I SA/Bk 529/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Marian Zalewski, Sędziowie sędzia WSA Andrzej Melezini (spr.), sędzia WSA Jacek Pruszyński, , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 grudnia 2018 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi D. J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2018 oddala skargę Decyzją z dnia 22 stycznia 2018 r. Wójt Gminy T. ustalił D. J. (dalej jako: "Skarżąca") łączne zobowiązanie pieniężne za rok 2018 r. Decyzja została Skarżącej doręczona w dniu 15 marca 2018 r. Od powyższej decyzji Skarżąca wniosła odwołanie, w którym zanegowała kwalifikację gruntów na potrzeby opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Jej zdaniem grunty te były lasami. Zarzuciła też organowi bezprawne "połączenie działek" nr [...] i nr [...]. Skarżąca nadała je w placówce pocztowej w dniu 3 kwietnia 2018 r. Postanowieniem z dnia 25 kwietnia 2018 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. stwierdziło uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy T. z dnia 22 stycznia 2018 r. Postanowienie to Skarżąca zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, składając jednocześnie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2018 r., nr [...], SKO w B. odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Organ przytoczył brzmienie art. 162 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r., poz. 800 ze zm., dalej jako: "o.p."), wskazując, że podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, jednocześnie dopełniając czynności, dla której był określony termin. Organ podkreślił, że decyzja organu I instancji została skutecznie doręczona w dniu [...] marca 2018 r. Termin na wniesienie odwołania upłynął w dniu [...] marca 2018 r. W odwołaniu nadanym w dniu [...] kwietnia 2018 r. (a więc po 14-dniowym terminie) nie wskazano żadnych przyczyn uchybienia ustawowemu terminowi z art. 233 o.p. Gdyby nawet założyć, że właśnie w tym dniu ustała przyczyna uchybienia terminowi, wniosek o przywrócenie terminu powinien być złożony najpóźniej do [...] kwietnia 2018 r. Tymczasem Skarżąca wysłała podanie pocztą dopiero w dniu [...] czerwca 2018 r. Przekroczenie nieprzywracalnego terminu uniemożliwia pozytywne załatwienie wniosku. Organ zaznaczył również, że termin na wniesienie odwołania należy przywrócić na wniosek zainteresowanego, pod warunkiem, że uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Skarżąca zaś takich wyjaśnień nie poczyniła. Organ wskazał także, że ostatecznym postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2018 r. SKO stwierdziło uchybienie terminowi do wniesienia tego odwołania, a o zasadności tego rozstrzygnięcia zadecyduje WSA w Białymstoku. W skardze wywiedzionej na postanowienie z dnia [...] czerwca 2018 r. Skarżąca podniosła, że nie pouczono jej, że wraz z odwołaniem należy złożyć wniosek o przywrócenie terminu od jego wniesienia; wniosek taki złożyła więc ze skargą do WSA. Zdaniem Skarżącej, z jej strony nie nastąpiło żadne uchybienie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Ustosunkowując się do odpowiedzi na skargę Skarżąca w piśmie z dnia 07 września 2018 r. nie zgodziła się z argumentacją organu zawartą w odpowiedzi na skargę. Podtrzymując swoje stanowisko w sprawie podkreśliła, że obywatel nie musi znać przepisów Ordynacji podatkowej, a odpowiedź powinna być jasna i czytelna dla obywatela. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga okazała się niezasadna. Stosownie do treści przepisu art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 - dalej również jako: p.p.s.a.) sąd administracyjny uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Badając legalność zaskarżonego postanowienia i postanowienia go poprzedzającego Sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego, ani procesowego w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Należy przy tym wyjaśnić, że złożona w tej sprawie skarga została przez sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Od dnia 15 sierpnia 2015 r. obowiązuje bowiem regulacja art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którą sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym, na które służy zażalenie. Oznacza to, że w przypadku skargi na takie postanowienie organu administracji publicznej w obecnym stanie prawnym skierowanie ich do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nie jest uzależnione od wniosku strony. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest ocena prawidłowości wydanych rozstrzygnięć w formie postanowień organu o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego za 2018 r. Zgodnie z art. 162 § 1 i 2 o.p., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin. Instytucja przywrócenia terminu nie jest przedmiotem uznania organów. Organ, w razie wystąpienia pozytywnych przesłanek objętych tym przepisem, zobligowany jest do przywrócenia terminu. W przepisie art. 162 § 1 i § 2 o.p. zostały ustanowiono cztery przesłanki przywrócenia terminu, które muszą wystąpić łącznie, aby wniosek mógł być uwzględniony. Warunkiem przywrócenia terminu na podstawie art. 162 § 1 o.p. jest uprawdopodobnienie (a nie udowodnienie) zdarzeń, które były przeszkodą do złożenia pisma w terminie. Nie zmienia to jednak faktu, że obowiązek wykazania okoliczności w tym zakresie spoczywa na stronie (por. wyrok NSA z dnia 11 grudnia 2013 r., II FSK 178/12, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Uprawdopodobnienie okoliczności uzasadniających przywrócenie terminu nie może ograniczać się jedynie do niczym nie popartych, samych twierdzeń strony. Dokonując oceny zawinienia strony w uchybieniu terminowi należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności faktyczne sprawy i ocenić winę strony według obiektywnych mierników jej staranności. W konsekwencji brak winy w uchybieniu terminu należy oceniać w kategoriach zachowania reguł starannego działania, jakiego można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Negatywnie z tego punktu widzenia oceniane jest choćby lekkie niedbalstwo, niedbalstwo oraz wina nieumyślna. Tym samym o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w sytuacji stwierdzenia, że dopełnienie takiego obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, a więc wystąpienia okoliczności nagłych nieprzewidywalnych, których człowiek dbający należycie o swoje interesy nie mógł przewidzieć i im zapobiec, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. wyrok NSA z dnia 12 lipca 2017 r., II GSK 3163/15, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Strona powinna nie tylko wskazać przeszkodę, która spowodowała uchybienie terminu, ale także uprawdopodobnić, że przyczyny tej strona nie mogła przezwyciężyć przy użyciu największego, w danych okolicznościach, wysiłku (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 października 2012 r., sygn. akt I FSK 2179/11). A zatem, przy ocenie wniosku o przywrócenie terminu do dokonania danej czynności istotne jest rozróżnienie samej przeszkody od okoliczności wskazujących na brak po stronie wnioskodawcy winy w uchybieniu terminowi, tj. okoliczności, które świadczą o tym, że wnioskodawca dołożył należytej staranności, aby mimo zaistnienia danej przeszkody dokonać czynności w stosownym terminie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 września 2013 r., sygn. akt I FSK 1279/12, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Odnosząc powyższą argumentację do rozpatrywanej sprawy wskazać należy na prawidłowe ustalenia i ocenę faktów dokonaną przez organ. Decyzja organu I instancji została skutecznie doręczona w dniu [...].03.2018 r. Termin na wniesienie odwołania upłynął w dniu [...].03.2018 r. W odwołaniu nadanym po przekroczeniu ustawowego czternastodniowego terminu w dniu [...].04.2018 r. nie wskazano przyczyn uchybienia ustawowego terminu. Zresztą ww. podanie zostało wysłane drogą pocztową w dniu [...].06.2018 r., zatem po przekroczeniu nieprzywracalnego terminu, o którym mowa w art. 162 § 2 o.p. ("Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin".). Skarżąca również we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji wójta nie wskazała żadnych przyczyn uchybienia terminowi, o którym mowa w art. 223 § 2 pkt 1 o.p. Należy zgodzić się z organem, że brak spełnienia ustawowych przesłanek na okoliczność uznania wniosku o przywrócenie terminu za zasadny powoduje konieczność wydania postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Organ nie jest również zobowiązany do dokonywania pouczeń o każdej możliwości skorzystania ze swojego prawa przez Skarżącą, tym bardziej w przypadku niedochowania różnego rodzaju terminów ustawowych. Tam gdzie ustawodawca zobowiązuje do pouczania – organ bezapelacyjnie jest zobowiązany do informowania strony postępowania o przysługujących jej prawach i obowiązkach. W przypadku odwołania od decyzji ustawodawca w art. 210 o.p. nie przewidział obowiązku organu informowania w treści decyzji o konsekwencjach uchybienia terminowi do wniesienia odwołania ani o ewentualnej możliwości i warunkach wnioskowania o przywrócenie terminu. W niniejszej sprawie organ postąpił prawidłowo, uzasadniając dodatkowo w sposób racjonalny swój pogląd w odpowiedzi na skargę, a rozstrzygnięcie nie pozostawia wątpliwości co do jego zasadności i zgodności z prawem. W tym stanie rzeczy, uznając za chybione zarzuty skargi i stwierdzając brak innych naruszeń prawa warunkujących uchylenie zaskarżonego postanowienia, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.