I SA/Bk 629/16
WyrokWSA w Białymstoku2016-12-21
Skład orzekający: Jacek Pruszyński, Paweł Janusz Lewkowicz, Andrzej Melezini
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy stwierdzenie innej uprawy niż zadeklarowana we wniosku o płatność rolnośrodowiskową w jednym roku realizacji wieloletniego zobowiązania skutkuje obowiązkiem zwrotu wszystkich wcześniej przyznanych płatności?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że stwierdzenie innej uprawy niż zadeklarowana we wniosku o płatność rolnośrodowiskową w jednym roku realizacji wieloletniego zobowiązania stanowi podstawę do ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności i ich zwrotu. Obowiązek zwrotu ma charakter wsteczny, uzasadniony celem i kompleksowym charakterem programu rolnośrodowiskowego, który wymaga realizacji uzgodnionych warunków przez cały okres trwania zobowiązania.Stan faktyczny
Skarżący P. J. ubiegał się o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na lata 2012-2014. W wyniku kontroli w 2014 roku stwierdzono inną uprawę niż zadeklarowana we wniosku, co skutkowało odmową przyznania płatności do części działek i wszczęciem postępowania o ustalenie kwoty nienależnie pobranych płatności za lata 2012 i 2013. Organ ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności, a Dyrektor ARiMR utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów KPA, brak ustaleń faktycznych, pominięcie planu działalności rolnośrodowiskowej oraz niewłaściwe zastosowanie przepisów rozporządzeń i ustawy.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jacek Pruszyński, Sędziowie sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz (spr.), sędzia WSA Andrzej Melezini, Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 21 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi P. J. na decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji Programu Rolnośrodowiskowego oddala skargę
Skarżący złożył w dniu [...].05.2012 r. w Biurze Powiatowym ARiMR w S. wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2012 rok. Po rozpatrzeniu sprawy Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. wydał decyzję nr [...] o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej na rok 2012 na kwotę 6 765,90 zł, w tym: pakiet 2. Rolnictwo ekologiczne, wariant 2.2 - uprawy rolnicze (w okresie przestawiania) do powierzchni 6,67 ha, wariant 2.4 - trwałe użytki zielone (w okresie przestawiania) do powierzchni 2,87 ha, wariant 2.10 - uprawy sadownicze i jagodowe (w okresie przestawiania) do powierzchni 0,12 ha. Decyzja została doręczona Stronie w dniu [...].01.2013 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru). Płatność rolnośrodowiskowa została przekazana na rachunek bankowy wnioskodawcy wskazany we wniosku o wpis do ewidencji producentów w dniu [...].02.2013 r. Dnia [...].05.2013 r., Skarżący złożył wniosek kontynuacyjny o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2013 rok. Po rozpatrzeniu akt sprawy, w dniu [...].11.2013 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. wydał decyzję nr [...] o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013 na kwotę 6 765,90 zł, w tym: pakiet 2. Rolnictwo ekologiczne, wariant 2.2 - uprawy rolnicze (w okresie przestawiania) do powierzchni 6,67 ha, wariant 2.4 - trwałe użytki zielone (w okresie przestawiania) do powierzchni 2,87 ha, wariant 2.10 - uprawy sadownicze i jagodowe (w okresie przestawiania) do powierzchni 0,12 ha. Przyznana płatność została przelana na konto wnioskodawcy wskazane we wniosku o wpis do ewidencji producentów w dniu [...].12.2013 r. (art. 20 ust. 5 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013 r., poz. 173). Pan P. J. złożył w dniu [...].05.2014 r. wniosek kontynuacyjny o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2014 rok. Po rozpatrzeniu akt sprawy, w dniu [...].02.2015 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. wydał decyzję nr [...] o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości na rok 2014 na kwotę 962,20 zł, w tym: pakiet 2. Rolnictwo ekologiczne, wariant 2.3 - trwałe użytki zielone (z certyfikatem zgodności) do powierzchni 2,87 ha, wariant 2.10 - uprawy sadownicze i jagodowe (w okresie przestawiania) do powierzchni 0,12 ha. Powyższą decyzją, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. odmówił przyznania płatności do wariantu 2,1 - na działkach rolnych E, F, G, H nie stwierdzono deklarowanej uprawy (DR7). Decyzja została doręczona Stronie w dniu [...].02,2015 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru). Od powyższej decyzji Strona złożyła odwołanie. Ponieważ odwołanie zostało złożone po upływie ustawowego terminu, Dyrektor P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł., w dniu [...].04.2015 r. wydał postanowienie nr [...] o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. W dniu [...].11.2015 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. wystosował do Strony zawiadomienie nr [...] o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia kwot nienależnie pobranych płatności, przyznanych na mocy decyzji nr [...] z dnia [...].01.2013 r., decyzji nr [...] z dnia [...].11.2013 r. o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej. Jednocześnie poinformował Stronę o możliwości zapoznania się z materiałami zgromadzonymi w przedmiotowej sprawie oraz do złożenia końcowego oświadczenia, zgodnie z art. 10 § 1 Kpa. Przedmiotowe zawiadomienie zostało doręczone Stronie w dniu [...].11.2015 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru). W odpowiedzi na zawiadomienie, dnia [...].12.2015 r. Strona złożyła wyjaśnienia.
Po rozpatrzeniu całego materiału dowodowego, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. w dniu [...].03.2016 r. wydał decyzję nr [...] o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji Programu Rolnośrodowiskowego, na mocy której dokonał ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w wysokości 11 205,60 zł (słownie: jedenaście tysięcy dwieście pięć zł sześćdziesiąt gr.). Od decyzji Pan P. J. dnia [...].03.2016 r. złożył do Dyrektora P. Oddziału Regionalnego ARiMR odwołanie, w którym nie zgadzał się z wydaną decyzją. Dyrektor P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. po rozpatrzeniu odwołania Pana P. J. od decyzji nr [...] z dnia [...].03.2016 r., w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji Programu Rolnośrodowiskowego, wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w S., postanowił utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję, podając w uzasadnieniu wydanej w tej sprawie decyzji prawne i faktyczne motywy swojego stanowiska. Decyzja została skutecznie doręczona w dniu [...].04.2016r. Na tę ostateczną decyzję nr [...] z dnia [...].04.2016r. pan P. J. złożył za pośrednictwem P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. w dniu [...].05.2016 r. (data nadania w polskiej placówce pocztowej) skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. W dniu [...].05.2016r., wpłynęło pismo w sprawie w którym Skarżący cofnął wniosek zobowiązujący Agencję do złożenia planu rolnośrodowiskowego.
Z treści skargi wynika, że Skarżący zarzuca:
1) naruszenie przepisów art 6,7,8,9,10,77 § l oraz 80 Kodeksu postępowania administracyjnego i to w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez:
a) dowolne przyjęcie, że skarżącemu zostały nienależnie wypłacone środki publiczne za rok 2012 i 2013, pomimo, że organ II instancji (w ślad za organem I instancji)nie poczynił w tym kierunku żadnych ustaleń, ograniczając się wyłącznie do stwierdzenia, że w wyniku kontroli w 2014r. została stwierdzona inna uprawa aniżeli deklarowana we wniosku na rok 2014,
b) pominięcie treści planu działalności roi no środowiskowej na lata 2012-2017, opatrzonego datą 09 maja 2012 r., sporządzonego na zlecenie skarżącego, a w szczególności "Planowanego zmianowania roślin uprawnych w okresie realizacji programu rolnośrodowiskowego. Pakiet 2 - rolnictwo ekologiczne",
2) naruszenie art. 11 k.p.a. w zw, z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak realnego i adekwatnego uzasadnienia decyzji, w szczególności wskazującego:
a) podstawę prawną zezwalającą orzekającemu w sprawie organowi administracji publicznej na automatyczne przeniesienie ustaleń faktycznych z roku kontroli na lata poprzednie, a w konsekwencji - zwalniającą ten organ od zgromadzenia materiału dowodowego, mającego pozwolić na stwierdzenie, jaki był stan zagospodarowania działek skarżącego w latach 2012 i 2013,
b) które konkretnie warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej nie zostały spełnione przez skarżącego, niewłaściwe zastosowanie § 39 ust. 1 i 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r., poz. 361 ze zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem rolnośrodowiskowym" , błędną wykładnię: art.5 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego
szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasad wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L Nr 25 str. 8 z 28.01.2011 r ze zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem Komisji nr 65/2011", oraz art. 28 ust. l i 3 ustawy z dnia 07 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013 (t. j. Dz. U. z 2013r., poz. 173 ze zm.), zwanej dalej "ustawą o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich" w zw. z § 39 ust.1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, polegającego na uznaniu, że w przypadku stwierdzenia, że rolnik nie zrealizuje zobowiązania rolnośrodowiskowego w jednym roku realizacji tego zobowiązania powstaje skutek w postaci konieczności stosowania sankcji wstecz, niezależnie od tego, czy nieprawidłowości zostały stwierdzone także w latach ubiegłych. W odpowiedzi na skargę organ wnosi o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jako nieuzasadniona podlega oddaleniu.
W przedmiotowej sprawie organ ustalił, że Skarżący składając wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2012 zobowiązał się do realizacji zobowiązań z niego wynikających przez okres 5 lat od dnia podjęcia zobowiązania, czyli od dnia 15 marca 2012 r. do dnia 14 marca 2017 r. Powyższe zobowiązanie zostało określone w decyzji nr [...] z dnia [...].01.2013 r. i wynikało z przepisu § 2 ust. 1 pkt 2 i 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009 r., Nr 33, poz. 262 ze zm.). Skarżący zobowiązał się do realizacji programu rolnośrodowiskowego od roku 2012 w ramach pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne na powierzchni 9,66 ha (wariant 2.2 - uprawy rolnicze (w okresie przestawiania) na powierzchni 6,67 ha, wariant 2.4 - trwałe użytki zielone (w okresie przestawiania) na powierzchni 2,87 ha, wariant 2.10 - uprawy sadownicze i jagodowe (w okresie przestawiania) na powierzchni 0,12 ha). W roku 2014, w wyniku kontroli na miejscu przeprowadzonej w gospodarstwie Skarżącego na działkach rolnych oznaczonych identyfikatorem E, F, G, H, o łącznej powierzchni 6,67 ha zadeklarowanej w pakiecie 2. Rolnictwo ekologiczne, wariant 2.1 - uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności), nie stwierdzono deklarowanej uprawy rośliny (kod nieprawidłowości DR7). Skarżący zadeklarował we wniosku na 2014 rok:
• działkę rolna E o powierzchni 0.78 ha, deklarując grupę upraw JPO, RS z rośliną uprawną w plonie głównym - mieszanka zbożowa. Inspektorzy terenowi na wskazanej działce rolnej E stwierdzili powierzchnię 0,65 ha, z rośliną uprawną w plonie głównym - mieszanka wieloletnia traw z motylkowatymi drobnonasiennymi;
• działkę rolna F o powierzchni 1,12 ha, deklarując grupę upraw JPO, RS z rośliną uprawną w plonie głównym - mieszanka zbożowa. Inspektorzy terenowi na wskazanej działce rolnej F stwierdzili powierzchnię 1.16 ha, z rośliną uprawną w plonie głównym - mieszanka wieloletnia traw z motylkowatymi drobnonasiennymi;
• działkę rolna G o powierzchni 3,12 ha, deklarując grupę upraw JPO, RS z rośliną uprawną w plonie głównym - mieszanka zbożowa. Inspektorzy terenowi na wskazanej działce rolnej G stwierdzili powierzchnię 3,12 ha, z rośliną uprawną w plonie głównym - mieszanka wieloletnia traw z motylkowatymi drobnonasiennymi;
• działkę rolna H o powierzchni 1.65 ha. deklarując grupę upraw JPO, RS z rośliną uprawną w plonie głównym - mieszanka zbożowa. Inspektorzy terenowi na wskazanej działce rolnej H stwierdzili powierzchnię 1 ,69 ha, z rośliną uprawną w plonie głównym - mieszanka wieloletnia traw z motylkowatymi drobnonasiennymi.
Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, realizacja zobowiązania jest jednym z podstawowych warunków przyznania płatności rolnośrodowiskowej, obowiązującym rolnika zarówno w pierwszym jak i w kolejnych latach ubiegania się o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych. We wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej rolnik deklaruje w ramach jakiego pakietu lub wariantu, i na jakim obszarze to zobowiązanie będzie realizowane. Te elementy określają zakres zobowiązania. Takim elementem jest również deklaracja dotycząca rośliny jaką rolnik zamierza uprawiać. Zasadą wynikającą z § 6 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego jest to, że zobowiązanie rolnośrodowiskowe nie podlega zmianie w trakcie jego realizacji chyba, że przepisy rozporządzenia dopuszczają dokonanie takiej zmiany. Zgodnie z § 6 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, w odniesieniu do pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne dopuszcza się zmianę zobowiązania rolnośrodowiskowego polegającą na zmianie miejsca uprawy roślin, lub rośliny uprawnej. Zmianę zobowiązania zgłasza się kierownikowi biura powiatowego Agencji we wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok, w którym rolnik realizuje zmienione zobowiązanie rolnośrodowiskowe (§ 6 ust. 3 rozporządzenia rolnośrodowiskowego). Zatem, jeżeli wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na dany rok został już złożony, rolnik może swoje zobowiązanie zmienić zmieniając ten wniosek. Jeżeli tego nie dokonał to powinien uprawiać rośliny, które wskazał we wniosku. Uprawa innych roślin niż zadeklarowane we wniosku oznacza nierealizowanie zobowiązania rolnośrodowiskowego.
Zgodnie z zapisami § 39 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, płatność rolno środowiskowa podlega zwrotowi, jeżeli rolnik nie realizuje całego zobowiązania rolnośrodowiskowego, w szczególności w związku z niesporządzeniem planu działalności rolnośrodowiskowej albo sporządzeniem go niezgodnie z wymogami określonymi w rozporządzeniu, lub nie spełnia innych warunków przyznania płatności rolnośrodowiskowej określonych w rozporządzeniu. Ustalenie Skarżącemu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji Programu Rolnośrodowiskowego nastąpiło, zdaniem Sądu, w sposób prawidłowy, tj. w wysokości w jakiej zostały one przyznane w 2012 i 2013 roku wg wysokości stawek płatności rolnośrodowiskowej w pakiecie 2, wariant 2.2, a następnie zrealizowane na rachunek bankowy Strony w dniu [...].02.2013 r. i w dniu [...].12.2013 r. Jak wynika z akt sprawy za rok 2014, Skarżący nie spełnił na powierzchni 6,67 ha ww. warunku do przyznania płatności rolnośrodowiskowej określonego w rozporządzeniu, ponieważ wyniku kontroli została stwierdzona inna uprawa niż deklarowana we wniosku. Wskazać należy, że zarówno kontrola na miejscu jak i jednostka certyfikująca potwierdziła inną roślinę uprawną niż zadeklarowana we wniosku. Z zestawienia treści art. 17 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 ustawy o rolnictwie ekologicznym oraz z art. 76 § 1 i § 2 Kpa wynika, że wykaz sporządzany przez jednostkę certyfikującą stanowi dowód tego, że wymienieni w nim producenci spełnili wymagania dotyczące produkcji ekologicznej. Poczynione przez Organy ARiMR ustalenia, dotyczące niedotrzymania zobowiązania rolnośrodowiskowego, tj. raport z kontroli na miejscu stwierdzający inną roślinę na gruncie niż roślina którą Skarżący deklarował we wniosku o przyznanie płatności na rok 2014, oraz wykaz z jednostki certyfikującej stanowią urzędowy dowód tego, co zostało stwierdzone. Zatem w świetle przytoczonych przepisów i zobowiązań przyjmowanych przez rolnika składającego pierwotny wniosek o płatność rolno środowiskową jest oczywiste, że w razie zmiany warunków realizacji przyjętego zobowiązania rolnośrodowiskowego bez poinformowania organów Agencji o przyczynach tego stanu, istnieje - co do zasady - podstawa do wydania decyzji ustalającej wysokość kwoty pobranych płatności przypadających do zwrotu. Gwarancją zachowania tych warunków jest właśnie zawarta w § 39 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego zasada zwrotu wypłaconej uprzednio płatności. Obowiązek zwrotu ma charakter wsteczny, co uzasadnione jest celem i kompleksowym charakterem programu rolnośrodowiskowego. Program ten ma bowiem charakter wieloletni i beneficjent pomocy zobowiązany jest do jego realizacji w każdym kolejnym roku na uzgodnionych warunkach. Wywiązanie się z obowiązku stosowania określonych praktyk agrotechnicznych w jednym roku, nie jest podstawą do uznania, że producent rolny wywiązał się z zobowiązania i może zatrzymać płatność dotyczącą tego roku. Wywiązanie się strony z obowiązków przyjętych w ramach programu realizacji przedsięwzięć roi no środowiskowych musi być bowiem oceniane w okresie całego 5-letniego okresu zobowiązania. Zaprzestanie realizacji warunków zgłoszonego do płatności projektu rolnośrodowiskowego w danym roku powoduje nie tylko nieprzyznanie płatności za ten rok, lecz skutkuje także obowiązkiem zwrotu płatności wcześniej przyznanych obejmujących okres zobowiązania wieloletniego.
Odnosząc się do zarzutów Skarżącego należy wyjaśnić, iż Organy ARiMR nie naruszyły zasad zawartych w art. 6 i 8 Kpa. Z przepisów tych wynika, że organy administracji zobowiązane są działać na podstawie przepisów prawa (zasada praworządności) przestrzegając zasady prawdy obiektywnej i pogłębiania zaufania do organów administracji publicznej. Zasady te odnoszą się w równym stopniu do zakresu i wnikliwości postępowania wyjaśniającego i dowodowego, jak i do stosowania norm prawa materialnego, to jest do całokształtu przepisów prawnych służących załatwieniu sprawy. Prowadząc przedmiotowe postępowanie Organy działały na podstawie przepisów prawa. Jak wskazano w zaskarżonej decyzji podstawą prawną do ustalenia Skarżącemu kwoty nienależnie pobranych płatności, był art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (tekst jednolity: Dz. U. z 2014 r., poz. 1438) w związku z § 39 ust. 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r. poz. 361 ze zm.). Natomiast podstawą taktyczną do ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności było stwierdzenie zmniejszenia obszaru realizacji zobowiązania - § 39 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. Jak wynika z powyższego Organy ARiMR podjęły działania niezbędne do wyjaśnienia i załatwienia sprawy w myśl art. 7 i art. 77 § 1 Kpa., wyczerpująco rozpatrzyły zgromadzony w sprawie materiał dowodowy zgodnie z wymogami wiedzy, doświadczenia i logiki, (art. 80 Kpa), czemu dały wyraz w uzasadnieniu faktycznym i prawnym decyzji.
Za niezasadny należy również uznać zarzut naruszenia art. 9 Kpa, bowiem Skarżący składając w Biurze Powiatowym ARiMR w S. wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2012 rok złożył własnoręczny podpis w części IX wniosku Oświadczenia i zobowiązania. Powyższe świadczy o tym, że był informowany o obowiązkach wynikających z podjęcia 5- letniego zobowiązania rolnośrodowiskowego, a także o konieczności zwrotu płatności w przypadku niedotrzymania podjętego zobowiązania. Ponadto w dniu [...].02.2015 roku Kierownik Biura Powiatowego w S. informował Skarżącego o możliwości dokonana dobrowolnego zwrotu. Z akt sprawy wynika również, że zarówno Organ I jak i II instancji zapewnił stronie czynny udział w każdym stadium postępowania i przed wydaniem decyzji, umożliwiły wypowiedzenie się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, tym samym postawiony zarzut naruszenia art. 10 Kpa jest nietrafny.
Dołączony do skargi plan działalności rolnośrodowiskowy, jest dokumentem sporządzanym na zlecenie rolnika przez doradcę rolnośrodowiskowego. Plan jest w posiadaniu rolnika, może też być zmieniany. Przedmiotowy plan nie zastępuje wniosku, nie jest też dokumentem składanym do ARiMR wraz z wnioskiem o przyznanie płatności. Organy administracji ustalając stan faktyczny w przedmiotowym postępowaniu przestrzegały wskazanych wyżej zasad. Przedstawiony w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stan faktyczny wskazuje na to, że w postępowaniu administracyjnym zgromadzono materiał dowodowy w zakresie wystarczającym dla oceny zaistnienia przesłanek określonych w art. 29 ustawy o Agencji. Przedstawione w pkt. 2 skargi zarzuty dotyczące uzasadnienia faktycznego i prawnego nie zasługują na uwzględnienie. Zdaniem Sądu zebrany materiał dowodowy został oceniony prawidłowo, uwzględniając znaczenie i wartość poszczególnych dokumentów zgromadzonych w sprawie. Wydając decyzję zarówno organ I jak i II instancji oparł się na obowiązujących przepisach prawnych, czemu dał wyraz w podstawie prawnej decyzji, a uzasadnienie faktyczne potwierdził uzasadnieniem prawnym. Należy zauważyć, że organy ARiMR nie kwestionują stanu zagospodarowania działek w 2012 i w 2013 roku. W przedmiotowej sprawie istotne jest to, iż w 2014 organy kontrolne stwierdziły inną uprawę niż deklarowana we wniosku o przyznanie płatności, co spowodowało niedotrzymanie podjętego wieloletniego zobowiązania, co w konsekwencji miało wpływ na ustalaną kwotę do zwrotu. Słusznie organ w odpowiedzi na skargę wskazuje na utrwalone już orzecznictwo sądowe w tym zakresie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w wyroku z dnia 5 lutego 2015 r. sygn. akt. II SA/Go 880/14 wskazał, że obowiązek zwrotu ma charakter -wsteczny, co uzasadnione jest celem i kompleksowym charakterem programu rolnośrodowiskowego. Program ten ma bowiem charakter wieloletni i benejicjent pomocy zobowiązany jest do jego realizacji w każdym kolejnym roku na uzgodnionych warunkach (por. wyroki NSA z dnia 10 września 2013 r., II GSK 714/12 oraz WSA w Białymstoku z dnia 25 listopada 2014 r., I SA/Bk 480/14, WSA we Wrocławiu z dnia 15 października 2014 r., III SA/Wr 417/14, WSA w Rzeszowie z dnia 24 kwietnia 2014 r., I SA/Rz 211/14, WSA w Białymstoku z dnia 25 listopada 2014 r., I SA/Bk 480/14, dostępne w bazie orzeczeń na stronie internetowej NSA).
Odnosząc się do zarzutów zawartych w pkt 3 i 4 skargi, w ocenie Sądu ustalając Skarżącemu kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu niedotrzymania zobowiązania rolnośrodowiskowego Organ prawidłowo zastosował przepis § 39 ust. 1 i 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r., oraz dokonał prawidłowej wykładni przepisów art.5 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. oraz art. 28 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 07 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Zgodnie § 39 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 roku, płatność rolnośrodowiskowa podlega zwrotowi, jeżeli rolnik nie realizuje całego zobowiązania rolnośrodowiskowego, w szczególności w związku z niesporządzeniem planu działalności rolnośrodowiskowej albo sporządzeniem go niezgodnie z wymogami określonymi w rozporządzeniu, lub nie spełnia innych warunków przyznania płatności rolnośrodowiskowej określonych w rozporządzeniu. W myśl § 39 ust. 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r. poz. 361 ze im.), płatność rolnośrodowiskowa podlega zwrotowi w trybie i na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (tekst jednolity: Dz. U. z 2014 r., poz. 1438). Zatem płatność podlega zwrotowi w części przyznanej do danego pakietu lub wariantu. Wobec powyższego wskazać należy, że przepis art. 29 ust. 1 pkt. 1 i pkt. 2. lit. a ustawy o ARiMR, przewiduje wydanie decyzji w razie dokonania nienależnej lub nadmiernej wypłaty rodzajowo określonych środków publicznych. Obejmuje więc swoim zakresem pobranie środków publicznych przekazanych na rachunek bankowy Wnioskodawcy, uznanych następnie za pobrane nienależnie z powodu niedotrzymania warunków 5-letniego okresu zobowiązania, co miało miejsce w rozpatrywanej sprawie. Organ prawidłowo zatem dokonał wykładni art. 28 ust. 1 i ust 4 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w świetle którego pomoc wypłacona beneficjentowi, który nie wykonuje zobowiązań podlega zwrotowi wraz z odsetkami. Stosownie zaś do treści art. 5 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r., w przypadku dokonania nienależnej płatności, beneficjent zwraca odnośną kwotę powiększoną o odsetki.
W niniejszej sprawie rozważono także zastosowanie art. 5 ust. 3 ww. rozporządzenia, gdzie uregulowano zwolnienie z obowiązku zwrotu w takich sytuacjach, gdy łącznie zostały spełnione następujące przesłanki: błąd ARiMR spowodował wypłatę nienależnych lub nadmiernych płatności i brak było możliwości wykrycia tego błędu przez rolnika, a jeśli błąd dotyczył stanu faktycznego, który miał wpływ na nienależną płatność - gdy ponadto nie doszło do wydania decyzji o ustaleniu kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności oraz jej doręczenia stronie w terminie 12 miesięcy od dokonania płatności. Przekazana na rachunek wnioskodawcy w 2012-2013 roku płatność, nie wynikała z błędu ARiMR, nie zostały zastosowane błędne stawki płatności oraz nie wystąpiły błędy rachunkowe przy obliczaniu płatności. Płatność została przyznana Panu P. J. na mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w S. nr [...] z dnia [...].01.2013 r. i decyzji nr [...] z dnia [...].11.2013 r. o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej. Ponadto na dzień wydania ww. decyzji Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. nie posiadał informacji, z których wynikałoby, iż Strona niespełnieni warunku do przyznania płatności rolnośrodowiskowej w 2014 roku. Zgodnie z wyrokiem z dnia 16.10.2014 r. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim (Sygn. akt. II SA/Go 609/14) "w orzecznictwie NSA podkreśla się, że możliwość wyłączenia obowiązku zwrotu nienależnie dokonanej płatności w rozumieniu tego przepisu wymaga spełnienia jednocześnie obu tych przesłanek, tj. płatność dokonana musi być na skutek błędu organu, a błąd jest tego rodzaju, że nie mógł zostać wykryty przez rolnika (wyrok NSA z dnia 15 czerwca 2011 roku, sygn. akt II GSK 594/10 - Lex nr 1083303 i wyrok NSA z dnia 24 kwietnia 2013 roku, sygn. akt II GSK 315/13). Jednakże w przypadku gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem danej płatności, akapit pierwszy stosuje się jedynie, jeżeli o decyzji o zwrocie nie powiadomiono zainteresowanego w terminie 12 miesięcy od płatności. (...) Z pomyłką organu mamy do czynienia wówczas, gdy na podstawie niespornych okoliczności faktycznych wyliczył on kwotę płatności przy zastosowaniu błędnych stawek lub z powodu błędów rachunkowych. Za rzetelność danych we wniosku o przyznanie każdej płatności, odpowiada występujący z wnioskiem rolnik" (...) Te uproszczenia dowodowe w dysponowaniu funduszami wspólnotowymi tworzą sprawny system bazujący z jednej strony na zaufaniu do informacji zamieszczonych przez rolnika we wniosku o przyznanie płatności, ale z drugiej na jego odpowiedzialności za ich rzetelność, weryfikowaną sporadycznie przy zastosowaniu różnych metod i środków kontroli (wyrok NSA z dnia 26 maja 2010 roku sygn. akt Ił GSK 609/09 Lex nr 596990) ". Nie było zatem podstaw do zastosowania tych przepisów.
Ze względu na powyższe, na mocy art. 151 p.p.s.a. Sąd postanowił jak w sentencji orzeczenia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło