I SA/Bk 39/05
WyrokWSA w Białymstoku2006-01-18
Skład orzekający: Włodzimierz Witold Kędzierski, Janusz Lewkowicz, Urszula Barbara Rymarska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy faktury VAT, które nie dokumentują rzeczywistej transakcji sprzedaży, mogą stanowić podstawę do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony?Ratio decidendi
Faktury VAT, które nie dokumentują rzeczywistej transakcji zakupu-sprzedaży, nie mogą stanowić podstawy do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony, nawet jeśli spełniają wymogi formalne. Prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługuje jedynie w przypadku udokumentowania rzeczywistych transakcji handlowych za pomocą prawidłowo wystawionych faktur.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w B. utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji orzekającą o odpowiedzialności podatkowej skarżącej A. S. za zobowiązania podatkowe zlikwidowanej spółki cywilnej "P" w podatku od towarów i usług. Organy podatkowe zakwestionowały prawo spółki do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony z faktur wystawionych przez firmę "N", uznając je za "puste faktury" nie dokumentujące faktycznie dokonanych transakcji. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym wadliwą wykładnię przepisów dotyczących podatku VAT oraz Ordynacji podatkowej, a także niepełne zebranie materiału dowodowego i przedwczesne oparcie się na wynikach postępowania karnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Włodzimierz Witold Kędzierski, Sędziowie sędzia NSA Janusz Lewkowicz, asesor WSA Urszula Barbara Rymarska (spr.), Protokolant Urszula Zajko, po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] grudnia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności za zobowiązania zlikwidowanej spółki cywilnej "P" w podatku od towarów i usług za miesiące: II, III, V i VI 2000 r. oddala skargę.
Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2002 r. Nr [...] Pierwszy Urząd Skarbowy w B. wszczął z urzędu postępowanie w zakresie podatku do towarów i usług za miesiące styczeń — grudzień 2000 r. oraz przeniesienia odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe "P " s.c.
Pierwszy Urząd Skarbowy w B. w decyzji z dnia [...] maja 2003r. Nr [...] określił nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na miesiąc następny za miesiąc styczeń 2000 r., kwotę zwrotu różnicy podatku od towarów i usług za miesiąc luty 2000 r., oraz zobowiązanie w podatku od towarów i usług za miesiące marzec, maj i czerwiec 2000 r., ustalił dodatkowe zobowiązanie za miesiące styczeń, luty, marzec, maj i czerwiec 2000 r. oraz orzekł o odpowiedzialności podatkowej skarżącej A. S. i J. G. wspólników zlikwidowanej s.c. "P" za zaległości podatkowe tej spółki w podatku od towarów i usług za miesiące luty, marzec, maj, czerwiec 2000 r. Od powyższej decyzji skarżąca wniosła odwołanie do Izby Skarbowej w B.
Izba Skarbowa w B. po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia [...] sierpnia 2003r. Nr [...] uchyliła w całości zaskarżoną decyzję i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. ponownie rozpatrując sprawę, zwrócił się z prośbą do Sądu Rejonowego w B. o przesłanie odpisów wyroków M. R. B. i N. L. P., które następnie postanowieniem włączył jako dowód w postępowaniu podatkowym (wyroki Sądu Rejonowego w B. [...] Wydział Karny: sygn. akt [...] z dnia [...] kwietnia 2004r. w sprawie M. R. B. oraz sygn. akt [...] z dnia [...] luty 2004 r., w sprawie N. L. P., w których Sąd Rejonowy w B. uznał te osoby za winne zarzuconych im czynów). W oparciu o zeznania N. P., właściciela firmy "N ", organ podatkowy pierwszej instancji uznał, że [...] szt. faktur sprzedaży VAT wystawionych w 2000 r. opatrzonych pieczęcią dostawcy o nazwie "N " i podpisem wystawcy N. P. nie dokumentuje faktycznie dokonanej transakcji zakupu - sprzedaży. W związku z powyższym decyzją z dnia [...] sierpnia 2003r. Nr [...] orzeczono o odpowiedzialności podatkowej skarżącej A. S. za zaległości podatkowe zlikwidowanej spółki cywilnej "P " z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące: luty, marzec, maj, czerwiec 2000 r. w łącznej kwocie [...] zł oraz za odsetki za zwłokę przypadające od tych zaległości podatkowych. Od decyzji Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. pełnomocnik skarżącej wniósł odwołanie.
Dyrektor Izby Skarbowej w B. po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia [...] grudnia 2004r. Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji wyjaśniając, iż po rozwiązaniu spółki cywilnej traci ona podmiotowość prawną, co skutkuje tym, że określenie zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług ciążącego na rozwiązanej spółce cywilnej może nastąpić tylko w ramach decyzji wydanej przeciwko obu byłym wspólnikom spółki cywilnej w trybie art. 115 Ordynacji podatkowej (w brzmieniu sprzed l stycznia 2003r.). Organ odwoławczy podzielił stanowisko Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w B., że spółka cywilna "P" nie miała prawa do obniżania podatku należnego o kwoty podatku naliczonego z faktur VAT wystawianych przez firmę "N" w latach 1998-2000.
W okresie od stycznia do czerwca 2000 r. spółka dokonała odliczenia od podatku należnego podatku naliczonego z faktur dokumentujących sprzedaż tuszy i tonerów wystawionych przez firmę "N" N. P., które to faktury potwierdzały czynności w rzeczywistości nie dokonane (tzw. "puste faktury"). Ponadto Dyrektor Izby Skarbowej w B. powołał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Białymstoku Sygn. akt SA/Bk 700/03 z dnia 14 listopada 2003 r, w którym Sąd stwierdził, "że o tym, jaka była rola M. B. w tym procederze, czy działał on jako legalny przedstawiciel firmy "N" rozprowadzając towar tej firmy (niezależnie od sposobu jego pozyskania), czy też N. P. przyjął osobliwą linię obrony w postępowaniu karnym, może zdecydować tylko wynik postępowania karnego".
W uzasadnieniu decyzji podniesiono, iż Sąd Rejonowy w B. uznał N. L. P. za winnego zarzucanego mu czynu, w tym m.in. za to, "że w okresie od grudnia 1998 r. do czerwca 2000 r. w W. w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru w celu osiągnięcia korzyści majątkowej prowadząc działalność gospodarczą pod nazwą "N " z siedzibą w W. i z tego tytułu będąc osobą uprawnioną do wystawiania faktur sprzedaży VAT, poświadczył nieprawdę w [...] fakturach VAT wystawionych na rzecz firmy "P " s.c. z siedzibą w B. reprezentowaną przez A. S. w ten sposób, że celem wprowadzenia do legalnego obrotu gospodarczego towarów niewiadomego pochodzenia w postaci części i akcesoriów komputerowych na zlecenie M. B. oraz J. K. sporządzał i podpisywał faktury sprzedaży VAT stwierdzające nieprawdę w postaci sprzedaży towarów widząc, iż nie jest ich faktycznym nabywcą a przez to osobą uprawnioną do ich zbycia oraz że opisane w fakturach zdarzenia gospodarcze faktycznie mają jedynie uwiarygodnić pochodzenie towaru faktycznie nabywanego z innego źródła przez M. B., otrzymując w zamian od M. B. korzyści majątkowe w wysokości 3-5 % wartości każdej wystawionej faktury" (wyrok z [...] lutego 2004r., sygn. akt [...]). W uzasadnieniu decyzji powołano również wyrok, w którym Sąd Rejonowy w B. uznał M. R. B. winnego zarzucanego mu czynu (wyrok z dnia [...] kwietnia 2004r., sygn. akt [...]).
W dalszej części uzasadnienia decyzji Dyrektor Izby Skarbowej w B. stwierdził, że wyroki Sądu Rejonowego w B. w sprawach karnych potwierdzają słuszność stanowiska zajętego przez organ podatkowy pierwszej instancji, jednocześnie podnosząc, że zgodnie z art. 19 ust. l ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony przy nabyciu towarów i usług, przy czym (art. 19 ust. 2) kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku określonych w fakturach zakupu. Podkreślono, że podstawą do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony może być jedynie faktura, która potwierdza rzeczywistą sprzedaż, wystawiona zgodnie z art. 32 ustawy o podatku od towarów i usług. Spółka cywilna "P " nie zawarła z firmą "N " umów sprzedaży towarów, ponieważ wystawione faktury nie dokumentowały rzeczywistego obrotu. Dyrektor Izby Skarbowej w B. stwierdził, że w tej sytuacji organ pierwszej instancji prawidłowo powołał przepis § 50 ust. 4 pkt 5 lit. "a" rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 109, poz. 1245 ze zm.), z treści którego wynika, iż w przypadku, gdy wystawione faktury stwierdzają czynności które nie zostały dokonane, faktury te nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skarżąca A. S. wniosła o uchylenia zaskarżonej decyzji zarzucając organom podatkowym naruszenie:
• art. 19 ust. l i 2 ustawy z dnia 08 stycznia 1993 r. o podatku od towarów
i usług oraz o podatku akcyzowym,
• § 50 ust. 4 pkt 5 lit. "a" rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym,
• art. 122, art. 187 § l, art. 181, art. 210 § l pkt 6 Ordynacji podatkowej poprzez jego wadliwą wykładnię.
Skarżąca nie zgadzając się ze stanowiskiem Dyrektora Izby Skarbowej
w B. podniosła, iż postępowanie karne dotyczy legalizacji towaru niewiadomego pochodzenia i nie dotyczy tylko M. B. i N. P., ale również A. S. współpracującego ze wspólnikami zlikwidowanej spółki cywilnej "P ". Wynik postępowania karnego prowadzonego wobec A. S. w ocenie Skarżącej może mieć istotny wpływ na postępowanie podatkowe prowadzone wobec wspólników zlikwidowanej spółki cywilnej "P ". W związku z czym podniosła ,że "oparcie się w postępowaniu podatkowym na niepełnych rozstrzygnięciach z postępowania karnego jest przedwczesne". Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych skarżąca wywiodła, że prawidłowa decyzja może zostać podjęta tylko wówczas, gdy organ rozporządza całokształtem materiału dowodowego, pozwalającym mu na dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego (wyrok NSA z 25.02.2000 r., I SA./Wr 659/96). W dalszej części uzasadnienia skargi podniosła, że w świetle art. 187 § l Ordynacji podatkowej organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a w przypadku zebrania niepełnego materiału dowodowego organ ma obowiązek uzupełnić go, aż do uzyskania pewności, co do istnienia określonego stanu faktycznego sprawy przywołując przy tym wyroki NSA z dnia 17.04.1996 r. sygn. akt S.A./Lu 1011/95, z dnia 08.05.1998 r. sygn. akt I SA/Wr 659/96. Skarżąca podniosła również, że zaniechanie przez organ administracji podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, w sytuacji, gdy strona powołuje się na określone i ważne dla niej okoliczności, jest uchybieniem przepisom postępowania administracyjnego, skutkującym wadliwością decyzji (wyrok NSA z dnia 29.09.1997 r., sygn. akt I S.A./Wr 700/97).
Uzasadniając naruszenie art. 122 ustawy Ordynacja podatkowa, zobowiązującego organy do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego skarżąca wskazała, że przywołanie tylko części materiału dowodowego ze sprawy karnej powoduje, że ocena dokonana jest jeszcze przed formalnym zakończeniem postępowania karnego, w którym nastąpi wszechstronna ocena materiału dowodowego. Skarżąca podniosła, że dla niniejszej sprawy znaczenie ma ustalenie wiarygodności poszczególnych zeznań i wyjaśnień złożonych w postępowaniu karnym, dotyczących całości sprawy, a w dalszej kolejności ustalenia stanu faktycznego i odpowiedzialności karnej oraz podatkowej. W związku z tym wywiodła, że "toczące postępowanie stanowi dla organu podatkowego dostateczną podstawę do zawieszenia postępowania podatkowego, gdyż ustalone w postępowaniu karnym ustalenia, w szczególności w zakresie postępowania dowodowego, stanowić będą podstawę w postępowaniu podatkowym do prawidłowych ustaleń faktycznych". Zatem, w ocenie skarżącej, zasadne jest wstrzymanie postępowania do czasu wyjaśnienia najistotniejszych okoliczności
w toczącym się postępowaniu karnym.
Skarżąca zarzuciła również, iż trudno jest w przedmiotowej sprawie ustalić podstawę opodatkowania z uwagi na nie wyjaśnienie okoliczności zakupu towarów przez "P ". Podnosi, że z zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 i 77 § l Kpa wynika, konieczność uzyskania w toku postępowania takiego materiału dowodowego i takiego obrazu stanu faktycznego, który jest zgodny z rzeczywistością. Zebrany materiał dowodowy może być uznany za "wyczerpujący", jeśli ustalone zostały wszystkie fakty prawotwórcze w sposób niesporny, nie pomijając żadnego z nich, ani też nie pozostawiając bez wyjaśnienia sprzeczności w materiale dowodowym.
Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w B. wniósł o jej oddalenie podnosząc, iż zarzuty skargi dotyczą w większości odmowy zawieszenia postępowania do czasu zakończenia postępowania karnego wobec A. S. Sprawa zawieszenia postępowania w zakresie określania podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2000 r. oraz przeniesienia odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe spółki cywilnej "P" do czasu zakończenia postępowania karnego - została rozstrzygnięta ostatecznym postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej w B.
Za niezasadny uznano również zarzut skargi niepełnego zgromadzenia materiału dowodowego w sprawie. Podkreślono, że przedmiotem sporu jest zakwestionowanie przez organy podatkowe prawa do obniżania podatku należnego o kwoty podatku naliczonego wynikającego z faktur VAT wystawionych przez firmę "N ", którego właścicielem był N. P. Podkreślono, że A. S. był pełnomocnikiem spółki cywilnej "P" i niezależnie od tego prowadził własną firmę "T", zatem postępowanie karne nie ma wpływu na rozstrzygnięcie sprawy podatkowej spółki cywilnej "P". Dyrektor Izby Skarbowej w B. nie zgodził się również z zarzutem skargi, iż trudno
w sprawie ustalić podstawę opodatkowania, bowiem nie do końca wyjaśniono okoliczności zakupu towarów przez "P". Wyjaśniono, że w trakcie prowadzonego postępowania organy podatkowe oparły się na materiałach z kontroli skarbowej przeprowadzonej przez Urząd Kontroli Skarbowej w B. w zakresie rzetelności i prawidłowości ustalania i wpłacania podatku od towarów i usług za 2000 r., zakończonej wynikiem kontroli. Podniesiono, że powołane w decyzji zeznania N. P. oraz wyroki Sądu Rejonowego w B. w sprawach karnych przeciwko M. R. B. sygn. akt [...] z dnia [...] kwietnia 2004r. oraz przeciwko N. L. P. sygn. akt [...] z dnia [...] lutego 2004r. w sposób jednoznaczny przemawiają za tym, że faktury sprzedaży tuszy i tonerów opatrzone pieczęcią dostawcy o nazwie "N " i podpisem wystawcy N. P. nie dokumentują faktycznie dokonanych transakcji zakupu - sprzedaży pomiędzy kontrahentami uwidocznionymi na tych fakturach (zestawienie faktur na str. 5 i 6 zaskarżonej decyzji. Skoro faktury te potwierdzają czynności w rzeczywistości niedokonane tzw. "puste faktury", to stosownie do treści § 50 ust. 4 pkt 5 lit. "a" rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz
o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 109, poz. 1245 ze zm.), nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego.
W tym stanie faktycznym i prawnym Dyrektor Izby Skarbowej w B. wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd administracyjne został wyposażony w funkcje kontrolne działalności administracji publicznej, co oznacza, że w przypadku zaskarżenia decyzji, sąd bada jej zgodność z przepisami prawa (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo
o ustroju sądów administracyjnych -Dz. U. Nr 153, poz. 1269 oraz art. 3 i art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Podstawowym celem i efektem kontroli sądowej jest, więc eliminowanie z obrotu aktów i czynności organów administracji publicznych niezgodnych z prawem i przywrócenie stanu zgodnego
z prawem poprzez wydanie orzeczenia odpowiedniej treści.
Dokonując kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności prawem, sąd rozpoznając sprawę bada, czy organy do ustalonego stanu faktycznego zastosowały właściwą normę prawa materialnego oraz czy nie uchybiły przepisom prawa regulującym zasady postępowania, a jeśli dopuściły się takich uchybień, to czy te uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uchylenie zaskarżonej decyzji następuje, bowiem – m.in. wówczas, gdy sąd stwierdzi, że w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy bądź, gdy dopuszczono się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając sprawę Sąd nie stwierdził, podnoszonych w skardze, naruszeń przepisów prawa.
Skarga zawiera zarzuty skierowane w większości do postępowania prowadzonego przez organ pierwszej instancji, a dotyczące nienależytego przeprowadzenia postępowania dowodowego. Z akt sprawy wynika, że organ orzekający w pierwszej instancji oparł rozstrzygnięcie w głównej mierze na wyniku przeprowadzonej kontroli podatkowej i zeznaniach N. P. i M. B. Tym niemniej należy podkreślić, iż postępowanie podatkowe jest dwuinstancyjne (art. 127 ustawy Ordynacja podatkowa). Zasada dwuinstancyjności postępowania podatkowego jest zaliczana do podstawowych zasad postępowania, jest to również zasada konstytucyjna wyrażona w art. 78 Konstytucji RP, zgodnie z nią każda sprawa rozpoznana i rozstrzygnięta decyzja organu pierwszej instancji podlega w wyniku wniesienia odwołania ponownemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu przez organ drugiej instancji. Sprawa powinna być, zatem dwukrotnie rozpoznana i rozstrzygnięta najpierw przez organ pierwszej a następnie przez organ drugiej instancji. Konsekwencją powyższej zasady jest ukształtowanie postępowania odwoławczego, w ten sposób, że organ odwoławczy w myśl art. 233 Ordynacji podatkowej nie może ograniczyć się tylko do kontroli decyzji organu pierwszej instancji, lecz zobowiązany jest do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy. Zatem dwuinstancyjność postępowania oznacza, że złożenie przez stronę odwołania od decyzji organu pierwszej instancji powoduje, iż sprawa rozpoznawana jest ponownie przez organ odwoławczy. Organ ten rozpoznaje sprawę, a nie odwołanie. Akta sprawy pozwalają na stwierdzenie, iż dowody uzyskane z postępowań karnych (wyroki Sądu Rejonowego w B. [...] Wydział Karny: sygn. akt [...] z dnia [...] kwietnia 2004 r. w sprawie M. R. B. oraz sygn. akt [...] z dnia [...] lutego 2004 r., w sprawie N. L. P.), zaliczone zostały w poczet materiału dowodowego w sprawie, zgodnie postanowieniami art. 187 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera wyjaśnienie podstawy faktycznej i prawnej. Dyrektor Izby Skarbowej w B. ustaliły stan faktyczny i w uzasadnieniu decyzji wskazał dowody stanowiące podstawę jego ustalenia. Decydującym dla oceny poprawności, zgodności z prawem decyzji było ustalenie, czy wskazane przez organ dowody stanowiły podstawę ustalonego przez organ stanu faktycznego. W sprawie niniejszej Sąd stwierdził, że ustalony przez organ stan faktyczny sprawy znajduje pełne oparcie w dowodach.
Z włączył jako dowód w postępowaniu podatkowym wyroków Sądu Rejonowego Wydział Karny, wynika bezsprzecznie, że N. L. P. w okresie od 1998 do 2000 r. prowadząc działalność gospodarczą pod nazwą "N " z siedzibą w W. i z tego tytułu będąc osobą uprawnioną do wystawiania faktur sprzedaży VAT, poświadczył nieprawdę w [...] fakturach VAT wystawionych na rzecz firmy "P " s.c. z siedzibą w B. w ten sposób, że sporządzał i podpisywał faktury sprzedaży VAT stwierdzające nieprawdę w postaci sprzedaży towarów wiedząc, iż nie jest ich faktycznym nabywcą i osobą uprawnioną do dalszej odsprzedaży. Dowody te w sposób jednoznaczny wskazują, że faktury wystawione w 2000 r. na rzecz spółki cywilnej "P" przez firmę "N" N. P., nie dokumentują rzeczywistej sprzedaży towarów i nie mogą stanowić podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego.
Zgodzić się również należy ze stanowiskiem Dyrektora Izby Skarbowej, zaprezentowanym w odpowiedzi na skargę, że toczące się postępowanie karne przeciwko A. S., będącego pełnomocnikiem spółki cywilnej "P" i właściciela firmy "T" nie ma wpływu na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy i nie mogło stanowić podstawy do zawieszenia toczącego się postępowania. Z prawomocnie zakończonych postępowań karnych toczących się przeciwko M. R. B. i N. L. P. wynika, że kwestionowane przez organy podatkowe faktury nie dokumentowały rzeczywistego obrotu między podmiotami wskazanymi na fakturach, zatem były tzw. fakturami "pustymi". Powyższe wynika również z kontroli przeprowadzonej w przedmiotowej spółce przez Urząd Kontroli Skarbowej w B. w zakresie rzetelności i prawidłowości ustalania i wpłacania podatku od towarów i usług za 1999 r. Należało, zatem stwierdzić, że wynik postępowania karnego toczącego się przeciwko A. S. nie ma znaczenia w prawidłowym ustaleniu stanu faktycznego w niniejszej sprawie.
Z powyższych względów, za niezasadny uznano również zarzut nieustalenia podstawy opodatkowania z uwagi na nie wyjaśnienie okoliczności zakupu towarów przez "P ". Wbrew twierdzeniom skarżącego, materiał dowodowy zgromadzony w sprawie pozwalał na ustalenie okoliczności zakupu towarów przez spółkę cywilną "P" i określenie właściwej podstawy opodatkowania.
W świetle powyższych ustaleń za niezasadne należało uznać zarzuty skarżącego naruszenia art. 122, art. 187§1, art. 181 i art. 210§1 pkt. 6 Ordynacji podatkowej. Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności nie dopatrzył się błędów
w przeprowadzonym postępowaniu dowodowym.
Nie jest także zasadny zarzut naruszenia przepisu prawa materialnego: art. 19 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym i § 50 ust. 4 pkt. 5 lit. "a" rozporządzenia Ministra Finansów z dnia
22 grudnia 1999r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Podkreślić należy, że stosownie do
art. 19 ust. 1 i 2 ustawy o podatku od towarów i usług i podatku akcyzowym podatnik miał prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług, związanych ze sprzedażą opodatkowaną, przy czym kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku określonych w fakturach stwierdzających nabycie towarów lub usług. Zasada ta może być realizowana jedynie z uwzględnieniem pewnych ograniczeń wynikających między innymi z przepisów wykonawczych, w tym rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 109,
poz. 1245 ze zm.), gdzie w § 50 sformułowane zostały określone ograniczenia
i uwarunkowania dotyczące możliwości obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Nie ulega wątpliwości, że podatek od towarów i usług jest podatkiem sformalizowanym, tym niemniej spełnienie jedynie wymogów formalnych, co do wystawionych bądź otrzymywanych faktur nie wystarczy dla skorzystania z określonych uprawnień wynikających z ustawy. Podkreślić należy, że koniecznym warunkiem do dokonania odliczeń podatku naliczonego od podatku należnego jest udokumentowanie za pomocą prawidłowo wystawionych faktur rzeczywistych transakcji handlowych. Wystawione faktury muszą odnosić się do prawdziwych zdarzeń gospodarczych i być ich formalnym odzwierciedleniem.
W wyroku NSA z dnia 12 września 2000 r., sygn. akt I SA/Ka 678/99, (opubl. Poradnik VAT 2001 r. Nr 4, s. 41), sąd stwierdził, że prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługuje w przypadku skumulowania dwóch okoliczności: otrzymania faktury stwierdzającej nabycie towaru lub usługi oraz otrzymania towaru lub wykonania usługi. Rozłączne spełnienie omawianych warunków skutkuje brakiem prawa do odliczenia podatku naliczonego. Skład orzekający
w niniejszej sprawie w całości podziela powyższy pogląd.
W niniejszej sprawie wystawione w 2000 r. faktury przez firmę "N" N. P., mimo spełnienia warunków formalnych dokumentu, jakim jest faktura nie stwierdzają rzeczywistego nabycia towarów między wymienionymi w fakturze podmiotami. Zakładając nawet, jak twierdzi to skarżąca, że spółka cywilna "P" otrzymała towar wymienionych w tych fakturach, to z akt administracyjnych w sposób jednoznaczny wynika, że ich sprzedawcą nie była firma "N", lecz pochodziły one z innego, nieznanego źródła a pozostawały w posiadaniu M. R. B. Oznacza to, że wskazana w tych fakturach kwota podatku, zgodnie z § 50 ust. 4 pkt 5 lit. "a" rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym nie mogła stanowić podstawy do odliczenia podatku naliczonego.
Konkludując wskazać należy, że Dyrektor Izby Skarbowej w B. wydając zaskarżoną decyzję prawidłowo zastosował przepisy art. 19 ust.1 i 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym oraz § 50 ust. 4 pkt. 5 lit. "a" rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów
i usług oraz o podatku akcyzowym jak również nie naruszył przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących przeprowadzonego postępowania dowodowego. W tym stanie rzeczy nie można uznać za zasadne podnoszonych skardze, zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego.
Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło