I SA/Bk 306/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Tomasz Oleksicki, po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi O. T. Sp. z o.o. w S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] grudnia 2015 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy od stycznia do grudnia 2013 roku p o s t a n a w i a - przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi w kwocie powyżej 10.000 zł (słownie: dziesięć tysięcy złotych), - w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy. O. T. Sp. z o.o. z siedzibą w S. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Przedmiotem działalności przedsiębiorstwa jest m.in. sprzedaż hurtowa paliw i produktów pochodnych; działalność agentów zajmujących się sprzedażą paliw, rud metali i chemikaliów przemysłowych; sprzedaż detaliczna części i akcesoriów do pojazdów samochodowych (k. 16v). Z rachunku zysków i strat sporządzonego na dzień [...] grudnia 2015 r. wynika, że skarżąca spółka poniosła stratę netto w wysokości 327.257.727,85 zł. Na dzień złożenia wniosku tj. [...] lutego 2016 r. O. T. Sp. z o.o. w S. nie dysponuje majątkiem trwałym, który przedstawiałby znaczącą wartość. Spółka dysponuje jedynie drobnymi przedmiotami stanowiącymi wyposażenie biurowe o łącznej wartości 8.154,40 zł. Strona skarżąca nie posiada środków pieniężnych na rachunku bankowym, na dzień [...] grudnia 2015 r. w kasie przedsiębiorstwa znajdowała się kwota 9.485,22 zł. Na ten dzień należności z tytułu sprzedaży usług wynoszą 1.148 zł; należności z tytułu podatków, ubezpieczeń społecznych oraz innych świadczeń (wypłaty zaliczek) to 20.834,05 zł; wysokość pozostałych należności to 1.473,29 zł. Na koniec zeszłego roku zobowiązania skarżącej firmy wynoszą: 348.561.515,45 zł, w tym należności: podatkowe – 348.448.588,77 zł; z tytułu usług – 47.845,47 zł oraz niewypłaconych wynagrodzeń – 65.000 zł. Zgodnie z danymi zawartymi we wniosku, wysokość kapitału zakładowego spółki wynosi 500.000 zł, wartość środków trwałych wnioskodawcy to 8.154,40 zł. Według bilansu za rok 2015 spółka poniosła stratę w wysokości 327.257.727,85 zł. Przedsiębiorstwo nie posiada środków na rachunku bankowym. O. T. Sp. z o.o. z siedzibą w S. wskazała, że mając na uwadze swoją trudną sytuację majątkową nie jest w stanie ponieść wpisu od skargi w wysokości 100.000 zł (k. 18 – 21). Ustosunkowując się do treści wezwania referendarza sądowego z dnia 18 marca 2016 r. (k. 47) strona skarżąca dołączyła do akt sprawy: bilans za 2015 r. (k. 50 - 51); sprawozdanie finansowe za 2015 r. (k. 52 – 53); zestawienie obrotów na kontach bankowych (k. 54 i k. 63); wyciągi z kont i rachunków bankowych (k. 55 – 62 i k. 64); księgę inwentarzową z tabelą amortyzacyjną (k. 65 – 69); deklaracje miesięczne dla podatku od towarów i usług za okres styczeń – luty br. (k. 70 – 73). Dodatkowo spółka skarżąca nadesłała: rachunek zysków i strat za 2015 r. (k. 22); pismo urzędu skarbowego z dnia [...] stycznia br. (k. 25); tytuły wykonawcze (k. 24 – 35). Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym (w tym przyznane zwolnienie od wpisu od skargi w kwocie powyżej 10.000 zł) – gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z treści tego przepisu wynika wprost, że ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie tego prawa. Takie stanowisko znajduje również oparcie w treści art. 252 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Właściwe przedstawienie przez stronę przyczyn uzasadniających zwolnienie od kosztów sądowych oraz dowodów na ich poparcie umożliwia sądowi rozpoznającemu wniosek dokonanie prawidłowej oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy. Strona ma w tym zakresie inicjatywę dowodową, a sąd na podstawie przedstawionych przez stronę dowodów dokonuje oceny, czy wystąpiły przesłanki przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Ze złożonego wniosku wynika, że O. T. Sp. z o.o. z siedzibą w S. za rok 2015 poniosła stratę netto w wysokości 327.257.727,85 zł (k. 22). Spółka dysponuje majątkiem trwałym o łącznej wartości 8.154,40 zł (wyposażenie biurowe). Na dzień [...] stycznia br. stan zaległości podatkowych przedsiębiorstwa objęty prowadzonym postepowaniem egzekucyjnym wynosił łącznie 419.051.063,64 zł (należność główna wraz z odsetkami) k. 23 - 35. Dodatkowo wnioskodawca posiada nieuregulowane zobowiązania na łączną kwotę 112.939,21 zł z tytułu: niewypłaconych wynagrodzeń i zakupionych usług, materiałów i towarów (k. 53). Na dzień [...] lutego br. spółka skarżąca posiadała 440,36 zł na kontach i rachunkach bankowych (k. 54 i k. 63). W tym miejscu należy zatem skonstatować, iż u podstaw przedmiotowego rozstrzygnięcia legł fakt, iż skarżąca spółka aktualnie prowadzi działalność gospodarczą. W dniu [...] grudnia 2015 r. O. T. Sp. z o.o. z siedzibą w S. dysponowała środkami w kwocie 9.485,22 zł, znajdującymi się w kasie przedsiębiorstwa. Dodatkowo z deklaracji dla podatku od towarów i usług za okres styczeń - luty br. wynika, że strona skarżąca uzyskała zwrot podatku w łącznej kwocie 17.510 zł (k. 71 i k. 73). Poza sporem pozostaje fakt, iż skarżąca spółka nie jest w stanie uiścić całości wpisu od skargi w sprawie niniejszej (tj. 100.000 zł) jednak jak wykazano wyżej dysponuje ona środkami finansowymi, które to powinny zostać przeznaczone na pokrycie części kosztów sądowych w sprawie niniejszej tj. przy uwzględnieniu zakresu przyznanego zwolnienia kwoty 10.000 zł tytułem wpisu od skargi. Przyznane zwolnienie umożliwi rozpoznanie skargi przez tut. Sąd. Nie bez znaczenia w sprawie niniejszej pozostaje podkreślana w orzecznictwie okoliczność, iż podmiot prowadzący działalność gospodarczą powinien przewidzieć konieczność ponoszenia kosztów spraw sądowych związanych z prowadzoną działalnością i mieć wygospodarowane na ten cel środki finansowe. Tym samym w przypadku planowania bądź wystąpienia na drogę sądową powinien się liczyć z koniecznością poniesienia kosztów sądowych i przeznaczenia, bądź z bieżącej działalności lub też ze zgromadzonych zasobów pieniężnych, kwot niezbędnych do skutecznego wszczęcia procesu. Koszty związane z postępowaniem przed sądem należy traktować na równi z innymi kosztami prowadzonej działalności, takimi jak należności publicznoprawne, pieniężne zobowiązania umowne czy wynagrodzenia pracownicze (vide: postanowienia NSA z dnia: 18 stycznia 2008 r., sygn.. akt I OZ 809/07; 03 września 2014 r., sygn. akt II OZ 847/14; 06 lutego 2013 r., sygn. akt II GZ 42/13, publ. www.cbois.nsa.gov.pl). Dlatego też mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.