I SA/Bk 347/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Marian Zalewski (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 3 stycznia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi G. w S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym w związku z naruszeniem warunków zwolnienia od akcyzy nabytego wewnątrzwspólnotowego paliwa silnikowego przeznaczonego do użycia podczas transportu p o s t a n a w i a: odmówić przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej Wyrokiem z dnia 28 sierpnia 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę G. w S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] maja 2019 r. nr [...], w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym w związku z naruszeniem warunków zwolnienia od akcyzy nabytego wewnątrzwspólnotowego paliwa silnikowego przeznaczonego do użycia podczas transportu. Skarżący, nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, wywiódł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I z dnia 16 października 2019 r. pełnomocnik skarżącego został wezwany do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej poprzez uiszczenie wpisu sądowego w kwocie 100 zł, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. Ww. wezwanie zostało doręczone uprawnionemu pracownikowi pełnomocnika skarżącego w dniu 21 października 2019 r., jednakże skarżący nie uiścił w zakreślonym terminie wpisu sądowego od skargi kasacyjnej (k. 52 akt sądowych), wskutek czego postanowieniem z dnia 27 listopada 2019 r. tut. sąd postanowił odrzucić skargę kasacyjną. Skarżący wniósł o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej wskazując, że uchybienie ww. terminu nastąpiło bez jego winy, gdyż to pracownik skarżącego zajmujący się księgowością, nie wywiązał się z ciążącego na nim obowiązku i nie uiścił wpisu sądowego, pomimo że był do tego zobowiązany. Ponadto nie poinformował pracodawcy o swoim uchybieniu, w związku z czym skarżący nie miał świadomości o zaistnieniu braków formalnych przedmiotowej skargi kasacyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, zważył co następuje: Wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019 poz. 2325, dalej: p.p.s.a.) czynność w postępowaniu administracyjnym podjęta po upływie terminu jest bezskuteczna. Stosownie jednak do art. 86 § 1 p.p.s.a., sąd na wniosek strony postanowi o przywróceniu terminu, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy. Jak stanowi art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Nie wystarczy więc powołać okoliczności świadczących o braku winy strony w uchybieniu terminu, lecz należy je również uprawdopodobnić. Uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym dowodu. Nie daje ono pewności, a jedynie wiarygodność prawdopodobieństwo twierdzenia o danej okoliczności (por. J. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2015, s. 463). Oznacza to, że strona nie musi przedstawiać na poparcie swoich twierdzeń dowodów, dających pewność, że powołane okoliczności wystąpiły, lecz jedynie uwiarygodnić ich wystąpienie. Sąd może przywrócić termin jedynie pod warunkiem wniesienia prośby o jego przywrócenie w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu z równoczesnym dopełnieniem czynności, dla której termin był określony oraz uprawdopodobnieniem przez wnioskodawcę braku winy w jego uchybieniu. Intencją ustawodawcy przy tworzeniu przepisów regulujących instytucję przywrócenia terminu było umożliwienie stronie obrony swoich praw czy interesów w sytuacji, gdy upływ terminów procesowych wywołał dla niej negatywne skutki prawne, przy jednoczesnym założeniu, że strona dołożyła wszelkich możliwych starań, aby takich negatywnych konsekwencji uniknąć. Pierwszorzędne znaczenie dla rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym ma ustalenie, że fakt uchybienia przez stronę terminowi nie nastąpił z jej winy. Dla takiej oceny konieczne jest nie tylko dokonanie analizy okoliczności podnoszonych przez stronę, lecz również całości okoliczności sprawy (zob. postanowienie NSA z dnia 27 stycznia 2015 r., sygn. akt II GZ 13/15, LEX nr 1640543). Z akt sprawy wynika, że skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w ustawowym terminie do jego wniesienia, przedkładając jednocześnie potwierdzenie uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej. Wskazać jednak należy, że zasadniczą, dla możliwości przywrócenia przez sąd uchybionego przez stronę terminu, jest kwestia co najmniej uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. Za brak winy uważa się sytuację gdy strona nie miała możliwości przezwyciężenia niezależnych od niej okoliczności powodujących niemożność dotrzymania terminu do dokonania określonej czynności. Natomiast za zawinienie strony, poza podjętymi przez nią czynnościami lub zaniechaniem podjęcia odpowiednich czynności wynikiem, których doszło do uchybienie terminu, uważa się również zawinienie osób, którym zleciła ona prowadzenie swoich spraw. Dotyczy to również zatrudnionych przez stronę pracowników. W przedmiotowej sprawie skarżący uzasadniał nieuzupełnienie braków formalnych wniesionej skargi kasacyjnej w terminie z uwagi na błąd pracownika księgowości, który po otrzymaniu e-maila od pracownika pełnomocnika skarżącego, był zobowiązany do dokonania przelewu kwoty wpisu sądowego na rachunek bankowy tut. sądu. Ww. pracownik nie poinformował również przełożonego o konieczności uiszczenia tego wpisu, wskutek czego J. G. nie miał świadomości, że takowy brak zaistniał, co w ocenie skarżącego uwalnia go od winy w zakresie uchybienia terminu do wykonania tego obowiązku. Jednakże wskazać należy, że fakt istnienia określonych, ścisłych procedur w ramach struktur organizacyjnych organu czy jakiejkolwiek innej jednostki organizacyjnej bądź osoby prawnej nie ma jakiegokolwiek wpływu dla oceny braku winy w rozumieniu art. 86 § 1 p.p.s.a., albowiem brak winy wynika z okoliczności wpływających na możliwość podjęcia określonych czynności w terminie, niezależnych od strony. Za okoliczność niezależną od strony nie może być uznany sposób organizacji pracy poszczególnych pracowników lub całych komórek w ramach struktury jednostki bądź jednostek organizacyjnych strony, bez względu na stopień jej formalizacji. Procedury bądź sposób organizacji pracy powinien być bowiem dostosowane tak, aby zmierzały do uzyskania konkretnych celów lub wypełnienia określonych obowiązków w sposób niewadliwy. Uchybienie wynikłe z przyjętych procedur działania lub błędu pracownika są de facto uchybieniami pracodawcy, obciążającego swymi konsekwencjami wyłącznie tego pracodawcę – stronę (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 listopada 2014 r., sygn. akt I GZ 517/14, LEX nr 1546013). Przy ocenie czy uchybienie terminu było zawinione należy brać pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Skoro art. 87 § 2 p.p.s.a. stanowi, że we wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy po stronie zainteresowanego przywróceniem terminu, to należy uznać, że jakikolwiek stopień zawinienia strony w uchybieniu terminu (nawet lekkie niedbalstwo) powoduje niedopuszczalność jego przywrócenia. Przywrócenie terminu może więc mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenie terminu jest więc dopuszczalne wyłącznie w przypadku zaistnienia obiektywnych, występujących bez woli strony, okoliczności, które mimo dołożenia przez stronę odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności w terminie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lutego 2015 r., sygn. akt I OZ 91/15, LEX nr 1643289). W tych warunkach nie można było przyjąć, że skarżący uprawdopodobnił wystąpienie okoliczności uniemożliwiających mu uzupełnienie braków formalnych skargi kasacyjnej poprzez uiszczenie wpisu sądowego w zakreślonym terminie. Wskazać bowiem należy, że skarżący, mający świadomość toczących się z jego udziałem postępowań sądowoadministracyjnych, winien dołożyć wszelkich starań, aby uniknąć jakichkolwiek uchybień, mogących pociągnąć za sobą negatywne dla niego skutki procesowe oraz czuwać nad sumiennym wykonywaniem obowiązków przez pracowników zaangażowanych w te postępowania - szczególnie w kwestii tak istotnej jak terminy podejmowania czynności w postępowaniu sądowym. Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji postanowienia.