I SA/Bk 306/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Tomasz Oleksicki, po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi O. T. Sp. z o.o. w S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] grudnia 2015 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy od stycznia do grudnia 2013 roku p o s t a n a w i a - przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie powyżej 5.000 zł (słownie: pięć tysięcy złotych), - w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy. O. T. Sp. z o.o. z siedzibą w S. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Przedmiotem działalności przedsiębiorstwa jest m.in. sprzedaż hurtowa p. i produktów p.; działalność agentów zajmujących się sprzedażą p., r. m. i c. przemysłowych; sprzedaż detaliczna części i akcesoriów do p. s. (k. 178). Z rachunku zysków i strat sporządzonego na dzień [...] grudnia 2015 r. wynika, że skarżąca spółka poniosła stratę netto w wysokości 327.257.727,85 zł. Na dzień złożenia wniosku tj. [...] grudnia 2016 r. O. T. Sp. z o.o. w S. nie dysponuje majątkiem trwałym, który przedstawiałby znaczącą wartość. Spółka dysponuje jedynie drobnymi przedmiotami stanowiącymi wyposażenie b. o łącznej wartości 3.337,32 zł. Strona skarżąca nie posiada środków pieniężnych na rachunku bankowym, na dzień [...] listopada 2016 r. w kasie przedsiębiorstwa znajdowała się kwota 36,32 zł. Na ten dzień należności z tytułu sprzedaży usług wynoszą 1.763 zł; należności z tytułu podatków, ubezpieczeń społecznych oraz innych świadczeń to 498.081,71 zł; wysokość pozostałych należności to 7.625 zł. Na dzień [...] listopada 2016 r. zobowiązania krótkoterminowe skarżącej firmy wynoszą: 349.885.210,47 zł, w tym należności: podatkowe – 349.615.851,78 zł; z tytułu usług – 82.931,52 zł oraz z tytułu niewypłaconych wynagrodzeń – 84.500 zł. Pozostałe zobowiązania wobec innych podmiotów wynoszą 101.927,17 zł. Zgodnie z danymi zawartymi we wniosku, wysokość kapitału zakładowego spółki wynosi 500.000 zł, wartość środków trwałych wnioskodawcy to 8.154,40 zł (wg. bilansu za rok 2015 r.). W 2015 r. spółka poniosła stratę w wysokości 327.257.727,85 zł. Przedsiębiorstwo nie posiada środków na rachunku bankowym. (k. 173 – 176). Ustosunkowując się do treści wezwania referendarza sądowego z dnia 21 grudnia 2016 r. (k. 170) strona skarżąca dołączyła do akt sprawy: bilans i rachunek zysków i strat na dzień [...] listopada 2016 r. (k. 179 – 182); zestawienie obrotów i sald kont analitycznych (k. 184 - 187); wyciągi z kont i rachunków bankowych na dzień [...] listopada 2016 r. (k.182 - 183); raport kasowy (k. 188). Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym (w tym przyznane zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie powyżej 5.000 zł) – gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z treści tego przepisu wynika wprost, że ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie tego prawa. Takie stanowisko znajduje również oparcie w treści art. 252 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Właściwe przedstawienie przez stronę przyczyn uzasadniających zwolnienie od kosztów sądowych oraz dowodów na ich poparcie umożliwia sądowi rozpoznającemu wniosek dokonanie prawidłowej oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy. Strona ma w tym zakresie inicjatywę dowodową, a sąd na podstawie przedstawionych przez stronę dowodów dokonuje oceny, czy wystąpiły przesłanki przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Ze złożonego wniosku wynika, że O. T. Sp. z o.o. z siedzibą w S. za rok 2015 poniosła stratę netto w wysokości 327.257.727,85 zł (k. 22), na dzień [...] listopada 2016 r. strata ta wynosiła 290.680,96 zł (k. 179). Spółka dysponuje majątkiem trwałym o łącznej wartości 3.337,32 zł (wyposażenie biurowe). Na dzień [...] listopada 2016 r. stan zaległości podatkowych przedsiębiorstwa wynosił łącznie 349.885.210,47 zł (należności: podatkowe, z tytułu usług i niewypłaconych wynagrodzeń oraz pozostałe zobowiązania). Na dzień [...] listopada 2016 r. spółka skarżąca nie posiadała środków na kontach i rachunkach bankowych (k. 182 - 183). W tym miejscu należy zatem skonstatować, iż u podstaw przedmiotowego rozstrzygnięcia legł fakt, iż skarżąca spółka aktualnie prowadzi działalność gospodarczą (dołączony do akt sprawy wyciąg z KRS z dnia [...] grudnia 2016 r. k. 177 – 178) zaciąga zatem i spłaca zobowiązania wobec kontrahentów. Ponadto, w sprawie niniejszej postanowieniem z dnia 21 kwietnia 2016 r. przyznano O. T. Sp. zo.o. w S. częściowe zwolnienie od wpisu od skargi w kwocie powyżej 10.000 zł (wysokość całej kwoty opłaty sądowej to 100.000 zł k. 1). Poza sporem pozostaje również, iż skarżąca spółka nie jest w stanie uiścić całości wpisu od skargi kasacyjnej w sprawie niniejszej (tj. 50.000 zł) jednak sam fakt prowadzenia działalności gospodarczej, ze swej istoty generuje obowiązek strony skarżącej do wygospodarowania przynajmniej części wymaganych kosztów sądowych tj. przy uwzględnieniu zakresu przyznanego zwolnienia kwoty 5.000 zł tytułem wpisu od skargi kasacyjnej. Przyznane zwolnienie umożliwi rozpoznanie środka odwoławczego przez Naczelny Sąd Administracyjny. Okoliczności te potwierdza powołane już we wzmiankowanym wyżej postanowieniu tut. Sądu z dnia 21 kwietnia 2016 r. orzecznictwo NSA tj. postanowienia NSA z dnia: 18 stycznia 2008 r., sygn.. akt I OZ 809/07; 03 września 2014 r., sygn. akt II OZ 847/14; 06 lutego 2013 r., sygn. akt II GZ 42/13, publ. www.cbois.nsa.gov.pl). Podmiot prowadzący działalność gospodarczą powinien przewidzieć konieczność ponoszenia kosztów spraw sądowych związanych z prowadzoną działalnością i mieć wygospodarowane na ten cel środki finansowe. Tym samym w przypadku planowania bądź wystąpienia na drogę sądową powinien się liczyć z koniecznością poniesienia kosztów sądowych i przeznaczenia, bądź z bieżącej działalności lub też ze zgromadzonych zasobów pieniężnych, kwot niezbędnych do skutecznego wszczęcia procesu. Koszty związane z postępowaniem przed sądem należy traktować na równi z innymi kosztami prowadzonej działalności, takimi jak należności publicznoprawne, pieniężne zobowiązania umowne czy wynagrodzenia pracownicze. Dlatego też mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak sentencji.