I SA/Bk 315/19
WyrokWSA w Białymstoku2019-09-04
Skład orzekający: Małgorzata Anna Dziemianowicz, Paweł Janusz Lewkowicz, Dariusz Marian Zalewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zasadne jest przedłużenie terminu zwrotu różnicy podatku od towarów i usług, gdy organ podatkowy powołuje się na ryzyko oszustwa w ramach transakcji karuzelowych i konieczność dalszej weryfikacji, mimo braku jednoznacznych dowodów na nieprawidłowości ze strony podatnika?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przedłużenie terminu zwrotu różnicy podatku od towarów i usług jest zasadne, jeśli organ podatkowy wykaże istnienie uzasadnionych wątpliwości co do zasadności zwrotu, wymagających dodatkowej weryfikacji w ramach czynności sprawdzających, kontroli podatkowej lub postępowania kontrolnego. Wystarczające jest uprawdopodobnienie potrzeby takiej weryfikacji, a nie udowodnienie nieprawidłowości. W analizowanej sprawie organ prawidłowo wskazał na ryzyko oszustwa w ramach transakcji karuzelowych i konieczność dalszych czynności weryfikacyjnych, co uzasadniało przedłużenie terminu zwrotu.Stan faktyczny
Spółka złożyła deklarację VAT-7 za sierpień 2016 r. z wnioskiem o zwrot nadwyżki podatku naliczonego nad należnym. Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. wielokrotnie przedłużał termin zwrotu, powołując się na konieczność weryfikacji rozliczenia w ramach postępowania kontrolnego, w tym analizy transakcji z kontrahentami podejrzewanymi o udział w tzw. "transakcjach karuzelowych". Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w B. utrzymał w mocy postanowienie o przedłużeniu terminu. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym brak podstaw faktycznych do przedłużenia terminu i objęcie przedłużeniem całej kwoty zwrotu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz, Sędziowie sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz (spr.), sędzia WSA Dariusz Marian Zalewski, , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 4 września 2019 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. Sp. k. w B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu różnicy podatku od towarów i usług za sierpień 2016 r. oddala skargę
W dniu [...] września 2016 r. do Urzędu Skarbowego w B. wpłynęła deklaracja VAT-7 A. sp. z o.o. Sp. kom. w B. (dalej powoływana jako "Spółka") za sierpień 2016 r. wraz z wnioskiem o zwrot kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w wysokości 924.823 zł na rachunek bankowy Spółki w terminie 25 dni.
Postanowieniem z [...] października 2016 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. przedłużył termin zwrotu różnicy podatku od towarów i usług do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia Spółki dokonywanego w ramach czynności sprawdzających.
Następnie [...] grudnia 2016 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w K. wszczął postępowanie kontrolne nr [...] w zakresie rzetelności deklarowanych przez Spółkę podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług za sierpień 2016 r. Wobec tego Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. postanowieniem z [...] stycznia 2017 r. nr [...] przedłużył termin zwrotu tego podatku do [...] lutego 2017 r.
W dniu [...] lutego 2017 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w K. poinformował, że istnieje konieczność między innymi wystąpienia do zagranicznych administracji skarbowych z wnioskami SCAC, przesłuchania świadków i przeprowadzenia czynności sprawdzających u kontrahentów kontrolowanej Spółki. Wobec powyższego Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. postanowieniem z [...] lutego 2017 r., nr [...] przedłużył termin zwrotu różnicy podatku od towarów i usług za sierpień 2016 r. do [...] kwietnia 2017 r.
W związku z kolejnymi informacjami uzyskanymi od Naczelnika Ś. Urzędu Celno-Skarbowego w K. organ kontrolujący dokonał przedłużenia terminu zwrotu podatku VAT postanowieniami: z [...] kwietnia 2017 r. – do [...] czerwca 2017 r.; z [...] czerwca 2017 r. – do [...] października 2017 r.; z [...] października 2017 r. – do [...] lutego 2018 r., z [...] lutego 2018 r. - do [...] czerwca 2018 r.; z [...] czerwca 2018 r. do [...] października 2018 r., z [...] października 2018 r.
Następnie Naczelnik [...]. Urzędu Celno-Skarbowego w K. pismem z [...] stycznia 2019 r. wskazał na konieczność przedłużenia prowadzonego postępowania kontrolnego. Podał, że niezbędne jest uzupełnienia materiału dowodowego m.in. poprzez złożenie wyjaśnień przez kontrolowaną spółkę oraz analiza i weryfikacja przedłożonej dokumentacji. Wskazał, że nadal trwa ustalanie powiązań pomiędzy kontrahentami spółki w oparciu o wpływające od innych organów informacje. Z uwagi na powyższe Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. postanowieniem z [...] stycznia 2019 r. Nr [...] po raz kolejny przedłużył Spółce termin zwrotu podatku VAT za sierpień 2016 r. do [...] kwietnia 2019 r.
W złożonym zażaleniu skarżąca Spółka wniosła o uchylenie postanowienia w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu różnicy podatku od towarów i usług za sierpień 2016 r. i umorzenie postępowania oraz dokonanie niezwłocznie zwrotu różnicy podatku od towarów i usług za ten okres na rachunek bankowy Spółki.
Po zapoznaniu się ze stanem faktycznym i prawnym sprawy Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w B. postanowieniem Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy przytoczył treść art. 87 ust. 2 i 6 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 710 ze zm., dalej powoływana jako u.p.t.u.). Stwierdził, że w jego ocenie, Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. w skarżonym postanowieniu wskazał okoliczności uzasadniające wymóg dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu podatku, a mianowicie stwierdził, że w niniejszej sprawie występuje znaczne ryzyko zaistnienia oszustwa w zakresie VAT w ramach tzw. "transakcji karuzelowych" oraz fikcyjnych zakupów towarów. Z ustaleń organów I instancji wynika, że głównymi dostawcami towarów do Spółki były podmioty, co do których organ jest w posiadaniu informacji, iż w większości z nich trwają obecnie kontrole podatkowe i skarbowe pod kątem udziału tych podmiotów w tzw. "transakcjach karuzelowych". Wobec Spółki prowadzone jest przez Naczelnika [...]. Urzędu Celno-Skarbowego w K. postępowanie kontrolne, w ramach którego gromadzony jest materiał dowodowy wymagający między innymi przeprowadzenia czynności sprawdzających u kontrahentów kontrolowanej Spółki, przesłuchania świadków, uzyskania odpowiedzi na wnioski SCAC od zagranicznych władz podatkowych, w związku z transakcjami zawieranymi przez Spółkę. Jednocześnie organ ten wskazał, że na podstawie dotychczas zgromadzonego materiału dowodowego nie można ustalić stanu faktycznego w sprawie. Jednocześnie nie można uznać, że brak jest wątpliwości co do prawidłowości dokonanego przez Spółkę rozliczenia.
W konsekwencji powyższego, w ocenie organu, wydanie skarżonego postanowienia w sprawie przedłużenia terminu zwrotu różnicy podatku od towarów i usług za sierpień 2016 r. ma swoje uzasadnienie, a zarzuty Spółki zawarte w zażaleniu na uwzględnienie nie zasługują. W szczególności organ uznał za niezasadny zarzut dotyczący wydania przez organ I instancji postanowienia obejmującego całą kwotę różnicy podatku wynikającą z deklaracji VAT-7, tj. kwotę 924.823 zł., w sytuacji gdy organ we wcześniejszym postanowieniu podał, iż zaledwie 70% wykazanej kwoty nadwyżki dotyczy towarów wrażliwych. Organ wyjaśnił, iż dopiero kontrola pozwoli na zweryfikowanie, czy transakcje wykazane przez podatnika miały rzeczywisty charakter.
Nie zgadzając się z powyższym postanowieniem, pełnomocnik skarżącej Spółki wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, zarzucając naruszenie:
- art. 87 ust. 6 pkt 1 w zw. z art. 87 ust. 2 u.p.t.u. poprzez: (-) błędne uznanie, iż zachodzi podstawa do wydania postanowienia w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu różnicy podatku od towarów i usług za sierpień 2016 r. wobec braku jakichkolwiek podstaw faktycznych i materiału dowodowego mogących czynić rozstrzygnięcie w tym przedmiocie zasadnym; (-) określenie daty wyznaczającej nowy termin zwrotu różnicy podatku od towarów i usług ([...] kwietnia 2019 r.) na dzień późniejszy aniżeli termin zakończenia postępowania kontrolnego wyznaczony przez Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. ([...] luty 2019 r.). o którym to terminie zakończenia postępowania kontrolnego Organ posiadał wiedzę wydając zaskarżone postanowienie; (-) błędne uznanie, że na dzień wydania postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu różnicy podatku od towarów i usług istnieje ku temu uzasadniona podstawa w postaci ryzyka fikcyjności transakcji gospodarczych dokonywanych przez Spółkę, podczas gdy brak jest jakichkolwiek uzasadnionych podstaw i materiału dowodowego wskazującego na merytoryczną zasadność powyższego; (-) wydanie postanowienia w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu różnicy podatku od towarów i usług za sierpień 2016 r. obejmującego całą kwotę różnicy podatku wynikającą z deklaracji VAT-7 i wniosku Spółki, podczas gdy wątpliwości organu dotyczą jedynie części transakcji, mianowicie 70% wszystkich nabyć krajowych, co czyni wydanie przedmiotowego postanowienia niedopuszczalnym i pozostających w oczywistej sprzeczności z zasadą proporcjonalności; (-) wydanie kolejnego już postanowienia w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu różnicy podatku od towarów i usług za sierpień 2016 r., pomimo iż w toku postępowania kontrolnego prowadzonego wobec Spółki przez Naczelnika [...]. Urzędu Celno-Skarbowego w K. (wcześniej przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K.) nie zgromadzono materiału dowodowego wskazującego na ryzyko fikcyjności transakcji gospodarczych dokonywanych przez Spółkę, a ponadto argumentacja organu mająca czynić zasadnym przedłużenie terminu zwrotu różnicy podatku od towarów i usług jest taka sama jak we wcześniejszych postanowieniach organu w tym zakresie; (-) błędne uznanie, że zasadność zwrotu różnicy podatku od towarów i usług wymaga dodatkowego zweryfikowania, podczas gdy brak jest jakichkolwiek uzasadnionych podstaw czy materiału dowodowego, który wskazywałby na wątpliwości w zakresie rzeczywistego przebiegu transakcji gospodarczych dokonywanych przez Spółkę w sierpniu 2016 r.;
- art. 120 o.p. poprzez wydanie przez organ I instancji postanowienia w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu różnicy podatku od towarów i usług za sierpień 2016 r. oraz uznanie przedmiotowego postanowienia za słuszne przez organ II instancji, pomimo braku jakichkolwiek podstaw faktycznych do wydania przedmiotowego rozstrzygnięcia i braku przedstawienia przez organ skrupulatnego uzasadnienia, które pozwoliłoby uznać, że w sprawie interes publiczny należy postawić ponad interesem jednostki;
- art. 121 § 1 o.p. poprzez wydanie przez organ I instancji postanowienia w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu różnicy podatku od towarów i usług za sierpień 2016 r. oraz uznanie przedmiotowego postanowienia za słuszne przez organ II instancji, pomimo braku jakiejkolwiek zmiany w zakresie stanu faktycznego sprawy w ramach postępowania prowadzonego przez Naczelnika [...]. Urzędu Celno – Skarbowego w K.;
- art. 122 o.p. poprzez bezpodstawne zaaprobowanie przez organ II instancji ustaleń organu I instancji w przedmiocie istnienia znacznego ryzyka oszustwa w zakresie podatku od towarów i usług oraz fikcyjnych zakupów towarów, podczas gdy przedmiotowe ustalenia organu I instancji nie znajdują żadnego oparcia w materiale dowodowym a ponadto postępowanie kontrolne, na które powołuje się organ I instancji, nie dostarczyło żadnych nowych okoliczności od daty poprzedniego postanowienia w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu różnicy podatku od towarów i usług za sierpień 2016 r.;
- art. 180 § 1 o.p. w zw. z art. 187 § 1 o.p. poprzez błędne przyjęcie przez organ II instancji, że organ I instancji (-) wskazując na zasadność przedłużenia terminu zwrotu różnicy podatku od towarów i usług powołał się jednie na postępowanie kontrolne prowadzone wobec Spółki przez Naczelnika [...] Urzędu Cełno-Skarbowego w K. w toku którego to postępowania nie zostały poczynione żadne ustalenia, które mogłyby wskazywać na ryzyko fikcyjności transakcji gospodarczych dokonywanych przez Spółkę; (-) dokonał błędnej oceny, że ewentualne nieprawidłowości w zakresie prowadzenia działalności gospodarczej przez kontrahentów Spółki, mogą stanowić podstawę do wydania w stosunku do Spółki postanowienia w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu różnicy podatku od towarów i usług za sierpień 2016 r.
Wskazując na powyższe naruszenia, skarżąca Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W odpowiedzi na skargę, organ podtrzymując stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Skarga jako nieuzasadniona podlega oddaleniu.
Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest kwestia prawidłowości zastosowania przez organ wzglądem strony skarżącej art. 87 ust. 2 zdanie drugie u.p.t.u.
Stosownie do treści tego przepisu, zwrot różnicy podatku, z zastrzeżeniem ust. 6, następuje w terminie 60 dni od dnia złożenia rozliczenia przez podatnika na rachunek bankowy podatnika w banku mającym siedzibę na terytorium kraju lub na rachunek podatnika w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, której jest członkiem, wskazane w zgłoszeniu identyfikacyjnym, o którym mowa w odrębnych przepisach, lub na wskazany przez podatnika rachunek banku lub na rachunek spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej, jako zabezpieczenie udzielanego przez ten bank lub przez tę kasę kredytu, na podstawie złożonego przez podatnika, do naczelnika urzędu skarbowego, w terminie do złożenia deklaracji podatkowej, pisemnego, nieodwołalnego upoważnienia organu podatkowego, potwierdzonego przez bank lub spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową udzielających kredytu, do przekazania tego zwrotu. Jeżeli zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania, naczelnik urzędu skarbowego może przedłużyć ten termin do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika dokonywanego w ramach czynności sprawdzających, kontroli podatkowej lub postępowania podatkowego na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej lub postępowania kontrolnego na podstawie przepisów o kontroli skarbowej. Jeżeli przeprowadzone przez organ czynności wykażą zasadność zwrotu, o którym mowa w zdaniu poprzednim, urząd skarbowy wypłaca należną kwotę wraz z odsetkami w wysokości odpowiadającej opłacie prolongacyjnej stosowanej w przypadku odroczenia płatności podatku lub jego rozłożenia na raty.
Z treści art. 87 ust. 2 u.p.t.u. wynika, że przepis ten zakreśla ramy postępowania organu podatkowego, w jakich ma się odbywać badanie zasadności zwrotu podatku. Ustawodawca wskazuje bowiem na czynności sprawdzające, kontrolę podatkową i postępowanie podatkowe na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej lub postępowanie kontrolne na podstawie przepisów o kontroli skarbowej. W związku z tym działania podejmowane przez organy podatkowe wobec podatnika mogą przyjąć tylko i wyłącznie opisane wyżej formy. Podkreślić należy, że art. 87 ust. 2 zdanie drugie u.p.t.u. wprost stanowił, że organ może przedłużyć termin zwrotu "do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika dokonywanego" w ramach wskazanych postępowań. Skoro weryfikacja w ramach wskazanych postępowań ma być "dokonywana", oznacza to, że postanowienie o przedłużeniu terminu zwrotu może być wydane odpowiednio w toku czynności sprawdzających, kontroli podatkowej, postępowania podatkowego, bądź w toku postępowania kontrolnego. Organ podatkowy podejmując decyzję, o tym czy zasadność zwrotu podatku rzeczywiście wymaga dodatkowego zweryfikowania w ramach jednej z procedur wskazanych w art. 87 ust. 2 zdanie drugie u.p.t.u., musi opierać się na odpowiednich przesłankach wynikających ze stanu faktycznego danej sprawy. Organ podatkowy decyduje wyłącznie o konieczności dalszego badania zasadności zwrotu, a nie o samej zasadności zwrotu. Nie chodzi zatem o wykazanie, że zwrot jest niezasadny ani o wykazanie, że istnieją dowody przemawiające za niezasadnością zwrotu. Chodzi natomiast o wykazanie, że istnieją okoliczności przemawiające za potrzebą dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu podatku (por. wyrok NSA z dnia 11 lutego 2015 r. sygn. akt I FSK 2127/13, opubl. w CBOSA). Sformułowanie użyte w treści art. 87 ust. 2 zdanie drugie u.p.t.u., że "zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania" powinno być dokonywane w oparciu o co najmniej uprawdopodobnione przesłanki. Wspomniany warunek zakłada, że przed upływem ustawowego terminu zwrotu (zdanie pierwsze) podjęte zostały czynności zmierzające do zweryfikowania jego zasadności, lecz nie dały one jeszcze rezultatu lub jest on niejednoznaczny. Zaś uzasadnienie ma szczególnie istotne znaczenie dla ustalenia, czy organ podatkowy nie przekroczył granic wskazanych w ww. przepisie. Tym samym, w postanowieniu przedłużającym termin zwrotu VAT organ podatkowy powinien wskazać na powody odmowy dokonania zwrotu w ustawowym terminie i przedstawić istniejące w tym przedmiocie wątpliwości oraz wskazać, dlaczego uznał, że takie wątpliwości wystąpiły. Podatnik w tym zakresie powinien otrzymać jasną informację, z czego wynika powód przedłużenia terminu zwrotu VAT (por. wyrok NSA z dnia 5 lipca 2016 r. sygn. akt. I FSK 2039/15, opubl. w CBOSA).
Taka sytuacja zaistniała w przedmiotowej sprawie, albowiem organ odwoławczy wyraźnie wskazał w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że powodem przedłużenia zwrotu VAT była konieczność dokonania szczegółowej weryfikacji pod kątem, czy posiadane przez Spółkę faktury zakupu wiążą się z faktycznymi nabyciami towarów.
Biorąc powyższe pod uwagę trafne są, w ocenie Sądu, wnioski organów podatkowych, że okoliczności przedmiotowej sprawy obiektywnie przemawiają za potrzebą dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu podatku. Ich zaistnienie było konieczną i wystarczającą przesłanką do zastosowania w sprawie art. 87 ust. 2 u.p.t.u. zwłaszcza, że nie nakłada on na organy obowiązku wykazywania nieprawidłowości zadeklarowanego zwrotu. Wystarczające jest stwierdzenie, że istnieją uzasadnione wątpliwości, co do zasadności zwrotu w określonej przez podatnika wysokości do przedłużenia terminu zwrotu podatku (np. wyroki NSA z 11 kwietnia 2014 r. sygn. akt I FSK 610/13, z dnia 28 marca 2014 r. sygn. akt I FSK 676/13).
W ocenie Sądu znaczenie dla oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia miała również uchwała składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 października 2016 r., sygn. akt I FPS 2/16 oraz stanowisko zajęte w jej uzasadnieniu (dostępna w bazie orzeczeń: orzeczenia.nsa.gov.pl).
W powołanej wyżej uchwale Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że przedłużenie terminu zwrotu różnicy podatku, o którym mowa w art. 87 ust. 2 zdanie drugie ustawy o VAT, w przypadku, gdy weryfikacja rozliczenia podatnika dokonywana jest w ramach kontroli podatkowej (lub postępowania podatkowego, lub postępowania kontrolnego) następuje w formie zaskarżalnego zażaleniem postanowienia naczelnika urzędu skarbowego, przewidzianego w art. 274b w związku z art. 277 Ordynacji podatkowej, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W uzasadnieniu uchwały podkreślono, że przedłużenie terminu zwrotu różnicy podatku na podstawie art. 87 ust. 2 ustawy o VAT odbywa się jedynie w przypadku, w którym zasadność zwrotu wykazanego przez podatnika jawi się organowi jako wymagająca dodatkowego zweryfikowania, a jednocześnie weryfikacja ta nie zostanie zakończona zanim upłynie ustawowo wyznaczony termin zwrotu, zaś organ mając na uwadze owe wątpliwości, z tego właśnie powodu w obliczu konkretnego stanu faktycznego za zasadne uznaje skorzystanie z instytucji przedłużenia terminu. Zwrot ma określony prawem czas, który może być przedłużany z pewnych przyczyn, tj. działań weryfikacyjnych, ale nawet po ich zakończeniu (czy nawet przed) i tak sam zwrot odbywa się w ujęciu proceduralnym nie w procedurze weryfikacji, lecz jako
Sąd administracyjny został wyposażony w funkcje kontrolne działalności administracji publicznej, co oznacza, że w przypadku zaskarżenia decyzji lub postanowień, Sąd bada jej zgodność z przepisami prawa (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm. oraz art. 3 i art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.). Podstawowym celem i efektem kontroli sądowej jest więc eliminowanie z obrotu aktów i czynności organów administracji publicznych niezgodnych z prawem i przywrócenie stanu zgodnego z prawem poprzez wydanie orzeczenia odpowiedniej treści. Dokonując kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, sąd rozpoznając sprawę bada, czy organy do ustalonego stanu faktycznego zastosowały właściwą normę prawa materialnego oraz czy nie uchybiły przepisom prawa regulującym zasady postępowania, a jeśli dopuściły się takich uchybień, to czy te uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uchylenie zaskarżonej decyzji następuje bowiem – m.in. wówczas, gdy sąd stwierdzi, że w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy bądź gdy dopuszczono się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W sprawie będącej przedmiotem niniejszego postępowania sytuacja taka niewątpliwie nie zachodzi.
Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd w pełni podzielił argumentację organów, uznając, że istota zatrzymania zwrotu w tej sprawie została w pełni zachowana.
Za niezasadny należy uznać zarzut naruszenia art. 87 ust. 6 pkt 1 w zw. z art. 87 ust. 2 u.p.t.u. Wskazać bowiem należy, że podstawą do wydania postanowienia w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu różnicy podatku od towarów i usług była konieczność zweryfikowania, czy posiadane przez Spółkę faktury zakupu wiążą się z faktycznymi nabyciami towarów, szczególnie że jak ustalił organ, co do części z kontrahentów prowadzone są kontrole podatkowe.
Prowadzone postępowanie wykazało, że Spółka za miesiąc sierpień 2016 r. wykazała nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym i wystąpiła o jej zwrot na rachunek bankowy. W rozliczeniu Spółki przeważała sprzedaż opodatkowana stawką VAT 0%. W sierpniu 2016 r. Spółka wykazała zakupy m.in. od firm: "E." Sp. z o.o. w W., "I." Sp. z o.o. w B., "G." K. K. Sp. Kom-Akcyjna w P. i "M." w K. Okoliczności prowadzenia działalności gospodarczej przez kontrahentów Spółki mogą wskazywać, że Spółka uczestniczy w fikcyjnych transakcjach, których celem jest wyłącznie "dokumentacyjny" obrót towarami i otrzymanie nienależnego zwrotu VAT.
W przedstawionym przypadku niewystarczające było ograniczenie się jedynie do sprawdzenia kompletności i formalnej poprawności przedłożonej przez Spółkę dokumentacji dotyczącej jej rozliczeń podatkowych. Koniecznym okazało się sprawdzenie, czy dokumentacja przedłożona przez Spółkę odzwierciedla faktyczny przebieg zdarzeń gospodarczych, a do czasu zakończenia czynności kontrolnych prowadzonych przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. niemożliwe było zweryfikowanie poprawności rozliczenia dokonanego przez Spółkę.
Ponadto, wskazać należy, że postępowanie w sprawie przedłużenia terminu zwrotu podatku VAT nie wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego mającego na celu wykazać zasadność tego zwrotu. Organ ma jedynie dysponować okolicznościami przemawiającymi za potrzebą dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu podatku, co zostało w przedmiotowej sprawie spełnione. A zatem za niezasadne należy uznać zarzuty dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych, tj. art. 180 § 1 i 187 § 1 o.p., zgodnie z którymi organ ma obowiązek dopuścić jako dowód wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem, a także jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzeć cały materiał dowodowy. Istnienie w dniu wydania postanowienia szeregu okoliczności, zdarzeń i dokumentów mających związek z niniejszą sprawą czyniło zasadnym przedłużenie terminu zwrotu różnicy podatku VAT w przedmiotowej sprawie.
Zarzut skarżącego, iż przedłużeniem terminu zwrotu objęto cała kwotę różnicy podatku wynikającą z deklaracji VAT- 7 w sytuacji, gdy wątpliwości dotyczą części transakcji z których wynika wskazana kwota(ok. 70% wszystkich nabyć krajowych) także nie może się ostać. Niewątpliwie bowiem wyniki postępowania kontrolnego prowadzonego przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. pozwolą na zweryfikowanie ogółu transakcji i ich rzeczywistego, bądź nierzeczywistego charakteru. W tym zakresie Sąd w całości podzielił argumentację organu.
Na uwzględnienie nie zasługują także zarzuty dotyczące naruszenia art. 120, 121 § 1 i art. 122 o.p., gdyż postanowienie w sprawie przedłużenia terminu zwrotu podatku VAT zostało wydane na podstawie przepisów obowiązującego prawa i zawiera wszelkie prawem przewidziane elementy na dzień jego wydania. W postanowieniu tym organ wskazał, że celem postępowania kontrolnego jest konieczność weryfikacji transakcji pod kątem ich rzetelności i ustalenia faktycznego przebiegu zdarzeń gospodarczych. Nie doszło również do naruszenia art. 180 § 1 i 187 § 1 O.p.
W tym stanie rzeczy, uznając za chybione zarzuty skargi i stwierdzając brak innych naruszeń prawa warunkujących uchylenie zaskarżonej decyzji, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło