I SA/Bk 336/11

PostanowienieWSA w Białymstoku2011-09-20

Skład orzekający: Tomasz Oleksicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca prowadzący działalność gospodarczą może uzyskać prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych, gdy wykazuje dochód i przychód z działalności oraz dochód współmałżonka?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych przysługuje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Wnioskodawca prowadzący działalność gospodarczą, który osiąga znaczny przychód i dochód, nie wykazał braku możliwości pokrycia kosztów sądowych, dlatego odmówiono przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
M. F. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej zryczałtowanego podatku dochodowego za 2006 rok. Wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą Mechanika Pojazdowa, osiąga dochód z tej działalności oraz dochód współmałżonka zatrudnionego na umowę zlecenie. W skład majątku wchodzi nieruchomość leśna i samochód. Wnioskodawca nie posiada oszczędności. Wydatki rodziny obejmują koszty żywności, opieki medycznej oraz opłaty za media.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Tomasz Oleksicki, po rozpoznaniu w dniu 20 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. F. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] lipca 2011 r. Nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych w 2006 roku p o s t a n a w i a - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. M. F. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych podając, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz ze współmałżonką A. F. oraz [...] synem K. F. Źródło miesięcznego utrzymania rodziny stanowi dochód uzyskiwany przez wnioskodawcę z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości 1.000 zł. A. F. nie osiąga dochodu, jest osobą bezrobotną. W skład majątku skarżącego wchodzi: nieruchomość leśna o powierzchni [...] ha. M. F. nie posiada zgromadzonych oszczędności i przedmiotów wartościowych (k. 10 - 12). W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego tut. Sądu z dnia 07 września 2011 r. (k. 27) M. F. oświadczył, że mieszka razem z rodzicami, w miarę możliwości uiszcza połowę opłat za wodę, gaz i energię elektryczną. Pozostałe wydatki wnioskodawcy to: żywność, opieka medyczna i lekarstwa w łącznej kwocie około 500 – 600 zł. Wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą Mechanika Pojazdowa M. F. z siedzibą w B. przy ul. [...]. [...] [...] (naprawa i obsługa pojazdów mechanicznych, sprzedaż hurtowa i detaliczna części i akcesoriów oraz auto handel). Skarżący jest właścicielem samochodu [...] [...] rok prod. [...], nie osiąga dochodu z tytułu posiadania nieruchomości leśnej. A. F. od dnia [...] sierpnia 2011 r. pracuje na umowę zlecenie, z tego tytułu osiąga dochód w wysokości 1.385 zł brutto (k. 29). Do akt sprawy M. F. dołączył: rachunki i faktury za: wodę, gaz, energię elektryczną (k. 32 – 34); dokument księgowy – sumowanie księgi firmy Mechanika Pojazdowa M. F. z siedzibą w B. za rok 2011 (k. 31); rozliczenie prowadzonej działalności gospodarczej za okres [...] czerwca – [...] sierpnia 2011 r. (k. 30). Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania – kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym stanie rzeczy rozstrzygniecie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). W tym miejscu należy wskazać, iż na obecnym etapie postępowania koszty sądowe w sprawie niniejszej wynoszą 238 zł – wpis od skargi (k. 2). Na dzień rozpatrywania wniosku o przyznanie prawa pomocy w tut. Sądzie nie ma zawisłych innych spraw wnioskodawcy, w których wymagane byłoby uiszczanie kosztów sądowych (k. 36). W złożonym oświadczeniu skarżący wykazał, iż źródłem miesięcznego utrzymania trzyosobowej rodziny pozostaje dochód uzyskiwany: z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej Mechanika Pojazdowa M. F. z siedzibą w B. oraz przez A. F. tytułem zatrudnienia (na umowę zlecenie) w wysokości 1.385 zł brutto. W 2011 r. (w okresie od [...] stycznia do [...] sierpnia) wnioskodawca z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej osiągnął dochód w wysokości 39,71 zł, przy przychodzie 131.687,50 zł (k. 31). Za okres od [...] czerwca do [...] sierpnia br. wnioskodawca uzyskał dochód w kwocie 338,12 zł, przy przychodzie 53.703,62 zł. Wydatki miesięczne rodziny (żywność, opieka medyczna i lekarstwa) to 500 – 600 zł. Dodatkowo skarżący ponosi po połowie wraz z rodzicami opłaty za: (podane kwoty obejmują całość opłaty, skarżący jak wskazano wyżej uiszcza połowę wykazanych wydatków) wodę - 830,22 zł (k. 33); gaz - 385,19 zł kwartalnie (k. 34) i energię elektryczną - 420,08 zł za [...] 2011 r., w rozliczeniu półrocznym należało uregulować dopłatę w kwocie 779,20 zł (k. 32). Majątek M. F. stanowi: nieruchomość leśna o powierzchni [...] h oraz samochód [...] [...] rok prod. [...}. Wnioskodawca nie posiada zgromadzonych oszczędności. W tym miejscu należy wskazać, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym, jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. U podstaw przedmiotowego rozstrzygnięcia legła przede wszystkim wysokość przychodu uzyskanego przez skarżącego z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej do dnia [...] sierpnia 2011 r. tj. 131.687,50 zł. W przeliczeniu na poszczególne miesiące analizowanego okresu przychód ten wynosi 16.460,93 zł. Jest to znaczna kwota zwłaszcza, że przedsiębiorstwo prowadzone przez skarżącego generuje niewielki, ale stały dochód, co świadczy o niezłej kondycji finansowej firmy. Dodatkowo A. F. od dnia [...] sierpnia 2011 r. tytułem zatrudnienia (na umowę zlecenie) osiąga dochód w wysokości 1.385 zł brutto miesięcznie. Powyższe okoliczności pozwalają na przyjęcie, że uiszczenie kwoty 238 zł tytułem wpisu sądowego oraz pokrycie innych ewentualnych kosztów sądowych, jakie mogą pojawić się w sprawie niniejszej, nie spowoduje uszczerbku w utrzymaniu koniecznym skarżącego i jego rodziny. Zgodnie z poglądem przyjętym w orzecznictwie i doktrynie strona prowadząca działalność gospodarczą powinna wykazać się szczególną zapobiegliwością i przezornością w zakresie finansowania udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w związku z prowadzoną przez siebie działalnością gospodarczą, gdyż wiąże się ona ze swej istoty, z ryzykiem ponoszenia wszelkich związanych z nią konsekwencji, w tym ponoszenia kosztów sądowych ( vide: T. Woś i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 632; postanowienie NSA z dnia 06 października 2004 r. sygn. akt GZ 71/2004, publ. ONSAiWSA 2005/1/8 ). Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 24 czerwca 2008 r. sygn. akt I FZ 260/08, publ. LEX nr 479125 wskazał, iż strata wynikająca z zeznań podatkowych i bilansu jest jedynie wynikiem bilansowym nadwyżek kosztów nad przychodami, nie oznacza natomiast braku środków finansowych, a co za tym idzie, sama okoliczność nie warunkuje potrzeby udzielania pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych (vide: postanowienia NSA z dnia 05 czerwca 2008 r. sygn. akt I FZ 227/08, niepubl. i z dnia 03 września 2010 r. sygn. akt II FZ 335/10, niepubl.). Odnosząc powyższe okoliczności do sytuacji finansowej wnioskodawcy to raz jeszcze podkreślenia wymaga, iż osiąga on znaczny przychód miesięczny, z którego z całą pewnością istnieje możliwość wygospodarowania na obecnym etapie postępowania kwoty 238 zł oraz pokrycia innych ewentualnych kosztów, które mogą się pojawić w sprawie niniejszej. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło