I SA/Bk 579/17

WyrokWSA w Białymstoku2017-08-24

Skład orzekający: Jacek Pruszyński, Małgorzata Anna Dziemianowicz, Andrzej Melezini

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o przedłużeniu terminu zwrotu różnicy podatku od towarów i usług, wydane na podstawie podejrzenia udziału podatnika w oszustwach VAT (transakcjach karuzelowych) i fikcyjnych zakupach, jest zgodne z prawem, jeśli opiera się na informacjach z innych postępowań kontrolnych i nie zawiera jednoznacznych dowodów przeciwko podatnikowi?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że przedłużenie terminu zwrotu podatku VAT było zasadne, ponieważ organ podatkowy dysponował uzasadnionymi wątpliwościami co do zasadności zwrotu, opartymi na informacjach z innych postępowań kontrolnych wskazujących na ryzyko oszustw VAT i fikcyjnych transakcji. Organ nie musiał udowadniać niezasadności zwrotu, a jedynie wykazać potrzebę dodatkowej weryfikacji. Sąd uznał, że naruszenia proceduralne nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Spółka złożyła deklarację VAT-7 za czerwiec 2016 r. z wnioskiem o zwrot nadwyżki podatku naliczonego. Naczelnik Urzędu Skarbowego przedłużył termin zwrotu do czasu zakończenia postępowania kontrolnego, powołując się na podejrzenie udziału Spółki w fikcyjnych transakcjach i oszustwach VAT. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Spółka zaskarżyła postanowienie organu II instancji, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o VAT i Ordynacji podatkowej, w tym brak podstaw faktycznych i dowodowych do przedłużenia terminu zwrotu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jacek Pruszyński, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz, sędzia WSA Andrzej Melezini (spr.), po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 sierpnia 2017 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. Sp. k. w B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] kwietnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu różnicy podatku od towarów i usług za miesiąc czerwiec 2016 r. oddala skargę. W dniu [...] lipca 2016 r. A. Spółka z o.o. Spółka komandytowa (dalej: "Spółka") złożyła do Urzędu Skarbowego w B. wpłynęła deklaracja VAT-7 za czerwiec 2016 r. wraz z wnioskiem o zwrot kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w wysokości 9.169.425 zł na rachunek bankowy w terminie 25 dni. W dniu [...] lipca 2016 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w K. wszczął wobec Spółki postępowanie kontrolne w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług za czerwiec 2016 r. Następnie Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] przedłużył termin zwrotu różnicy podatku od towarów i usług za czerwiec 2016r. w wysokości. 9.169.425 zł do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia VAT-7, dokonywanego w ramach postępowania kontrolnego prowadzonego przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej. Po rozpatrzeniu złożonego przez Spółkę wezwania do usunięcia naruszenia prawa Naczelnik Urzędu Skarbowego pismem z dnia [...] września 2016 r., nr [...] podtrzymał swoje stanowisko. W związku z uchwałą NSA z dnia 24 października 2016 r., nr I FPS 2/16 Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w B. pismo oznaczone jako "wezwanie do usunięcia naruszenia prawa" potraktował jak zażalenie i postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2017 r., Nr [...] utrzymał postanowienie organu I instancji z dnia [...] sierpnia 2016 w mocy. Organ wyjaśnił, że organ podatkowy posiada ustawowe uprawnienie przedłużenia terminu zwrotu podatku do czasu dodatkowego zbadania zasadności zwrotu podatku. Przy czym ocena organu podatkowego, czy potrzeba przedłużenia terminu zwrotu występuje w okolicznościach sprawy, nie może być dowolna, ale musi opierać się na przesłankach wynikających ze stanu faktycznego. Organ odwoławczy zauważył, że organ I instancji wskazał okoliczności uzasadniające wymóg dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu podatku, a mianowicie stwierdził, że zebrane informacje w sprawie wskazują na możliwość wystąpienia nieprawidłowości w rozliczeniu dokonanym przez Spółkę w deklaracji VAT-7 za czerwiec 2016 r. Zachodzi uzasadnione podejrzenie, że dokonywane przez Spółkę transakcje zarówno po stronie zakupu jak i sprzedaży na rzecz podmiotów zagranicznych, ujęte w tej deklaracji wiążą się z nieprawidłowościami dotyczącymi podatku od towarów i usług – Spółka może uczestniczyć w fikcyjnych transakcjach. Zdaniem organu, występuje znaczne ryzyko zaistnienia oszustwa w zakresie VAT w ramach tzw. "transakcji karuzelowych" oraz fikcyjnych zakupów towarów. Prowadzone wobec Spółki kontrole za inne okresy rozliczeniowe (w tym za luty i maj 2016 r. ), czynności sprawdzające, wnioski innych organów o przeprowadzenie kontroli w Spółce z uwagi na podejrzenie wystąpienia "karuzeli podatkowej", a także wnioski SCAC dotyczące rzekomych odbiorców towarów od Spółki (których rozliczenia budziły wątpliwości innych organów podatkowych) stanowiły materiał, który na dzień wydania skarżonego postanowienia dawał podstawy do przedłużenia terminu do zwrotu wykazanej przez Spółkę różnicy podatku. Organ dodał, że na tym etapie nie chodzi o wykazanie, że zwrot jest nienależny, ale o wykazanie, że istnieją okoliczności, które przemawiają za potrzebą weryfikacji zasadności zwrotu podatku. Podniesione przez Spółkę zarzuty zażalenia organ uznał za bezzasadne. Spółka, działając przez pełnomocnika, wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] kwietnia 2017 r. zarzucając naruszenie: 1) art. 87 ust. 6 pkt l w zw. z art. 87 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 710 ze zm., dalej: "u.p.t.u."), poprzez błędne uznanie przez organ II instancji, iż organ I instancji słusznie rozstrzygnął w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu różnicy podatku od towarów i usług za czerwiec 2016 r. wobec konieczności zweryfikowania, czy posiadane przez Spółkę faktury zakupu wiążą się z faktycznymi nabyciami towarów oraz czy dokumentacja Spółki odzwierciedla faktyczny przebieg zdarzeń gospodarczych, pomimo braku jakichkolwiek podstaw faktycznych i materiału dowodowego mogących czynić powyższe zasadnym; 2) art. 87 ust. 6 pkt 1 w zw. z art. 87 ust. 2 u.p.t.u., poprzez błędne uznanie przez organ II instancji, iż organ I instancji w pełni zasadnie wydał postanowienie w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu różnicy podatku od towarów i usług za czerwiec 2016 r. wobec wykazania istnienia przesłanki wątpliwości co do zasadności zwrotu różnicy podatku od towarów i usług mającej przejawiać się w uczestnictwie Spółki w fikcyjnych transakcjach, pomimo nieistnienia na dzień wydania przedmiotowego postanowienia jakichkolwiek uzasadnionych podstaw, czy materiału dowodowego wskazującego na merytoryczną zasadność wydania rozstrzygnięcia - przy jednoczesnym braku dokonania analizy uprawniającej do jego wydania; 3) art. 87 ust. 6 pkt l w zw. z art. 87 ust. 2 u.p.tu., poprzez błędne uznanie przez organ II instancji, iż nie stanowi naruszenia powołanych przepisów działanie organu I instancji przejawiające się w wydaniu postanowienia w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu różnicy podatku od towarów i usług za czerwiec 2016 r. zaledwie kilka dniu po dniu, w którym Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w K. wszczął względem Spółki postępowanie w przedmiocie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług za czerwiec 2016 r., a tym samym wydania przedmiotowego postanowienia w sytuacji nieistnienia na dzień jego wydania jakichkolwiek podstaw faktycznych i materiału dowodowego mogących czynić rozstrzygnięcie organu zasadnym; 4) art. 87 ust. 2 u.p.t.u. w zw. z art. 274b § 1 o.p. poprzez wydłużenie terminu zwrotu różnicy podatku od towarów i usług bez jednoczesnego wskazania na jaki dzień organ wydłuża termin zwrotu względem terminu ustawowego; 5) art. 120 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 201 ze zm.), dalej: "o.p.", statuującego zasadę legalizmu, poprzez wydanie przez organ I instancji postanowienia w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu różnicy podatku od towarów i usług za czerwiec 2016 r. oraz uznanie przedmiotowego postanowienia za słuszne przez organ II instancji pomimo braku jakichkolwiek podstaw faktycznych do wydania przedmiotowego rozstrzygnięcia; 6) art. 121 § 1 o.p., statuującego zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, poprzez wydanie przez organ I instancji postanowienia w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu różnicy podatku od towarów i usług za czerwiec 2016 r. wobec uznania, iż zachodzi znaczne ryzyko zaistnienia oszustwa w zakresie podatku od towarów i usług oraz fikcyjnych zakupów towarów, pomimo nieprzeprowadzenia przez organ I instancji żadnego postępowania dowodowego w tym zakresie, a jednocześnie uznanie słuszności przedmiotowego rozstrzygnięcia przez organ II instancji; 7) art. 122 o.p., statuującego zasadę prawdy obiektywnej, poprzez uznanie za słuszne rozstrzygnięcia w przedmiocie przedłużenie terminu zwrotu różnicy podatku od towarów i usług za czerwiec 2016 r. wobec uznania, iż zachodzi znaczne ryzyko zaistnienia oszustwa w zakresie podatku od towarów i usług w oparciu o rzekome ustalenia poczynione przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. w ramach postępowania kontrolnego w przedmiocie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług za III kwartał 2016 r., pomimo iż przedmiotowe postępowanie kontrolne zostało wszczęte zaledwie kilka dni po dniu, w którym zostało wydane zaskarżone postanowienie, tym samym niepodobna uznać aby został zgromadzony i przeanalizowany jakikolwiek materiał dowodowy mogący czynić zasadnym przedłużenie terminu zwrotu różnicy podatku od towarów i usług; 8) art. 122 o.p., statuującego zasadę prawdy obiektywnej, poprzez błędne uznanie przez organ II instancji, iż nie stanowi naruszenia powołanego przepisu działanie organu I instancji przejawiające się w przedłużeniu terminu zwrotu różnicy podatku od towarów i usług za czerwiec 2016 r. wobec uznania, iż zachodzi znaczne ryzyko zaistnienia oszustwa w zakresie podatku od towarów i usług w oparciu o ustalenia poczynione przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. w ramach postępowań kontrolnych nr: [...] za miesiąc łuty 2016 r. oraz nr: [...] za miesiąc maj 2016 r., tj. za inne miesiące aniżeli miesiąc, którego dotyczy wniosek Spółki o zwrot różnicy podatku od towarów i usług, a tym samym niedopuszczalne przyjęcie owych ustaleń w drodze analogii na grunt niniejszego postępowania dotyczącego miesiąca czerwca 2016 r.; 9) art. 180 § 1 o.p. poprzez zaniechanie zebrania i rozpatrzenia jakiegokolwiek materiału dowodowego mogącego czynić zasadnym wydanie postanowienia w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu różnicy podatku od towarów i usług za czerwiec 2016 r., 10) art. 180 § 1 o.p. w zw. z art. 187 § 1 o.p. poprzez błędną ocenę, iż informacje, którymi dysponuje organ, pochodzące od innych organów podatkowych, które, co istotne, w żadnej mierze nie dotyczą Spółki, mogą stanowić podstawę do wydania w stosunku do Spółki postanowienia w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu różnicy podatku od towarów i usług, 11) art. 187 § 1 o.p. poprzez zaniechanie zebrania i rozpatrzenia jakiegokolwiek materiału dowodowego oraz odwołanie się wyłącznie do rzekomych ustaleń poczynionych przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. w ramach innych postępowań kontrolnych, mających wskazywać, iż zachodzi znaczne ryzyko zaistnienia oszustwa w zakresie podatku od towarów i usług; 12) art. 217 § 2 o.p. w zw. z art. 210 § 4 o.p. w zw. z art. 219 o.p. poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonego postanowienia, w szczególności zaś ustosunkowania się przez organ II instancji do zarzutów podniesionych przez Spółkę względem postanowienia organu I instancji w sposób nader lakoniczny uniemożliwiający kontrolę sądowoadministracyjną. Wskazując na powyższe pełnomocnik Spółki wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę, organ podtrzymując stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga jako nieuzasadniona podlega oddaleniu. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest kwestia prawidłowości zastosowania przez organ wzglądem strony skarżącej art. 87 ust. 2 zdanie drugie u.p.t.u. Stosownie do treści tego przepisu, zwrot różnicy podatku, z zastrzeżeniem ust. 6, następuje w terminie 60 dni od dnia złożenia rozliczenia przez podatnika na rachunek bankowy podatnika w banku mającym siedzibę na terytorium kraju lub na rachunek podatnika w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, której jest członkiem, wskazane w zgłoszeniu identyfikacyjnym, o którym mowa w odrębnych przepisach, lub na wskazany przez podatnika rachunek banku lub na rachunek spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej, jako zabezpieczenie udzielanego przez ten bank lub przez tę kasę kredytu, na podstawie złożonego przez podatnika, do naczelnika urzędu skarbowego, w terminie do złożenia deklaracji podatkowej, pisemnego, nieodwołalnego upoważnienia organu podatkowego, potwierdzonego przez bank lub spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową udzielających kredytu, do przekazania tego zwrotu. Jeżeli zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania, naczelnik urzędu skarbowego może przedłużyć ten termin do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika dokonywanego w ramach czynności sprawdzających, kontroli podatkowej lub postępowania podatkowego na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej lub postępowania kontrolnego na podstawie przepisów o kontroli skarbowej. Jeżeli przeprowadzone przez organ czynności wykażą zasadność zwrotu, o którym mowa w zdaniu poprzednim, urząd skarbowy wypłaca należną kwotę wraz z odsetkami w wysokości odpowiadającej opłacie prolongacyjnej stosowanej w przypadku odroczenia płatności podatku lub jego rozłożenia na raty. Z treści art. 87 ust. 2 u.p.t.u. wynika, że przepis ten zakreśla ramy postępowania organu podatkowego, w jakich ma się odbywać badanie zasadności zwrotu podatku. Ustawodawca wskazuje bowiem na czynności sprawdzające, kontrolę podatkową i postępowanie podatkowe na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej lub postępowanie kontrolne na podstawie przepisów o kontroli skarbowej. W związku z tym działania podejmowane przez organy podatkowe wobec podatnika mogą przyjąć tylko i wyłącznie opisane wyżej formy. Podkreślić należy, że art. 87 ust. 2 zdanie drugie u.p.t.u. wprost stanowił, że organ może przedłużyć termin zwrotu "do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika dokonywanego" w ramach wskazanych postępowań. Skoro weryfikacja w ramach wskazanych postępowań ma być "dokonywana", oznacza to, że postanowienie o przedłużeniu terminu zwrotu może być wydane odpowiednio w toku czynności sprawdzających, kontroli podatkowej, postępowania podatkowego, bądź w toku postępowania kontrolnego. Organ podatkowy podejmując decyzję, o tym czy zasadność zwrotu podatku rzeczywiście wymaga dodatkowego zweryfikowania w ramach jednej z procedur wskazanych w art. 87 ust. 2 zdanie drugie u.p.t.u., musi opierać się na odpowiednich przesłankach wynikających ze stanu faktycznego danej sprawy. Organ podatkowy decyduje wyłącznie o konieczności dalszego badania zasadności zwrotu, a nie o samej zasadności zwrotu. Nie chodzi zatem o wykazanie, że zwrot jest niezasadny ani o wykazanie, że istnieją dowody przemawiające za niezasadnością zwrotu. Chodzi natomiast o wykazanie, że istnieją okoliczności przemawiające za potrzebą dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu podatku (por. wyrok NSA z dnia 11 lutego 2015 r. sygn. akt I FSK 2127/13, opubl. w CBOSA). Sformułowanie użyte w treści art. 87 ust. 2 zdanie drugie u.p.t.u., że "zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania" powinno być dokonywane w oparciu o co najmniej uprawdopodobnione przesłanki. Wspomniany warunek zakłada, że przed upływem ustawowego terminu zwrotu (zdanie pierwsze) podjęte zostały czynności zmierzające do zweryfikowania jego zasadności, lecz nie dały one jeszcze rezultatu lub jest on niejednoznaczny. Zaś uzasadnienie ma szczególnie istotne znaczenie dla ustalenia, czy organ podatkowy nie przekroczył granic wskazanych w ww. przepisie. Tym samym, w postanowieniu przedłużającym termin zwrotu VAT organ podatkowy powinien wskazać na powody odmowy dokonania zwrotu w ustawowym terminie i przedstawić istniejące w tym przedmiocie wątpliwości oraz wskazać, dlaczego uznał, że takie wątpliwości wystąpiły. Podatnik w tym zakresie powinien otrzymać jasną informację, z czego wynika powód przedłużenia terminu zwrotu VAT (por. wyrok NSA z dnia 5 lipca 2016 r. sygn. akt. I FSK 2039/15, opubl. w CBOSA). Taka sytuacja zaistniała w przedmiotowej sprawie, albowiem organ odwoławczy wyraźnie wskazał w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że powodem przedłużenia zwrotu VAT była konieczność dokonania szczegółowej weryfikacji pod kątem, czy posiadane przez Spółkę faktury zakupu wiążą się z faktycznymi nabyciami towarów. Biorąc powyższe pod uwagę trafne są, w ocenie Sądu, wnioski organów podatkowych, że okoliczności przedmiotowej sprawy obiektywnie przemawiają za potrzebą dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu podatku. Ich zaistnienie było konieczną i wystarczającą przesłanką do zastosowania w sprawie art. 87 ust. 2 u.p.t.u. zwłaszcza, że nie nakłada on na organy obowiązku wykazywania nieprawidłowości zadeklarowanego zwrotu. Wystarczające jest stwierdzenie, że istnieją uzasadnione wątpliwości, co do zasadności zwrotu w określonej przez podatnika wysokości do przedłużenia terminu zwrotu podatku (np. wyroki NSA z 11 kwietnia 2014 r. sygn. akt I FSK 610/13, z dnia 28 marca 2014 r. sygn. akt I FSK 676/13). W ocenie Sądu znaczenie dla oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia miała również uchwała składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 października 2016 r., sygn. akt I FPS 2/16 oraz stanowisko zajęte w jej uzasadnieniu (dostępna w bazie orzeczeń: orzeczenia.nsa.gov.pl). W powołanej wyżej uchwale Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że przedłużenie terminu zwrotu różnicy podatku, o którym mowa w art. 87 ust. 2 zdanie drugie ustawy o VAT, w przypadku, gdy weryfikacja rozliczenia podatnika dokonywana jest w ramach kontroli podatkowej (lub postępowania podatkowego, lub postępowania kontrolnego) następuje w formie zaskarżalnego zażaleniem postanowienia naczelnika urzędu skarbowego, przewidzianego w art. 274b w związku z art. 277 Ordynacji podatkowej, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W uzasadnieniu uchwały podkreślono, że przedłużenie terminu zwrotu różnicy podatku na podstawie art. 87 ust. 2 ustawy o VAT odbywa się jedynie w przypadku, w którym zasadność zwrotu wykazanego przez podatnika jawi się organowi jako wymagająca dodatkowego zweryfikowania, a jednocześnie weryfikacja ta nie zostanie zakończona zanim upłynie ustawowo wyznaczony termin zwrotu, zaś organ mając na uwadze owe wątpliwości, z tego właśnie powodu w obliczu konkretnego stanu faktycznego za zasadne uznaje skorzystanie z instytucji przedłużenia terminu. Zwrot ma określony prawem czas, który może być przedłużany z pewnych przyczyn, tj. działań weryfikacyjnych, ale nawet po ich zakończeniu (czy nawet przed) i tak sam zwrot odbywa się w ujęciu proceduralnym nie w procedurze weryfikacji, lecz jako czynność materialnotechniczna zwrotu (o ile do niego dochodzi). Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny, powołując się na unijny wymóg dokonywania zwrotu w tzw. rozsądnym terminie, podkreślił, że akceptowane w pewnej grupie orzeczeń przez sądy administracyjne było przedłużanie terminu zwrotu "do zakończenia procedury weryfikacyjnej", a nie - jak powinno być prawidłowo - do określonej, konkretnej daty. W efekcie powodowało to, że tak sformułowane rozstrzygnięcie w praktyce organów było postrzegane jako stale aktualne. Nie zgadzając się z takim podejściem, krytycznie oceniono pogląd zakładający możliwość poprzestania na wydaniu jednego, zawsze aktualnego (i "samouaktualniającego się") postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu, jak i wydawania kolejnych postanowień bez wskazania konkretnej daty, do której następuje przedłużenie. Należy wskazać, że postanowienie organu pierwszej instancji zostało wydane przed zapadnięciem uchwały i nie zawiera określenia przedłużenia terminu zwrotu "według dat", ale w ocenie Sądu nie może to powodować, że doszło do naruszenia prawa o charakterze procesowym mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Postanowienie zawiera wszelkie prawem przewidziane elementy na dzień jego wydania, a brak określenia precyzyjnych dat, szczególnie, że mamy do czynienia z postanowieniem wydanym przed podjęciem uchwały, należy zakwalifikować jako naruszenie nie mające istotnego wpływu na wynik sprawy. Sąd administracyjny został wyposażony w funkcje kontrolne działalności administracji publicznej, co oznacza, że w przypadku zaskarżenia decyzji lub postanowień, Sąd bada jej zgodność z przepisami prawa (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm. oraz art. 3 i art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Podstawowym celem i efektem kontroli sądowej jest więc eliminowanie z obrotu aktów i czynności organów administracji publicznych niezgodnych z prawem i przywrócenie stanu zgodnego z prawem poprzez wydanie orzeczenia odpowiedniej treści. Dokonując kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, sąd rozpoznając sprawę bada, czy organy do ustalonego stanu faktycznego zastosowały właściwą normę prawa materialnego oraz czy nie uchybiły przepisom prawa regulującym zasady postępowania, a jeśli dopuściły się takich uchybień, to czy te uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uchylenie zaskarżonej decyzji następuje bowiem – m.in. wówczas, gdy sąd stwierdzi, że w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy bądź gdy dopuszczono się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W sprawie będącej przedmiotem niniejszego postępowania sytuacja taka niewątpliwie nie zachodzi. Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd w pełni podzielił argumentację organów, uznając, że istota zatrzymania zwrotu w tej sprawie została w pełni zachowana. Za niezasadny należy uznać zarzut naruszenia art. 87 ust. 6 pkt 1 w zw. z art. 87 ust. 2 u.p.t.u. Wskazać bowiem należy, że podstawą do wydania postanowienia w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu różnicy podatku od towarów i usług była konieczność zweryfikowania, czy posiadane przez Spółkę faktury zakupu wiążą się z faktycznymi nabyciami towarów. Wydanie przez organ pierwszej instancji postanowienia w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu różnicy podatku od towarów i usług zaledwie kilka dni po wszczęciu wobec Spółki postępowania kontrolnego przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. w przedmiocie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług za czerwiec 2016 r. nie świadczy wcale o tym, że na dzień wydania postanowienia Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. nie dysponował żadnym materiałem dowodowym. Prowadzone postępowania kontrolne wobec A. sp. z o.o. sp. komandytowa - jedynego dostawcy towarów do A. sp. z o.o., przeprowadzone wobec Spółki czynności sprawdzające, wnioski innych organów o przeprowadzenie kontroli w A. sp. z o.o. sp. k. z uwagi na podejrzenie wystąpienia "karuzeli podatkowej", a także wnioski SCAC dotyczące rzekomych odbiorców towarów od Spółki (których rozliczenia budziły wątpliwości innych organów podatkowych) stanowiły materiał, który na dzień wydania postanowienia uzasadniał przedłużenie terminu do zwrotu wykazanej przez Spółkę różnicy podatku. W przedstawionym przypadku niewystarczające było ograniczenie się jedynie do sprawdzenia kompletności i formalnej poprawności przedłożonej przez Spółkę dokumentacji dotyczącej jej rozliczeń podatkowych. Koniecznym okazało się sprawdzenie, czy dokumentacja przedłożona przez Spółkę odzwierciedla faktyczny przebieg zdarzeń gospodarczych, a do czasu zakończenia czynności kontrolnych prowadzonych przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. niemożliwe było zweryfikowanie poprawności rozliczenia dokonanego przez Spółkę. Ponadto, wskazać należy, że postępowanie w sprawie przedłużenia terminu zwrotu podatku VAT nie wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego mającego na celu wykazać zasadność tego zwrotu. Organ ma jedynie dysponować okolicznościami przemawiającymi za potrzebą dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu podatku, co zostało w przedmiotowej sprawie spełnione. A zatem za niezasadne należy uznać zarzuty dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych, tj. art. 180 § 1 i 187 § 1 o.p., zgodnie z którymi organ ma obowiązek dopuścić jako dowód wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem, a także jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzeć cały materiał dowodowy. Istnienie w dniu wydania postanowienia szeregu okoliczności, zdarzeń i dokumentów mających związek z niniejszą sprawą czyniło zasadnym przedłużenie terminu zwrotu różnicy podatku VAT w przedmiotowej sprawie. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego odwołania się do ustaleń Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. poczynionych w toku postępowania kontrolnego prowadzonych wobec Spółki, należy zauważyć, że odwołanie się do tych ustaleń w żaden sposób nie narusza wskazanych przez pełnomocnika przepisów prawa. Wobec całokształtu zebranych i posiadanych informacji, w tym również informacji uzyskanych od Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. przy pismach z dni: [...].04.2016r., [...].07.2016 r, [...].08.2016 r. (dotyczących Spółki i mającego związek z niniejszą sprawą), przedłużenie terminu zwrotu podatku VAT było w ocenie Sądu w pełni zasadne. Na uwzględnienie nie zasługują także zarzuty dotyczące naruszenia art. 120, 121 § 1 i art. 122 o.p., gdyż postanowienie w sprawie przedłużenia terminu zwrotu podatku VAT zostało wydane na podstawie przepisów obowiązującego prawa i zawiera wszelkie prawem przewidziane elementy na dzień jego wydania. W postanowieniu tym organ wskazał, że celem postępowania kontrolnego jest konieczność weryfikacji transakcji pod kątem ich rzetelności i ustalenia faktycznego przebiegu zdarzeń gospodarczych. Odnosząc się zaś do zarzutu naruszenia art. 122 o.p., poprzez wydanie skarżonego postanowienia, obejmującego całą kwotę różnicy podatku wynikającą z deklaracji VAT-7K i wniosku Spółki z [...].10.2016 r., tj. kwotę 1.538.160 zł, w sytuacji gdy, jak sam wskazał organ w postanowieniu, zaledwie część wskazanej kwoty różnicy podatku, tj. 270 769,97 zł pochodzi od "dostawcy wrażliwego", Sąd zaznacza, że jak wskazano w skarżonym postanowieniu, co najmniej 270.769,97 zł podatku naliczonego wykazanego na fakturach wystawionych na rzecz A. sp. z o.o. sp.k. (dostawcy towarów do A. sp. z o.o.) pochodzi od dostawcy wrażliwego. Nie oznacza to, że pozostała część transakcji wykazanych przez A. sp. z. o.o. ma rzeczywisty charakter. Dopiero przeprowadzone przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. postępowanie kontrolne pozwoli na zweryfikowanie, czy wykazane przez Spółkę transakcje miały rzeczywisty charakter. A zatem, w ocenie Sądu, przedłużenie terminu zwrotu całej kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym (wykazanej w deklaracji VAT-7K za III kwartał 2016 r.) było zasadne. Nie doszło również do naruszenia art. 217 § 2 w zw. z art. 210 § 4 w zw. z art. 219 Ordynacji podatkowej, gdyż skarżone postanowienie zawiera należyte uzasadnienie, zarówno faktyczne jak i prawne. W tym stanie rzeczy, uznając za chybione zarzuty skargi i stwierdzając brak innych naruszeń prawa warunkujących uchylenie zaskarżonej decyzji, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło