I SA/Bk 336/11
PostanowienieWSA w Białymstoku2011-09-20
Skład orzekający: Tomasz Oleksicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca prowadzący działalność gospodarczą może uzyskać prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych, gdy wykazuje dochód i przychód z działalności oraz dochód współmałżonka?Ratio decidendi
Prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych przysługuje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Wnioskodawca prowadzący działalność gospodarczą, który osiąga znaczny przychód i dochód, nie wykazał braku możliwości pokrycia kosztów sądowych, dlatego odmówiono przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
M. F. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej zryczałtowanego podatku dochodowego za 2006 rok. Wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą Mechanika Pojazdowa, osiąga dochód z tej działalności oraz dochód współmałżonka zatrudnionego na umowę zlecenie. W skład majątku wchodzi nieruchomość leśna i samochód. Wnioskodawca nie posiada oszczędności. Wydatki rodziny obejmują koszty żywności, opieki medycznej oraz opłaty za media.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Tomasz Oleksicki, po rozpoznaniu w dniu 20 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. F. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] lipca 2011 r. Nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych w 2006 roku p o s t a n a w i a - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
M. F. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych podając, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz ze współmałżonką A. F. oraz [...] synem K. F. Źródło miesięcznego utrzymania rodziny stanowi dochód uzyskiwany przez wnioskodawcę z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości 1.000 zł. A. F. nie osiąga dochodu, jest osobą bezrobotną. W skład majątku skarżącego wchodzi: nieruchomość leśna o powierzchni [...] ha. M. F. nie posiada zgromadzonych oszczędności i przedmiotów wartościowych
(k. 10 - 12).
W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego tut. Sądu z dnia
07 września 2011 r. (k. 27) M. F. oświadczył, że mieszka razem
z rodzicami, w miarę możliwości uiszcza połowę opłat za wodę, gaz i energię elektryczną. Pozostałe wydatki wnioskodawcy to: żywność, opieka medyczna
i lekarstwa w łącznej kwocie około 500 – 600 zł. Wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą Mechanika Pojazdowa M. F. z siedzibą w B. przy ul. [...]. [...] [...] (naprawa i obsługa pojazdów mechanicznych, sprzedaż hurtowa i detaliczna części i akcesoriów oraz auto handel). Skarżący
jest właścicielem samochodu [...] [...] rok prod. [...], nie osiąga dochodu
z tytułu posiadania nieruchomości leśnej. A. F. od dnia [...] sierpnia 2011 r. pracuje na umowę zlecenie, z tego tytułu osiąga dochód w wysokości 1.385 zł brutto (k. 29). Do akt sprawy M. F. dołączył: rachunki i faktury za: wodę, gaz, energię elektryczną (k. 32 – 34); dokument księgowy – sumowanie księgi firmy Mechanika Pojazdowa M. F. z siedzibą w B. za rok 2011 (k. 31); rozliczenie prowadzonej działalności gospodarczej za okres [...] czerwca – [...] sierpnia 2011 r. (k. 30).
Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej
w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania – kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym stanie rzeczy rozstrzygniecie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz,
Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592).
W tym miejscu należy wskazać, iż na obecnym etapie postępowania koszty sądowe w sprawie niniejszej wynoszą 238 zł – wpis od skargi (k. 2). Na dzień rozpatrywania wniosku o przyznanie prawa pomocy w tut. Sądzie nie ma zawisłych innych spraw wnioskodawcy, w których wymagane byłoby uiszczanie kosztów sądowych (k. 36).
W złożonym oświadczeniu skarżący wykazał, iż źródłem miesięcznego utrzymania trzyosobowej rodziny pozostaje dochód uzyskiwany: z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej Mechanika Pojazdowa M. F. z siedzibą
w B. oraz przez A. F. tytułem zatrudnienia (na umowę zlecenie)
w wysokości 1.385 zł brutto. W 2011 r. (w okresie od [...] stycznia do [...] sierpnia) wnioskodawca z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej osiągnął dochód
w wysokości 39,71 zł, przy przychodzie 131.687,50 zł (k. 31). Za okres od
[...] czerwca do [...] sierpnia br. wnioskodawca uzyskał dochód w kwocie 338,12 zł,
przy przychodzie 53.703,62 zł. Wydatki miesięczne rodziny (żywność, opieka medyczna i lekarstwa) to 500 – 600 zł. Dodatkowo skarżący ponosi
po połowie wraz z rodzicami opłaty za: (podane kwoty obejmują całość opłaty, skarżący jak wskazano wyżej uiszcza połowę wykazanych wydatków) wodę - 830,22 zł (k. 33); gaz - 385,19 zł kwartalnie (k. 34) i energię elektryczną - 420,08 zł
za [...] 2011 r., w rozliczeniu półrocznym należało uregulować dopłatę
w kwocie 779,20 zł (k. 32). Majątek M. F. stanowi: nieruchomość leśna
o powierzchni [...] h oraz samochód [...] [...] rok prod. [...}. Wnioskodawca nie posiada zgromadzonych oszczędności.
W tym miejscu należy wskazać, iż udzielenie stronie prawa pomocy
w postępowaniu przed sądem administracyjnym, jest formą dofinansowania
z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
U podstaw przedmiotowego rozstrzygnięcia legła przede wszystkim
wysokość przychodu uzyskanego przez skarżącego z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej do dnia [...] sierpnia 2011 r. tj. 131.687,50 zł.
W przeliczeniu na poszczególne miesiące analizowanego okresu przychód ten wynosi 16.460,93 zł. Jest to znaczna kwota zwłaszcza, że przedsiębiorstwo prowadzone przez skarżącego generuje niewielki, ale stały dochód, co świadczy o niezłej kondycji finansowej firmy. Dodatkowo A. F. od dnia [...] sierpnia 2011 r. tytułem zatrudnienia (na umowę zlecenie) osiąga dochód w wysokości 1.385 zł brutto miesięcznie. Powyższe okoliczności pozwalają na przyjęcie, że uiszczenie kwoty 238 zł tytułem wpisu sądowego oraz pokrycie innych ewentualnych kosztów sądowych, jakie mogą pojawić się w sprawie niniejszej, nie spowoduje uszczerbku
w utrzymaniu koniecznym skarżącego i jego rodziny.
Zgodnie z poglądem przyjętym w orzecznictwie i doktrynie strona
prowadząca działalność gospodarczą powinna wykazać się szczególną zapobiegliwością i przezornością w zakresie finansowania udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w związku z prowadzoną przez siebie działalnością gospodarczą, gdyż wiąże się ona ze swej istoty, z ryzykiem ponoszenia wszelkich związanych z nią konsekwencji, w tym ponoszenia kosztów sądowych ( vide: T. Woś i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz,
Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 632; postanowienie NSA z dnia
06 października 2004 r. sygn. akt GZ 71/2004, publ. ONSAiWSA 2005/1/8 ).
Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 24 czerwca 2008 r. sygn. akt I FZ 260/08, publ. LEX nr 479125 wskazał, iż strata wynikająca z zeznań podatkowych i bilansu jest jedynie wynikiem bilansowym nadwyżek kosztów
nad przychodami, nie oznacza natomiast braku środków finansowych, a co za tym idzie, sama okoliczność nie warunkuje potrzeby udzielania pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych (vide: postanowienia NSA z dnia 05 czerwca
2008 r. sygn. akt I FZ 227/08, niepubl. i z dnia 03 września 2010 r. sygn. akt II FZ 335/10, niepubl.).
Odnosząc powyższe okoliczności do sytuacji finansowej wnioskodawcy to raz jeszcze podkreślenia wymaga, iż osiąga on znaczny przychód miesięczny, z którego z całą pewnością istnieje możliwość wygospodarowania na obecnym etapie postępowania kwoty 238 zł oraz pokrycia innych ewentualnych kosztów, które mogą się pojawić w sprawie niniejszej.
Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246
§ 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło