I SA/Bk 494/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Tomasz Oleksicki, po rozpoznaniu w dniu 01 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] października 2011 r. Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej za zaległości podatkowe Przedsiębiorstwa P. D. "Q." spółki zo.o. z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych, podatku dochodowego od osób fizycznych, zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych, podatku od towarów i usług oraz odsetki za zwłokę od tych zaległości p o s t a n a w i a - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. M. K. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych podając, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz ze współmałżonką B. K., z dziećmi M. K. ([...] lat); N. K. ([...] lat) oraz [...] A. K. Źródłem utrzymania rodziny pozostają: dochód z tytułu prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej – około 7.000 zł za 2011 r.; wynagrodzenie z tytułu pracy uzyskiwane przez B. K. – 1.500 zł miesięcznie oraz zasiłki rodzinne otrzymywane przez M. i N. K. w łącznej kwocie 182 zł miesięcznie. Majątek wnioskodawcy stanowi: mieszkanie spółdzielcze własnościowe o powierzchni [...] m² (współwłasność małżeńska), [...] udziału w siedzisku rolnym o powierzchni około [...] ha, gmina G. M. K. nie ma zgromadzonych oszczędności i przedmiotów wartościowych (k. 15 - 17). W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 11 stycznia 2012 r. (k. 21) wnioskodawca wyszczególnił ponoszone wydatki miesięczne rodziny tj.: czynsz – 540 zł; energia elektryczna – 140 zł; telefony – 100 zł; żywność – 1.200 zł; inne – 300 zł. Skarżący nie ma samochodów osobowych. M. K. nie uzyskuje dochodu z tytułu posiadania gospodarstwa rolnego, nie prowadzi upraw, nie ma inwentarza żywego (k. 23). Do akt sprawy skarżący dołączył: zaświadczenia urzędu skarbowego o wysokości dochodów małż. B. i M. K. za 2010 r. (k. 18 – 19); zaświadczenie o wysokości wynagrodzenia B. K. (k. 24); bilans z księgi za 2011 r. PHU M. K. (k. 25); decyzję MOPR w B. z dnia [...] września 2010 r. o przyznaniu zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku rodzinnego (k. 26); decyzje ARiMR w Ł. dot. przyznania dopłat do posiadanego gospodarstwa rolnego (k. 27 – 28). Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania – kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym stanie rzeczy rozstrzygniecie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). W tym miejscu należy wskazać, iż na obecnym etapie postępowania koszty sądowe w sprawie niniejszej wynoszą 500 zł – wpis od skargi (k. 10). W złożonym oświadczeniu skarżący wykazał, iż źródłem miesięcznego utrzymania pięcioosobowej rodziny pozostaje dochód uzyskiwany: z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej Przedsiębiorstwo H. – U. M. K. z siedzibą w B. (k. 25) oraz wynagrodzenie B. K. z tytułu zatrudnienia w H. A. w B. na stanowisku p. h. w wysokości 1.501,13 zł brutto (1.273,80 zł netto) – k. 24. W 2011 r. (w okresie od [...] stycznia do [...] grudnia) wnioskodawca z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej osiągnął dochód w wysokości 1.097,80 zł, przy uzyskanym przychodzie 190.766,40 zł. Dodatkowo w 2011 r. wnioskodawca otrzymał płatności [...] w wysokości 1.758,24 zł i płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w kwocie 5.845,77 zł (k. 27 – 28). W okresie [...] listopada 2010 r. – [...] października 2011 r. M. K. otrzymywał zasiłek rodzinny na dzieci w łącznej kwocie 182 zł miesięcznie (k. 26). Wydatki miesięczne rodziny (żywność, czynsz, energia elektryczna, telefony, inne) to około 2.200 zł (k. 23). W 2010 r. łączny przychód rodziny wyniósł 86.496,28 zł, przy dochodzie 19.898,09 zł (k. 18 – 19). Majątek skarżącego stanowi: mieszkanie spółdzielcze własnościowe o powierzchni [...] m² (współwłasność małżeńska) oraz [...] udziału w siedzisku rolnym o powierzchni około [...] ha. Wnioskodawca nie posiada zgromadzonych oszczędności. W tym miejscu należy wskazać, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym, jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Przede wszystkim należy podnieść, iż u podstaw przedmiotowego rozstrzygnięcia leży wysokość przychodu uzyskanego przez skarżącego z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w 2011 r. tj. 190.766,40 zł. W przeliczeniu na poszczególne miesiące analizowanego okresu przychód ten wynosi 15.897,72 zł. Jest to znaczna kwota zwłaszcza, że przedsiębiorstwo prowadzone przez skarżącego wygenerowało za w zeszłym roku niewielki dochód w kwocie 1.097,80 zł, co świadczy o niezłej kondycji finansowej firmy. Dodatkowo B. K. jest zatrudniona na czas nieokreślony w H. A. w B. z tego tytułu osiąga stałe miesięczne wynagrodzenie w kwocie 1.501,13 zł brutto (1.273,80 zł netto). Nie bez znaczenia pozostaje również fakt, że we [...] i [...] 2011 r. skarżący otrzymał dopłaty do posiadanego gospodarstwa rolnego w łącznej kwocie 7.604,01 zł (k. 27 – 28). Powyższe okoliczności pozwalają na przyjęcie, że uiszczenie kwoty 500 zł tytułem wpisu sądowego oraz pokrycie innych ewentualnych kosztów sądowych, jakie mogą pojawić się w sprawie niniejszej, nie spowoduje uszczerbku w utrzymaniu koniecznym skarżącego i jego rodziny. Zgodnie z poglądem przyjętym w orzecznictwie i doktrynie strona prowadząca działalność gospodarczą powinna wykazać się szczególną zapobiegliwością i przezornością w zakresie finansowania udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w związku z prowadzoną przez siebie działalnością gospodarczą, gdyż wiąże się ona ze swej istoty, z ryzykiem ponoszenia wszelkich związanych z nią konsekwencji, w tym ponoszenia kosztów sądowych (vide: T. Woś i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 632; postanowienie NSA z dnia 06 października 2004 r. sygn. akt GZ 71/2004, publ. ONSAiWSA 2005/1/8). Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 24 czerwca 2008 r. sygn. akt I FZ 260/08, publ. LEX nr 479125 wskazał, iż strata wynikająca z zeznań podatkowych i bilansu jest jedynie wynikiem bilansowym nadwyżek kosztów nad przychodami, nie oznacza natomiast braku środków finansowych, a co za tym idzie, sama okoliczność nie warunkuje potrzeby udzielania pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych (vide: postanowienia NSA z dnia 05 czerwca 2008 r. sygn. akt I FZ 227/08, niepubl. i z dnia 03 września 2010 r. sygn. akt II FZ 335/10, niepubl.). Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.