego w B. określił Panu M. F. (dalej powoływany także jako "Skarżący") zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych z działalności gospodarczej za 2008 r. w miejsce wykazanej przez podatnika straty. Organ pierwszej instancji zakwestionował koszty uzyskania przychodu wynikające z faktur wystawionych przez firmę H. [...] T. N., ustalono bowiem, że nie dokumentują one rzeczywistych transakcji. Stwierdzono również zawyżenie kosztów uzyskania przychodu z tytułu nieprawidłowego rozliczenia składek OC, AC i NW oraz z tytułu nie ujęcia w remanencie na koniec roku 2008 samochodu marki C. [...].
Od przedmiotowej decyzji pełnomocnik Skarżącego wniósł odwołanie
do Dyrektora Izby Skarbowej w B., w którym zarzucił naruszenie prawa materialnego - tj. art. 9 ust. 1 i ust. 2, art. 10 ust. 1 pkt 3, art. 14, art. 22 ust. 1, art. 24 ust. 2, art. 30c ust. 1 i ust. 2, art. 45 ust. 1 i 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r.
o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2000 r., Nr 14, poz. 176 ze zm., dalej powoływana w skrócie jako u.p.d.o.f.) oraz prawa procesowego - tj. art. 121 § 1 oraz art. 187 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U.
z 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej powoływana w skrócie jako o.p.).
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r., Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podkreślił, że zgromadzony
w sprawie materiał dowodowy świadczy o tym, że T. N. nie dysponował towarem wyszczególnionym na fakturach wystawionych na rzecz Skarżącego, w konsekwencji wystawione przez niego faktury VAT nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Powyższe twierdzenie wynika z następujących okoliczności:
- T. N. nie udowodnił i nie uprawdopodobnił wykonanie usług transportowych. Z posiadanej przez właściciela firmy H. [...] dokumentacji podatkowej za rok 2008 wynika brak umów, faktur VAT i jakiejkolwiek innej dokumentacji wskazującej na podjęcie współpracy z firmami transportowymi. Okoliczność ta jest istotna po pierwsze z uwagi na fakt, że T. N. nie dysponował środkami trwałymi w postaci samochodów, które mogłyby być wykorzystane do transportu materiałów budowlanych do Skarżącego, a po drugie w świetle wyjaśnień Skarżącego dotyczących organizacji i kosztów transportu zakupionego towaru (ponosił je dostawca towaru). W konsekwencji ma miejsce sytuacja, w której żadna ze stron transakcji nie jest w stanie wyjaśnić w jaki sposób, jakimi środkami i przez kogo towar był transportowany;
- z prowadzonej przez firmę H. [...] dokumentacji wynika również, że w roku 2008 T. N. nie zatrudniał pracowników, a miejscem prowadzonej działalności były pomieszczenia w domu należącym do jego rodziców. T. N. w piśmie z [...].12.2011 r. wskazał, że nie pamięta, kto był zatrudniony w firmie i nie posiada żadnej dokumentacji w tym zakresie;
- ojciec T. N. – S. N. zeznał w odpowiedzi na pytanie o działalność gospodarczą syna, że prowadzona była na parterze budynku mieszkalnego położonego w L. przy ul. A. oraz w piwnicy i garażu. Działalność ta polegała na handlu materiałami zaopatrzenia medycznego. Zeznał on, że widział towar którym handlował syn. Był to sprzęt zaopatrzenia medycznego tj. skalpele chirurgiczne, rękawice różnego rodzaju, termometry, papier ekokardiologiczny, strzykawki i inne. Wskazał, że żadnych innych adresów wykonywania działalności syna nie zna, dodając że prowadził on również jakąś działalność budowlaną. Zeznał przy tym, że syn osobiście to żadnych robót budowlanych nie wykonywał, jedynie przez podwykonawców. Słyszał że działalność w tym zakresie była świadczona gdzieś w K., W. i L. Z zeznań ojca T. N. wynika również, że posiadał on urządzenia ogólnobudowlane takie jak betoniarki, rusztowania, wiertarki, szlifierki kątowe i inne podstawowe urządzenia. Użytkował też barakowóz. Większość z tych urządzeń została rozkradziona i obecnie pod adresem zamieszkania (L. ul. A.) nie ma już żadnych urządzeń należących do syna. Zatem świadek ten nie potwierdził, że T. N. zajmował się handlem materiałami budowlanymi;
- właściciel firmy H.[...] nie wskazał wiarygodnego źródła pochodzenia towarów (materiałów budowlanych). Na pytanie czy oprócz firm S. oraz Ś. [...] nabywał towary handlowe takie jak materiały budowlane i złom odpowiedział pismem z 19.12.2011 r. Stwierdził w nim, że na pewno byli inni kontrahenci, jednak nie posiada żadnej dokumentacji, która mogłaby to potwierdzić, nie pamiętał nazw firm. We wskazanym piśmie oświadczył, że nie pamięta kto prowadził dokumentację księgową. Wskazał że być może prowadził ją sam, nie pamiętał również w jaki sposób numerował faktury sprzedażowe ("wydaje mi się, iż była narastająca, ale nie jestem pewien"). Na pytanie w jaki sposób przebiegały transakcje handlowe z firmą S. w zakresie materiałów budowlanych T. N. wskazał, że nie pamięta jakie towary i usługi były przedmiotem współpracy handlowej i nie pamięta żadnych szczegółów co do rozliczeń;
- przesłuchana na okoliczność transakcji zawartych z firmą H. [...] I. S. - osoba zasiadająca w zarządzie Spółki S. [...] podała, że Spółka nie współpracowała z T. N., nie prowadziła sprzedaży materiałów budowlanych i nie wystawiła faktur ujawnionych w ewidencji firmy H. [...];
- właściciel H. [...] nie był w stanie określić jakie składniki majątkowe były wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej w latach 2007-2008;
- żadna faktura, pomimo znacznej kwoty w niej uwidocznionej nie została opłacona przelewem bankowym.
Powyższe dowody wskazują, zdaniem organu odwoławczego, że T. N. nie posiadał towarów i nie mógł ich sprzedać na rzecz Skarżącego. Nie miał też technicznych możliwości do realizacji transakcji dokumentowanych kwestionowanymi fakturami. Zatem kwoty wynikające z tych faktur nie mogą stanowić kosztów uzyskania przychodu w działalności Skarżącego. Skoro transakcje te były fikcyjne, brak jest podstaw prawnych do uwzględnienia kwot z zakwestionowanych faktur w rozliczeniu podatkowym Skarżącego. Sankcjonowanie sytuacji, że kto inny dostarcza towar, a kto inny wystawia faktury sprzedaży za ten towar, gdy zarówno odbiorca towaru jak i wystawca faktury nie wskazuje rzeczywistego źródła pochodzenia towaru, prowadziłoby w konsekwencji do akceptacji rozliczenia podatkowego opartego nie na przebiegu rzeczywistym działalności gospodarczej i występujących w niej zdarzeniach, lecz wyłącznie na treści zgromadzonych i zaoferowanych przez podatnika dokumentach prywatnych.
Zdaniem organu odwoławczego, bez znaczenia w niniejszej sprawie jest zarzut, że organ nie uwzględnił faktu, iż na fakturach widnieje sposób zapłaty: "gotówka", w sytuacji gdy faktury nie potwierdzały rzeczywistego przebiegu transakcji gospodarczych, tj. dostawy materiałów budowlanych przez T. N. Płatność gotówką nie mogła dotyczyć zapłaty za towar, w sytuacji braku towaru u kontrahenta, widniejącego na zakwestionowanych fakturach. Tym samym niezasadny jest zarzut naruszenia art. 187 § 1 o.p. w tym zakresie. Nie można dać wiary twierdzeniom zawartym w odwołaniu, że Pan T. N. jako dostawca towarów, pomimo nie posiadania środków transportu mógł posłużyć się wynajętym transportem. Pan N. nie posiadał żadnych dokumentów na tą okoliczność. Nie uprawdopodobnił nawet wystąpienia takiej sytuacji. Zasłaniał się niepamięcią co do nazw firm transportowych, z usług których korzystał. Również Skarżący nie miał wiedzy, co do firm transportowych przewożących materiały budowlane. Zeznał tylko, że za transport odpowiedzialny był sprzedawca.
W ocenie organu odwoławczego, zgromadzony materiał dowodowy dowodzi również braku należytej staranności kupieckiej w działaniach przedsięwziętych przez Skarżącego w "transakcjach" z T. N. Wynika to z braku działań strony zmierzających do sprawdzenia wiarygodności podmiotu, od którego nabywał towary po raz pierwszy. Z zeznań strony wynika, że nie sprawdziła ona czy podmiot, który wystawiał faktury jest podatnikiem, czy dysponuje towarem będącym przedmiotem transakcji. Skarżący zeznał, że poznał swojego kontrahenta
za pośrednictwem internetu, kontakt z tą firmą opierał się na rozmowach telefonicznych, nie weryfikował osobiście towaru będącego przedmiotem sprzedaży, brak było zainteresowania ze strony Skarżącego, kto tego transportu dokonał. Nie podpisał z kontrahentem żadnej umowy w formie pisemnej, mimo że podmiot ten był mu całkowicie nieznany wcześniej. Odpłatność z tytułu wystawionych faktur (pomimo wysokich kwot) jak zeznała strona, realizowana była gotówką.
Na powyższą decyzję Skarżący wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wnosząc o uchylenie skarżonej decyzji w całości, a także uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania. Skarżonej decyzji zarzucono:
– naruszenie przepisów prawa materialnego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy tj: art. 9 ust. 1 i ust. 2, art. 10 ust. 1 pkt 3, art. 14, art. 22 ust. 1,
art. 24 ust. 2, art. 30c ust. 1 ii art. 45 ust. 1 i 6 u.p.d.o.f.,
– naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ
na wynik sprawy, tj. art 121 § 1 oraz art. 187 o.p.
W uzasadnieniu skargi Skarżący wskazał, że decyzja jest niezrozumiała
i wewnętrznie sprzeczna. Zakwestionował stanowisko organu, że transakcje pomiędzy nim a H. [...] nigdy nie miały miejsca. Błędne jest przekonanie organu że transakcji sprzedaży materiałów budowlanych może dokonać tylko taki podmiot, który dysponuje środkami transportu oraz miejscem magazynowym. Zaplecze logistyczne zapewnić bowiem mogą firmy świadczące usługi transportowe lub magazynowe tak jak w realiach niniejszej sprawy. Zaznaczył, że organ pominął w uzasadnieniu fakt potwierdzenia przez firmę Y. [...] sp. z o.o. dostaw materiałów budowlanych zakupionych od Skarżącego.
Organ podatkowy powinien wyraźnie w decyzji określić, czy w jego ocenie transakcje nie miały miejsca, czy też miały miejsce, ale dotyczyły materiałów nabytych uprzednio przez H. [...] niezgodnie z prawem podatkowym. Skarżący nie zgadza się z zawartymi w decyzji zarzutami o niedochowaniu przez niego należytej staranności kupieckiej w transakcjach z T. N. Poza tym to sprawą przedsiębiorcy jest poziom ryzyka, na jakim prowadzi swoją działalność gospodarczą. Tylko przedsiębiorca ponosić może skutki współpracy z kontrahentem niewypłacalnym lub oszustem. Tym niemniej w ocenie Skarżącego płatność za towar następowała dopiero po dostawie potwierdzonej przez docelowego odbiorcę, co skutkowało tym, że ryzyko handlowe było zminimalizowane.
W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej w B., podtrzymując stanowisko w sprawie, wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie
o oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, zważył co następuje:
Skarga okazała się niezasadna.
Na wstępie należy wyjaśnić zaistniały w niniejszym postępowaniu spór,
co do związania organu zaskarżoną do sądu decyzją z dnia 22 kwietnia 2014 r. Organ w odpowiedzi na skargę stwierdził, że decyzja ta nie weszła do obrotu prawnego, ponieważ została wysłana na niewłaściwy adres, inny niż wskazany przez podatnika do kierowania wszelkiej korespondencji w sprawie. Z kolei pełnomocnik Skarżącego na rozprawie w dniu 15 października 2014 r. potwierdził, że decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w B. z [...] kwietnia 2014 r. została skutecznie doręczona stronie.
W ocenie Sądu, zaskarżona do Sądu decyzja z dnia [...] kwietnia 2014 r. weszła do obrotu prawnego, a zatem mogła być skutecznie zaskarżona do sądu.
Z akt podatkowych wynika, że korespondencja wysyłana do Skarżącego początkowo kierowana była na adres – ul. H.[...], B., następnie po wyznaczeniu pełnomocnika wysyłano ją na adres pełnomocnika. Pismem z 25 marca 2014 r. Skarżący poinformował Dyrektora Izby Skarbowej w B. o wypowiedzeniu pełnomocnictwa i zwrócił się o kierowanie wszelkiej korespondencji na jego adres zamieszkania - ul. W. [...], B. Decyzja z [...] kwietnia 2014 r. została wysłana na adres - ul. H.[...], B. Pod tym adresem została odebrana przez J. F. (określoną jako "dorosły domownik"), która podjęła się oddania pisma adresatowi (zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach podatkowych). Decyzja ta została następnie doręczona Skarżącemu. Niewątpliwie zatem decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w B. z [...] kwietnia 2014 r. została wysłana na niewłaściwy adres – biorąc pod uwagę treść pisma skarżącego
z 25 marca 2014 r., nie zmienia to jednak faktu, że została jednak skutecznie doręczona Skarżącemu, co potwierdza jego pełnomocnik, i na co wskazuje też fakt złożenia skargi w niniejszym postępowaniu. Doręczoną w ten sposób decyzją organ jest związany stosownie do art. 212 o.p., nie może ona być zatem uznana za decyzję nieistniejącą. Tym samym za nieznajdujący oparcia w aktach sprawy należało uznać wniosek organu o odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej.
Przechodząc do merytorycznej oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, wskazać należy że zasadniczy spór w sprawie dotyczy ustalenia legalności zaliczenia przez Skarżącego do kosztów uzyskania przychodu w 2008 r. wydatków poniesionych na zakup w celu dalszej odsprzedaży materiałów budowlanych (stali
i prętów stalowych) zakupionych od T. N., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą H. [...] w L. W ocenie organów, wystawione faktury VAT nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, w związku z powyższym, nie mogły stanowić kosztów uzyskania przychodów w działalności gospodarczej prowadzonej przez Skarżącego.
W ocenie Sądu, wbrew zarzutom skargi, dokonując ustaleń stanu faktycznego w niniejszej sprawie organy podatkowe nie naruszyły przepisów prawa procesowego. Naczelną zasadą postępowania podatkowego jest obowiązek podjęcia przez organ wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Zasadzie tej towarzyszy obowiązek zebrania
i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 122 i 187 o.p.). Poszukiwanie i ujawnianie dowodów oparte jest z kolei na zasadzie legalności
i jawności. Dowodem w sprawie podatkowej jest wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, o ile nie jest to sprzeczne z prawem. Okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeśli strona miała możliwość wypowiedzenia się, co do przeprowadzonych dowodów oraz całego zebranego w sprawie materiału dowodowego (art. 192, art. 200 § 1 o.p.). Trzeci, równie istotny filar dowodzenia
w postępowaniu podatkowym, stanowi zasada swobodnej oceny dowodów (art. 191 o.p.). Oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego organ podatkowy dokonuje na podstawie własnej wiedzy oraz doświadczenia życiowego. Ocenie podlega każdy dowód z osobna oraz wszystkie dowody we wzajemnej z sobą łączności. Na prawidłowość dokonanej oceny materiału dowodowego wskazuje to, czy wyciągnięte na jego podstawie wnioski mają logiczne uzasadnienie. Dodać przy tym należy, iż ustaleń stanu faktycznego organ dokonuje bezpośrednio w oparciu
o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, a także na podstawie domniemań faktycznych i prawnych.
W ocenie Sądu, dokonane w niniejszej sprawie ustalenia organów podatkowych nie naruszają wymienionych wyżej reguł postępowania dowodowego. W szczególności Sąd nie podziela sformułowanego w skardze zarzutu niepodjęcia przez organy podatkowe koniecznych i niezbędnych działań mających na celu wyjaśnienie sprawy.
W przedmiotowej sprawie organy podatkowe w sposób niebudzący wątpliwości Sądu wykazały, że zakwestionowane u Skarżącego faktury VAT nie dokumentują rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, tj. zakupu stali i prętów stalowych od T. N.. Tym samym słusznie stwierdzono zawyżenie kosztów uzyskania przychodów, o których mowa w zaskarżonej decyzji. W tej sytuacji za bezpodstawny należy uznać zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 9 ust. 1 i 2, art. 10 ust. 1 pkt 3, 14 ust. 1, art. 22 ust. 1, art. 24 ust. 2, art. 30c ust. 1 i 2 i art. 45 ust. 1 i 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2000 r., Nr 14, poz. 176 ze zm.), poprzez pozbawienie podatnika prawa do ujęcia w ciężar kosztów wydatków związanych z rzekomym zakupem stali i wyrobów stalowych.
Podkreślić należy, że żaden z dowodów zgromadzonych w sprawie nie potwierdził twierdzeń strony skarżącej, jakoby towary figurujące na zakwestionowanych fakturach VAT znajdowały się w dyspozycji T. N. a następnie zostały sprzedane Skarżącemu, zaś ich transport nastąpił za pośrednictwem podmiotu trzeciego. Takich dowodów nie zgromadził organ, jak również nie przedłożyła ich strona skarżąca, mimo jednoznacznego wskazywania, że koszty związane z transportem obciążały sprzedawcę.
Przepis art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f. stanowi, że kosztami uzyskania przychodów
są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23. Nie ulega wątpliwości,
że to na podatniku ciąży obowiązek przedłożenia dowodów wskazujących, że poniesione przez niego wydatki spełniają warunki dla uznania ich za koszty podatkowe w rozumieniu ww. przepisu. Takich dowodów w niniejszej sprawie Skarżący nie przedstawił, nie uzyskał ich również organ podatkowy, dlatego też brak było podstawy do przyjęcia, że wydatki wynikające z faktur wystawionych przez T. N. H. [...] zostały faktycznie poniesione. Jak wskazał WSA w Warszawie w wyroku z 26 lutego 2004 r., III SA 1452/02, jeżeli podatnik kwestionuje jakiś dowód czy fakt, to na podatniku ciąży obowiązek uzasadnienia swojej racji.
Zgodzić się należało z organami podatkowymi, że w przedmiotowej sprawie zgromadzony materiał dowodowy pozwalał na zakwestionowane u Skarżącego wydatków wynikających z faktur VAT wystawionych przez T. N. Z zebranych dowodów wynika, że T. N. faktycznie nie prowadził działalności w zakresie handlu materiałami budowlanymi. Podmiot ten nie posiadał dowodów na nabycie, posiadanie i transport (w wykonaniu spornych faktur) tychże materiałów budowlanych. Z dokumentacji podatkowej zabezpieczonej u T. N. nie wynikało, aby posiadał on jakiekolwiek środki transportowe, bądź też zatrudniał pracowników (kierowców). Brak jest również jakiejkolwiek dokumentacji potwierdzającej podjęcie współpracy z firmami transportowymi, zdolnymi do przewozu stali i prętów stalowych, w ilościach widniejących na zakwestionowanych fakturach. Wskazać należy, że ani T. N., ani Skarżący nie potrafili wyjaśnić w jaki sposób, jakimi środkami transportu i przez jaki podmiot zostały dostarczone towary widniejące na zakwestionowanych fakturach. T. N. nie pamiętał, kto był zatrudniony w jego firmie, nie był też
w stanie określić, jakie składniki majątkowe były wykorzystywane do prowadzenia przez niego działalności gospodarczej, nie pamiętał, kto prowadził jego dokumentację księgową. T. N. nie podał też wiarygodnego źródła pochodzenia towarów (materiałów budowlanych). Z wyjaśnień I. S. – członka zarządu Spółki S. (od której rzekomo wyroby nabywała firma T. N. i dalej odsprzedawała Skarżącemu) wynika, że nigdy nie współpracowała z T. N., a jej spółka nie zajmuje się sprzedażą materiałów budowlanych. Z zeznań S. E. N. (ojca T. N.) wynika, że jego syn działalność w zakresie handlu, ale materiałami medycznymi. Powyższe dowody, we wzajemnym powiązaniu, jednoznacznie wskazują, że T. N. nie mógł dysponować,
a w konsekwencji sprzedać Skarżącemu materiałów budowlanych wskazanych
na zakwestionowanych fakturach VAT.
Wbrew twierdzeniom Skarżącego, takim dowodem wskazującym
na rzeczywistość przeprowadzonych transakcji, nie może być okoliczność,
że na wszystkich fakturach znajduje się adnotacja, że zostały opłacone gotówką. Wręcz przeciwnie, fakt że żadna zakwestionowana faktura, pomimo znacznych kwot w nich uwidocznionych, nie została opłacona przelewem, może wskazywać,
że transakcje uwidocznione na tychże fakturach w rzeczywistości nie miały miejsca. Typowym sposobem rozliczania się przedsiębiorców, którzy stale ze sobą współpracują jest forma bezgotówkowa, pozwalająca na obiektywne zweryfikowanie czy miała miejsce i w jakim terminie zapłata za dostarczony towar lub wykonaną usługę. Tymczasem przyjęta przez Skarżącego forma rozliczeń z T. N. gotówką, mimo znacznych kwot widniejących na fakturach, może wskazywać, że transakcje te, nie miały w rzeczywistości miejsca. W toku postępowania podatkowego nie przedstawiono dowodów, że wskazane płatności gotówkowe były faktycznie dokonywane.
Dowodem potwierdzającym rzeczywistość i autentyczność transakcji Skarżącego z T. N. nie może być również, wskazywane
w skardze pismo z firmy Y. [...] Sp. z o.o., potwierdzające dostawy materiałów budowlanych zakupionych od Skarżącego. Z treści powyższego pisma wynika jedynie, że Skarżący dokonał dostawy materiałów budowlanych na rzecz Y. Sp. z o.o. zgodnie z wystawionymi fakturami, za które Spółka dokonała zapłaty w formie bezgotówkowej. Pismo to potwierdza zatem uzyskanie przychodów przez Skarżącego, ale nie przesądza, że towary sprzedane przez Skarżącego nabył od T. N. Zaznaczyć należy, że organy podatkowe nie kwestionowały sprzedaży materiałów budowlanych przez Skarżącego na rzecz jego kontrahentów, lecz fakt, że materiałów tych Skarżący nie mógł nabyć od T. N. Jednocześnie wskazać należy, że wbrew zarzutom skargi, powyższe pismo było przedmiotem oceny organów podatkowych, co znajduje odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji organu I instancji (s. 10 i 14 uzasadnienia). Fakt, że do tego pisma nie odniósł się w uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy, nie może świadczyć o jego pominięciu, szczególnie że zakresie wysokości przychodów Skarżącego organ odwoławczy nie kwestionował ustaleń organu I instancji.
Ustosunkowując się do zarzutów skargi dotyczących braku po stronie Skarżącego należytej staranności kupieckiej przy weryfikacji T. N. jako kontrahenta, wskazać należy że nie zasługują one na uwzględnienie. Owszem, to Skarżący jako przedsiębiorca ponosi ryzyko w jaki sposób prowadzi działalność gospodarczą, w jaki sposób rozlicza się ze swoimi kontrahentami, jednakże jak słusznie wskazuje w odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w B., konsekwencji tego ryzyka nie może przerzucać na Skarb Państwa. Skoro Skarżący godził się na współpracę z podmiotem, względem którego nie podjął działań zmierzających do zweryfikowania, czy jest on podatnikiem, w jakim zakresie zarejestrował prowadzoną działalność gospodarczą, nie podpisał żadnej umowy handlowej o współpracy, to on, a nie Skarb Państwa ponosi ryzyko, że uzyskiwany przez niego towar może pochodzić
z niewiadomego lub nielegalnego źródła. Trzeba zauważyć, że Skarżący przedstawiał rozbieżne wyjaśnienia odnośnie sposobu nawiązania kontaktu z firmą T. N. Pierwotnie zeznał, ze firmę tę znalazł w internecie, następnie w odwołaniu podał, że wskazała ją spółka Y. [...]. Wątpliwości budzi też przyjęta forma rozliczeń bezgotówkowych, która w istocie uniemożliwia weryfikację rzeczywistego przepływu środków finansowych.
Zaznaczyć należy, że organy podatkowe, nie zakwestionowały faktu posiadania przez Skarżącego materiałów budowlanych oraz ich sprzedaży, podważyły natomiast to, że nabył te materiały od podmiotu wymienionego
w zakwestionowanych, ewidencjonowanych fakturach. Należy zaaprobować pogląd organu, że sankcjonowanie sytuacji, w której niewiadomy podmiot dostarcza towar,
a ktoś inny wystawia faktury sprzedaży za ten towar, gdy zarówno odbiorca towaru, jak i wystawca faktury nie wskazuje rzeczywistego źródła pochodzenia towaru, prowadziłoby w konsekwencji do akceptacji rozliczenia podatkowego opartego nie
na przebiegu rzeczywistym działalności gospodarczej i występujących w niej zdarzeniach, lecz wyłącznie na treści zgromadzonych i zaoferowanych przez podatnika dokumentach prywatnych. W tym kontekście, to na Skarżącym, a nie
na organach podatkowych, spoczywało wskazanie środków dowodowych pozwalających na ustalenie od jakich podmiotów nabył towary, czy ponosił w tym zakresie wydatki i w jakiej wysokości. Takich środków strona nie zaoferowała.
Końcowo podkreślić wypada, że zgodnie z zasadami wynikającymi z ustawy
o podatku dochodowym od osób fizycznych zawartymi w art. 9 ust. 2, art. 14 ust. 1, art. 22 ust. 1 i art. 23 ust. 1 oraz art. 24 ust. 1 i art. 24a, do uznania wydatku za koszt uzyskania przychodów niezbędne jest nie tylko zaistnienie konkretnego zdarzenia gospodarczego polegającego na zakupie towaru, u konkretnego sprzedawcy,
za konkretną cenę, ale i odpowiednie udokumentowanie tej operacji. Nie wystarczy wykazanie, że podatnik mógł gdziekolwiek nabyć towar i zużyć go (dalej odsprzedać) w działalności gospodarczej, aby wydatek zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów (wyroki NSA z dnia 20 lipca 2010 r., sygn. akt II FSK 418/09; z dnia
30 stycznia 2009 r., sygn. akt II FSK 1722/07; z dnia 30 stycznia 2009 r., sygn. akt
II FSK 1405/07; z dnia 14 marca 2008 r., sygn. akt II FSK 1755/06; wyrok z dnia
19 grudnia 2007r., sygn. akt II FSK 1438/06; z dnia 18 sierpnia 2004 r., sygn. akt FSK 958/04, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
W związku z powyższym Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja jest zgodna
z prawem. Tym samym orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło